106
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Tarımsal işletmelerde uygun makina büyüklüğü ve traktör gücü seçimi için web tabanlı bir karar destek sistemi geliştirilmesi
Tarımsal üretimin kısıtlı ve zor olanaklarına rağmen üretimin yoğun ve kaliteli yapılmasını sağlayan önemli faktörlerden biri tarımsal mekanizasyondur. Mekanizasyon yatırımları toplam işletme yatırımının % 30'unu oluşturması nedeni ile mekanizasyon planlamasının dikkatli yapılması gerekmektedir. İnternet teknolojileri tarımı da kapsayacak şekilde yaygınlaştığından, Türkiye'deki tarım işletmelerindeki mekanizasyon sisteminin planlanması için internet tabanlı bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen yazılım PHP dilinde yazılmış olup, veri tabanları MySQL veri tabanı yönetim sisteminde hazırlanmıştır. Veri tabanında traktör test raporu verileri, Türkiye'de üretilen makinalara ilişkin teknik veriler, Türkiye için geçerli çalışılabilir gün oranı, makina ilerleme hızı ve etkinlik değerleri gibi veriler yer almaktadır. Geliştirilen karar destek sistemi ile Adana ilinde en çok üretilen ürünler için makina sistemleri oluşturulmuş ve traktör güç seçimi yapılmıştır. Sonuçlara göre tarımsal işlemlerin en uygun zamanda tamamlanabilmesi için 400 da'nın altındaki araziler için 157 kW'den daha az güce sahip bir traktörün kullanılabileceği, 400 da'nın üzerindeki büyüklüğe sahip arazilerde 2 veya 3 adet traktör kullanılabileceği belirlenmiştir.
Yayıcı ve yapıştırıcıların bazı püskürtme parametreleri ve farklı hedef yüzeylerde tutunma oranına etkisi
Katkı maddeleri pazarında yüzlerce farklı yayıcı-yapıştırıcı mevcut olmasına rağmen, bu maddelerin amaçlarını gerçekleştirme kapasiteleri bilinmemektedir. Bu araştırmada, yayıcı-yapıştırıcıların etkinliğini belirlemek için farklı içerikli on adet yayıcı-yapıştırıcının (A, B, C, D, E, F, G, H, İ, J) önerilen konsantrasyonlarda yedi farklı yaprak yüzeylerine (Habiscus esculentus, Citrus sinensis, Citrus limon, Lycoperslcon esculenlum, Solanum melongena L, Capsicum annum, Vitis vinifera) uygulanmış ve damlaların değme açıları, değme yükseklikleri, karekteristik değme çapları, meme püskürtme açısı, püskürtme deseni üzerine etkileri ve karıştırma nedeniyle oluşacak potansiyel köpüklenme oranları belirlenmiştir. Sonuçlar saf su verileri ile karşılaştırılmıştır. Yayıcı- yapıştırıcı karışımların yüzey gerilimleri ile yaprak yüzeylerinde oluşturdukları değme açılarına göre yaprak yüzey enerjileri bulunmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; En düşük yüzey gerilimi 20,21 mN/m ile organoslikon bileşimli G karışımından elde edilmiştir. Limon yapraklarının hidrofilik, asma yapraklarının ise hidrofobik karakterde olduğu bulunmuştur. En yüksek yüzey enerji 22,06 mN/m ile limon yaprakları yüzeyinde oluşurken, en düşük yüzey enerjisi ise 10,04 mN/m ile asma yaprakları yüzeyinde gözlenmiştir. Karışımların sabit basınçta (3 bar) damla büyüklüğü, püskürtme açısı ve püskürtme deseni üzerinde önemli etkilerinin olmadığı saptanmıştır. Ancak karışımların küpüklenme oranı dikkate alındığında, en yüksek köpük miktarını A,D ve F katkı maddelerinin ürettiği görülmüştür.
Aynı anda mısır silajı hasat edebilen ve rulo yaparak, film ile sarabilen makine tasarımı ve imalatı
Ülkemizde Silaj yapımında izlenen klasik yöntem, silajlık mısırı tarladan hasat ederek parçalanmış bir şekilde tarım arabalarına yüklemek ve depolanacağı çukuruna kadar taşınması ile başlar. Çukura doldurulan kıyılmış silaj üzerine silindir veya traktör ile bastırılarak sıkıştırılır. Daha sonra silajın hava almaması için üzeri plastik örtüler ile sıkıca kapatılır. Bu şekilde silaj elde etme işlemi zaman alıcı ve maliyetli olmaktadır. Ek olarak günümüz Türkiye'sinde çiftçilerimizin küçük ölçekli olduğundan çukura biriktirilmiş silajın tüketilmesi de uzun zaman almaktadır. Çukur üzerindeki örtü açıldığında silaj yavaş yavaş çürümeye başlamaktadır. Hayvan sayısının yeterli olmadığından dolayı silajın tüketilmesi uzun sürmekte ve bu sure zarfında silajın çürüyerek bozulma riski de olmaktadır. Tez kapsamında silaj yapımındaki ana işlemler olan hasat, kıyma, sıkıştırma ve plastik örtü ile sarma işlemlerinin bir makinada olabilirliği incelenmiştir. Bu amaç ile tüm bu işlemleri kendi içinde yapan komple bir makine tasarlanmıştır. Makine tüm aşamalarda elektronik algılayıcılar ile kontrol sistemine bilgi vermekte ve işlem sıraları, bekleme, akış kontrol sistemi tarafından yürütülmektedir. Üretilen makine ile silaj tarlada hasat edilerek kıyılacak, küçük silindirler halinde sıkıştırılacak ve film ile kaplanıp tarlaya bırakılmıştır. Bu şekilde düşük ağırlıklı silaj paketlerinin en uygun maliyet ile elde edilmesi hedeflenmiştir.
Bazı yem bitkileri karışımlarında farklı hasat ve muhafaza sistemlerinin makina işletmecilik değerleri ve yem kalitesi üzerine olan etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Akdeniz İklimi koşullarında yetiştirilen iki farklı kışlık buğdaygil, baklagil karışımının kaba yem olarak hazırlanmasında, farklı hasat ve muhafaza yöntemlerinin yem kalitesi ve işletme değerleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada bitkisel materyal olarak, fiğ+tritikale ve italyan çimi+iskenderiye üçgülü karışımları kullanılmıştır. Çalışmada, haylaj, kuru ot balyası ve geleneksel silaj muhafaza yöntemleri ele alınmıştır. Hasat makinası olarak, haylaj ve kuru ot yapımında tamburlu ot biçme makinası ile ezme üniteli diskli çayır biçme makinası, geleneksel silaj yapımında ise ot silaj makinası kullanılmıştır. Buna ek olarak, haylaj yapımında, 3 farklı kat sarma sayısı (4, 6 ve 8) dikkate alınarak, kat sarma sayısının; kalite, iç sıcaklık değişimi ve bazı işletmecilik değerleri üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Araştırmada, haylaja ait nispi yem değerinin 2. kalite, kuru ot ve geleneksel silajın ise 3. ve 4. kalite sınıfı içinde yer aldığı belirlenmiştir. Haylaj yapımında, farklı sarma kat sayısı değerinin (4, 6 ve 8) kaliteyi etkilemediği, ancak bitkisel materyal türünün ve hasat makinası tipinin kaliteyi doğrudan etkilediği saptanmıştır. Ezme Üniteli Diskli Çayır Biçme Makinası ile hasat edilerek haylaj yapılan kaba yem hazırlama sistemine ait makina işletme değerlerinin, Tamburlu Ot Biçme Makinası ile hasat edilerek haylaj yapılan sisteme göre yaklaşık %10 daha düşük olduğu tespit edilmiştir. En kaliteli ürünün, haylajlarda Çukurova koşullarında fiğ+tritikale karışımına alternatif olarak yetiştirilebilecek italyan çimi+iskenderiye üçgülü karışımında, Ezme Üniteli Diskli Çayır Biçme Makinası ile alınabileceği belirlenmiştir.
Kaba yem hasadında farklı tip çayır biçme makinelerinin iş başarılarının belirlenmesi
Bu çalışmada yonca ve fiğ hasadında farklı tip çayır biçme makinalarına ait iş başarıları ve yakıt tüketimleri belirlenmiştir. Biçme makinalarının iş başarıları değerlendirildiğinde, en düşük iş başarısının bitkisel materyale bağlı olmaksızın ortalama olarak 3,17 da/h ile çift bıçaklı çayır biçme makinasında, en yüksek iş başarısının da 14,51 da/h ile tamburlu çayır biçme makinası ile hasatta elde edildiği saptanmıştır. Çalışmada en yüksek yakıt tüketim değerinin ürüne bağlı olmaksızın ortalama olarak 0,458 l/da ile diskli çayır biçme makinasına ait olduğu, en düşük yakıt tüketiminin ise 0,313 l/da ile çift bıçaklı çayır biçme makinasından elde edildiği belirlenmiştir. Çalışma sonunda, tüm veriler bir arada değerlendirdiğinde fiğ ve yonca hasadında tamburlu çayır biçme makinasında iş başarısı değerinin en yüksek, yakıt tüketimi değerinin ise çift bıçaklı çayır biçme makinasında en düşük olduğu tespit edilmiştir.
Yerli yapım tarla pülverizatörlerinde durum tespiti ve kullanılan püskürtme kollarının teknik yönden değerlendirilmesi
Türkiye'de yerli yapım asılır tip tarla pülverizatörleri en fazla kullanılan bitki koruma makinalarından birisidir. Pülverizatör imalatçıları, bu pülverizatörler üzerinde farklı depo hacimleri, kol genişlikleri, memeler, kontrol üniteleri vb. kullanarak çok farklı tipte ürünler ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada Türkiye de en fazla pülverizatör imalatı yapan iller de dikkate alınarak, toplam dokuz değişik ilde on dokuz imalatçıyla yüz yüze görüşülerek asılır tip tarla pülverizatörleri püskürtme kolları tasarımı ve ilgili diğer teknik konularda bir anket çalışması yapılmıştır. Püskürtme kolları dışındaki teknik konulara yönelik olarak imalatçı firmalara; ürünlerinin, makina emniyet yönetmeliğine uygunluğu, pülverizatörlerin çelik aksamlarının imalatları ve maliyetleri ile ilgili sorular da sorulmuş ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre firmaların %48'inde yaygın olarak 400 L depo kapasiteli ve 10 m püskürtme kol genişliğine sahip pülverizatörler üretilmektedir. En yaygın üretilen üç farklı tip püskürtme kol dizaynı (basit kirişli, basit kiriş-ucu profilli konsol kiriş ve tamamen profilli konsol kiriş ) bir CAD (Computer Aided Design) programında modellenerek statik ve modal analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; doğal frekansı en düşük olan püskürtme kol tasarımının tamamen profilli konsol kiriş sistemli dizayn tipi olduğu saptanmıştır. İmalatçı firmaların % 94,74'ünün Makine Emniyet Yönetmenliğine uygun ürünler ürettikleri ve imalatçıların %35,46'sı püskürtme kolu imalatında en yüksek maliyet unsuru olarak sarf malzeme olduğunu belirtmişlerdir.
