Maternal obezitenin gebelikte oluşan yakınmalara ve öz-bakım gücüne etkisi

Bu araştırmanın amacı, maternal obezitenin gebelikte oluşan yakınmalara ve öz-bakım gücüne etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nin Doğum Salonunda yürütüldü. Araştırmanın evrenini Doğum Salonuna başvuran normal kilolu ve obez gebeler oluşturdu. Yapılan güç analizinde etki büyüklüğü 0.50, yanılgı düzeyi (α) 0.05, evreni temsil gücü (güven aralığı) %95 düzeyinde alındığında örneklem büyüklüğü; 64 obez gebe ve 64 normal gebe olmak üzere 128 gebe olarak belirlendi. Gebelik öncesi VKİ≥30,0 ve VKİ≤18,5-24,9 olan gebelerin 20-39 yaş aralığında benzer olması sağlandı. Araştırma verilerinin toplanmasında; "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Antepartum Semptom Kontrol Listesi" ve "Öz-Bakım Gücü Ölçeği" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U Testi, Ki-kare analizi ve Student'st Testi kullanıldı. Normal kilolu gebeler 24,97±4,28 yaşında, %56,3'ü 20-24 yaş grubunda, %39,1'i ortaokul eğitimli, %78,1'içekirdek aile yapısında ve %39,1'i ilçede yaşamaktadır. Evlilik süresi iki yıl, gelir getiren bir işte çalışma oranı %17,2 ve %76,6'sı aylık gelir düzeyi gelir gidere denk, %12,5'inin sosyal güvencesi yok, %14,1'i gebelik öncesi sigara tüketmekte, %10,9'u ise şu anki gebeliğinde sigara tüketmektedir. Obez gebeler 27,38±4,54 yaşında, %28,1'i 20-24 yaş grubunda, %50'si ilkokul eğitimli, %68,8'i çekirdek aile yapısında ve %43,8'i köyde yaşamaktadır. Evlilik süresi altı yıl, gelir getiren bir işte çalışma oranı %15,6 ve %75,0'i aylık gelir düzeyi gelir gidere denk, %18,8'inin sosyal güvencesi yok, %20,3'ü gebelik öncesi sigara tüketmekte, %12,5'i ise şu anki gebeliğinde sigara tüketmektedir. Normal kilolu gebelerin %85,9'u ve obez gebelerin %82,8'i 38-42 gebelik haftasındadır. İlaç kullanma ve kronik hastalık durumu normal kilolu gebelerde %6,2 iken obez gebelerde %15,6'dır. Normal kilolu gebelerin VKİ ortalaması 22,00±1,62, obez gebelerin VKİ ortalaması 32,37±2,63 'tür. Normal kilolu ve obez gebelerin antepartum semptomları karşılaştırıldığında hazımsızlık (p=0,007), karnın diğer bölümlerinde rahatsızlık (p=0,013), dinlenmemiş uyanma (p=0,042), yorgunluk (p=0,047) ve kabızlık (p=0,028), ciltte hassasiyet (p=0,008) ve ödem (p=0,020) yakınmalarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. ÖBG ölçek toplam puanı normal kilolu gebelerde 114,25±15,23, obez gebelerde 110,15±15,19'dur. Normal kilolu 20-29 yaş grubundaki gebelerin (p=0,025), eşlerinin eğitim durumunun ortaokul ve üstü olması (p=0,031), yerleşim yerinin ilçe-il olması (p=0,001), evlilik süresinin 121-252 ay (10-21 yıl) olması (p=0,013), gelir getiren işte çalışmasının (p=0,009) ÖBG puan ortalaması obez gebelerinkinden yüksek bulunmuştur. Normal kilolu gebelerde kas krampları (p=0,044), kabızlık (p=0,009), hemoroid (p=0,012), mizaç değişiklikleri (p=0,020), gerginlik, sinirlilik (p=0,028) şikayeti yaşayanların ve kulak ağrısı (p=0,044) şikayeti yaşamayanların ÖBG puan ortalaması obez gebelerin ÖBG puan ortalamasından yüksek bulunmuştur ve bu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak maternal obezite gebelikte oluşan yakınmaları etkilemektedir. Gebelikte oluşan yakınmalarla ÖBG puanı karşılaştırıldığında ise, yakınmalar öz-bakım gücü puanını etkilemektedir. Obez gebelerin gebelikte yaşadığı bir yakınma olduğunda ÖBG puanı normal gebelere göre düşük beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Maternal obezite, gebelik, gebelikte oluşan yakınmalar,öz-bakım, ebelik, ebelik bakımı.