Tip 1 diyabetes mellitusu olan çocuklarda nefropati sıklığının retrospektif değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM) ile takip edilen çocuk ve adölesan hastalardaki nefropati sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada 01 Ocak 2017 - 01 Aralık 2022 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Polikliniğinde T1DM tanısı alan ve düzenli kontrollere gelen çocuk ve adölesan olgulardan çalışmaya dâhil edilen 131 olgu retrospektif olarak incelendi.. Bulgular: Çalışmaya 66'sı kız (%50,4), 65'i erkek (%49,6) toplam 131 olgu alındı. Mikroalbüminüri tespit edilen olgular grup 1 (69 olgu (%52,7)), mikroalbüminüri olmayan olgular ise grup 2 (62 olgu (% 47,3)) olarak sınıflandırıldı. Grup 1 ve 2'de yer alan olguların ortalama tanı yaşı sırasıyla 8,62±2,32 ve 9,35±3,75 olarak hesaplandı ve her 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,71). Olguların ortalama takip süresi grup 1'de 5,94±1,86 yıl iken, grup 2'de 4,93±2,72 olarak bulundu ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0,001). Grup 1 ve 2'de olguların ortalama glikolize hemoglobin (HbA1c) düzeyi sırasıyla 10,62±1,77 ve 10,11±1,43 olarak saptandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,073). Grup 1 ve 2'de olguların sırasıyla ölçülen ortalama total kolesterol düzeyi 169,64±35,90 ve 174,05±47,22 mg/dl, ortanca trigliserid düzeyi 90 (62,30-112) ve 90,5(66,75-154,25) mg/dl, ortanca Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) değeri 62,20 (49,10 – 64) ve 50,05 (44,50 – 66,07) mg/dl, ortalama Düşük Yoğunluklu Lipoprotein (LDL) düzeyi 94,12±28,95 ve 98,22±28,37 mg/dl olarak ölçüldü ve her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Grup 1 ve 2'de sırasıyla olguların ortalama sistolik kan basıncı (KB) 113,40 ± 17,43 ve 102,68 ± 11,53 mmHg olarak saptandı ve grup 2'ye göre grup 1'de istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek saptandı (p= 0,025). Grup 1 ve 2'de sırasıyla olguların diyastolik KB 67,86 ± 9,17 ve 66,75 ± 8,88 mmHg saptandı ve aradaki fark anlamlı değildi (p=0,66). Grup 1 olgularında 24 saatlik idrarda ortanca total protein miktarı 140(96-205) mg/gün iken, grup 2'de 21(14,75-26,55) mg/gün şeklinde ölçüldü. Grup 1'de istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=<0,001). Çalışmaya dahil edilen olgularda protein varlığı ile cinsiyet, puberte varlığı, çölyak hastalığı (ÇH) varlığı ve hashimoto hastalığının (HH) varlığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p >0.05). Proteinüri ile tanı yaşı, ortalama HbA1c düzeyi, total kolesterol düzeyi, trigliserid düzeyi, HDL düzeyi, LDL düzeyi, GFR, spot idrarda albümin/kreatin oranı (ACR) ve diastolik KB değerleri arasında yapılan Pearson kolerasyon analizinde istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p<0,05). Proteinürinin T1DM takip süresi (r= -0,351 p=< 0,001) ile negatif kolerasyon gösterdiği, sistolik KB ile (r=-0,268 p= 0,025) pozitif kolerasyon gösterdiği tespit edildi. Sonuç: Sonuç olarak; diyabet son yıllarda giderek artmış ve çocukluk çağının da önemli bir sorunu haline gelmiştir. Erken ve uygun takip ve tedavi edilmediği takdirde ileriki yaşlarda başta DN olmak üzere hayatı tehdit eden ve yaşam kalitesini bozan çok ciddi komplikasyonlara neden olmaktadır. Çalışmamızda özellikle diyabet süresi uzadıkça ve sistolik KB arttıkça DN sıklığının arttığı gösterilmiştir. Proteinürisi olan ile olmayan gruplar arasında her ne kadar ortalama HbA1C düzeyi arasında anlamlı fark saptanmasa da, proteinürili hasta grubunda daha yüksek saptandı. Bu nedenle diyabetin kronik komplikasyonlarının ve özellikle de DN'nin önlenmesi için iyi glisemik kontrolün sağlanması, belli aralıklarla kan basıncı ve proteinürinin bakılması son derece büyük önem arz etmektedir. Gerekli önlemler alındığında ve düzenli aralarla gerekli tetkikler yapıldığında DN'nin yol açtığı son dönem böbrek yetmezliği önlenebilecektir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, mikroalbüminüri, diyabetik nefropati