Hasarsız çarpma tekniği kullanarak elma meyvesinin kütle tahmini için farklı model yaklaşımların değerlendirilmesi
Bu çalışmada, elma kütlesinin hasarsız çarpma tekniği kullanarak tahmin edilmesi ve farklı model yaklaşımların geliştirilmesi amaçlanmıştır. Denemelerde Starkrimson elma çeşitleri kullanılmıştır. Kütle tahmin modeli geliştirilmesinde, 10 çarpma parametresi kuvvet-zaman grafikleri kullanılarak çıkartılmış ve stepwise (adım-adım) regresyon analiz yöntemi ile matematiksel modelde kullanılacak çarpma parametre sayısı beşe indirgenmiştir (Fmax1, tuçuş, tmax1, Ia ve tP1-2). Bu parametreler çoklu doğrusal regresyon analiz yönteminde (MLR) kullanılarak elma kütle tahmini yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, geliştirilen elma kütle tahmin modeli kalibrasyon ve doğrulama veri gruplarında sırasıyla 3.07 g ve 3.35 g'lık tahmin hatası ile kütleleri tahmin etmiştir. Kalibrasyon ve doğrulama veri gruplarında elma kütle tahmini belirtme katsayıları da (R2) sırasıyla 0.94 ve 0.93 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen kütle tahmin modelinin kümeleme analizine göre sınıflandırılmış kütle gruplarına göre sınıflandırma başarıları da belirlenmiştir. Doğruma veri grubu analizi sonuçlarına göre model yaklaşımın gerçek doğruluğu 32 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, elma örneklerinin sınıflandırma başarısı da %94.11 olarak hesaplanmıştır.
Doğrudan ekim makinalarında diskli çizi açıcı ayakların çeki kuvveti gereksiniminin farklı kaplama uygulamaları ile iyileştirme olanaklarının araştırılması
Bu çalışmada, doğrudan ekim makinalarında kullanılan disk ayakların çeki kuvveti gereksiniminin kaplama yapılarak azaltılması ve bu kaplamanın bitki çıkışı üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İki aşamadan oluşan bu araştırma da, toprak kanalında bir raylı sistem üzerine monte edilmiş çeki düzeninde düz, dıştan ondüleli ve içten ondüleli disk ayaklar denemeye alınmıştır. Bu aşamada titanyum nitrür kaplama, grafit kaplama ve kaplamasız orjinal olmak üzere toplam 8 farklı ayağın, dört farklı disk yön açısında (0°, 5°,10° ve 15°) ve dört farklı bası yükünde (0, 30, 60 ve 90 kg) en düşük ortalama çeki kuvveti belirlenmeye çalışılmıştır. Tarla denemelerinde ise doğrudan ekim makinasına kaplamalı ve kaplamasız disk ayaklar monte edilerek dik ve parçalanmış anız koşullarında ekim makinasının performansı bitki çıkış parametreleri üzerinden belirlenmesine çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, farklı kaplama uygulamaları disk ayakların çeki kuvvetini istatistiksel olarak (p≤0.01) etkilemiştir. %25 grafit kaplama düz diskli ayak 67,3 N ile en düşük ortalama çeki kuvveti değerlerini vermiştir. Ayrıca disk yön açıları bakımından ortalama çeki kuvveti denemelerinde en düşük sonuç 0°'de elde edilirken bası yükü bakımından ise en düşük sonuçlar 0 kg'da elde edilmiştir. Tarla denemelerinde ayakların bitki dağılım düzgünlüğü üzerinde önemli bir etkisi saptanmamakla birlikte orjinal içten ondüleli disk ayak dik anız koşulunda en düşük ortalama bitki çıkış zamanını 4,61 gün vermiştir.
Hicaz narı (Punica granatum L.) tanelerinin kızılötesi, mikrodalga ve konvektif kurutma yöntemleriyle kurutulması
Bu çalışmada Hicaz nar taneleri farklı kurutma yöntemleri kullanılarak kurutulmuştur. Kurutma yöntemleri arasında geleneksel kurutma yöntemini temsilen sıcak hava ile kurutma yöntemi seçilmiştir. Yeni gelişen kurutma teknolojileri içerisinden mikrodalga enerji ve kızılötesi ışınım enerjisi ile kurutma yöntemleri de seçilerek kurutma karakteristikleri belirlenmiştir. Çalışma kapsamında 50 ve 90 °C' de sıcak hava ve kızılötesi ışınım enerjisi ile kurutma denemeleri gerçekleştirilmiştir. Mikrodalga enerji ile kurutma denemelerinde ise 180, 360, 540 ve 720 W güç seçenekleri belirlenmiştir. Kurutulan ürünlerin renk parametreleri ölçülmüştür. Tek tabaka halinde kurutulan ürünlerin kuruma davranışlarını tahmin etmek için 9 farklı matematiksel model kullanılmıştır. Çalışılan modellerin regresyon analiz sonuçları, sıcak hava, mikrodalga ve kızılötesi ışınım enerjisi ile elde edilen verilere Midilli ve Henderson & Pabis modelinin en iyi uygunluk gösterdiğini belirtmiştir. Kurutma denemelerinde, 50 °C sıcak hava ve kızılötesi ışınımda kurutma işlemleri sırasıyla 6526 ve 3109 dakikada gerçekleşirken, 90 °C sıcaklıkta ise sırasıyla 571 ve 76 dakikada gerçekleşmiştir. Mikrodalga kurutma denemeleri ise en yüksek ve en düşük güç seviyelerinde (720-180 W) sırasıyla 14 ve 56 dakikada gerçekleşmiştir. Kurutulmuş Hicaz nar tanelerinin ve taze nar tanelerinin renk parametreleri Duncan Çoklu Karşılaştırma Testi kullanılarak kıyaslanmıştır. 90 °C kızılötesi ışınım enerjisi ve 180 W mikrodalga güç seviyesinde kurutulan nar tanelerinin L*a*b* değerleri taze nar taneleriyle benzerlik göstermiştir.
Sabit durumda polikristal silikon pv güneş modülünün elektrik ve ısıl verimlerinin karşılaştırılması
Bu çalışmada, sabit durumda polikristal PV modülünün elektrik, ısıl ve toplam verimlerinin hesaplanması amaçlanmıştır. Bu amaçla; 255 W gücünde olan çok kristal silikon olarak adlandırılan polikristal PV modülünün Adana iklim şartları altında performansının deneysel çalışmaları yapılmıştır. Polikristal PV panelinde doğru akım üzerinden ölçülen yüklü akım ve gerilim değerleri sırasıyla 4,15 A ile 6 A ve 23 V ile 27,35 V arasında değişim göstermiştir. Günlük ortalama gerilim ve akım şiddeti değerleri sırasıyla 25,40 V ve 5,21 A'dır. Polikristal PV modül üzerinden sağlanan elektriksel güç 99 W ile 152 W arasında değişim göstermiştir. Polikristal PV modül üzerinden hesaplanan günlük ortalama elektriksel güç 133 W'dır. Isıl gücün gün içerisindeki değişimi 127,75 W ile 308,16 W arasındadır. Polikristal PV modül üzerinden ortaya çıkan ısıl gücün günlük ortalama değeri ise 232,60 W'tır. Polikristal PV modülünün günlük ortalama elektrik verimi, ısı verimi ve toplam verim değerleri sırasıyla 0,15, 0,26 ve 0,42 olarak hesaplanmıştır.
Kocaeli ilinde silajlık mısır üretiminde yakıttüketimi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Kocaeli yöresinde Silajlık mısır üretiminde, alet ve makina kullanımı sonucunda toplam yakıt (motorin+yağ) tüketimi ile yakıt tüketimine ilişkin enerji kullanımı ve karbondioksit (CO2) salımı değerlendirilmiştir. Silajlık mısır üretiminde alet ve makina kullanımında toplam 195,15 L/ha yakıt (motorin+motor yağı) tüketilmektedir. Silajlık mısır üretiminde alet ve makina kullanımında, toplam 7241,62 MJ/ha motorin ve motor yağı tüketimine ilişkin enerji tüketilmektedir. Silajlık mısır üretiminde alet ve makina kullanımında, toplam 193,28 L/ha motorin ve 1,87 L/ha motor yağı tüketimine ilişkin 535,92 kg CO2 salımı gerçekleşmektedir. Kocaeli yöresinde 1 ton silajlık mısır üretmek için, 4,85 L toplam yakıt (motorin+motor yağı) ve 179,78 MJ enerji tüketilmektedir. Toplam yakıt tüketimi sonucunda, 1 ton silajlık mısır üretimi için 13,30 kgCO2 salınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kocaeli, Silajlık mısır, Yakıt tüketimi, Enerji kullanımı, Karbondioksit salımı
Döner tamburlu-bıçaklı modüler toprak işleme makinesinin tarım tekniğine uygunluğunun araştırılması
Bu çalışmada, döner tamburlu-bıçaklı modüler toprak işleme makinasının tarım tekniğine uygunluğunun araştırılması amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda, makinanın toprakta oluşturduğu penetrasyon direnci, boşluk oranı, hacim ağırlığı değişimleri ile sapı toprağa karıştırma oranı belirlenmiştir. Bu değişimler, pulluk+diskaro ve yalnızca rototillerin kullanıldığı iki şahit toprak işleme sistemi ile karşılaştırılmıştır. Denemeler kumlu-tınlı toprak tipinde ve üç farklı ilerleme hızında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca makine üzerinde yük analizleri yapılarak tasarımsal yaklaşımlarda bulunulmuştur. Yapılan değerlendirmelerde sonucunda modüler toprak işleme makinasının açısından tarım tekniğine uygun olduğu belirlenmiştir. Yapılan yük analizleri sonucunda makine tasarımında gereğinden fazla dayanıma sahip malzeme kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yerbademi (Cyperus esculentus L.) için prototip bir hasat makinası tasarımı ve geliştirilmesi üzerine bir araştırma
Yerbademi sahip olduğu özellikler nedeniyle birçok sektörde hammadde olarak kullanılabilecek, ticari anlamda ilgi çeken bir bitki olmasına rağmen, üretimi yaygınlaştırılamayan ve bu nedenle pek çok sektör tarafından değerlendirilemeyen bir üründür. Bu durumun en önemli nedeni hasadının el emeğine dayalı olarak yapılıyor olmasıdır. Buradan hareketle bu çalışmada, fiziksel özellikleri ve yetiştirildiği toprak yapısına uygun bir hasat makinası prototipinin tasarımı ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda, öncelikle makinaya ait tasarım parametreleri belirlenmiş ve işlevsel organlara karar verilerek tasarım taslağı oluşturulmuştur. Daha sonra tasarım çizimleri gerçekleştirilmiş ve malzeme seçimi yapılarak üniteler ayrı ayrı imal edilmiştir. Ünitelerin laboratuvar koşullarında denenmesinden sonra prototipin montajı yapılmıştır. Prototipin iş başarısının değerlendirilmesinde iki ana işlevi olan söküm ve ayırma başarıları göz önüne alınmıştır. Yapılan denemelerde söküm kaybı %10.43 ve ayırma kaybı %4.7 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, tasarımı ve imalatı gerçekleştirilen prototipin yerbademi hasadında başarı ile kullanılabileceği, bununla birlikte ürünün yetiştirldiği arazi koşullarına bağlı olarak makinanın ağır toprak koşullarında çalışabilmesi için sökücü ünitenin arkasına bir kesek kırma düzeni konulmasının ve ayırma tamburunun taşlı toprak koşullarında biribirine ters yönde dönen iç içe geçmiş silindirik eleklerden yapılması gerektiği belirlenmiştir.
Doğrudan ekim makinalarında kullanılan farklı T tipi çizi açıcı ayakların ekim başarısına etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu çalışma, bir doğrudan ekim makinasına monte edilmiş̧ üç farklı ters T tipi çizi açıcı ayak ve bir çift diskli çizi açıcı ayağın, araştırmada farklı anız koşullarında bitki dağılım düzgünlüğün ve bitki çıkış parametrelerine etkisinin belirlenmesi üzerine yapılmıştır. Çalışma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği'ne ait üretim alanında 2018-2019 yürütülmüştür. Çalışmada, ülkemizde ve özellikle Çukurova Bölgesinde yaygın olarak kullanılmakta olan, dört sıralı pnömatik hassas doğrudan ekim makinası kullanılmıştır. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak 5 dekarlık sulanabilir arazi üzerinde kurulmuştur. Araştırma alanında dik anız ve parçalanmış anız olmak üzere iki farklı anız koşullarında dört farklı çizi açıcı ayaklı doğrudan ekim makinası kullanılarak mısır ekim yapılıştır. Ters T tipi ayağın ülkemiz koşullarında ekim başarısının araştırıldığı bu çalışmada gerek bitki çıkış parametreleri gerekse çıkış sonrası bitki dağılım düzgünlüğü açısından ters T tipi ayaklar çift diskli ayağa göre daha başarılı bulunmuştur. Ters T tipi ayaklar kendi içinde karşılaştırıldığında bitki çıkış parametreleri açısından 125° kanat açılı ters T ayak, bitkilerin yatay dağılım düzgünlüğü açısından 120° kanat açılı ters T ayaklar daha başarılı sonuçlar vermiştir.
