
21
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Arap Dilinde ikilemeler ve öğretimi
Bu çalışma, Arap Dilinde kullanılan ikilemeleri farklı açılardan değerlendirmeyi ve dil öğretimindeki rolünü ve önemini vurgulamayı amaçlamaktadır.Çalışmanın giriş bölümünde ikilemelere ilişkin diğer araştırmacıların yaptıkları tanımlar belirtilmiş, bunların sonunda ikilemenin genel bir tanımı yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın içeriğinden kısaca bahsedilmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde ikilemeler; ses benzerliği, anlam ilişkisi ve kalıplaşma bakımından incelenerek ikilemenin özelliklerinden ve kullanım amaçlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde ikilemeler örnekleriyle farklı açılardan sınıflandırılmıştır. Ayrıca Arapça ikilemelerin Türkçe ikilemelere göre daha az olmasının sebeplerine değinilmiş, ikilemeler Kuran-ı Kerim'de, atasözü ve deyimlerde gösterilerek örneklendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise ikilemelerin dil öğretimindeki öneminden ve çevirisinden bahsedilmiştir.Anahtar sözcükler: İkileme, ses benzerliği, dil öğretimi
Alî b. Mes`ûd b. Mahmûd el-Ferğânî'nin el-Mustevfâ fi'n-Nahv adlı eserinde konuları işleme yöntemi, koyduğu kurallar ve ele aldığı bazı nahiv konuları
Bu tez, ?`Alî b. Mes`ûd b. Ma?mûd el-Ferğânî'nin, el-Mustevfâ fi'n-Na?v Adlı Eserinde Konuları İşleme Yöntemi, Koyduğu Kurallar ve Ele Aldığı Bazı Nahiv Konuları? ismini taşımaktadır. Tez, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Arapça Öğretimi Anabilim Dalı'nda yapılmıştır. Tez danışmanı Prof. Dr. Musa YILDIZ'dır. Tez, Haziran 2008'de Ankara'da xiii+323 sayfa olarak hazırlanmıştır.Bu çalışma, yaklaşık 700 yıl önce yazılmış bir eser üzerinde yapılmıştır. Üzerinde çalışılan eser, Arap gramerinin sadece nahiv bölümünü içermekte olup, iki ciltten meydana gelmektedir. Dünyada dört yazma nüshası bulunan eserin en önemli nüshası, müellifin kendi yazısından kopyalanan ve İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi Şehit Ali Paşa Koleksiyonu'nda bulunan şeklidir. Bu yazma nüsha incelenmiş ve çalışmanın bazı bölümlerinde kullanılmıştır. Eser hakkında tek bir çalışma yapılması ve eserin kimi bilim adamlarınca Sibeveyhi'nin el-Kitâb'ından sonra en önemli gramer kitabı sayılması, eser üzerinde çalışma yapılmasının en önemli nedenlerinden biridir.Bu çalışmadaki amaç, böyle değerli bir eseri ilim dünyasına tanıtmak ve Türklerin Arap diline hizmetlerini ortaya koymaktır. Çalışma, tarama ve tasnif yöntemi kullanılarak yapılmış, elde edilen bulgular giriş ve üç ana başlık altında incelenmiştir. Çalışma sonunda, yazarın önceki ilim adamlarının fikirlerinden yararlandığı, ancak bilgi dağarcığı içinde konuları yorumlayarak kendine has bir üslup ve bakış açısı da geliştirdiği tespit edilmiştir.Bu çalışmanın hem klâsik Arap gramerini araştıracak olanlara hem de modern ve klâsik gramer kaynaklarını karşılaştıracak araştırmacılara faydalı olacağı kanaati taşınmaktadır.
Arapça ve Türkçe ad tamlamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi karşıtsal çözümleme
Giri?, iki bölüm ve sonuçtan olu?an bu çalı?mada, dilbilimde kar?ıtsal çözümlemenin güçlü görü?ünden hareketle Arapça ve Türkçe ad tamlamalarının kar?ıla?tırması yapılmı?tır. Giri? bölümünde, çalı?manın önemi, amacı, alanı Dilbiliminin ve kar?ıtsal çözümlemenin tarihsel geli?imi yer almaktadır. Birinci bölümde; Türkçe ad tamlamalarının incelenmesi yapılmı? ve örnekler sunulmu?tur. ?kinci bölümde; Arapça ad tamlamalarının incelenmesi yapılmı? ve örnekler sunulmu?tur. Üçüncü bölümde iki dilin ad tamlamalarının kar?ıtsal çözümlemesi yapılmı? ve örnekler sunulmu?tur. Sonuç bölümünde de Arapça ve Türkçe ad tamlamalarının kar?ıla?tırması yapılmı?tır. Yapılan analiz sonucunda iki dilin ad tamlamaları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar sıralanmı?tır. Ayrıca Arapça ad tamlamalarının öğreniminde ana dili Türkçe olanların kar?ıla?maları olası güçlükler belirlenmi? ve söz konusu güçlükler için çözüm önerilerinde bulunulmu?tur.
