Türkiye'de jandarmanın yeniden yapılandırılması: Avrupa jandarma kuvveti üyesi ülkeler ile karşılaştırmalı bir inceleme

Bu çalışma, Türkiye'de jandarmanın yeniden yapılandırılması kapsamında, Avrupa Jandarma Kuvveti (AJK) üyesi ülkeler ile karşılaştırma yaparak önerilerde bulunmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, Türk jandarma teşkilatı ile AJK üyesi ülkelerin askeri statülü kolluk kuvvetleri incelenmiş, buna koşut olarak da "yeniden yapılandırılan Türk jandarma teşkilatının AJK bünyesindeki muadilleri ile yapısal benzerlikleri nelerdir?" sorusuna yanıt aranmıştır. Jandarmanın yeniden yapılandırma sürecine yoğunlaşan çalışmada, AJK üyesi; Fransa, Hollanda, İtalya, İspanya, Polonya, Portekiz ve Romanya ile ortak üye statüsünde bulunan Litvanya'nın; tarihsel gelişimi, bağlılık durumu, teşkilat yapısı, görevleri ve personel kaynakları ele alınmıştır. Netice olarak, yeniden yapılandırılan Türk jandarma teşkilatının AJK üyesi ülkeler ile yapısal benzerliklerin bulunduğu somut şekilde ortaya koyulmuştur. Çalışmada, AJK üyesi ülkelerin; İçişleri ve/veya Savunma Bakanlıklarına bağlı olduğu, teşkilat yapıları, personel kaynakları ile görevleri alanında Türk jandarma teşkilatı ile yapısal benzerliklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumun kaynağı ise Fransa'dır. Öyle ki jandarmanın ilk olarak Fransa'da ortaya çıkması, yeterli tecrübeye sahip olması ve merkeziyetçi yapısı gibi nedenler, Fransa'nın diğer AJK üyesi ülkelere örnek teşkil etmesinin göstergesidir. Çalışmada, Türk jandarma teşkilatının tamamen İçişleri Bakanlığına bağlanması ile birlikte tüm kolluk kuvvetlerinin tek çatı altında birleştiği, taşrada ise jandarmanın valilik ve kaymakamlık bünyesinde, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin sağlanmasında sevk ve idarenin daha etkin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca jandarmanın mevcut personel durumunda geçmiş yıllara göre artış gözlemlenmiş, yükümlü asker uygulamasına son verilerek "profesyonel personel" anlayışının gerek şart olduğu belirtilmiştir.