Karadeniz bölgesinde fındık üretimi yapan çiftçilerin bitki koruma ilaçlarını uygulamada risk algılarının saptanması
Modern tarım teknikleri ile çiftçiler, hastalık ve zararlılardan kaynaklı ürün kayıplarının önüne geçmek için daha çok kimyasal mücadele yöntemlerine başvurmaktadırlar. Kullanılan tarım ilaçlarının tarımsal etkinlik ve üretkenliği arttırmalarının yanında insan ve çevre sağlığı üzerinde birçok zarara yol açtıkları bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Son yıllarda fındık üretiminde de yoğun olarak kimyasal ilaç kullanılmaktadır. Bu sebeple ilerleyen yıllarda tarım ilacı kalıntılarından sebeple ürün iadeleri yaşanması muhtemeldir. Ülkemizde fındık yetiştiren işletmelerin çoğunlukla küçük olması nedeniyle bu işletmelerde ilaç seçimi, hazırlama ve uygulamalarında çeşitli sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde önemli oranda fındık üreticisi olan Düzce, Sakarya, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon illerinde; alan büyüklüğü ve tarımsal yapıları göz önüne alınarak seçilen ilçelerinde gerçekleştirilen anketler ile fındık yetiştiricilerinin bitki koruma ilaçları hakkındaki risk algıları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre fındık üreticilerinin %62'sinin önerilen doza uydukları, kişisel koruyucu ekipman kullanımının, eldivende %35, şapkada %51, maskede %46, tulumda %26, gözlükte ise %21 olduğu saptanmıştır. Üreticilerin risk algılarına, sahip olunan alan, fındık üreticiliği ve tarım ilacı kullanım deneyimi, yaş, tarım ilaçları hakkında eğitim alma ve öğrenim düzeylerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Adana ilinde açıkta domates üretiminde kimyasal girdi kullanımına ilişkin enerji tüketimi ve sera gazı salımları üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Adana ilinde, açık tarla koşullarında sofralık domates üretiminde, birim üretim alanı (ha) için doğrudan kullanılan kimyasal girdiler dikkate alınarak; enerji kullanımı ve eşdeğer karbondioksit salımlarının (CO2-eş) belirlenmesi amaçlanmıştır.Açıkta sofralık domates üretiminde alet ve makina kullanımı nedeniyle toplam 9260,16 MJ/ha Dizel yakıtenerjisi ve 1,57 MJ/ha motor yağıenerjisi tüketilmektedir.BBÜ kullanımına ilişkin toplam 2042,92 MJ/ha enerji tüketilmektedir.BBÜ kullanımına ilişkin toplam 491,9 kgCO2-eş/ha değerinde CO2-eş salımı gerçekleşmektedir.BKÜ kullanımına ilişkin toplam 2125,5 MJ/ha enerji tüketilmekte ve toplam 66,6 kgCO2/ha değerinde CO2 salımı gerçekleşmektedir. Açıkta domates üretiminde 1 kg taze domates üretmek için; 2,625 g PÜ, 4,731 g BBÜ ve 0,150 g BKÜ olmak üzere, toplam 7,506 g kimyasal girdi kullanılmaktadır. 1 kg taze domates üretmek için; PÜ tüketimi sonucunda 8,568 kgCO2, BBÜ kullanımı sonucunda 6,149 kgCO2-eş ve BKÜ kullanımı sonucunda 0,833 kgCO2 salımı gerçekleşmektedir. Adana ilinde açıkta 1 kg taze domates üretiminde, toplam kimyasal girdi kullanımı sonucunda, 15,55 gCO2 salımı gerçekleşmektedir.
Mersin ilinde kırsal kalkınma destekleri kapsamında bazı yenilenebilir enerji yatırımlarının enerji verimliliğinin araştırılması
Bu çalışmada, Mersin ilinde, kırsal kalkınma destekleri kapsamında desteklenen yenilenebilir enerji kullanılan tarıma dayalı yatırımlarda enerji verimliliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda desteklenen ve faaliyet gösteren bazı tarımsal işletmelerin enerji verimliliği, kurulan yenilenebilir enerji tesisi ile birlikte gerçekleşen katma değer ve karbondioksit salımındaki azalma miktarı belirlenmiştir. 118,80 kW kapasiteli olarak kurulan yerfıstığı işleme tesisinde, 1 yılda toplam 182.952 kW elektrik üretimi gerçekleşmektedir. GES yatırımından sonra, tesisin enerji verimliliği %55,52 oranında artmıştır. Tesisle 1 kW enerjiye karşılık yaratılan katma değer ise 1,26 TL/kW artmıştır. Karbondioksit salımındaki azalma ise hidroelektrik ve termik santrallerde üretilen elektriğe göre sırasıyla 91.476 kgCO2 ve 3.567.564 kgCO2 olarak gerçekleşmiştir. Keçiboynuzu işleme tesisi 297 kW kapasiteli olarak kurulmuştur ve 1 yılda toplam 490.050 kW elektrik üretimi gerçekleşmektedir. Bununla birlikte tesisin enerji verimliliği % 68,47 oranında artmıştır. 1 kW enerjiye karşılık katma değer ise 165,284 TL/kW artmıştır. Karbondioksit salımındaki azalma ise hidroelektrik ve termik santrallerde üretilen elektriğe göre sırasıyla 245.025 kgCO2 ve 9.555.975 kgCO2 olarak gerçekleşmiştir. Muz üretim tesisi 100 kW kapasiteli olarak kurulmuştur ve 1 yılda toplam 191.000 kW elektrik üretimi gerçekleşmektedir. Tesisin enerji verimliliği %56,55 oranında artmıştır. Tesiste 1 kW enerjiye karşılık yaratılan katma değer ise 3,03 TL/kW artmıştır. Karbondioksit salımındaki azalma ise hidroelektrik ve termik santrallerde üretilen elektriğe göre sırasıyla 95.500 kgCO2 ve 3.724.500 kgCO2 olarak gerçekleşmektedir.
Zeytin üretiminde mekanizasyon düzeyinin belirlenmesi, enerji ve maliyet analizi: Mersin ili örneği
Bu çalışmada, Mersin yöresi Zeytin üretiminde enerji ve maliyet analizleri üzerine araştırma yapılarak, üretimdeki girdilerin birim üretim alanı başına düşen enerji karşılıkları, elde edilen ürünün enerji verimi ve toplam maliyet ve kazanç değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler 60 farklı Zeytin üretimi yapan işletmeden, anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırma 'da Zeytin üretiminde doğrudan ve dolaylı enerji kullanım miktarları ve toplam enerji tüketimindeki payları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Zeytin üretiminde toplam enerji tüketimi 21807,56 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Enerji tüketiminin en fazla olduğu girdinin 7461,30 MJ/ha değeri ile gübrelemeye ait olduğu belirlenmiştir. Enerji tüketim değeri olarak ikinci sırada yakıt(dizel) 3668,34 MJ/ha, üçüncü sırada hayvan gübresi enerjisi 3348,81 MJ/ha olduğu hesaplanmıştır. Enerji oranı, net enerji verimi, özgül enerji ve enerji üretkenliği değerleri sırasıyla 3,10, 45780,48 MJ/ha, 3,81 MJ/kg ve 0,26 kg/MJ olarak belirlenmiştir. Mekanizasyon düzeyi göstergeleri sırasıyla kw/ha 5,60, alet-makine/traktör 2,55 ve ha/traktör 4,33 olarak hesaplanmıştır. Maliyet (gider) analizi sonucu; kâr değerinin 20689,55 TL/ha olarak gerçekleştiği hesaplanmıştır.
Fındık üretiminde enerji ve maliyet analizleri
Bu çalışmada, Kocaeli ili Kandıra ilçesi civarında Fındık üretiminde enerji ve maliyet analizleri üzerine araştırma yapılarak, üretimdeki girdilerin birim üretim alanı başına düşen enerji karşılıkları, elde edilen ürünün enerji verimi ve toplam maliyet ve kazanç değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler 50 farklı Fındık üretimi yapan işletmeden, anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırma 'da Fındık üretiminde doğrudan ve dolaylı enerji kullanım miktarları ve toplam enerji tüketimindeki payları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Fındık üretiminde toplam enerji tüketimi 20093,69 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Enerji tüketiminin en fazla olduğu girdi 7400,34 MJ/ha değerleri ile gübrelemeye ait olduğu belirlenmiştir. Enerji tüketim değeri olarak ikinci sırada yakıt, üçüncü ilaç enerjisi olduğu belirlenmiştir. Maliyet (gider) analizi sonucu; toplam üretim giderlerinin 5342,43 TL/ha olduğu, toplam üretim gelirinin 25980 TL/ha olduğu ve kâr değerinin 20637,57 TL/ha olduğu hesaplanmıştır.
Niğde ili ulukışla ilçesi elma ve kiraz üretiminde enerji kullanım etkinliği ve maliyet analizi
Bu çalışmada, Niğde Ulukışla yöresi elma ve kiraz üretiminde enerji ve maliyet analizleri üzerine araştırma yapılarak, üretimdeki girdilerin birim üretim alanı başına düşen enerji değerleri, elde edilen ürünün enerji verimi ve toplam maliyet ve kazanç değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler 60 farklı elma eve kiraz üretimi yapan işletmeden, arazi büyüklüklerine göre elde edilmiştir. Araştırma 'da elma eve kiraz üretiminde doğrudan ve dolaylı enerji kullanım miktarları ve toplam enerji tüketimindeki payları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Elma ve Kiraz üretiminde toplam enerji tüketimi sırasıyla ortalama 67648,50 MJ/ha, 54292,66 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Enerji çıktısı, Elma ve Kiraz üretiminin sırasıyla 53059,62 MJ/ha ve 81352,65 MJ/ha olduğu belirlenmiştir. Enerji oranı değeri Elma ve Kiraz için sırasıyla 0,78 ve 1,50 olarak hesaplanmıştır. Maliyet (gider) analizi sonucu; kâr değerinin Elma ve Kiraz için sırasıyla 10072,25 TL/ha ve 42436,61 TL/ha olarak gerçekleştiği hesaplanmıştır. Elma üreticilerinin enerji etkinliği ve üretim karı Kiraz yetiştiricilerinden düşük olduğu belirlenmiştir. Elma üreticilerinin depo bekletme süreleri olduğu böylelikle ileriki zamanlarda ürünlerini değerlendirebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Kiraz üreticilerinde bekleme imkânının olmadığı ürünü hasat anında pazarlaması gerektiği için riskli bir üretime sahip olduğu belirlenmiştir.
