Nörojenik yutma bozukluğu olan hastalarda yeme değerlendirme aracı ve yutma yaşam kalitesi anketi'nin işlevsellik, yetiyitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırılması sistemi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma; nörojenik yutma bozukluğu olan hastalarda kullanılan Yeme Değerlendirme Aracı (EAT-10) ve Yutma Yaşam Kalitesi Anketi'nin (SWAL-QOL) İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırılması Sistemi (ICF) ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Anketlerin ICF ile ilişkisinin değerlendirilmesinde uzman görüşü ile ilişkilendirme kuralları kullanıldı. Uzman görüşleri Delfie turları şeklinde gerçekleştirildi. İlk turda yutma konusunda uzman 3 sağlık personeli ilişkilendirme kuralları konusunda ortak bir toplantı yaptı. Uzmanlardan biri moderatör, diğerleri ilişkilendirmeden sorumlu oldu. İki uzman birbirinden bağımsız olarak ilişkilendirme kurallarına göre anketlerin her bir maddesini ICF içerisinden uygun olan bir veya birden fazla madde ile ilişkilendirdi. İkinci turda yapılan ilişkilendirmeler birleştirildi. Üçüncü turda da moderatör eşliğinde ortak görüş kesinleştirildi. Kesinleşen ICF maddelerine uzman görüşleri ile uygun sorular oluşturularak form haline getirildi ve hastalara uygulandı. Anketlerin her bir maddesi ile uyumlandırılan ICF maddesi arasında tek tek ilişki bakıldı. EAT-10 anketi için 10 farklı ICF maddesi ile 21 ilişkilendirme yapıldı. İlişkilendirmelerin % 66'sı vücut işlevleri, % 28'i aktivite katılım ve % 4'ü çevresel faktörler ile yapılırken ve % 4'ü tanımlanamaz olarak bulundu. SWAL-QOL anketi için 35 farklı ICF maddesi ile 75 ilişkilendirme yapıldı. İlişkilendirmelerin % 61'i vücut işlevleri, % 30'u aktivite ve katılım ve % 4'ü çevresel faktörler ile yapılırken, % 4'ü de tanımlanamaz olarak bulundu. Sonuç olarak, her iki anketin yapısal tanımlaması yapıldı. Çalışmalarda kullanılacak uygun anket seçimi açısından önemli bir yaklaşım sağlanmış oldu.