Tiyoasetamid ile oluşturulan karaciğer hasarında tiyaminin koruyucu ve tedavi edici etkilerinin incelenmesi

Karaciğer hasarı; viral hastalıklar, alkolik hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarını ve non alkolik steatoz ve non alkolik steatohepatitis gibi karaciğer yağlanmalarını içeren kansere kadar ilerleyen bir seri hastalık dizisidir. Karaciğer hasarının insidansını etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar cinsiyet, yaş, alkol, aflatoksin, endojen ve ekzojen hormonlar, diyet, hepatit B ve hepatit C gibi viral etkenler ile şistozomiazis gibi paraziter enfestayonları içeren çevresel faktörler; obezite, immun fonksiyon, kalıtsal hastalıklar, Diyabetes mellitus, siroz, alkolik olmayan yağlı karaciğer, gibi konakçıdan kaynaklanan faktörler olarak sıralanmaktadır. Deneysel olarak kullanılan tiyoasetamidde (TAA) önemli bir hepatotoksik maddedir. Tiyamin (B1 vitamini) önemli antioksidan maddelerden birisidir. Birçok doku ve organı özellikle sinir sistemi hücrelerini zedelenmesine karşı korur. Bu çalışmanın amacı TAA ile oluşturulan karaciğer hasarında tiyaminin koruyucu ve tedavi edici etkilerinin incelenmesidir. Çalışmada 25-40 gram ağırlığında CD-1 ırkı toplam 50 erkek fare kullanıldı ve fareler 10 ar hayvandan oluşan 5 gruba ayrıldı. Grup 1 (Kontrol grubu); normal su ile 2 ay süre ile adlibitum olarak beslendi. Grup 2 (Tiyamin grubu); günlük 50 mg/100 ml su içinde tiyamin adlibitum olarak 2 ay boyunca verildi. Grup 3 (Profilaksi grubu) 50 mg/100 ml tiyamin su içinde adlibitum 1 ay verildi ve bu süre sonunda intraperitoneal olarak haftada iki kere tioacetamid (TAA) 200 mg/kg olarak verildi. Grup 4 (Tedavi grubu) çalışma başlangıcında intraperitoneal olarak haftada iki kere 200 mg/kg tioacetamit (TAA) 1 ay süre ile uygulandı ve 1 ay sonra 50 mg/100 ml tiyamin su içinde adlibitum verildi. Grup 5 (TAA grubu) intraperitoneal olarak haftada iki kere 200 mg/kg TAA 2 ay süre ile uygulandı. Çalışma sonunda fareler anestezi altında dekapite edilerek histopatolojik inceleme için karaciğer dokusu örnekleri, biyokimyasal parametreler için de kan örnekleri alındı. Serum örneklerinde bilirubin (BILEA), total bilirubin (TBIL), total protein (TP), alkalen fosfotaz (ALP), aspartat aminotransferaz (AST), alenin transaminaz (ALT), albümin (ALB) testlerini içeren karaciğer incelendi. Nekropsi sırasında TAA grubudaki farelerde karaciğerin soluklaştığı ve kenarlarının kütleştiği gözlendi. Karaciğer örnekleri ise histopatolojik ve kaspaz-3 açsından immunohistokimyasal olarak değerlendirildi. Serum örneklerinde karaciğer panelinde incelene tüm verilerin TAA grubunda önemli düzeyde arttığı dikkati çekti. TAA karaciğerlerde şiddetli dejenerasyon ve nekrozlara sebep olduğu gözlendi. Tiyamin TAA uygulaması ardından verildiğinde biyokimyasal, patolojik ve immunohistokimyasal bulguların düzelmesini sağladı. Bu çalışmanın sonuçları tiyaminin tiyoasetamid ile oluşturulan karaciğer hasarında sınırlı profilaktik etkisinin ancak önemli ölçüde tedavi edici etkisi olduğunu gösterdi.