Arapça yazma becerileri öğretiminde iletişimsel yaklaşım
Ülkemizde son yıllarda yabancı dil olarak Arapçanın ögretimi büyük önem kazanmıstır. Türkiye'de de bu gelismeler ısıgında Türklere Arapça ögretimi alanında birçok yeni yöntem gelistirilmistir. Bu arastırmamızda geçtigimiz yirmi yıl içerisinde dil ögretiminde büyük bir çıgır açan iletisimsel yaklasımın Arapça ögretiminde uygulanması ele alınmıs, modern dilbilimin verileri ısıgında bu yaklasım, yabancı dil ögretimindeki temel dört beceriden biri olan yazma becerilerine uyarlanmıstır. Giris bölümünde, arastırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, sayıltıları, tanımları ve terimleri ele alınmıs, arastırmanın yöntemine ve iletisimsel yaklasımla ilgili yapılmıs çalısmalara deginilmistir. Birinci bölümde; Türkiye'de yabancı dil ve Arapça ögretimi, Arapça yazma becerisi ögretimi incelenmistir. kinci bölümde, iletisimsel yaklasım ve iletisimsel yaklasımın özellikleri; iletisimsel yaklasımda yabancı dil ögretim tekniklerine ve iletisimsel yöntemle Arapça yazma becerisi ögretiminde uygulanması için gelistirilen etkinliklere yer verilmistir.
Oyun tekniği ve arapça öğretiminde kullanımı
Bu ara?tırmada oyun tekniğinin Arapça öğretiminde nasıl kullanılabileceği açıklanmaya çalı?ılmı?tır. Klasik yöntem ve metotlarla yapılan ve çoğu zaman ba?arısız olan öğretim teknikleri yerine, dil öğrenmeyi zevkli ve kalıcı hale getiren oyunların hazırlanması amaçlanmı?tır. Giri? bölümünde, ara?tırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, sayıltıları, tanımları ve terimleri ele alınmı?, ara?tırmanın yöntemine değinilmi?tir. Birinci bölümde, oyunun tanımı, kuramları, oyunla ilgili görü?lere yer verilip, oyun ve çocuk, oyunun geli?im alanlarına etkisi ve oyun sınıflamaları ele alınmı?tır. ?kinci bölümde, oyun tekniğiyle yabancı dil öğretimi, oyun etkinliğini planlama konuları incelenmi?tir. Ayrıca bu bölümde Arapça öğretiminde kullanılabilecek oyunlara yer verilmi?tir. Ara?tırmanın sonunda da çalı?madan elde edilen sonuç ve öneriler bulunmaktadır.