Buğday ekilişlerinde traktör tekerlek iz boyutlarının insansız hava aracı görüntüleriyle belirlenmesi üzerine bir araştırma
İnsansız hava araçlarının (İHA) tarımda kullanım alanları gün geçtikçe çeşitlenmekte ve genişlemektedir. Bu çalışmada, İHA görüntüleri yardımıyla buğday ekilişlerindeki traktör teker izi boyutunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemeler öncesinde traktör teker genişliğine bağlı olarak teorik teker iz boyutu belirlenmiştir. Denemeler, ParrotBluegrass ve ParrotAnafiWork RGB insansız hava aracı ile gerçekleştirilmiştir. Denemelerde, İHA kamerası tarafından alınan görüntüler, bilgisayara aktarılmış ve görüntüler amaca göre formatlanmıştır. Bu formatlar, ortofoto, NDVI, RED, GREEN, NIR vb indekslere dönüştürülmüştür. Ayrıca, indeksler yardımıyla buğday ekilişlerindeki traktör teker izinin neden olduğu yatışların bitki sağlığı üzerine etkisi incelenmiştir. Denemelerde, İHA'larla elde edilen görüntülerdeki traktör teker iz boyutu belirlenmiş ve teorik teker iz boyutu ile karşılaştırılmıştır. İHA'larla elde edilen görüntülerdeki traktör teker izi ölçümleri sonrasında; 1 da'lık birim alanda 10 m ve 15 m iş genişliğine sahip iş makinalarıyla uygulamalar yapıldığında sırasıyla 83,95 m2 ve 55,97 m2 alanda traktör teker izi tespit edilmiştir. Teorik ve görüntülerdeki ortalama ölçüm değerleri karşılaştırıldığında; ölçülen değerlerin %6 daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, İHA'ların buğday ekilişlerindeki traktör teker izi boyutlarının belirlenmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Hidrolik çeneli ağaç budama aparatı prototipi tasarımı ve imalatı
Bu çalışmada budama işleminin daha kısa sürede gerçekleştirilebilmesi, başta operatör olmak üzere çalışanların iş güvenliği ve sağlığı riskleri, sosyo-teknik sistem güvenilirliği ve çevresel riskler göz önüne alınarak çalışanların ve üçüncü şahısların can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi için mobil vinçlerde kullanılabilecek prototip hidrolik çeneli bir ağaç budama aparatı tasarımı ve imalatı gerçekleştirilmiştir. Tasarımını ve imalatı yapılan budama aparatı; hareketli iki koldan oluşan bir çene, kesimi gerçekleştirecek bir zincirli testere, testerenin dönmesini sağlayan bir motor, testerenin açılıp kapanmasını ve çenenin 90° hareketini sağlayan pnömatik pistonlardan ve aparatın kendi ekseni etrafında dönmesini sağlayan rotatordan oluşmuştur. Aparat, kesilmesi düşünülen ağaç dalının dikey ve yatay pozisyonu bilinmediği için kendi ekseninde 360°, dikeyde 90° dönebilmektedir. Bütün platformdaki pnömatik donanımlar Elektro Manyetik Valf merkezi ile kumanda edilmektedir. Kumandalama sistemi RF (Radio Frekansı) ile kontrol edilmektedir. Yapılan işlevsel denemelerde, aparatın kendisinden beklenen fonksiyonel hareketleri gerçekleştirebildiği, aparatın tasarım kısıtlamaları nedeniyle maksimum 120 mm çapına kadar olan temsili ağaç dallarında yakalama ve kesme işlemlerini başarılı bir şekilde gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Budama, Otomasyon, İş ve İşçi Güvenliği, Tasarım, Prototip
İnsansız hava aracı görüntüleri yardımıyla zeytin ağaçlarında taç genişliğinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, İnsansız Hava Aracı (İHA) görüntüleri yardımıyla zeytin ağacı taç genişliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemelerde ağaç taç genişliğini belirlemek amacıyla İHA görüntüleri, uydu verileri ve şeritmetreyle yapılan manuel ölçümler karşılaştırılmıştır. İHA uçuşları öncesinde 1 m x 1 m boyutunda karton kullanarak kalibrasyon gerçekleştirilmiştir. Deneme uçuşları, gölgelenmenin en az olduğu saatlerde yapılmıştır. Akıllı telefona yüklenen İHA meteoroloji uygulamasıyla uçuş anındaki meteorolojik değerlerden olan hava sıcaklığı 33oC, rüzgar hızı 9 km/h, İHA'ya bağlı uydu sayısı 15 adet, görüş mesafesi 13 km ve bağıl nem %22 olarak kaydedilmiştir. Denemelerde İHA'yla ağaç taç genişliğini belirlemek amacıyla 8 m uçuş yüksekliğinde ve dik açıyla fotoğraflar çekilmiştir. Denemelerde, İHA kamerası tarafından alınan görüntüler, bilgisayara aktarılmış ve bu görüntüler amaca uygun olarak işlenmiştir. İHA'yla belirlenen taç yarıçapı ortalaması 1.10 m, şeritmetreyle elde edilen taç yarıçap 1.40 m, uyduyla elde edilen taç yarıçapı ortalaması 1.24 m olarak bulunmuştur. Denemeler sonucunda İHA'yla belirlenen taç yarıçap ölçümleri uyduyla elde edilen taç yarıçaplarına göre ortalama değerlere daha yakın bulunmuştur. Ayrıca şeritmetreyle yapılan ölçümlere göre İHA'yla daha kısa zamanda, daha az işgücü ile hassas ölçümler alınabilmektedir. Denemelerde, taç genişliklerine ait görüntüler İHA'larla hassas bir şekilde belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, İHA'ların zeytin ağaçlarındaki taç genişliklerinin belirlenmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hassas tarım, Zeytin, Taç genişliği, İnsansız hava aracı, Görüntü işleme.
Mısır ekilişlerinde sıra üzeri dağılım düzgünlüğünün insansız hava aracı görüntüleriyle belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu tez çalışmasında, mısır ekilişlerindeki sıra üzeri dağılım değerlerini belirlemek amacıyla İnsansız Hava Aracı (İHA) ile elde edilen görüntülerdeki veriler ile yersel ölçüm verilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Deneme öncesinde SHGM tarafından yayımlanan "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı"nda belirtilen "Uçuşa yasak bölgeler" başlığı altındaki maddeler dikkate alınmıştır. Deneme uçuşu, döner kanatlı dört rotorlu ve RGB kameraya sahip İHA ile gerçekleştirilmiştir. Denemenin gerçekleştirildiği saatteki meteorolojik koşulların İHA uçuşuna uygun olmasına dikkat edilmiştir. Meteorolojik koşullar, akıllı telefona yüklenen İHA uygulamasından elde edilmiştir. Buna göre uçuş günü ve uçuş zamanındaki ortalama meteorolojik değerler; hava sıcaklığı 11oC, rüzgar hızı 6 m/s ve İHA'ya bağlı uydu sayısı 13 adet olarak kaydedilmiştir. Denemede İHA görüntüleri; deneme parselinin 25 m2'lik (5 m x 5 m) örnekleme alanında, 7 m uçuş yüksekliklerinde, 90o kamera açısında ve 1m/s uçuş hızında alınmıştır. Deneme parselindeki (25 m2) mısır bitkisinin 1. sıradaki sıra üzeri uzaklıkları karşılaştırıldığında; İHA ölçümleri yersel ölçümlerden %8 daha az hesaplanmıştır. Yersel ölçümde Kabuledilebilir Bitki Aralığı Oranı (KBAO) değeri %64 iken İHA ölçümlerinde bu değer %68 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak İHA'yla alınan verilerin görüntü işleme programı sonrasında yersel ölçümlere göre daha iyi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hassas tarım, Mısır, Sıra üzeri dağılım düzgünlüğü, İnsansız hava aracı, Görüntü işleme
Hatay ilinde çiftçilerin pestisit uygulamaları ve çevre arasındaki ilişki hakkında bilinç düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Hatay ili Antakya, Dörtyol, Kırıkhan, Kumlu ve Reyhanlı ilçelerine bağlı mahalle-köylerde çiftçilerin pestisit uygulamaları konusundaki alışkanlıklarının belirlenmesi ve pestisit-çevre arasındaki ilişkide bilinç düzeylerinin saptanması amaçlanıştır. Araştırma, bitkisel üretimde bulunan 116 çiftçiyle gönüllülük esasına göre yüzyüze görüşme yapılarak anket şeklinde gerçekleştirilmiştir. Ankete katılan çiftçilerin öğrenim düzeyi en yüksek (%47.4) ilkokul mezunu olarak tespit edilmiştir. Çiftçilerin %56.9'u pestisit uygulamalarında tarla pülverizatörünü, %27.6'sı bahçe pülverizatörünü kullandığı tespit edilmiştir. Çiftçilerin kullandıkları pülverizatörlerin yaş ortalaması yaklaşık 5 yıldır. Çiftçilerin pestisit ambalajlarındaki etiketleri okuma ve şekilleri inceleme ve anlama dereceleri sorulduğunda, %47.4'ü etiketleri okuduğunu, %46.6'sının şekilleri incelediğini, %12.9'unun etiketleri ve şekilleri "hiç anlamadığını" bildirmiştir. Çiftçilerin %63.8'inin kalibrasyon işlemlerini bildiği, %62.1'inin pestisit uygulamaları öncesi kalibrasyon işlemlerini uyguladığı ve %36.2'sinin kalibrasyonda istediği sonucu "kesinlikle elde ettiği" belirlenmiştir. Çiftçilerin %47.4'ü pülverizatörünü çiftlik avlusunda doldurduğunu, %43.1'inin çiftlik avlusunda yıkadığını ve %53.4'ünün her ilaçlama sonrası temizlediğini bildirmişlerdir. 5'li Likert ölçeğine göre çiftçiler, pestisitlerin en yüksek ilaçlama sırasında (4.34) çevreye bulaştığını ve bu bulaşıklığı azaltmak amacıyla "teknolojik pülverizatör ve ekipman kullanması konusunda çiftçilerin maddi olarak desteklenmesi gerektiğini" (4.97) belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Tarım, Pestisit, Çevre, Çiftçi, Bilinç düzeyi
Su ve nanoakışkan (AL203) kullanılarak depolanan güneş enerjisi ile sera ısıtma üzerine bir araştırma
Bu araştırmada, Adana iklimi koşullarında 140 m2 taban alanı olan plastik seranın ısıtılmasında yararlanmak üzere, güneş enerjisinin, ısı depolama materyali olarak nanopartikül (Al2O3) karıştırılmış su (nanoakışkan) kullanılarak, duyulur ısı depolama yöntemi ile kısa süreli (gündüzden-geceye) depolanması amaçlanmıştır. Su ile ısıtma yapılan dönemde sera iç ortamı ile dış ortam arasındaki sıcaklık farkı ortalama 4,6 C, ısıtma akışkanının seraya giriş ve çıkışı arasındaki sıcaklık farkı ise ortalama 5,7 C belirlenmiştir. Isıtma akışkanı olarak sıcak su kullanılması durumunda, ısıtma yapılan gece dönemlerindeki belirtilen sürelerde, sera ısı gereksiniminin karşılanma oranı ortalama %38,45, sıcak nanoakışkan kullanılan dönemde ortalama %44,36 olarak belirlenmiştir. Isıtma akışkanı olarak sıcak su kullanılması durumunda, ısıtma yapılan gece dönemlerindeki belirtilen sürelerde, ısıl güç/ekserji oranı ortalama %9,86 iken, sıcak nanoakışkan kullanılan dönemde ortalama %10,69 olarak belirlenmiştir Sera ısıtmak için günlük toplam enerji, yakıt ve emisyon tasarrufu; su ile ısıtma yapılan dönemde, %37,6 olarak belirlenirken, nanoakışkan ile ısıtma yapılan dönemde %42 olarak belirlenmiştir. Su ile ısıtma durumunda, doğal gaz tasarrufuna ilişkin geri ödeme süresi 5,84 yıl, kömür tasarrufuna ilişkin geri ödeme süresi 4,47 yıl olarak hesaplanmıştır.
Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü'nde biyoyakıt üretimi amacıyla değerlendirilebilecek bitkisel ve hayvansal biyokütle potansiyelinin belirlenmesi
Bu çalışmada, Manisa Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü yerleşkesinde bulunan mevcut biyokütle atıklardan, (150,82 ton/yıl) üretilebilecek biyogaz miktarı 30164 m3 olarak hesaplanmış ve bu biyogazın toplam ısıl değeri 684722,8 MJ olarak belirlenmiştir. Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü Hayvansal Üretimi Geliştirme ve Atık Yönetimi Projesi ile birlikte, değerlendirilebilecek biyokütle miktarı toplam 473,74 ton olması ve bu atıklardan elde edilebilecek biyogazın toplam ısıl değeri 2150779,6 MJ olarak tahmin edilmektedir. Enerji üretimi maksadıyla faydalanılabilecek hayvansal atıklardan mevcut koşullarda toplam 76080 kWh elektrik üretilebilecek birleşik ısı ve güç tesisinin (kojenerasyon tesisi) kurulu gücü, 15 kW olarak hesaplanmıştır. 2024-2025 yılı üretimi sonunda bu değerlerin 238975 kWh elektrik üretimi, kurulu gücün ise 60 kW olacağı tahmin edilmektedir.
Domates sertliğinin hasarsız çarpma tekniği kullanılarak belirlenmesi
Bu çalışmada, hasarsız çarpma tekniği kullanılarak Bandita F1 sera domateslerinin sertlik tahmininin yapılması amaçlanmıştır. Çalışma iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada, domates örneklerinin olgunluk safhasına bağlı renk parametrelerindeki ve mekanik özelliklerindeki değişim incelenmiştir. İkinci aşmada ise, altı farklı olgunluk safhasındaki domates örneklerinde hasarsız çarpma testi uygulanmış ve çarpma testi sonrasında ölçülen çarpma parametreleri, referans ölçüm olarak kabul edilen ve domateslerin sertlik tanımlamasında kullanılan kabuk yırtılma kuvveti (KYK) ve kabuk sertliği (KS) ile ilişkilendirilerek sertlik modelleri geliştirilmiştir. Sertlik tahmin modellerinin geliştirilmesi amacıyla dinamik çarpma test düzeneği kullanılmıştır. Kuvvet algılayıcının üzerinde bağlantılı alüminyum çarpma plakası üzerine domates meyveleri 15 mm mesafeden çarptırılmıştır. Çarpma işlemi sonrası sertlik tahmin modeli geliştirmek amacıyla hasarsız çarpma parametresi çarpma kuvveti-temas zamanı grafikleri kullanılarak çıkartılmıştır. Elde edilen çarpma parametreleri referans ölçüm olarak kabul edilen KYK ve KS ile ilişkilendirilmiştir. Çarpma parametre sayısı stepwise regresyon analiz yöntemi ile azaltılmıştır. Ölçülen hasarsız çarpma parametreleri çoklu doğrusal regresyon analiz yöntemi kullanılarak domates sertlik tahminleri yapılmıştır. Yapılan İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, geliştirilen sertlik tahmin modelleri içerisinde çarpma parametreleri ile domates KS arasında yüksek ilişki KYK'den daha yüksek bulunmuştur. Bu ilişki hem kalibrasyon hem de doğrulama veri gruplarında kendini göstermiştir. Kalibrasyon ve doğrulama veri gruplarında domates KS tahmini belirtme katsayıları da (R2) sırasıyla 0.86 ve 0.88 olarak hesaplanmıştır.
Döner kanatlı insansız hava aracı görüntüleriyle pamuk ekilişlerindeki yabancı otların belirlenmesi üzerine bir araştırma
Tarımda zararlılar hakkında veri ediniminin güvenilir ve hızlı olması gerekmektedir. Bu koşulu sağlayan ve kısa zamanda çok iş yapan teknolojilerden birisi de insansız hava aracı (İHA)'dır. Bu çalışmada, İHA görüntüleri yardımıyla pamuk ekilişlerinde sıra arasındaki yabancı otların belirlenmesi amaçlanmıştır. İHA'ların tarımda kullanım alanları gün geçtikçe çeşitlenmekte ve genişlemektedir. Deneme uçuşu, döner kanatlı dört rotorlu ve RGB kameraya sahip İHA ile gerçekleştirilmiştir. Denemelerde, İHA kamerası tarafından alınan görüntüler, bilgisayara aktarılmış ve görüntüler amaca göre formatlanmıştır. Bu formatlar, RED, GREEN, BLUE vb indekslere dönüştürülmüştür. Meteorolojik koşullar, akıllı telefona yüklenen İHA uygulamasından elde edilmiştir. Buna göre uçuş günü ve uçuş zamanındaki ortalama meteorolojik değerler; hava sıcaklığı 30 oC, rüzgar hızı 2,7 m/s ve İHA'ya bağlı uydu sayısı 17 adet, görüş mesafesi 16 km ve bağıl nem %18 olarak kaydedilmiştir. Denemede İHA görüntüleri, deneme parselinin 48 m^2'lik (8 m × 6 m) örnekleme alanında, 1,5 m uçuş yüksekliğinde ve 3-5 m/s uçuş hızında belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, pamuk ekilişlerinde sıra arasındaki yabancı otların belirlenmesinde döner kanatlı İHA'ların kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarım, Pamuk, Yabancı ot, İnsansız hava aracı, Görüntü işleme
Performance of different spray nozzles in the application of defoliant on cotton plants
Defoliant spraying is a key link in the mechanized cotton harvest, as sufficient and uniform spraying can improve the defoliation quality and decrease the cotton trash content. In defoliant application, application volume and spraying technology are extremely important. In this study, the effectiveness of defoliant application to cotton plant that has come to harvest with two different application volumes and three different types of nozzles with a standard field crop sprayer was determined. Experiments were carried on two phases as field area trials and laboratory analysis. Application rates were 250 l/ha and 400 L/ha and spraying nozzles were (1) Standard flat fan nozzle (TP8006), (2) Air induction nozzle (AI 11002-VS) and (3) Dual Pattern nozzle (AI307003VP). A tracer (BSF) and Defoliant were applied to mature cotton with approximately 60% open bolls and samplings for BSF deposition and spray coverage on cotton plant were done at two plant height (Upper layer, lower layer) of plant. Before and after spraying, bolls open and leaves rate on cotton plants were calculated and filter papers were used to detect BSF deposition and water sensitive papers (WSP) were used to measure coverage rate of spraying methods used. Spectrofluorophotometer was used to detect the amount of tracer deposition on targets and an image process computer programme was used to measure coverage rate on WSP. In analysis conclusions showed that air induction nozzle (AI 11002-VS), achieved better results than the dual pattern and standard flat fan nozzles in terms of higher depositions, coverages and leaf defoliations and boll opening rates. AI Nozzles operating at 250 L/ha application rate provide the highest deposition and coverage rate on applications of defoliant, in addition, BSF as an indicator of the defoliant used reached on leaf beneath in merely this spray nozzle. After defoliation boll opining rate was 85 % on the 7th and 12th days after spraying and falling rate of leaves was 76 % at application rate of 250 L/ha with Air Induction (AI1102) nozzle. Key Words: Cotton defoliant, Air induction nozzle, Dual pattern nozzle, Standard flat fan nozzle, Coverage rate, Spray deposition, Boll opening rate and leaves falling rate.
Soya üretiminde optimum ekim döneminin ve uygun ekim makinası kapasitesinin belirlenmesi
Soya, dünyada ekim alanı, üretim miktarı ve uluslararası ticaret açısından en önemli yağlı tohumlu bitkiler arasında yer almaktadır. Dünyada üretilen yağlı tohumlu bitkilerden %50'sinden fazlasını oluşturan soya, aynı zamanda insan beslenmesinde yağ ve protein kaynağı olarak, küspesindeki ham protein içeriği ile de tavukçuluk, et ve süt hayvancılığında önemli bir yem kaynağı olarak kullanıldığından dolayı katma değeri yüksek bir üründür. Günümüzde Türkiye'de soyanın tarımı ağırlıklı olarak Çukurova bölgesinde yapılmaktadır. Özellikle Adana ve Osmaniye illeri, Türkiye soya üretiminin %80-85'ini karşılamaktadır. TÜİK verilerine göre 2010 yılında 235 bin dekar civarında olan soya ekim alanı, 2011 yılında 264 bin dekara, 2018'de 328 bin dekara kadar çıkmıştır. Bu çalışmada, çiftçilerden anket yoluyla soya ekimine ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Optimum ekim zamanı, ilerleme hızı, günlük çalışma süreleri başta olmak üzere soya mekanizasyonu işletmeciği için önemli veriler toplamıştır. Bu veriler kullanılarak, işletme büyüklüğüne göre çiftçilerin sahip olması gereken ekim makinası kapasitesi değerleri tahmin edilmiştir. 4-200 hektar için yapılan hesaplamalarla optimum iş genişliği değerleri belirlenmiş ve bir ünite ile 4'er üniteli 5 makinaya kadar sahiplik potansiyelleri bulunduğu belirlenmiştir. Piyasada bulunan ekim makinalarına göre, çiftçinin optimum seçimi yapabilmesi için bir veri tabanı oluşturulmuştur.
Çukurova koşullarında buğday-soya münavebesinde sürekli sırta ekim tekniğinde farklı anız yoğunlukları ve çizi açıcı ayakların teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması
Geleneksel tarım anlayışında birim alandan en yüksek verim elde edilmeye çalışılır. Yoğun tarımsal faaliyetler sonucu toprak kalitesinde bozulmalar ortaya çıktıkça bu anlayışın çok da doğru olmadığı görüşü oluşmuştur. Artık günümüzdeki yeni tarım anlayışı; birim alanın ne kadar sürdürülebilir olarak tarımsal amaçlı kullanılabileceğidir. Artan çevre bilinci, tarımsal üretimdeki yüksek girdi maliyetleri ve enerji kullanımında tasarrufa gitme zorunluluğu nedeniyle son yıllarda, dünyada ve Türkiye'de toprak işlemede değişiklikler yapılmaya başlanmıştır. Günümüzde geleneksel toprak işlemeye alternatif olan koruyucu toprak işleme ve özellikle doğrudan ekim yöntemi hızlı bir şekilde yaygınlaşmaktadır. Ancak özellikle ülkemizde doğrudan ekime nazaran azaltılmış toprak işlemeli ekim ve sırta ekim yöntemleri daha yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda da sırta ve anıza ekim yapan makinaların geliştirilmesi önem kazanmaktadır. Çizi açıcı ayaklar bir ekim makinasının topraktaki tohum dağılımına etki eden en son parçasıdır. Bir çizi açıcı ayağın tohumları istenen sıra üzeri uzaklık yanında aynı derinlikte toprağa yerleştirmesi, bitkilerin sağlıklı gelişimi ve hasat kayıplarının azaltılması açısından şarttır. Bu çalışma; daimi sırta ekim tekniği içerisinde değişik sırtlarda, farklı biçim yüksekliği (15±5 cm ve 25±5 cm) ve çizi açıcı ayak tiplerinin (tek diskli, çift diskli ve çizel ayakların) ekim düzgünlüğüne etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada farklı anız koşullarında soya ekimi için en uygun çizi açıcı ayak tipleri tespit edilerek, her bir çizi açıcı ayak tipinin sıra üzeri tohum dağılım düzgünlüğü, bitki çıkış yüzdesi ve bitki çıkış süresine etkileri saptanmıştır. Ayrıca farklı uygulamaların buğday ve II. ürün soya verimi üzerine etkileri de ortaya konmuştur. Çizel tipi çizi açıcı ayağın II. ürün soya'da en yüksek KBAO (% 85.47) ve verim (290.1 kg/da) değerlerini gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Daimi sırta ekim, anıza ekim, anız yönetimi, II. ürün soya, çizi açıcı ayak
Çukurova bölgesinde ikinci el traktör pazarı fiyat analizi
Tarımsal işletmelerde traktör önemli bir mekanizasyon girdisidir. Birçok tarımsal işletmede toplam giderler içerisinde tarım makinalarına ait sabit gider yükü %30-40 dolayındadır. Bu nedenle traktörün satın alınması bir işletmede verilmesi gereken en önemli kararlardan birisidir. Bu konuda verilecek doğru karardan işletme ekonomik kazanç edinecek, olası yanlış bir karar uzun yıllar sürecek kârlılığı azaltan bir hata olacaktır. Bazı işletmeler traktörü yeni olarak satın alırken bazı işletmeler ekonomik nedenlerle kullanılmış traktör satın almayı tercih etmektedirler. Kullanılmış traktörlere ilişkin fiyat analizlerinin yapılması ve pazar koşullarının belirlenmesi doğru tarımsal mekanizasyon işletmeciliği kararları açısından oldukça önemlidir. Kiralama-satınalma kararının verilmesinde veya optimum ekipman iş genişliği seçimi için kullanılmış traktör fiyat analizlerinden yararlanılması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, Adana ilinde ikinci el traktör satışı yapan galerilerden toplanan veriler üzerinden genel değerlendirmeler yapılmıştır. Öncelikle anketle veri toplama yönteminden yararlanarak ikinci el traktör pazarının genel yapısı belirlenmiş, pazardaki traktörlerin marka ve güç büyüklüklerine göre birim satın alma bedelleri derlenmiştir. Markalara göre traktörlerin dağılımı incelendiğinde pazarın büyük bölümünü dört markanın (NH, FI, MF, TÜM) oluşturduğu (%66.8) görülmektedir. Türk Fiat, Massey Ferguson ve Tümosan traktörlerinin satınalma bedelleri diğer John Dere ve New Holland traktörlerine kıyasla daha düşüktür. Pazarda 25 farklı marka traktör bulunmaktadır. Bu traktörler arasında en büyük pay, Fiat, New Holland ve Massey Ferguson markalarına aittir.
