Milletlerarası ticari tahkimde iddia ve savunmaların ileri sürülmesi, genişletilmesi ve değiştirilmesi

Kişilerin tarafı olduğu ticari bir işlem veya ilişkiden kaynaklanan ve yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümü için devlet mahkemelerinin yerine başvurabildikleri milletlerarası ticari tahkimde, yargılama tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunma üzerinden yürütülerek belirli bir süre içerisinde sonuca bağlanır. Bu nedenle, hakem veya hakem kurulu tarafından tarafların hak arama hürriyeti, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkı ile yakından ilişkili olan iddia ve savunma hakkına riayet edilmesi önem arz etmektedir. Öyle ki, milletlerarası ticari tahkime ilişkin milletlerarası sözleşmelerde ve milli hukuk kapsamındaki düzenlemelerde bu hakkın ihlali hakem kararları için bir iptal nedeni ve tenfiz engeli olarak yaptırıma bağlanmıştır. Bu doğrultuda, tarafların usulüne uygun tebligat yoluyla tahkime ilişkin işlemlerden haberdar edilmesi, eşit muameleye tabi tutulması suretiyle ve yeterli süre içerisinde, iddia ve savunmasını ileri sürebilmesi, gerektiğinde bu iddia ve savunmasını genişletebilmesi veya değiştirebilmesi, delillerini ikame edebilmesi, cevaplarını verebilmesi ve görüşlerini bildirebilmesi, ayrıca, tüm bu hususların hakem veya hakem kurulu tarafından tarafsız bir şekilde dikkate alınması ve değerlendirilmesi gerekmektedir. İddia ve savunmanın genişletilebilmesi veya değiştirilebilmesi konusunda, tahkim yargılamasına egemen olan irade muhtariyeti ve tahkimin esnekliği prensibi gereği, taraflar aralarında anlaşabilmekte olup, anlaşmamışlarsa tahkim sözleşmesi çerçevesinde hakem veya hakem kurulu takdir yetkisine sahiptir.