Yoğun bakım hastalarında mekanik ventilatörden ayırmaya akut böbrek hasarının etkisinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Akut böbrek hasarı (ABH) yoğun bakımdaki hasta populasyonunda %5-%30 oranında görülmekte ve yoğun bakımda ABH gelişen olgularda mortalite %40-90'a ulaşmaktadır. Yoğun bakımda ABH gelişimi mortaliteyi ciddi biçimde arttıran, yoğun bakımda kalış süresini uzatan, diyaliz ve diğer pahalı tedavi yöntemlerini gerekli kılarak maliyeti artıran önemli bir problemdir. Akciğer ve renal fonksiyon bozulması birlikteliği ile ilgili son zamanlarda birçok çalışma yapılmaktadır. Fakat mekanik ventilatöre bağlı hastalarda akut böbrek hastalığının mekanik ventilatörden ayırma üzerine etkisi üzerine yapılmış çok az çalışma bulunmaktadır. Biz yapacağımız bu çalışmayla dahiliye yoğun bakımda entübe şekilde takip edilen hastalarda akut böbrek hasarının mekanik ventilatörden ayırma üzerine olan etkisini ortaya koymaya çalışacağız. Materyal-metod: Bu çalışmaya 2010-2016 yılları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi dahiliye yoğun bakımda takibi yapılan hastalardan seçim yapılmıştır. Hastaların akut böbrek hasarı tanısı KDIGO kriterlerine bakılarak konulmuştur. Kronik böbrek yetmezliği ve kronik böbrek hastalığı, kronik akciğer hastalığı ve kalp yetmezliği tanısı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. En az kırk sekiz saat takibi yapılan ve solunum yetmezliği nedeniyle entübe olan hastalar tasnif edildi. Bu kriterleri karşılayan 100 akut böbrek hasarı olan ve 100 akut böbrek hasarı olmayan hasta incelendi. Hastaların yaş, cinsiyet, kreatinin, albümin, SOFA skoru, APACHE II skoru, hemoglobin değeri, oksijen saturasyonu, parsiyel oksijen basıncı, parsiyel karbondioksit basıncı, PH değeri ve sepsis kriterlerini taşıyıp taşımadığına bakıldı. Bulgular: Hastalarımızın cinsiyet dağılımı % 58,5 erkek % 41,5 kadın (erkek; 117 ve kadın;83) olarak saptandı. Tüm hastalar içerisinde weaning yapılabilme oranı % 23 olarak bulundu. ABH olan hastalarda weaning yapılabilenlerin oranı ABH olmayan hastalardaki weaning yapılabilenlerin oranına göre daha düşük saptandı (%13 vs %43 - p < 0.001). Weaning yapılabilen hastalarda kreatinin düzeyi weaning yapılamayan hastalara göre daha düşük bulundu (Kreatinin; 1,35 + 1,39 vs 2,10 + 1.42, mg/dl; p = 0.001). Ek olarak weaning yapılabilen hastalarda APACHE II (21,7 + 4,6 vs. 26,6 + 5,7) ve SOFA (7,45 + 2,3 vs. 9,5 + 3,2) ölçümleri yapılamayan hastalara göre daha düşük bulundu (p < 0.001). Multipl lojistik regresyon analizine göre akut böbrek hasarına sahip olmamanın weaning yapılabilme oranını arttırdığı gösterildi.(Tahmini rölatif risk:4,95 - Güvenlik aralığı :2,41-10,16 - p<0,001) Sonuç: Sonuç olarak, çalışmamızda mekanik ventilasyon ile takip edilen yoğun bakım hastalarında böbrek fonksiyon bozukluğu ile solunum sistemi arasında yakın bir ilişki olduğu görülmektedir. ABH yoğun bakımda mekanik ventilatöre bağlı takip edilen hastalarda weaning üzerine olumsuz etkisi görülmektedir. Bu hasta populasyonunda ABH' ın erken tanınması, prognozun belirlenmesinde ve diğer klinik yaklaşımların tayin edilmesinde faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hastalığı, mekanik ventilatör, weaning, solunum yetmezliği