Türkiye'de pazarlanan rüzgâr makinalarının teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması
Dünyada her yıl tarım ürünlerinin dondan ve don olaylarından kaynaklı zararı %15 civarındadır. Meyve ağaçlarında don olayında dolayı ekonomik kayıplar oldukça yüksek olmaktadır. Çünkü çoğu kez bu durumda ağaçların kesilip yeniden fidan dikimine gitmek gerekmektedir. Meyve ağacı yetiştiriciliğinde dondan korunmak için öncelikle, çeşit seçimi, dikim yeri ve meteorolojik koşulların dikkate alınması gerekmektedir. Ancak günümüzde çoğu üretici bu gerçeği görmeden bahçe tesis etmekte ve don zararıyla karşı karşıya kalmaktadır. Don olayı, Adveksiyon (tamamen soğuk hava akımı) ve Radyasyon (inversiyonlu durum) donları şeklinde gerçekleşmektedir. Adveksiyon donu ile mücadelede çoğu kez don hasarı kaçınılmaz olmakta, ancak Radyasyon donu ile mücadelede özellikle rüzgar makinaları yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde dondan korumak amaçlı daha çok ithal olan farklı firmalara ait rüzgar makinaları pazarlanmaktadır. Ancak bu makinaların üreticiye ışık tutacak teknik ve ekonomik karşılaştırmaları bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye de pazara sunulun Rüzgâr makinalarına ait bazı teknik, ekonomik ve makine emniyetine yönelik veriler elde etmek için bir anket hazırlanmış ve anket ithalatçı ve imalatçı firmalara uygulanmıştır. Böylece üreticilerin pazara sunulan makinaları karşılaştırarak makine seçimine yardımcı olacak veriler derlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, ülkemizde sabit kurulan makinalar en çok 2-5 kanatlı, 96-141 kW'lik dizel motora sahip ve yakıt tüketimi 19-32 l/h sınırları arasında değişen ve 10 m kule yüksekliğine sahip olduğu görülmüştür. Mobil olan rüzgar makinaları ise 5 kanatlı, 17 kW lik benzin motorlu ve yakıt tüketimi 5 l/h olduğu görülmüştür. Pazarlanan makinalarda yerlilik oranı yaklaşık %85.71'dir. Yerlilik oranı en yüksek olan ünitenin çelik kule ve motor koruyucu aksam olduğu anlaşılmıştır. Bütün makinaların makine emniyet yönetmenliğine uygun hazırlanarak pazara sunulduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Rüzgâr Makinaları, Radyasyon Donu, Meyve ağaçları, Don Hasarı.
Classification of peanut seeds based on different feed rates using a grading machine
Physical observation and evaluation alone are not enough to standardize agricultural products. During the cleaning and classification process of most agricultural products, standard products can not be obtained with the desired classification due to the environmental conditions as well as the problems arising from the cleaning and classification machines used. In this study, it was aimed to increase productivity by obtaining clean and firm peanut seeds. This research classified peanut seeds based on different feed rates by using an adjustable grading machine manufactured in the Agricultural Machinery and Technology Engineering Department of Çukurova University, Turkey. The data collected was subjected to the Independent Samples T-Test at 5% significance level to determine the differences in the means. The results from the experiment indicated that the mean length, width, thickness and mass of the peanut seeds was 17.39mm, 8.77mm, 9.66mm and 0.80mm respectively at 7.5% moisture content. Even though there was no significant difference (P>0.05) by adjusting the opening of the hopper outlet at 25mm and 50mm, the grader had an output capacity and grading efficiency of 169.64kg/hr and 99.63% respectively. Keywords: Groundnut, Peanut grader, Hopper, Machine
Adana/Kozan ilçesinde Trabzon hurması yetiştiriciliğinde tarım makinaları kullanımında yakıt tüketimine bağlı enerji tüketimi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Kozan ilçesinde Trabzon hurması üretiminde, alet ve makine kullanımı sebebiyle, toplam yakıt (motorin + motor yağı) tüketimi, yakıt tüketimine ait enerji kullanımı ve buna bağlı olarak karbondioksit (CO2) salımı değerlendirilmiştir. Kozan İlçesinde Trabzon hurması üretiminde, alet ve makine kullanımı neticesinde, toplam 135,30 L/ha yakıt (motorin + motor yağı) tüketilmektedir. Kozan İlçesinde Trabzon hurması üretiminde alet ve makine kullanımında, toplam 5021,40 MJ/ha motorin ve motor yağı tüketimine dair enerji tüketilmektedir. Kozan İlçesinde Trabzon hurması üretiminde alet ve makine kullanımında, toplam 135,30 L/ha motorin ve 0,05 L/ha motor yağı tüketimine dair 371,64 kg CO2/ha salımı gerçekleşmektedir. Kozan İlçesinde 1 ton Trabzon hurması üretmek için, 6,78 L toplam yakıt (motorin + motor yağı) ve 251,79 MJ enerji tüketilmektedir. Toplam 6,78 L yakıt tüketimi sonucunda, 1 ton Trabzon hurması üretimi için 18,63 kgCO2 salınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kozan, Trabzon hurması, Yakıt tüketimi, Enerji tüketimi, Karbondioksit (CO2) salımı
Lamas ve enterdonat limon çeşitlerinin bazı fiziko-mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada, Lamas ve Enterdonat limon çeşitlerin hasat sonrası işlemlerine yönelik bazı fiziko-mekanik özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla; boyut ve şekil özellikleri (uzunluk, genişlik, kalınlık, geometrik ortalama çap, yüzey alanı, küresellik, şekil indeksi, en-boy oranı, kütle, hacim ve kütle yoğunluğu), meyve kabuğu renk özellikleri (L, a, b ve renk indeksi) ve mekanik (dayanım) özellikleri (ezme: sıkıştırma, batıcı uç, yükleme-boşaltma ve kabuk dayanımı testleri) ölçülmüştür. Ayrıca, çeşit, sürtünme yüzeyi ve kayma hızının statik ve dinamik sürtünme katsayısı üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Lamas ve Enterdonat limon çeşitlerinde şekil indeksi ve en-boy oranı dışında şekil ve boyut özellikleri ortalamaları arasındaki farkın %1 ve %5 düzeyinde önemli çıktığı belirlenmiştir. Renk özelliklerinden olan L, a, b ve renk indeksi değer ortalamaları arasındaki fark ta Lamas ve Enterdonat limon çeşitleri için %1 ve %5 düzeyinde önemli çıkmıştır. Limon çeşitlerinin mekanik özellikleri üzerine yapılan değerlendirme de özellikle batıcı uç (delme) testi ve kabuk çeki direnci testlerinde çeşit ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli çıktığı, ezme (sıkıştırma) ve yükleme-boşaltma testlerinde çeşitler arasındaki farkın önemsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sürtünme özelliklerine ilişkin olarak ise, çeşit, sürtünme yüzeyi ve kayma hızının statik ve dinamik sürtünme katsayıları üzerinde etkili olduğu ve özellikle sürtünme yüzeyi ve kayma hızındaki değişimin hem statik hem de dinamik sürtünme katsayılarını etkilediği belirlenmiştir.
Meyve ağaçlarına değişken oranlı ilaç uygulama sistemi prototip imalatı
Bahçe pülverizatörleri ile meyve ağaçlarına ilaç uygulamada, ağaçlar arasındaki boşluk ve taç hacmi dikkate alınmadan kesiksiz ilaçlama yapılmasından dolayı, aşırı miktarda su ve kimyasal ilaç kullanılmaktadır. Bu yaklaşım gereksiz ilaç kullanımına neden olarak ilaçlama maliyeti, insan ve çevre sağlığı gibi konuları olumsuz etkilemektedir. Bilindiği üzere, her ağacın geometrik ölçüleri ve taç yapıları (taç şekli, yaprak yoğunluğu vb) birbirinden farklıdır ve dolayısıyla başarılı bir ilaçlama için, tarımsal ilacın her ağaca farklı miktarda uygulanması gerekebilir. Bu çalışmada, değişken oranlı ilaç uygulamaları için standart bir bahçe pülverizatörü püskürtme ünitesi üzerine eklenen ultrasonik sensörler sayesinde ağaç tacı hacmi gerçek zamanlı olarak hesaplanmış ve aynı anda Darbe Genişlik Modülasyonu (PWM) ile işletilen hidrolik memelerle taç hacmiyle orantılı ilaç uygulamaları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar kesiksiz ilaçlama ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma paremetreleri olarak, ağaç tacı üzerinde seçili bölgelerdeki birikim ve kaplama değeri ve oluşan ilaç kayıpları saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, sadece ağaç taç geometrisi dikkate alınarak uygulanan ilaç miktarı açısından değerlendirildiğinde, değişken oranlı püskürtme yapan prototip sistem, kesiksiz püskürtme yapan geleneksel sisteme göre %48,69 ilaç tasarrufu ve %88,67 oranında ilaç kayıplarında azalma sağlamıştır.
Yüksekliği ayarlanabilir traktör çeki demiri tasarımı ve imalatı
Bu çalışmada, traktör arkasına doğrudan monte edilebilecek, yüksekliği ayarlanabilir çeki aparatı tasarımı ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Böylelikle traktör seyir halinde durdurulmadan, tarım römorku çeki oku, kabin içerisinden yukarı aşağı konumlandırılarak, eğim yukarı seyir halinde, traktör ağırlık merkezinin traktör arka akslara yöneltilmesi hedeflenmiştir. Aynı zamanda çarpma etkili fren tertibatlı tarım römorklarında, eğim aşağı seyir halinde, frenleme sistemi devreye alınarak kontrollü bir ulaşım sağlanacaktır. Bu hedef doğrultusunda aparatın tasarım parametreleri belirlenmiş ve tasarımı yapılmıştır. Tasarım için Solidworks 2021 programından yararlanılmıştır. Tasarımdan sonra imal edilen aparat, standart bir traktöre monte edilerek iki dingilli bir tarım römorkun ile denenmiştir. Çeki demirinin, kabin içerisinden, traktör seyir halinde durdurulmadan, çeki oku traktörün ağırlık merkezine ve frenleme mekanizmasına etki edecek yüksekliğe getirebildiği saptanmıştır. Çeki oku yukarı konumda traktör yük transfer noktasına yüksekliği 7,5 cm olarak bulunmuştur. Çeki oku aşağı konumda traktör yük transferi noktasının 21 cm aşağısında ve çeki okunun ilerleme yönüne açısı 7,5° olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen aparatın, uygulamada traktörün boyut özellikleri göz önüne alınarak tasarım üzerinde yapılacak küçük düzenlemelerle kolaylıkla kullanabileceği belirlenmiştir.