"El-'Arabiyyetu'l-Mu'asira" adlı eserinin Arapça öğretimi açısından değerlendirilmesi
ÖZET Ülkemizde Arapça öğretiminde yaygm tek kaynak ders kitaplarıdır. Bu faktör göz önüne alındığında, Arap dili alanında hazırlanmış olan ders kitaplarının incelenme ve değerlendirilmesini yapmanın bir gereksinim olduğu düşünülmektedir. Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşan bu çalışma, genelde yabancı dil öğretiminde izlenen yöntem ve yaklaşımlara yeni bir bakış kazandırarak Türkiye'de yabancı dil öğretimine, özelde el-'Arabiyyetu'l-Mu'âsira adlı seriden yararlanma hedefinde olanlara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın önemi, amacı ve alam üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, dilin tanımı, yabancı dil öğrenim ve öğretim süreci, yabancı dil öğretim yöntemleri ve Türkiye'de Arapça öğretimi ile Arapça Öğretiminin ülkemizde günümüzdeki durumu konuları ele alınmıştır. ikinci bölümde, yabancı dil öğretiminde ders kitabı değerlendirmesi ana başlığı altında; dil öğrenim/öğretim sürecinde önemli faktörler ve bunların rolü, ders programı, izlence ve izlence türleri, ders kitabının seçimi ve özellikleri, ders kitabının yardımcı materyalleri ile Arapça ders kitaplarında bulunması gereken özellikler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde el- 'Arabiyyetu 'l-Mu 'âsim adlı ders kitabı serisinin genel bir tanıtımından sonra incelemesi yapılmış, gerekli görülen konularda seri için önerilerde bulunulmuş ve son olarak bu seri G.Ü.G.E.F. Arapça Öğretmenliği Ana Bilim Dalı başta olmak üzere hâlen pek çok üniversitelerin Arap Dili ve Edebiyatı Bölümlerinde kullanımı devam eden, Riyâd Kral Su'ûd Üniversitesi tarafından hazırlanmış; el-'Arabiyye li'l-Hayât adlı dört ciltlik ders kitabı serisi ile karşılaştırılması yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılarak inceleme sonucunda ulaşılan kanaat ve düşünceler ifade edilmiştir.
Eşanlamlılık olgusu ve eşanlamlı kelimelerin Arapça öğretimindeki yeri
m ÖZET Giriş, iki bölüm, sonuç ve ekten oluşan bu çalışmada Arapçada eşanlamlılık olgusu ele alınmıştır. Giriş bölümünde çalışmanın önemi, amacı ve alam açıklamışta". Birinci bölümde, Arapça ve diğer dillerdeki eşanlamlılık olgusu incelenmiştir. Bu bağlamda eşanlamlılığm tamım, dilde eşanlamlı kelimelerin bulunmasının sebepleri, eski ve çağdaş dilbilimciler ile yabancı dilbilimcilerin konu hakkındaki görüşleri incelenerek değerlendirilmiştir. Bölüm sonunda eski Arap dilinde sürekli kullanılan bir kısım eşanlamlı kelimeler verilmiştir. ikinci bölümde eşanlamlı kelimelerin Arapça öğretimindeki yeri ve önemi ele alınmıştır. Konu ile ilgili olark seçilen el-'Arabiyyetu Beyne Yedeyke, el- 'Arabiyyetu li'n-Nâşi'in, el-'Arabiyyetu li'1-Hayât, el-'Arabiyyetu'l-Mu'âsıra ve el- Kirâ'atu'l-Muyessera ders kitaplanndaki eşanlamlı kelime öğretimi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bölüm sonunda, Arapça ders kitaplanndaki alıştırmalarda kullanılan eşanlamlı kelimelerin sayısı ile, bu kitaplarda sıkça yer alan eşanlamlı kelimeler verilmiştir. Çalışmada ortaya çıkan sonuçlar ve buna ilişkin değerlendirmeler sonuç bölümünde belirtilmiştir. Ekte ise, Arap dilbilimcileri tarafından tesbit edilen, yaygın olarak kullanılan eşanlamlı kelimeler verilmiştir.
Türkiye`de Arapça öğretimi açısından "el-Kitâbu`l-Esâsî" ders kitabı serisinin değerlendirilmesi
11 ÖZET "Yabancılara Arapça Öğretiminde el-Kitâbu'1-Esâsî'nin Değerlendirilmesi" adlı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm öğretmenin dil öğretimi esnasında okuma, yazma, dinlediğini anlama gibi dil becerileri öğretiminde düştüğü hatalar ele alınmış, bu konuda uzman görüşlere yer verilmiş ve dil öğreticisinin istifadesine sunulan sonuçlar elde edilmiştir. Öte yandan öğretim işlemi öğretmen, öğrenci ve ders kitabı unsurlarından meydan gelmektedir. Bu nedenle öğrencilerin dil öğrenirken sık sık yaptıkları hatalar irdelenmiş ve bu hataların analizi yapılmış, bu konuda uzman görüşleri ışığında bir takım yönlendirici sonuçlar elde edilmiştir. İkinci bölümde ise yabancı dil öğretiminde ders kitabının yeri incelenmiştir. Bu bölümde "iyi bir ders kitabı nasıl olmalıdır" sorusuna cevap aranmıştır. Yabancı dil öğretiminde kullanılan bir ders kitabında bulunması gereken özellikler ele alınarak bir takım sabit kriterler saptanmıştır. Bu bölümde çalışmanın konusunu oluşturan yabancılara Arapça öğretiminde el-Kitâbu'1-Esâsî serisinin birinci kitabı değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise el-Kitâbu'1-Esâsî serisinin ikinci ve üçüncü kitapları yabancı dil öğretiminde kullanılan ders kitabı olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirilmeye, söz konusu serinin ders kitabı olarak okutulduğu izmir 9 Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğrencileri katılmıştır. Ayrıca aynı fakültede söz konusu seriyi okutan öğretim elemanlarının dizi hakkındaki görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma konusu ders kitabı serisinin üç cildi, öğrenci anketleri ve öğretim elemanları görüşleri ışığında değerlendirilerek, elde edilen sonuçlardan bir dizi önerilerle çalışma sonuca bağlanmıştır.
