Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığının serbest zaman yönetimi ile ilişkisi üzerine bir araştırma

Genç yaş grupları üzerinde zararlı etkileri bulunan ve giderek artan internet bağımlılığını önlemek ve azaltmak amacıyla birçok çalışma yapılmıştır. İnternet bağımlılığının sebepleri ve alınabilecek önlemler, en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Zamanı iyi yönetmek de internet bağımlılığının önüne geçilmesinde önemli rol oynar. Bu çalışmada internet bağımlılığının sosyo-demografik değişkenler ile ilişkisinin yanı sıra serbest zaman yönetimindeki başarı ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemini Dicle Üniversitesi'nin tüm bölümlerinden toplam 1241 öğrenci oluşturmaktadır. Bu kesitsel çalışmada orantılı kota örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Öğrencilere ilgili birimlerin yöneticileri vasıtası ile ulaşılmış, çevrimiçi olarak anketler uygulanmıştır. Üç bölümden oluşan çevrimiçi anketler kişisel bilgi formu, Young'ın İnternet Bağımlılığı testi-kısa formu (YIAT-SF) ve Serbest Zaman Yönetimi Ölçeğinden oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen verilere tanımlayıcı, ilişkisel ve nedensel istatistik analizler uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları internet bağımlılığı puanları ile öğrencilerin serbest zaman yönetimi becerileri arasında güçlü ve anlamlı bir negatif ilişki olduğunu ortaya koymuştur (β=-0,415, p<0,001). Bir diğer önemli bulgu ise İnternet bağımlılığı düzeyinin daha genç gruplara ait olanlar (F=3,324, p<0,05), ailelerinden uzakta yaşayanlar (F=4,105, p<0,01) ve düşük gelir gruplarından gelenler (F=5,177, p<0,01) arasında daha yüksek olduğudur. Ancak, internet bağımlılığı düzeyi kadın ve erkek öğrenci gruplarında farklı bulunmamıştır. Öğrencilerin serbest zaman yönetimi becerileri göz önüne alındığında, ileri yaş (F=11.553, p<0.001), yüksek gelir (F=3.547, p<0.05) ve sosyal bilimler alanında eğitim almış olmak (F=4.265, p<0.05) gibi değişkenler serbest zaman yönetiminin belirleyicileri olarak bulunmuştur. Ancak, cinsiyet, aile tipi ve ikamet yeri gibi sosyo-demografik özelliklerin serbest zaman yönetimi ortalama puanları üzerinde etkisi bulunmamıştır. Çalışmanın bulgularına göre, fiziksel ve sosyal aktivitelere ayırılan zaman arttıkça öğrencilerin İnternet bağımlılığı düzeyleri düşmektedir (F=3.276, p<0.05). Sonuç olarak bu çalışma göstermiştir ki, öğrencilerin fiziksel, sosyal, kültürel ve açık hava, etkinliklerine teşvik edilmesi veya grup ve hobi odaklı aktivitelere katılmaları gençlerin sosyal adaptasyonuna katkıda bulunabilir ve İnternet bağımlılığını azaltmaya yardımcı olabilir.