Türkiye'de toplumsal hareketler ekonomi ilişkisi: Gezi Parkı olayları

Toplumsal hareketler, toplumun tamamının veya bir kısmının hoşnutsuzluğunu ve buna göre talep ettikleri hususları dile getirmek için oluşmaktadır. Tarihsel olarak bakıldığında çok eski dönemlerde de varlığını hissettirmiştir. Kendini isyan, eylem, toplantı ve gösteri yürüyüşü şeklinde göstermiştir. 19. yüzyıl itibariyle bakıldığında Marksist teori temelinde şekillendiği görülmüştür. Burjuvanın para hırsı proletaryanın ezilmesine ve çok ağır çalışma koşulları ile karşı karşıya kalmasına neden olduğu düşünülmüştür. Bunun karşısında proletaryanın birlikte hareket ederek devrim temelinde birleşmesi gerektiği vurgulanmıştır. Mevcut düzenin ortadan kaldırılması gerektiği düşüncesiyle şekillenen topluluklar eylemsel faaliyetlere girişmiştir. Bu durum 1960 yıllarında da devam ederek işçi eylemlerinin tezahürü olarak ortaya çıkmıştır. Toplumsal hareket bağlamında öğrenci hareketlerinin de bu kaynaktan beslendiği görülmüştür. Toplumsal hareketler dönemin şartlarına göre değişerek ve kendini geliştirerek günümüzde de varlığını korumaktadır. Özellikle teknolojik gelişmeler eylem kapasitesini artırmaktadır. İnternet üzerinden organize olan gruplar birçok uygulama ve sayfa üzerinden birleşerek güçlü protesto eylemlerine girişmektedir. Ayrıca küreselleşmenin etkisi ile kültürel yakınlık artmış herhangi bir ülkede gündem olan hassas konular ülke gözetmeksizin bir başka ülkede ortaya çıkmaktadır. 2011 yılında Kuzey Afrika'da ilk olarak Tunus'ta gerçekleşip birçok Arap ülkesine sıçrayan Arap Baharı gelişen internet ortamından payını almıştır. İşportacı bir esnafın kendini yakması ile başlayan eylemler birçok liderin devrilmesine ve yüzlerce insanın ölümüne neden olmuştur. Sınır komşumuz olan Suriye'de eylemler yerini iç savaşa bırakmıştır. Süreç ülkemizde Gezi Parkı Olayları ile devam etmiştir. 27 Mayıs 2013 yılında ortaya çıkan Gezi Parkı Eylemleri Taksim Meydanı ve çevresine yapılacak proje kapsamında bir grup insanın itirazı üzerine çıkmıştır. Olaylar gün geçtikçe büyümüş ve karışık bir hal almıştır. Zaman içerinde marjinal grupların eylemcilerin arasına girmesi neticesinde olaylar amacından çıkarak hükümeti hedef alan eylemlere dönüşmüştür. İç ve dış basının destek vermesiyle yurt dışından da takip edilen konu haline gelmiştir. İnternet ve uygulamalarının Gezi Parkı olaylarının büyümesinde çok büyük etkisinin olduğu görülmüştür. Olaylar nedenleri konusunda birden fazla neden gösterilmesinin yanında can ve mal kayıpları yaşandığı bir geçektir. Gezi Parkı Eylemlerinin çıkış nedenleri göz önüne alınarak bu çalışmada ekonomik verilerin eylemlerin çıkması ile ne gibi bir ilişkisi olmuştur sorusuna veriler ve grafikler vasıtasıyla cevap verilmeye çalışılmıştır. Çalışma; teorik ve literatür tarama usulü ile gerçekleşmiştir.