Matematik dersinde manipülatif kullanımının öğrenci başarısına ve motivasyonuna etkisi

Bu çalışmanın amacı, Matematik dersinde manipülatif kullanımının öğrenci başarısına ve motivasyonuna etkilerini belirlemektir. Aynı zamanda yapılan uygulama sürecine ilişkin algıları ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Araştırma, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında Malatya ilinde Yaşar Öncan Ortaokulu beşinci sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada bir deney bir de kontrol grubu olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Deney grubunda manipülatif destekli matematik öğretimi, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi kullanılmıştır. Deney grubunda 22 ve kontrol grubunda ise 23 öğrenci bulunmaktadır. Uygulamalar matematik dersinde "Kesirler" ve "Kesirlerle İşlemler" alt öğrenme alanlarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri başarı testi ve motivasyon ölçeği ile; nitel verileri ise görüşme formlarıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutu öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desene uygun olarak yürütülmüştür. Nitel boyutta ise gerçekleştirilen uygulama sonrasında deney grubundan farklı başarı düzeylerine göre seçilmiş öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi 42 sorudan oluşmaktadır. Başarı testinin ortalama güçlüğü .58, KR-20 güvenirlik katsayısı ise .92 olarak belirlenmiştir. Kesirler başarı testi öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak deney ve kontrol gruplarının her ikisine de uygulanmıştır. Öğrencilerin matematik dersine ilişkin motivasyonlarını belirlemek amacıyla Tahiroğlu ve Çakır (2014) tarafından geliştirilen matematik motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Ölçek beşli likert tipindedir ve takdir edilme, ilgi, istek ve ihtiyaç, özgüven, başarılı olma ve hedeflere yönelme olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin KMO değeri .876, Bartlett testi sonucu 7943.182 ve Cronbach Alpha katsayısı ise .91 olarak belirlenmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS-21 istatistik programı kullanılmış, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda manipülatif destekli matematik öğretimi yapılan deney grubu ile geleneksel öğretim yöntemi uygulanan kontrol gruplarının öntest ve sontest puan ortalamaları, sontest puanları lehine istatistiksel açıdan anlamlı biçimde farklılaşmıştır fakat deney ve kontrol gruplarının sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının kalıcılık puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Yapılan testler sonucunda deney grubu ile kontrol grubunun sonmotivasyon-önmotivasyon puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmamıştır. Aynı zamanda her iki grubun sonmotivasyon puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmamıştır. Deney ve kontrol gruplarının motivasyon ölçeğinin özgüven alt boyutuna ilişkin sonmotivasyon puanları arasında kontrol grubu lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise öğrencilerin; uygulamanın bıraktığı etkiye, uygulama öncesinde ve sırasında hissettiklerine, uygulama sırasında yaşadıkları sorunlara ve keyif aldıkları durumlara, manipülatiflerin matematik dersindeki başka konularda, başka derslerde kullanımına, matematik dersindeki duygu ve düşünceleri etkilemesine ve uygulamanın daha farklı nasıl yapılması gerektiğine yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre uygulamanın başka konularda ve derslerde; konunun özünü geri plana atmayacak şekilde zaman sıkıntısı yaşamadan uygulanması önerilmiştir.