Türkiye'de Arapça öğretimi açısından "İmam Hatip Liseleri Yeni Programa Uygun Arapça" adlı ders kitabı serisinin değerlendirilmesi
ÖZET Giriş, dört bölüm, sonuç ve iki ekten oluşan bu çalışma, yabancı dil öğretim sürecinde önemli bir kaynak olan ders kitapları ile destekleyici tamamlayıcı iüLcryallerin dil gelişimindeki rolüne değinerek, " İmam - Hatip Liseleri Yeni okrama Uygun Arapça" isimli ders kitabı serisinin Türkiye'de Arapça öğretimine darını belirlemeyi ve söz konusu ders kitabı serisinin destekleyici- tamamlayıcı iyallerinin yapısı ve özeliklerini inceleyip, gerekli görülen yerlerde önerilerde ' 1 1 nmayı amaçlamaktadır. Giriş bölümünde; çalışmanın amacı, önemi ve alam üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde dilin tanımı, Türklerde Arapça öğretiminin tarihsel gelişimi bugünkü durumu alt başlıklarıyla Türkiye'de Arapça öğretimi ele alınmaya a, ı silmiştir. İkinci bölümde, yabancı dil öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesi adı da, çağdaş öğretim yöntemleri geleneksel, bilişsel ve duyuşsal olarak üç ana ıslığa ayrılarak; yaklaşım, tasarım ve uygulama açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, yabancı dil öğretiminde ders kitabı değerlendirmesi başlığı i' uda dil öğrenim/ öğretim sürecinde önemli kabul edilen bazı unsurlar ve rolleri, i/.knce tasarımı, izlence türleri ve formatları üzerinde durularak, ders kitabı ve ders ' ibının destekleyici- tamamlayıcı materyallerinin taşıması gereken genel özellikler itilmiştir. Dördüncü bölümde; " İmam - Hatip Liseleri Yeni Programa Uygun Arapça" idiı ders kitabı serisinin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Düzenlenen öğrenci 1 'ti ve öğretmen anketiyle, Arapça ders kitaplarından beklentileri tespit edilmiş ve < >. konusu ders kitabıyla karşılaştırılması yapılmıştır. Son bölümde ise çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılarak varılan «nnuç sunulmuştur. Ek l'de öğrenci ve Ek 2 'de öğretmenlere uygulanan anketlere yer verilmiştir.
Mehcer edebiyatı ve Arap edebiyatına etkisi
TÜRKÇE ÖZET Yüksek lisans tezi olarak hazırladığım bu çalışmamda çağdaş Arap ede biyatına yenilikçi ve isyancı ruhuyla pekçok katkılarda bulunmuş olan ve yeni bir nefes sayılan mehcer edebiyatını ele aldım. Çalışmamı üç bölüme ayırdım. Giriş mahiyetinde olan birinci bölümde mehcer edebiyatının oluşumuna zemin hazırlamış olan o dönemin siyasi kül türel ve ekonomik arka planını inceledim ve mehcer edebiyatçılarının göç ediş sebepleri üzerinde durdum. Ayrıca bu kişilerin göç ettikleri yer olan Ameri ka'daki ilk kültürel ve ekonomik faaliyelerine de bu bölümde değindim. İkinci bölümde mehcer edebiyatının kuzey ve güney Amerika'daki edebi etkinlikle rinden ayrı ayrı bahsettim ve kuzey Amerika'da kurulan el-Râbıta el-Kalemiy- ye ile güney Amerika'da kurulmuş olan el-'Usbe el-Endelusiyye topluluklarını ele alarak bunların önde gelen yazarlarından birkaç tanesinin hayat hikayele rini ve üslûbsal özelliklerini vermeye çalıştım. Üçüncü bölümde ise mehcer edebiyatının oluşumunda etkisi olan temel unsurları, bu edebiyatın genel özelliklerini, işledikleri bazı konulan, getirdikleri yenilikleri ve Arap edebiyatına etkilerini irdeledim. Mehcer edebiyatındaki doğuya ait motifler üzerinde dura rak örnekler verdim. Ardından genelde edebiyat özelde de şiir anlayışlarını ve dine bakış açılarını sunmaya gayret ettim. Son olarak da mehcer şairlerine dil ve üslûp hususunda yöneltilen eleştiriler ve onların bu eleştirilere verdikleri cevaplar üzerinde durdum. Çalışmamı, mehcer edebiyatını artıları ve eksileri ile genel bir değerlendirmeye tabi tuttuğum sonuç yazısı ile tamamladım.
