Propolisin obezite üzerindeki etkisini inceleyen araştırmaların değerlendirilmesi

Obezite günümüzde hem gelişmiş hem de kaynakları yetersiz ülkeleri etkileyen, yaşam beklentisini azaltan ve ülkelerin sağlık sistemleri için kapsamlı sonuçları olan küresel bir salgın olarak kabul edilmiştir. Obezitenin birincil nedenleri, monogenik hastalıklar ve genetik sendromlar biçimindeki genetik bozukluklarla ilişkili olarak sınıflandırılmıştır. Obezitenin ikincil nedenleri, sistemik işlev bozukluklarını içeren hastalıkları ve vücutta metabolik değişikliklere neden olan düzenleyici mekanizmaların bozukluklarını içermektedir ve bu da birincil hastalığa ikincil obezite gelişimini teşvik etmektedir. Obezite tedavisinde, obeziteyle ilişkin hastalık ve ölüm risklerini azaltmak, kişilere dengeli ve yeterli beslenme alışkanlığı benimseterek hayat kalitesini artırmak amaçlanmıştır. Son zamanlarda propolis, sağlığı geliştirmek ve iltihaplanma, koroner hastalık, diyabet ve kanser gibi kronik hastalıkları engellemek için yiyecek ve içeceklerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Propolisin kimyasal bileşimi kaynağa bağlı olarak kalitatif ve kantitatif olarak değişken olmasına rağmen, propolisin alt bileşenleri olan polifenoller öncü olmak üzere 300'den daha fazla bileşik bildirilmiştir. Propolisteki başlıca polifenoller flavonoidler, fenolik aldehitler, fenolik asitler ve bunların esterleridir. Son zamanlarda propolis, sağlığı daha iyi hale getirmek ve iltihaplanma, kalp hastalığı, diyabet ve kanser gibi hastalıkları önlemek için yiyecek ve içeceklerde sıkça kullanılmaktadır. Bu incelemenin içerdiği araştırmalara, elektronik veri tabanlarından ulaşılmıştır. İncelemede yer alan çalışmalar, 2010 ile 2023 yılları arasını kapsamaktadır. Bu incelemede araştırma kriterlerine göre seçilmiş 30 araştırma makalesi taranmıştır. Bunlardan; 28'i randomize kontrollü çalışma, 2'si deneysel çalışmadır. Bu çalışmada, propolisin obezite ve hiperlipidemi üzerindeki etkileri literatürde yer alan in vitro ve in vivo çalışmalar incelenerek vurgulanmıştır. İncelenen tüm çalışmalar propolisin obeziteyi önlediği ve iyileştirdiği yönündedir. Bu sonuçlara dayanarak propolisin obezite hastalığında tedavi etkisi olduğunu ve kullanılabileceğini düşündürmektedir. Fakat literatürdeki çalışmalar propolisin miktarı ve uygulama süresi konusunda yetersiz görünmektedir. Literatürdeki konuyla ilgili derleme çalışmaları propolisin birçok kronik hastalıklar üzerindeki etkisine yoğunlaşmıştır. Bizim çalışmamız, spesifik olarak sadece obezite ve hiperlipidemi etkisini ele alıp değerlendiren tek çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Propolis, Obezite, Hiperlipidemi, Leptin, Adiposit