Medyada bir ayrımcılık kriteri olarak cinsiyetlendirilmiş yaşçılık: Televizyon dizilerinde yaşlı kadınların temsili

Araştırma, yaşlıların özellikle de yaşlı kadınların maruz bırakıldığı ayrımcılığın, bir kitle iletişim aracı olan televizyon üzerinden nasıl meşrulaştırıldığı ve topluma yansıtıldığı üzerine yoğunlaşmaktadır. Yaşlanma sadece doğumdan ölüme kadar geçen sürenin kronolojisi değil, aynı zamanda toplum dinamiklerinden etkilenen bir kavramdır. Toplumdaki ayrımcı tutumlar, önyargılar ve kalıp yargılar da yaşlanma sürecini ve yaşlılık dönemini etkilemektedir. Bundan dolayı, çalışmanın temel kavramları yaşlılara karşı ayrımcılığı tanımlayan yaşçılık ve özellikle yaşlı kadınlara karşı negatif tutum ve davranışları ifade eden cinsiyetlendirilmiş yaşçılıktır. Cinsiyetlendirilmiş yaşçılık hem gündelik hayatta hem de kurumsal yapılarda kendine büyük bir yer bulmakta ve kadınlar yaşlandıkça gördükleri baskıyı arttırmaktadır. Kadınların özgürleştirilmesi amacını taşıyan feminist hareket de yaşlı kadınları, ortaya çıktığı günden itibaren göz ardı etmiştir. Yaşlı kadınlara karşı oluşan bu ayrımcı tutum ve davranışların televizyon dizileri içerikleri ile olan ilişkisini, içeriklerde yaşlı kadınların nasıl temsil edildiğini ve yaşlı kadınların yaşlı erkeklere ve genç karakterlere kıyasla nasıl bir konumda bir temsil edildiğini incelemek araştırmanın temel konusudur. Buna yönelik olarak, 1990'lı yıllardan her on yılda yayınlanan bir dizi seçilerek, bu dizilerdeki yaşlı kadın karakterler incelenmiştir. Toplamda 3 dizi ve bu dizideki 10 yaşlı kadın karakter incelemeye dahil edilmiştir. İnceleme boyunca, nitel yöntemden içerik analizi kullanılarak, yaşlı kadın karakterlerin karakter özellikleri, toplumsal konumları, fiziksel özellikleri ve mekânsal ilişkileri feminist bakış açısıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, her ne kadar farklı siyasi ortamlarda ve farklı on yıllarda yayınlanmış olsa da, yaşlı kadınların oldukça geleneksel ve homojen bir çerçevede temsil edildiği görülmüştür. Bütün karakterler, özellikle de yaşlı erkek karakterler, dikkate alındığında, en dezavantajlı konumda temsil edilen grubun yaşlı kadınlar olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma, feminist hareket içerisinde ve feminist yazında geri planda bırakılan yaşlı kadınların maruz bırakıldığı ayrımcılığı öne çıkarmak ve cinsiyetlendirilmiş yaşçılık teriminin literatürde daha fazla yer almasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: yaşlanma, cinsiyetlendirilmiş yaşçılık, medya, televizyon dizileri, içerik analizi