Tasavvuf kültüründe enformel öğrenme

Araştırma, Eyüp ve Tophane'deki Kadiri tekkelerinin ritüelleri üzerinden yaygın ve enformel öğrenmeye odaklanmıştır. Bu araştırmada, tasavvufta enformel ve yaygın öğrenme anlaşılmaya çalışılmıştır. Tasavvuf, çok farklı eserlerde çalışılmış ve tartışılmış olmasına rağmen bu çalışmaların büyük çoğunluğu enformel ve yaygın öğrenmeyi göz önünde bulundurmamaktadır. Daha çok toplum içinde gerçekleştirilen tasavvufi ritüeller ve günlük yaşam faaliyetleri üzerine yoğunlaşmıştır. Halbuki bu tezde odak noktası bireysel olarak ve grup halinde farklı ritüellere katılarak ve günlük yaşam faaliyetlerinde tasavvuf grupların üyelerinin enformel öğrenmeyi nasıl gerçekleştirdiklerini anlamaktadır. Bu çalışma süresince, her iki dergahta da hizmet ve ritüellerin yoğun bir şekilde sembolizm içerdiği fark edilmiştir. Dergah kültüründeki asırlara dayalı öğreti ve geleneklerin beslediği bu sembolizmin, dergahtaki öğrenme ve farkındalık edinme süreçlerinde önemli bir işleve sahip olduklarını görülmüştür. Bu sembolizmin, çalışmanın konusu olan iki dergahın bağlı olduğu tasavvuf büyükleri tarafından dergahta bir öğrenme sürecinin gerçekleşmesi hedefiyle bilinçli olarak geliştirildiğini ve bu öğrenme ile kazanılan farkındalığın ehli kişilerin hayatının tamamına yayılmasının hedeflendiğini anlaşılmıştır. Bu çalışma, öğrenme ve öğrenilenlerin içselleştirme sürecini bireylerde ve gruplarda oluşan farkındalık, davranış, tutum ve alışkanlıklar üzerinden detaylandırmış ve değişimi açıklamaya çalışmıştır.