Yumurtacı tavuk yemlerine boraks dekahidrat ve fitaz enzimi katkısının verim performansı, kemik dayanıklılığı ve yumurta kalite özelliklerine etkisi

Bu araştırmada, yumurtacı tavuk yemlerine boraks dekahidrat (BDH) ve fitaz enzimi ilavesinin; verim performansı, yumurta kalite özellikleri ve kemik dayanıklılığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada, 25 haftalık yaşta toplam 168 adet Atak-S yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Tavuklar, her biri 6 hayvandan oluşan 7 tekerrürlü dört deneme grubuna rastgele dağıtılmıştır. Toplam 8 hafta süren deneme boyunca her grup, kendilerine tahsis edilen deneme rasyonlarıyla beslenmiştir. Kontrol grubuna yalnızca temel rasyon verilmiş, muamele gruplarının yemlerine ise sırasıyla kilogram başına 500 IU fitaz, 50 mg boraks dekahidrat ve her iki katkının kombinasyonu eklenmiştir. Araştırma kapsamında günlük yem tüketimi, yumurta verim oranı, yumurta ağırlığı ve yemden yararlanma oranı kaydedilmiş; haftalık olarak dış ve iç yumurta kalite analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca femur ve tibia kemiklerinden kırılma dayanıklılığı ölçümleri ile mineral içerik analizleri yapılmıştır. Araştırma sonunda en yüksek yumurta randımanı (%88,9) ve günlük yumurta verimi (59,6 g/tavuk/gün) BDH+fitaz grubunda elde edilmiştir (P<0,05). Aynı grupta ortalama yumurta ağırlığı da 61,4 g'a ulaşarak hem iç kalite hem de kabuk özelliklerinde iyileşme göstermiştir. Ayrıca bu grupta en düşük yem tüketimi (126,0 g/tavuk/gün; P<0,05) ve en düşük yem dönüşüm oranı (2,24 g/g; P<0,01) kaydedilmiş, böylece yemden yararlanma etkinliğinin arttığı ortaya konmuştur. Fitaz ve Fitaz+BDH gruplarında, kontrol grubuna kıyasla femur kırılma dayanıklılığı önemli, düzeyde artmıştır (P<0,01). Femur çapı yalnızca BDH grubunda daha yüksek bulunmuş ve diğer gruplara göre istatistiksel olarak farklılık göstermiştir (P=0,002). Ancak femur ağırlığı ve uzunluğu bakımından gruplar arasında fark gözlenmemiştir (P>0,05). Femurda en yüksek Ca ve P düzeyleri fitaz+BDH grubunda belirlenmiştir. Ayrıca hem fitaz hem de BDH uygulamaları, kontrol grubuna kıyasla bu mineralleri anlamlı düzeyde artırmıştır (P<0,01). Bor birikimi ise en yüksek fitaz ve fitaz+BDH gruplarında tespit edilmiştir (P<0,01). Genel olarak, boraks ve fitaz katkıları yumurtacı tavuklarda kemik mineralizasyonunu desteklemiş, yumurta dış kalite kriterlerinde iyileşme sağlamış ve sürdürülebilir hayvansal üretime katkı sunabilecek potansiyel bir strateji olarak öne çıkmıştır.