Developing an electrostatic spray charging system for air-blast sprayers
In this study, an induction-based electrostatic spray charging system was developed to charge droplets produced by standard cone nozzles on conventional air blast sprayers. Different ring-shaped circular electrodes made up of Copper, Aluminum, Brass, and chrome materials were designed and used for charging spray droplets. A Faraday cage was manufactured and used to detect the Charge-to-Mass Ratio (CMR as mC/kg) of charged spray liquid to evaluate the performance of the developed electrostatic system on droplet charging efficiency of spray droplets. To obtain most charging efficiency by this system, many parameters were investigated such as; (1) the effect of high spraying pressures on the charging efficiency and optimum electrode location from the nozzle tip, (2) the impact of electrode characteristics and specifications which were diameter, length, material, shape, and the number of electrodes. Depending on previous parameters, five electrostatic nozzles with the same specifications were designed to develop the electrostatic air blast sprayer. The performance of this electrostatic sprayer in improving droplet deposition was evaluated using artificial and plant targets. According to the results, the charging efficiency increased by increasing the electrode voltage but did not affect by the voltage signal. Spraying pressures from 6 to 9 bars improves the charging efficiency. For pressures such as more than 7 bar, the optimum electrode location stays constant at 25 mm. Neither the ring-shaped electrode material nor its cross-section shape affects the charging efficiency of the spray droplets. Despite reducing the diameter and increasing the length of the ring electrode increases the charging efficiency, they cause electrode wetting at low electrode voltages. The isolated electrode removes the problem of electric leakage, and so, increases the charging efficiency by increasing the high voltage to more levels. The developed electrostatic sprayer increased the droplet deposition on the front and back surfaces of artificial targets by 1.9 and 32.5 times, respectively, and the front (upper) and front (lower) surfaces of the plant leaves by 0.35 and 2.12, respectively.
Ayçiçeği tarımında herbisitlerin önerilen doz uygulamalarında insan ve çevre üzerindeki eşik değerlerin belirlenmesi
Ülkemizde yaklaşık 23 milyon ha alanda tarım yapılmaktadır. Ayçiçeği ekilişleri yaklaşık 1 milyon ha olup üretimin %65'i Tekirdağ, Konya, Edirne, Kırklareli, Adana illerinde gerçekleşmektedir. Yabancı otlar kültür bitkilerinin ışığına, suyuna ortak olmakta ve verim düşüklüğüne neden olmaktadır. Ayçiçeği ekilişlerinde yabancı otlara karşı 17 aktif madde kullanılmaktadır. Bunlar; aclonifen, benfluralin, clomazone, cycloxydim, dimethenamid-P, fluazifop-P-butyl, flurochloridone, haloxyfop-P-methyl, imazamox, linuron, metolachlor, oxyfluorfen, pendimethalin, propaquizafop, quizalofop-P-ethyl, terbuthylazine ve tribenuron methyl'dir. Bu çalışmada, herbisit uygulamalarının insan (operatör, işçi ve izleyici) ve çevre (sucul organizmalar, topraktaki kalıcılık, yeraltı sularına bulaşma, arılar, kuşlar, yersolucanları ve yararlı eklembacaklılar) üzerindeki risk değerleri belirlenmiştir. Hesaplamalarda belirlenen risk değerleri, 0,000 ile 1,000 arasında değişen Eşik Değerine (ED) dönüştürülmüş ve yorumlanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda; 17 aktif maddenin 16'sında insan üzerindeki ED'leri 0,064 ile 1,000 arasında değiştiği belirlenmiştir. Çevre üzerindeki ED incelendiğinde, 17 aktif maddenin 4'ünde 0,003 ile 0,568 arasında değiştiği saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle insan üzerindeki risk değerlerinin yüksek olduğu ve ilaçlamalar sırasında herbisit maruziyetini azaltmak amacıyla kişisel koruyucu ekipmanların mutlaka kullanılması ve ayrıca çevre üzerindeki risk değerlerinin azaltılması amacıyla çevreyle dost uygulama yöntemlerinin kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarım, Pestisit, İnsan, Çevre, Hedef dışı organizmalar
Organomineral gübre üretim işlemindeki krutma tamburuna yönelik işletme parametrelerin geliştirilmesi üzerine araştırmalar
Ekonomik olması ve tarımın sürdürülebilirliği için baskın olarak kullanılan kimyasal gübrelerin yerine ticari organomineral gübrelerin kullanımı her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Dünyada ve ülkemizde bu tip gübreler daha çok küçük ve orta ölçekli işletmelerde üretilmektedir. Organomineral gübrelerin tarımsal ihtiyacı karşılayabilecek kadar kullanılabilmesi için öncelikle üretimi esnasında karşılaşılan işletme güçlüklerinin giderilmesi gerekir. İşletme güçlükleri, enerji ve bakım maliyetleri bakımından gübre üretimin prosesinin en önemli kısmı döner gübre kurutma tamburlarıdır. Bu çalışmada tambura optimum yükleme kapasitesinin belirlenmesi, topaklaşma, tozlaşma, tanelerin kırılması, yapışma, korozif-aşınma sorunlarının anlaşılması, gübre tanelerinin tambur içerisinde ısıtılmış hava ve çevresi ile olan etkileşimi, anlık konum ve hareketlerinin belirlenmesi, deneyler ve Ansys Fluent programında yapılan birleştirilmiş 2B-3B HAD-AEM (CFD-DEM) analizleri ile anlaşılmaya çalışılmıştır. Tambur kurutma performansının başlıca optimum yükleme şartlarına, taşıyıcı kanat profiline bağlı olduğu anlaşılmıştır. Tozlaşma sorununun, granülleme diskinde gübre tipine göre kontrollü nem verilmemesinden kaynaklandığı ve sonrasında tamburda ısı etkisi, çevresi ve birbirleri ile çarpışma etkileşimleri sonucunda kırıldığı ve tozlaştığı anlaşılmaktadır. Üretimde gübre yapışmalarının, gübre granüllerinin iyi karıştırılmaması, iyi granüllenmemesi, yüksek yığın açılarına sahip olduklarından tambur girişinde oluşan yığın etkilerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Korozif-aşınmanın; gübrenin asidik ve nemli yapısı, sürekli akışta aşındırıcı etkisi ve iç yüzeye yapışan tozlardan kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu yapışan tozun korozif etkisi ve sürekli akışta olan gübrelerin aşındırıcılığı; tambur iç yapısını ve performansında etkili olan taşıyıcı kanat yapılarını bozduğu, işletme güçlüğü ve bakım maliyetlerine sebep olduğu anlaşılmıştır. Kaliteli gübre üretimi için bu sorunların giderilmesinde; tambur iç yapı tasarımı olarak girişte eğimli helisel kanatlar, sonrasında kanatsız bölge ve kanatlı bölge olması, tamburun paslanmaz çelik, Inconel veya Hastelloy alaşımlı malzemeden yapılması veya çelik tamburun iç yüzeyine epoxy-grafit türü kaplama yapılması ve granülleme diski yerine yapışma ve tozlaşma sorununda daha iyi çözüm elde edilebileceği için granülleme tamburunun kullanılması önerilmiştir. Bu çalışma ile tüm işletme şartlarının ele alınabildiği 2B ve 3B simülasyonlar ile optimum tambur üretim ve işletilme şartlarının belirleme imkanı elde edilmiştir. Bu simülasyonlar tamburda karşılan sorunların anlaşılmasında da kolaylık sağlamışlardır. Anahtar Kelimeler: Organomineral/Organomineral katkılı NPK Gübre, Ansys Fluent HAD-AEM analizi, Polyhedral ağ, Tozlaşma-Yapışma, Korozif-aşınma
Kazıcı yükleyicilerde izolasyonun gürültü düzeyi üzerine etkisinin belirlenmesi
Bu araştırmada, öncelikle İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında TSE normlarına uyum, çalışma ortamındaki gürültünün yoğunluğu tespit etme ve gürültünün haritasını çıkarma, gürültünün etkilerini belirleme, inceleme ve değerlendirme yapmayı amaçlanmıştır. İş makineleri genel olarak ağır iş ve gürültülü alanlarda faaliyet göstermektedir. Özellikle yerleşim yerlerinde çalışan iş makineleri çalışmaları sırasında gürültü kirliliğine sebep olmaktadırlar. Gürültü kirliliğini önlemek için iş makinelerinin çevreye yaydığı gürültü düzeylerinin üst sınırlarını belirleyen yönetmelik, tebliğ, tüzük vb. yasal dökümanlar uygulanmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda ilk olarak kazıcı-yükleyicilerin çevreye yaydığı gürültü düzeyleri ve kabin içi gürültü düzeyleri tespit edilmiştir. Limit değerler ile karşılaştırılan değerlerin iyleştirilmesi için ilk olarak gürültü kaynağının tespiti hedeflenmiş ve bu hedef için gürültü kaynağı tanılama testleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak yapmış olduğumuz bu çalışmada, yalıtım malzemelerinin gürültü kontrolüne etkisi ve kabin içerisindeki dB değerleri elde edilmiştir. İzolasyonlu kazıcı-yükleyici kabinlerin, kabin içi gürültü seviyesi yapılan kaplama sonucunda düşük frekanslarda 2-3 dB düşürülmüştür. Verim ve maliyet hesabına bağlı olarak izolasyon malzemesinin yüksek frekanslarda herhangi bir değişim göstermediği ölçülmüş olup malzemelerin kullanımını uygun görülmemiştir.
Buğday, ayçiçeği ve üzüm üretiminde mekanizasyon düzeyinin belirlenmesi, enerji girdi çıktı ve karbon ayakizi analizleri: Tekirdağ ili örneği
Bu çalışmada, Tekirdağ Bölgesinde Buğday, Ayçiçeği ve Üzüm üretiminde mekanizasyon düzeyleri belirlenmiş, enerji girdi-çıktı analizleri ve karbon ayak izi analizleri yapılmıştır. Araştırma verileri 50 Üzüm, 50 Ayçiçeği ve 50 Buğday üretimi yapan üreticiden yüz yüze anket yöntemiyle elde edilmiştir. Üretim işlemlerinde traktör-ekipman bilgileri, yakıt tüketimi, iş gücü giderleri vb. tüm üretim süreçleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Sonuç olarak; birim Buğday, Ayçiçeği ve Üzüm üretim alanı başına toplam enerji tüketimi değeri sırasıyla 24933,43 MJ/ha, 18366,19 MJ/ha, 24513,77 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Buğday'da Karbon Emisyon değerinin en yüksek 529,57 kgCO2/ha değer ile gübreleme işleminde, ayçiçeğinde 6657,02 kgCO2/ha değer ile İlaçlama işleminde ve üzüm' de 5286,62 kgCO2/ha değer ile ilaçlama işleminde gerçekleştiği belirlenmiştir. Araştırma yapılan yöreye ait buğday, ayçiçeği ve üzüm mekanizasyon düzeyi göstergesi kW/ha değerleri sırasıyla 2,73 kW/ha, 3,41 kW/ha ve 3,15 kW/ha olarak belirlenmiştir.