Hanna Mine'nin romanlarında toplumcu gerçekçilik
275 TÜRKÇE ÖZET "Hannâ Mîne'nin Romanlarında Toplumcu Gerçekçilik" başlığını taşıyan bu çalışmamızda çağdaş Arap edebiyatının ünlü romancılarından, on beş yaşına kadar Hatay'da yaşamış, sonra Suriye'nin Lazkiye şehrine göçmüş olan Hannâ Mîne'nin 1954-1995 yılları arasında yayımladığı yirmi iki romanın tamamı toplumcu gerçekçilik açısından ele alınmıştır. Girişte, gerçekçilik, toplumcu gerçekçilik hakkında bilgi verilmiş ve toplumcu gerçekçiliğin temalarının; ideoloji, mücadele, olumlu kahraman, sınıfçılık, emek, halkçılık, toplumsal kalkınma ve özgürlük olduğu tespit edilmiştir. Birinci bölümde, yazarın hayatı, edebî kişiliği hakkında geniş bilgi verilmiş, bütün eserlerine değinilmiş, romanlarının tamamı hakkında ayrıca bilgi verilmiş ve özetleri çıkartılmıştır. İkinci bölümde ise, esas konuya geçilerek yazarın, giriş bölümünde belirlenen toplumcu gerçekçiliğin sekiz temasını romanlarında nasıl işlediği örneklerle birlikte ortaya konmuştur. Hannâ Mîne'nin romanlarında toplumcu gerçekçiliğin bütün temalarına rastlanır. Çoğu zaman bu temalar iç içedir. Bazı romanlarında ise ancak birkaç temasını bulmak mümkündür. Bütün bunlardan sonra şu sonuca varabiliriz: Yazarın romanlarında eleştirel gerçekçilikten daha çok toplumcu gerçekçiliğin ağır bastığı anlaşılır.
Türkiye'de Arapça öğretimi açısından "Al-Arabiyyatu Li`l-Hayat" ders kitabının değerlendirilmesi
ÖZET Giriş, sonuç, dört bölüm ve bir ekten oluşan bu çalışma, "al- 'Arabiyyatu li'l-Hayât" ders kitabının genelde Türkiye'de yabancı dil öğretimine, özelde de Arapça öğretimine olan katkılarını belirlemeyi, söz konusu ders kitabının, destekleyici-tamamlayıcı materyallerinin yapısı ve özelliklerini inceleyip gerekli görüldüğü yerlerde önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın önemi, amacı ve alanı üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, Türkiye'de Arapça Öğretimi, Dilin tanımı, Türkiye'de Arapça öğretiminin tarihsel gelişimi ve Türkiye'de Arapça öğretiminin bugünkü durumu başlıkları altında ele alınmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, yabancı dil öğretim yöntemleri geleneksel, bilişsel ve duyuşsal olmak üzere üç ana gruba ayrılmış ve başlıca yabancı dil öğretim yöntemleri, yaklaşım, tasarım ve uygulama açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, yabancı dil öğretiminde ders kitabı değerlendirmesine yer verilmiştir. Dil öğrenim/öğretim sürecinde önemli kabul edilen bazı unsurlar, izlence tasarımı ve türleri, genel olarak ders kitabında ve materyallerde bulunması gereken özellikler gibi konular üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde, "al-'Arabiyyatu li'l-Hayât" ders kitabının inceleme ve değerlendirmesi yapılmıştır. Söz konusu kitabın genel bir tanıtımı yapıldıktan sonra düzenlenen öğrenci ve öğretmen anketi sonuçları değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılmış ve varılan sonuç hakkında bilgi verilmiştir. Ek 1'de öğrenci ve öğretmenlere uygulanan anketler verilmiştir.
