Prenatal faktörlerin mide kanseri gelişimi üzerine etkisi

Giriş ve Amaç: Bazı kanserlerin gelişmesinde prenatal faktörlerin rol oynadığını düşündürenkanıtlar mevcuttur. Babada yaşın ilerlemesi ile birlikte germ hücre mutasyonlarının sıklığındaartış olması ve annede yaşlanmayla germ hücrelerinde kromozomal aberasyonların sıklığınınartması, özellikle ileri anne ve baba yaşını ilgi çekici bir konu haline getirmektedir. Ancak bukonudaki epidemiyolojik çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Biz bu vaka kontrol çalışmasında,başta ileri anne ve baba yaşı gibi prenatal faktörler olmak üzere, mide kanseri riski üzerinde etkiliolabilecek bazı sosyodemografik, çevresel, ailesel ve reproduktif faktörleri inceledik.Materyal ve Metod: Bu çalışmaya, Mayıs 2009 ? Nisan 2010 tarihleri arasında KaradenizTeknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne müracaat edenveya bu tarihler arasında Tıbbi Onkoloji Servisi'nde yatan, mide kanseri tanısı almış 150 hasta veGenel Dahiliye polikliniğine başvuran mide ya da mide dışı kanser tanısı olmayan 300 kontroldahil edildi. Hastaların açık tanıları ve tanı tarihleri patoloji raporlarından belirlendi. Hastalarave kontrollere aynı anket formu uygulandı. Ankette; anne ve baba yaşları, kan grupları, anne vebabanın sigara kullanma öyküsü ile birlikte, mide kanseri riskine etki edebilecek diğersosyodemografik, çevresel, ailesel ve reproduktif özellikler sorgulandı. Diyet alışkanlıklarınıdeğerlendirmek için, son bir yıl içerisinde çeşitli yiyecek ve içeceklerin ortalama tüketiminisorgulayan 35 maddelik bir diyet anketi uygulandı. Ölçümle elde edilen verilerin normal dağılımauygunluğu, her bir grupta Kolmogorov Smirnov testi ile incelenmiştir. Normal dağılıma uyandeğişkenlerin mide kanserli hastalar ve kontrol grubundaki karşılaştırmaları Student-t testi ileyapılmıştır. Normal dağılıma uymayan değişkenler için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.Sayımla elde edilen verilerin analizleri ise ki-kare testi ile yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05olarak alınmıştır. Mide kanseri oluşumu üzerine etkili bağımsız risk faktörlerini araştırmak içinlojistik regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlar Odds Ratio (OR) ve %95 Güven Aralığı (GA) ilesunulmuştur.Bulgular: Tüm eğitim gruplarında hastaların eğitim durumu, kontrol grubuna göre daha düşükolarak saptandı (p=0.033). Hastaların aylık gelirlerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğutespit edilmiştir (p< 0.001). Hastaların kontrol grubuna göre daha fazla sigara içtiği saptanmıştır(p<0.001). Bu çalışmaya göre, birinci derece akrabalarında kanser öyküsü olanlarda midekanseri riski daha fazladır (p<0.001). Mide kanserli hastaların yakın akrabalarında mide kanserive diğer kanserlerin görülme riski diğerlerine göre daha yüksektir (p<0.001 ve p<0,001). Midekanserli hastaların kontrol grubuna oranla daha düşük kilo ve BMI' ne sahip olduğu tespitedilmiştir (p<0,001 ve p<0,001). Mide kanserli hastalarda A kan grubunun daha yüksek orandagörüldüğü saptanmıştır. Bu çalışmaya göre, göre mide kanserli hastaların doğumda anne yaşı ,kontrol grubuna göre daha yüksektir (p=0.001). Bu çalışmaya göre mide kanserli hastalarındoğum anında baba yaşları kontrol grubuna göre daha yüksektir (p<0.001). Hastaların % 44'nün kontrol grubunun % 32'nin doğumları esnasında anneleri 30 yaş ve üzerindeydi ( p=0.001).Hastaların % 64' nün, kontrollerin % 45,7' nin doğumları esnasında babaları 30 yaş veüzerindeydi (p<0.001). Bu çalışmada, mide kanserli kadınların daha geç yaşta menarş olduğusaptanmıştır (p<0.001). Bu çalışmaya göre 15 yaş ve üzerinde menarş olanlarda mide kanserigelişme riski daha yüksektir (p<0,001). Mide kanserli hastalar kontrol grubuna göre daha erkenyaşlarda menapoza girdiği tespit edilmiştir (p=0,001). Bu çalışmaya göre mide kanserli erkekhastalar kontrol grubundakilere göre daha erken yaşta çocuk sahibi olmuşlardır (p=0.0019).Diyetsel faktörlerin incelenmesinde turşu ve tuzlanmış gıda (p<0,001 ve p<0,001), et veyumurta(p=0,048) ve hayvansal yağ tüketiminin (p<0.001) mide kanserli hastalarda kontrolgrubuna göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte , ekmek ve tahıl ürünleri(p<0,001), süt ve süt ürünleri (p<0,001), portakal suyu (p=0.022), çay ve kahve tüketiminin (p=0.004 ve p=0.002 ) mide kanserli hastalarda kontrol grubuna göre daha az olduğu bulunmuştur.Turşu tüketimi, mide kanseri için bağımsız bir risk faktörüdür ve risk diğerlerine göre 11,48 katdaha fazladır. Mide kanserli hastalar kontrol grubuna göre daha fazla oranda diş fırçaladığıtespit edilmiştir (p=0.022). Bu çalışmada, aşırı sıcak yemek alışkanlığının mide kanseri riskiniartırdığı saptanmıştır (p<0,001). Mangalda pişirilmiş et tüketimi mide kanseri riskiniartırmaktadır (p<0,001).Bu çalışmada mide kanserli hastalar ve kontrol grubu karşılaştırıldığında, yaş (p=0,669) ,cinsiyet (p=0,886), aile tipi (p=0.13), medeni durumları (p=0.734), annelerinin sigaraalışkanlıkları (p=0,554), babalarının sigara içme alışkanlıkları (p=0.071), tanı anındaki boyları(p=0,307), anne ve baba arasındaki akrabalık ilişkisi (p=0.401), ortalama ilk doğumla sonuçlanangebelik yaşı (p=0,831), ortalama menopoz yaşı (p=0.55), erkeklerin çocuk sahibi olup olmama(p= 0,490), çocuk sayısı (p=0,419), günlük fiziksel aktivite (p=0.501), sebze ve meyve tüketimi(p=0,174), alkol kullanma alışkanlığı (p=1,000), diş sayısı (p=0.601) ve aynı veya ayrı tabaktayemek (p=0,091) faktörlerinin mide kanseri için risk faktörü olmadığı bulundu.Tartışma: Bizim sonuçlarımız, literatürde ileri anne-baba yaşı ve annenin sigara içmesi gibiprenatal faktörlerin, bazı kanserlerin gelişmesinde risk faktörü olabileceğini bildiren çalışmalarıdesteklemektedir. Bu çalışma, doğum sırasında ileri anne veya baba yaşına sahip olmanın vesigaraya prenatal maruziyetin yetişkin yaşlarda mide kanseri riskini artırdığını bildiren ilkçalışmadır. Ancak, bu konuda daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.