Tarımsal işletmecilik kararları için konum belirleme esaslı veri toplama sistemi geliştirilmesi ve CBS ile haritalama
Traktör, tarımsal işletmelerde güç kaynağı görevi görmekte ve çoğu alet ekipman traktör ile çalıştırılmaktadır. Temel işletmecilik verilerinin elde edilebilmesi için traktör-makina işleyişi üzerinde etkili faktörlerin ölçülmesi önemlidir. Bu faktörler sayesinde traktör-makina ikilisinin tarla performansı hakkında karar vermemiz kolaylaşır. Bu çalışmada; konum belirlemek için bir GNSS alıcısı kullanılmış, başlıca işletmecilik verilerinden çeki kuvveti, patinaj, yakıt tüketimi ve kuyruk mili torkunun belirlenmesinde kullanılan sensörler traktöre bağlanmış ve bu sensörlerden gelen sinyalleri algılayan verileri hafıza kartına kayıteden bir veri toplama cihazı oluşturulmuştur. Veri toplama sisteminin denemelerini yapmak amacıyla bölünmüş parseller deneme deseni seçilmiş ve arazi homojenliğini sağlamak amacıyla sırasıyla dipkazan, dikli tırmık ve tesviye küreği ile toprak işlemeler yapılmıştır. İşletmecilik verilerinin toplanmasında pulluk ve freze makinaları kullanılmıştır. Parsel sıkıştırma deseni aralarında anlamlı fark olan 2 ve 4 defa sıkıştırma sayısı seçilmiş ve uygulanmıştır. Her ana parsel kendi içinde 3 tekerrür olacak şekilde 3 parsele bölünmüş ve işlem yapılmamış parsel, silindirle 2 geçiş yapılmış parsel ve 4 geçiş yapılmış parsel olarak parseller işlenmiştir. Oluşturulan veri toplama sistemi kullanılarak pulluk ve freze ile toprak işlemede işletmecilik verileri parsellerden toplanmıştır. Veri toplama sistemi ile toplanan işletmecilik verilerinin istatistik analizi sonucu; Makinanın ve silindir geçiş sayılarının yakıt tüketimine, çeki kuvvetine, patinaja ve kuyruk mili gücüne anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Pulluk kullanımı ile ölçülen işletmecilik verileri yakıt, patinaj ve çeki kuvveti değeri freze kullanımı ile ölçülen değerlerden daha yüksektir ayrıca silindir geçiş sayıları ile işletmecilik değerlerinin değiştiği ve büyükten küçüğe doğru sırlandığında 4, 2 ve 0 silindir geçişli parseller olduğu tespit edilmiştir. Kuyruk mili gücü sadece frezede kullanılmıştır, silindir geçiş sayıları ile kuyruk mili gücü değerlerinin değiştiği ve büyükten küçüğe doğru sıralandığında 4, 2 ve 0 silindir geçişli parseller olduğu sonucuna varılmıştır. CBS programı ile oluşturulan İşletmecilik verileri haritalarının İstatistik analizlerle belirlenen sonuçlara benzer sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda ölçüm sisteminin tarımsal işletmecilik çalışmalarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Traktör ve tarım makineleri bakım-onarım analizi yazılımının geliştirilmesi ve uygulanması
Mekanizasyon etkinliği konusunda işletmede çalıştırılan traktör ve makinelerin işletmede önemli bir gider yüküne neden olan arıza ve bakımına yönelik değerlendirmelerin hassas ve doğru bir şekilde yapılması oldukça önemlidir. Özellikle makine yenilenmesine ilişkin verilecek karar, işletmelerin uzun dönemli ekonomik üretim etkinliği üzerinde önemli etkilere sahiptir. İşletme büyüklüğüne uygun makine kapasitesi dolayısıyla uygun iş genişliği ve sayıda tarım makinesinin seçiminde makineden aktif sezon içerisinde yararlanabilme durumu makinenin arızalanma oranı değerlerinin planlanan çalışma süresi içerisinde modellenmesiyle mümkündür. Buna bağlı olarak hesaplama ve tahminlerde baştan kabullenilen önemli hatalar oluşmaktadır. Bu hata sınırları, işletmenin mekanizasyon ekonomisini ve bu doğrultuda alınacak kararları olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma kapsamında, bütün tarımsal üretim işletmelerine kolayca uyarlanabilecek bir kayıt, hesaplama ve analiz yazılımının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Traktör ve tarım makinelerinin bakım-onarım kayıtlarının geliştirilerek yazılım içerisinde gerçek verilerle değerlendirilebilmesi için Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi'nde kullanılan traktör ve tarım makinelerine ait verilerden yararlanılmıştır. Tez tamamlanıncaya kadar belirli aralıklarla kayıtlar yazılıma aktarılmış. Yazılım geliştirilirken Visual Studio platformundaki C# Programlama Dili kullanılmıştır.
Çukurova bölgesinde bir yumurta tavukçuluğu işletmesinde enerji kullanımı
Bu araştırmada, Adana ilinde yumurta tavukçuluğu yapılan bir işletmede doğrudan enerji (elektrik+dizel) tüketimi ve su tüketimine ilişkin sera gazı (GHG) salımlar belirlenmiştir. Enerji tüketimi ve GHG salımlar kış ve yaz koşullarını karakterize edecek şekilde Ocak ve Temmuz aylarındaki elektrik ve dizel yakıt ile su tüketimi değerleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. İşletmede Ocak ayında 14040 MJ elektrik ve 4451,54 MJ dizel olmak üzere toplam 18491,54 MJ enerji tüketilmiştir. Temmuz ayında 29808 MJ elektrik ve 11128,86 MJ dizel olmak üzere toplam 40936,86 MJ enerji tüketilmiştir. Yaz koşullarında kümeslerin serinletme gereksinimleri nedeniyle, kış koşullarına (Ocak ayına) kıyasla 2 kattan daha fazla elektrik ve dizel yakıt tüketilmiştir. İşletmede 1 kg yumurta üretimi için Ocak ve Temmuz aylarında sırasıyla, toplam 0,39 MJ ve 0,9292 MJ enerji tüketilmektedir. Yumurta tavukçuluğu işletmesinin doğrudan enerji tüketimine ilişkin karbon ayak izi Ocak ve Temmuz aylarında sırasıyla, 0,0433 kgCO2-eş/kg ve 0,1017 kgCO2-eş/kg olarak belirlenmiştir. Yumurta tavukçuluğu işletmesinin su tüketimine ilişkin karbon ayak izi Ocak ve Temmuz aylarında sırasıyla, 0,0013 kgCO2-eş/kg ve 0,0015 kgCO2-eş/kg olarak belirlenmiştir
Design and manufacturing of an injection system for the application of liquid fertilizers and the assessment of its efficiency
Liquid manure is a rich source of nutrients for crops, but when applied by traditional methods (floating spread) causes loss of important nutrient such as nitrogen by evaporation and leaching simultaneously causes environmental and groundwater pollution. In this study, a liquid manure applicator for the sustainable agricultural system was designed, manufactured and its effectiveness was measured. The prototype injection wheel consists of a prototype liquid distributor wheel that injects the liquid subsurface at certain amounts and intervals without cultivating the soil. Since the liquid manure is injected subsurface, so does not remain on the soil surface, does not need to be mixed, and alternative to other methods in terms of nitrogen loss and availability to the plant. The design, manufacturing, assembly and functionality trials of the prototype injection wheel were carried out in laboratory conditions, and the trials to determine efficiency and nitrogen loss were carried out in the soil channel. Functionality trials were carried out in six replicates each, using water and liquid fertilizer at four different system pressures and three different forward speed, and efficiency and ammonia loss trials were conducted in four replicates using by liquid manure as material. Wind tunnel system was used to determine ammonia loss. Ammonia loss experiments were carried out in four replicates, using 500 kpa system pressure and 2 km h-1 forward velocity, at soil depths of 50 mm and 100 mm, based on the 85 kg ha-1 of total N norm. The statistical analysis was carried out on ammonia emissions across different application methods. In this study, 4000 and 20000 liters of liquid fertilizer per hectare were successfully injected depending on the system pressure and forward speed. The statistical analysis was carried out on ammonia emissions across different application methods. Peak ammonia flux within the treatment area, particularly in the initial hours following the application was observed The surface application method was recorded 12 kg NH3-N ha-1 d-1 within the first three hours. The analysis revealed a notably high correlation coefficient, suggesting a strong relationship between the experimental emissions and the application technique used. The machine demonstrated its performance by successfully injecting liquid manure into the soil and preventing nitrogen losses since the fertilizer had minimal contact with the air.
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde inek sütü üretiminde doğrudan enerji kullanımı ve ilgili sera gazı salımlarının belirlenmesi
Bu araştırmada, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğine ait inek sütü üretim işletmesinde doğrudan enerji (elektrik+dizel) tüketimine ilişkin sera gazı (GHG) salımları belirlenmiştir. Enerji tüketimi ve GHG salımları, kış ve yaz mevsimi koşullarını karakterize edecek şekilde Ocak ve Temmuz aylarındaki elektrik ve dizel yakıt tüketimi değerleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. İşletmede Ocak ayında 39 600 MJ elektrik ve 53 472 MJ dizel yakıt olmak üzere toplam 93 072 MJ enerji tüketilmiştir. Temmuz ayında 100 666,8 MJ elektrik ve 53 472 MJ dizel olmak üzere toplam 154 138,8 MJ enerji tüketilmiştir. Yaz koşullarında barınakların serinletme gereksinimleri nedeniyle, kış koşullarına (Ocak ayına) kıyasla 2 kattan daha fazla elektrik tüketilmiştir. İşletmede 1 L süt üretimi için Ocak ve Temmuz aylarında sırasıyla, toplam 0,53 MJ ve 1,05 MJ enerji tüketilmektedir. Süt sığırcılığı işletmesinin doğrudan enerji tüketimine ilişkin karbon ayak izi Ocak ve Temmuz aylarında sırasıyla, 0,0506 kgCO2-eş/kg ve 0,1115 kgCO2-eş/kg olarak belirlenmiştir.
Elektronik tarımsal zararlı tespit ve erken uyarı sistemi tasarım ve imalatı
Tarım sektörü, dünya genelinde insanlık için gıda arzı ve sosyal-ekonomik kalkınma alanında hayati bir öneme sahiptir. Ancak tarımsal zararlılar, tarımsal üretim veriminde kayıplara neden olmaktadır. Bu kayıpları önlemek amacıyla, tarımsal zararlılar ile mücadelede pestisitler kullanılmaktadır. Bu pestisitlerin uygun olmayan dozlarda ve bilinçsizce kullanılmasıyla insana ve ekosisteme verilen zarar günden güne artmaktadır. Bu durumu kontrol altına almak için özellikle son dönemde gelişmiş ülkeler, ithal ettikleri tarımsal materyallerde kalıntı analizleri yaparak bu konuda sıkı tedbirler uygulamaktadır. Tarımsal zararlılarla mücadelenin doğru zamanda, doğru alanda ve doğru uygulama ile yapılabilmesi için çiftçilerin; anlık tarımsal zararlı takibini yapabilecekleri bir erken uyarı sistemi ile donatılmaları konusunda, inovatif teknolojilerin geliştirilmesi hayati öneme sahiptir. Bu çalışmada; tarımsal zararlıların güncel popülasyon seviyelerinin üreticilere bildirilmesi amacıyla bir "Elektronik Tarımsal Zararlı Tespit ve Erken Uyarı Sistemi" üzerine tasarım ve imalat çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışmada zararlı popülasyon yoğunluğu takibinin yanında; hedef zararlının etiyolojisinin daha iyi anlaşılması konusunda katkı sağlayacağı düşüncesiyle, gün içinde değişen iklimsel verilerin takibi için, yaklaşık beş saniyede bir ortam sıcaklığı, ortam nemi ve açık hava basıncı değerleri de kayıt altına alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Görüntü işleme, Erken uyarı sistemi, Dijital tarım