Palyatif bakım hastalarının ölçülebilir vitamin düzeylerinin değerlendirilmesi

Palyatif Bakım (PB) servislerinde yatan hastalarda vitamin eksikliği için risk faktörleri olan; yeterince güneş ışığından yararlanamama, yaşlılık, obezite, malabsorbsiyon durumları, antikonvülsan ve glikokortikoid gibi ilaçların çoklu kullanımı, kronik inflamatuar hastalıkların bulunması sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma ilePB servisinde yatmakta olan hastaların yatışları sırasında alınan kan örnekleri aracılığı ile ölçülebilir vitamin düzeylerini değerlendirerek bu düzeylerin komorbidite sıklığı, hastanede kalma süresi ve mortalite ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Retrospektif, tanımlayıcı bu çalışmanın örneklemi Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Göğüs Hastalıkları PB Servisinde tedavi gören PB hastalarından oluşturuldu. Hastaların verileri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) aracılığıyla, laboratuvar tetkik istemleri ve Modifiye Charlson Komorbidite İndeksi (mCCI) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama ± standart sapma, yüzdelik dağılımlar, t-testi ve Anova testi kullanıldı, p<0,05 anlamlı kabul edildi. Çalışmaya 77'si kadın 67'si erkek ve yaş ortalaması 75,22 ± 14,12 olan 144 hasta katıldı. Hastanede kalma süresi ortalama 19,80 ± 18,54 gündü. Exitus olan hasta sayısı 85 (%59,9) iken, hayatta olan 57 (%40,1) hasta vardı. Bu iki grup arasında yaş ortalamaları sağ kalım ile karşılaştırıldığında exitus olan hastaların hastanede kalma süre ortalamaları hayatta olan hastalara göre daha fazlaydı. mCCI'ya göre puan dağılımına bakıldığında 144 katılımcının ortalama 5,27 ± 2,02 puan aldığı saptandı. Göğüs Hastalıkları PB hastalarının; Pulmoner Emboli (%46,5), Kalp Akciğer Hastalıkları (%30,6) ağırlıklı gruplardan oluşmakta idi. Hastane başvuruları açısından değerlendirildiğinde hastaların PB servisine yatışı öncesindeki hospitalizasyon ve poliklinik-acil başvuru sayılarının daha fazla olduğu bulundu. PB hastalarının folat düzeyi hastanede yatış süresine göre değerlendirildiğinde folat düzeyi < 5,3 ng/mL olanların hastanede kalma sürelerinin daha fazla olduğu belirlendi. Hastaların vitamin D düzeyleri ile ölüm oranları karşılaştırıldığında; genel olarak exitus olan hastaların vitamin D düzeylerinin düşük olduğu belirlendi. Exitus olan hastaların sadece %9'unda (n=13) vitamin D düzeyinin normal sınırlarda olduğu saptandı. Hemoglobin düzeyi düşük olan hastaların hastanede yatış süreleri daha uzun olmasına rağmen hastaneye başvuru sayısı anemisi olmayanlardan farklı değildi. Akut faz reaktanı parametreleri olarak CRP ve ferritin karşılaştırıldı ve aralarında düşük de olsa pozitif bir korelasyonun olduğu tespit edildi. PB servislerinde yatan hastaların bütünsel bakış açısıyla tekrar tekrar değerlendirilmeleri, hasta ve hasta yakınlarının yaşam kalitelerinin arttırılması için eğitimli ve deneyimli destek ekipleriyle çalışılmalıdır. Hastanın ihtiyaçlarına ve hastalıklarına uygun olarak PB servislerinin spesifik branşlar açısından ayrıştırılması sağlanmalıdır. Vitamin düzeyleri ayrıntılı olarak değerlendirilmeli ve gerektiğinde replasmanları uygulanmalıdır.