Ebu Bekr el-Harizmi ve resailuhu
Kudama b. Ca'far ve Abu Hilal al-'Askeri'de şiir eleştirisi
Bir eleştirmen olarak Taha Husayn
Rifa'a Rafi' al-Tahtavi (hayatı, edebi kişiliği ve toplumsal konulardaki düşünceleri)
The effect of Arabic on Turkish law terminology (Changes in terms of form, sound and meaning, a statistical and semantic study)
Laws are important and necessary for the continuation of life in society. Language is also an essential tool for the regulation and enforcement of laws. Language and law are two inseparable elements. Agreement between members of society and the implementation of rules and systems are possible through language. In this study, the effect of Arabic in Turkish legal terminology and the sound, meaning and form changes of legal terms of Arabic origin are explained. In the first part of the study, the introduction, the problem situation, the objectives and the importance and limitations of the research, the related studies and the research methods are explained. In the second part of the study, the theoretical framework is explained and the relation of special language and language with other sciences is discussed. In the third part, the changes that the terms have undergone are analyzed and the research is concluded with results and suggestions.
4-6 yaş okul öncesi arapça öğretimine dair kullanılan yöntem ve teknikler ile ilgili öğretmen görüşleri
Dil, kişinin kendi duygu ve düşüncelerini ifade etmesinin yanı sıra milletlerin kültürlerinin oluşmasında da önemli bir katkı sağlamaktadır. Dünya üzerinde konuşulan birçok dil vardır. Hami – Sami dil ailesinin Sami koluna mensup olan Arapça da bu dillerdendir. Arap dilinin yeri tarih boyunca hep ayrı olmuştur. İslamiyet ile birlikte değeri artan ve içinde binlerce kelimeyi barındıran bu eşsiz dili öğrenmek üzere eskiden günümüze kadar birçok yöntem ve teknik uygulanmıştır. Tarihimize baktığımızda ecdadımızın Arap diline özel bir önem verdiğini, bu alanda telif edilen pek çok eseri ve özellikle son dönemde batılı tarzda kullanılan yöntemleri görmekteyiz. Araştırmanın amacı da okul öncesi yaş grubuna yönelik Arap dili öğretiminde kullanılan yeni yaklaşımları belirlemek, uygulanan yöntem ve teknikleri ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın problem cümlesi "4-6 yaş aralığında okul öncesinde verilen Arapça eğitiminde kullanılan yöntem ve teknikler hakkında öğretmen görüşleri nelerdir?" şeklinde belirlenmiştir. Bu araştırmada kullanılan yöntem nitel bir araştırma olup olgu bilim desenine uygun olarak geliştirilmiştir. Veri toplama esnasında ise kullanılan araç yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılı İstanbul Avrupa yakasında resmî, devlet ya da özel okul öncesi yabancı dil eğitimi olarak Arapça derslerinin verildiği okullarda görev yapmakta olan 12 öğretmen ile birlikte gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularında öğretmenlerin görüşlerine göre eğitim ve beceri alanlarının geliştirilmesi için hedef dil kullanımı ile birlikte dil öğreniminde dinleme odaklı bir eğitim planı hazırlanması ve uygulanması gerektiği ortaya çıkmıştır. Gelişimsel özelliklere dikkat vi edilerek erken yaşta dil öğreniminin avantaj ve dezavantajlarının olabileceği görülmüştür. Araştırma sonucuna göre erken yaşa yönelik uygulanan dil eğitiminde bireysel değerlendirmenin gerekliliğinin yanı sıra bu süreçte öğrencinin tutumu ile kullanılan yöntem ve tekniklerin yaşlarına uygun olarak hazırlanmış etkinliklerden oluşmasının önemi ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Okul Öncesi Yabancı Dil Eğitimi, Arapça Dil Eğitimi, Yöntem ve Teknik.
