Romatolojik hastalığı bulunan ve tnf bloke edici ajan tedavisi planlanan hastalarda latent tüberküloz enfeksiyonunun saptanmasında tüberkülin deri testi, quantiferon-TB gold testi ve T-SPOT.TB testinin karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmada, romatolojik hastalığı bulunan ve tümor nekroz faktör (TNF) bloke edici ajan tedavisi planlanan hastalarda latent tüberküloz enfeksiyonu taramasında kullanılan Tüberkülin Deri Testi (TDT) ve bu teste alternatif yeni bir tanı aracı olarak kullanılabilen Quantiferon TB-Gold ve T-SPOT.TB testleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereçler ve Yöntem: Çalışmada Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı İmmunoloji ve Romatoloji Bilim Dalına başvuran, romatolojik hastalığı bulunan ve TNF bloke edici ajan tedavisi planlanan 49 hasta (20 erkek, 29 kadın) incelendi. Değerlendirmeye alınan hastaların yaşı, cinsiyeti, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, BCG skar sayısı ile TDT, QuantiFERON-TB Gold ve T-SPOT.TB testlerinin sonuçlar belirlendi. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 17.0 (Statistical Package for the Social Science, version 17.0) programı kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Romatolojik hastalığı bulunan ve TNF bloke edici ajan tedavisi planlanan hastaların 27? sinde romatoid artrit (RA), 22? sinde ankilozan spondilit (AS) bulunmaktaydı ve yaş ortalamaları 47.87?11.16 (23-71 yıl) idi. Hastaların birinde (%2) BCG skarı yoktu, geri kalan 48 hastada (%98) BCG skarı vardı ve kullanılan ortalama steroid dozu 6.79 mg prednisolondu. Latent tüberküloz enfeksiyonu prevalansı TDT ile %61.2, QuantiFERON-TB Gold testi ile %14.3 ve T-SPOT.TB testi ile %32.7 idi. BCG skar sayısı ile TDT (p=0.176), Quantiferon TB-Gold test (p=0.778) ve T-SPOT.TB test (p=0.612) sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Tüm hastalar ele alındığında Quantiferon TB-Gold testinin spesifitesi %88.2, sensitivitesi %17.2 ve T-SPOT.TB testinin sensitivitesi %32.1, spesifitesi %56.3 olarak saptandı. Çalışmada alt gurup değerlendirilmesi yapıldığında; RA tanılı hastalarda TDT? ye göre Quantiferon TB-Gold testinin sensitivitesi %15.4, spesifitesi %83.3 ve T-SPOT.TB testinin sensitivitesi %57.1, spesifitesi %60 olarak bulundu. AS tanısı olan hastalar değerlendirildiğinde ise Quantiferon TB-Gold testinin sensitivitesi %18.8, spesifitesi %100 ve T-SPOT.TB testinin sensitivitesi %7.1, spesifitesi %50 idi. TDT ile Quantiferon TB-Gold (?=0.043) ve T-SPOT.TB testleri (?=0.1) arasında düşük uyum vardı. Hastalarda kullanılan steroid tedavisi ile test negatifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktu (p>0.05). Tartışma: İnterferon-? bazlı testler BCG ile ortak antijen taşımadığı için daha önceden yapılan aşılamalardan etkilenmemektedir. Testler sensitivite ve spesifiteye bağlı olarak, romatizmal hastalığı bulunan ve TNF bloke edici ajan tedavisi planlanan hastalarda latent tüberküloz enfeksiyonu taramasında kullanılabilir. Ancak, testlerin gerçek sensitivite ve spesifitesini belirlemek için daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar romatizmal hastalık, TNF bloke edici ajan, TDT, Quantiferon TB-Gold testi, T-SPOT.TB testi, latent tüberküloz enfeksiyonu