Renal transplantasyon alıcılarında HLA tipi, PRA ve DSA düzeylerinin greft sağkalımı, rejeksiyon ve mortalite üzerine etkileri

Amaç: Bu çalışmanın amacı, renal transplantasyon yapılan hastaların HLA antijen profillerini belirlemek ve hangi HLA tipinin transplantasyon sonucunu etkilemede daha önemli rol alacağını tespit edebilmektir. Gereç ve Yöntem: 2012-2020 yılları arasında Dicle Üniversitesi Hastanesinde böbrek nakli yapılan 65 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, nakil tipi, bazal ve nakilden 1 yıl sonraki laboratuvar verileri, rejeksiyon ve greft kaybı gelişip gelişmediği retrospektif olarak incelendi. Alıcıların HLA doku tiplemesi, PRA ve DSA sonuçları kaydedildi. Rejeksiyonu etkileyen faktörler incelendi. Bulgular: Nakillerin %84,6'sı canlıdan, %15,4 ise kadavradan yapıldı. Nakil sonrası 1. yılda hemoglobin, glukoz, üre, kreatinin, albümin, fosfor, PTH, HDL düzeylerinde düzelme tespit edildi. Transplantasyon yapılan hastaların hepsinde DSA negatifti. PRA 2 hastada pozitif saptandı. 65 hastanın %72,3'nde rejeksiyon gelişmezken, %27,7'sinde rejeksiyon geliştiği saptandı. Hastaların 8'i ex oldu. HLA-A grubunda sırasıyla en sık HLA-A03, HLA-A24 ve HLA-A02, HLA-B grubunda HLA-B35, HLA-B51, HLA-B07, HLA-DR grubunda HLA-DR11, HLA-DR03 ve HLA-DR04, HLA-DQ grubunda HLA-DQ03, HLA-DQ05 ve HLA-DQ06 alelleri saptandı. HLA-A ve HLA-B alt tipleri rejeksiyonla ilişkili saptanmazken, HLA-DR ve HLA-DQ alt tiplerinden sadece HLA-DR13 (p:0.029) ve HLA-DQ06 (p:0.013) anlamlı ilişki bulundu. HLA gruplarının alt analizinde 0 uyum olan hastalarla 2 uyum olanlar karşılaştırıldığında, 0 uyum olanlarda rejeksiyon daha fazla saptandı. Rejeksiyon gelişen hastaların donör yaşı daha yüksekti. PRA pozitif olan hastalarda ve ex olan 8 hastanın ise 7'sinde rejeksiyon saptandı. Sonuç: HLA uyumu, PRA pozitifliği ve donör yaşı rejeksiyona etki eden önemli faktörlerdendir. Özellikle HLA uyumsuzluğu arttıkça rejeksiyonun ve greft kaybı riskinin arttığını gözlemledik. Ayrıca HLA-DR13 ve HLA-DQ06 alele sahip hastalarda rejeksiyon sıklığının arttığını tespit ettik.