Mermer atıklarının yapı malzemesi olarak kullanımı

Gerek ülkemizde gerek de dünyada yapı sektöründe, inşaat sektöründe, iç mekân tasarımlarında kaplama malzemesi olarak mermer ve doğal taş kullanımı gittikçe artmaktadır. Bu artışın sonucunda mermer sektörüne olan talepte ve işletme sayısında artış meydana gelmektedir. Mermer işletmelerinin mermer üretim kapasitesine bağlı olarak mermer çamuru ve parça mermer atıkları ortaya çıkmaktadır. Meydana gelen bu atıkların, kullanılabilecek tarım arazilerine, dere kenarlarına boşaltılması doğal çevre ortamını tahrip etmektedir. Mermer ocakları ve fabrikalarında meydana gelen üretime bağlı olarak atık miktarının oranı Diyarbakır ilindeki fabrikalarda yaklaşık olarak toplam %70'lere ulaşmaktadır. Diyarbakır'da bulunan mermer ocaklarının ve fabrikalarının mermer üretimi sırasında meydana gelen atıklar değerlendirilmemesi çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Mermer üretimini ve işleyişini yapan fabrikaların atıklarını değerlendiremediği, atıkların rastgele bir şekilde doğal ortama bırakıldığı yapılan araştırmalar ve gözlemler sonucunda saptanmıştır. Mermer atıklarının çevreye verdiği zararları belirleyip, doğa ile insan arasındaki döngünün teknolojik ve endüstriyel ilerlemelere bağlı olarak doğanın daha fazla zarar görmesini engellemektir. Mermer üretim tesislerinin üretim esnasında meydana gelen atık miktarı tespit edilerek, mermer atıklarının geri dönüşüm malzemesi olarak yapı alanında ve diğer alanlarda kullanıldığını göstererek doğal kaynakların bilinçsizce tüketilmesinin azaltılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, coğrafi bölge olarak kapsamı Diyarbakır ili ve sınırlarıdır. Bu çalışmanın kapsamının başlangıç noktası Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesinde bulunun mermer üretim fabrikalarıdır. Araştırmada Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesindeki mermer sektörü, mermer atıklarının oluşumu ve bu atıkların değerlendirilmesi hedef alınmıştır. Çalışma alanı olarak Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesinin seçilmesinin amacı, mermer sektörünün ileri gelen firmaları sayesinde Diyarbakır'da üretilen mermerler ve oluşan atıklar hakkında bilgi elde edilme imkânının sağlanmasıdır. Bu çalışmada alan çalışması ile birlikte firmalara yöneltilmek üzere hazırlanan soru formunun amacı, mermer fabrikalarının mermer üretimi, üretimde meydana gelen atık miktarı ve oluşan atıkların değerlendirilmesi hakkındaki yaklaşımlarını öğrenmektir. Oluşturulan soru formu doğrultusunda meydana gelen veriler grafik ve tablolar aracılığıyla oluşturulmuştur. Tez kapsamında yapılan görüşmelerde, Diyarbakır OSB'de bulunan mermer fabrikalarının ve mermer ocaklarının üretim ve işleme sırasında atıklar meydana getirdiği görülmektedir. Bu atıkların minimum düzeye getirilmesi için gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Mermer atıklarının kullanım yelpazesi oldukça geniş olduğundan bu atıkların değerlendirilmesi için gerekli çalışmaların ve teşviklerin artırılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Mermer, Yapı malzemesi, Mermer atıkları, Organize Sanayi Bölgesi, Diyarbakır