Menopoz dönemindeki kadınların meme kanseri korkusunun sağlıklı yaşam bilinci davranışlarına etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Dünya üzerindeki her dört kadından birinin meme kanseri tehdidi altında olduğu bilinmektedir. Kadınların yaşam süresinin uzaması ile birlikte menopozal dönemdeki kadınların meme kanseri riski artırmakta, bu durum da kadınlarda meme kanseri korkusuna neden olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, menopoz dönemindeki kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının meme kanseri korkusuna etkisinin incelenmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma 15 Kasım 2021 – 14 Kasım 2022 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini menopoz döneminde olan 289 kadın oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında "Sosyo-demografik ve Kişisel Bilgi Formu", "Meme Kanseri Korku Ölçeği (MKKÖ)" ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ-II)" kullanılmıştır. BULGULAR: Örnekleme dâhil olan kadınların çoğunluğu (%42,2) 46-55 yaş arasındadır. MKKÖ puan ortalaması 24,97 ±7,48 (min-max=8-40) iken, çoğunluğunun (%60,2) yüksek düzeyde meme kanseri korkusu yaşadığı saptanmıştır. SYBDÖ-II'nin toplam puan ortalamasının 142,64±20,78), alt boyutlardan en yüksek puan ortalamasının manevi gelişim (26,84±5,06) ve kişilerarası ilişkiler (26,45±5,1) olduğu, en düşük puan ortalamasının ise fiziksel aktivite (18,8±5,02) olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizinde; MKKÖ ile SYBDÖ-II da dâhil (r=0,156; p=0,004; p<0,01; Adjusted R2: 0.021), alt boyutlarından sağlık sorumluluğunun (r=0,168; p=0,004; p<0,01; Adjusted R2: 0.025), kişilerarası ilişkinin (r=0,299; p=0,001; p<0,01; Adjusted R2: 0.086), stres yönetiminin arasında pozitif yönlü (r=0,22,9; p=0,001; p<0,01; Adjusted R2: 0.049) anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizinde;meme kanseri korkusu, SYBDÖ-II ve alt boyutları üzerinde pozitif yönlü etkiye sahiptir. SONUÇ: Menopoz dönemindeki kadınlarda meme kanseri korku düzeyi arttıkça SYBD; sağlık sorumluluğunu alma, kişilerarası ilişki, stres yönetimi davranışı pozitif yönde artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Menopoz, Meme Kanseri, Meme Kanseri Korkusu, Hemşirelik, Sağlıklı Yaşam Bilinci Davranışları.