Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sessizlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişki

Günümüz örgütlerinin en önemli zenginlik kaynaklarından biri çalışanların sahip oldukları yenilikçi, farklı düşüncelerdir. Bu bağlamda insan faktörünün ön planda olduğu eğitim örgütlerinin eleştirel, yaratıcı, enerjik, dinamik, sorgulayan, yeniliğe açık öğretmenlere ihtiyacı vardır. Ancak yapılan araştırmalar bazı örgütlerde işgörenlerin örgütteki sorunlar veya konular hakkındaki bilgi ve görüşlerini bilinçli olarak esirgediklerini göstermektedir. Alanyazında henüz yeni üzerinde durulmaya başlanan örgütlerde karşılaşılan problemlere işgörenlerin ortak ve kasıtlı olarak tepki vermemeleri durumu, örgütle ilgili konularda görüş bildirmemeleri ya da duygu ve düşüncelerini başkalarıyla paylaşmamaları olarak tanımlanan örgütsel sessizliktir. Örgütteki işgörenlerin sessiz kalma davranışı; işgörenlerin örgüt içinde tutum ve davranışlarını etkileyen örgüt kültüründen kaynaklanabilmektedir. Bu araştırmanın amacı ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Uşak ili merkez ilçesi Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda 2015-2016 öğretim yılında görev yapan 661 öğretmen araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini oranlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 244 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verileri 5'li Likert tipi Örgütsel Sessizlik ve Örgüt Kültürü ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS 21 istatistiksel veri analiz paket programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde, t-testi, ANOVA, Mann Whitney U Testi ve Post Hoc Testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışlarıyla örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortaokul öğretmenlerinin en çok korumacı sessizlik davranışı daha sonra kabullenici ve korunmacı sessizlik davranışı sergiledikleri ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik algısı cinsiyet, yaş, branş, okuldaki çalışma süresi, öğrenim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermezken ekonomik durum ve TEOG ortalaması değişkenine göre anlamlı fark görülmüştür. Ortaokul öğretmenlerinin örgüt kültürü algısı en çok destek kültüründe iken onu güç, rol ve başarı kültürü takip etmiştir. Örgüt kültürü algısı ekonomik durum, öğrenim durumu ve TEOG ortalaması değişkenine göre anlamlı bir fark göstermiştir. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışı ile örgüt kültürü ortalamaları arasında direkt bir ilişki olmamasına rağmen boyutlar bazında incelendiğinde iki kavram arasında kuvvetli bağlar olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sonucuna göre ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sessizlik davranışı gösterdiği ve özellikle örgütsel sessizliğin korumacı sessizlik boyutunda yüksek düzeyde örgütsel sessizlik davranışının ortaya çıktığı görülmüştür. Bu konuda yöneticilerin ve öğretmenlerin farkındalıklarını artırmaya yönelik çalışmalar (Yüksek lisansa yönlendirme, çalıştay ve seminer düzenleme gibi) yapılabilir. ANAHTAR KELİMELER: Örgütsel sessizlik, örgüt kültürü.