Arapçayı ana dili olarak konuşmayanlar için orta seviye konuşma becerisini geliştirmeye yönelik bir program önerisi
Bu araştırma, Arapçayı ana dili olarak konuşmayan orta düzey öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik işlevsel ve iletişim temelli bir program tasarlamayı amaçlamaktadır. Geliştirilen bu program, öğrencilerin dilsel ve kültürel özellikleri dikkate alınarak, onları gerçek yaşam bağlamlarında etkili iletişim kurmaya teşvik edecek şekilde yapılandırılmıştır. Araştırmacı, tanımlayıcı ve yarı deneysel bir yöntem benimsemiş ve öncelikle hedef kitlenin ihtiyaç analizini gerçekleştirmiştir. Çalışmada, öğrencilerin akıcılık, doğruluk ve etkileşim düzeylerini ölçmeye yönelik standartlaştırılmış göstergeler içeren bir gözlem kartı geliştirilmiş; geçerlilik ve güvenirlik uzman görüşleriyle sağlanmıştır. Program, orta seviyeye uygun olarak düzenlenmiş, gerçekçi diyaloglar, iletişim görevleri ve sınıf içi etkileşimli etkinliklerle desteklenmiştir. Programın etkililiğini ölçmek amacıyla, deney grubunun ön test ve son test puanları arasında istatistiksel analizler yapılmıştır. Normal dağılımın incelenmesi için Shapiro-Wilk testi kullanılmış ve örneklem büyüklüğünün 50'nin altında olması nedeniyle bu test tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular, programın uygulanmasının öğrencilerin konuşma becerilerinde anlamlı bir gelişme sağladığını göstermiştir(p < 0.05). Özellikle öğrencilerin akıcılık ve doğruluk düzeylerinde gözle görülür bir artış tespit edilmiştir. Bu çalışma, Arapçayı yabancı dil olarak öğrenenler için konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik ihtiyaç temelli, kültürel bağlamlı ve etkileşim odaklı programların önemini vurgulamakta ve geliştirilen uygulamaların öğrenme çıktıları üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymaktadır.
Silsiletü'l-lisân yabancılar için Arapça öğretim serisinin Avrupa ortak dil çerçevesi (Cefr)'ne göre değerlendirilmesi
Bu çalışma, Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) göre hazırlanmış Arapça öğretim kitaplarının değerlendirilmesini ele almakta ve yabancı dil olarak Arapça öğretiminin en önemli konularından birini incelemektedir. Yabancı dil olarak Arapça öğretiminde kullanılan kitaplar, eğitim ve öğretim süreçlerinin temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Ancak, sağlam bir temele dayanmayan bir öğretim süreci, beklenen dil kazanımlarını sağlayamaz. Bu bağlamda, araştırmanın temel amacı, CEFR'ye uygun olarak hazırlanmış Arapça öğretim materyallerini analiz ederek, bu standartların yabancı dil olarak Arapça öğretimine olan katkılarını ortaya koymaktır. Bu çalışmada, ikinci ve yabancı dil öğretimi alanındaki uluslararası çerçeve ve standartlar incelenmiş, özellikle Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'nin (CEFR) sunduğu avantajlar ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, CEFR'ye uygun olarak hazırlanmış ilk Arapça öğretim serisi olan Silsiletü'l-Lisân değerlendirilmiş, bu değerlendirme sürecinde nitel analiz yöntemlerinden faydalanılmıştır. CEFR'nin temel ilkeleri doğrultusunda geliştirilen bu öğretim materyali, belirli kriterler çerçevesinde analiz edilmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda yorumlanmıştır. Yabancı dil olarak Arapça öğretimi, günümüzde giderek daha fazla önem kazanan bir alan olup, öğretim materyallerinin kalitesi, öğrenme sürecinin başarısını doğrudan etkilemektedir. Bu noktada, alan uzmanlarının kapsamlı ve sistematik bir müfredat oluşturması büyük bir gereklilik arz etmektedir. Bunun yanı sıra, diğer dillerin yabancı dil olarak öğretiminde elde edilen tecrübelerden faydalanarak, bu yöntemlerin Arapça öğretimine entegre edilmesi, öğretim süreçlerinin verimliliğini artıracaktır. CEFR gibi uluslararası dil öğretim standartlarının Arapça eğitimine uyarlanması, bu alanda küresel ölçekte kabul gören pedagojik yaklaşımların benimsenmesine katkı sağlayacaktır. Araştırmanın bulguları, CEFR'ye göre hazırlanmış öğretim materyallerinin, Arapça öğretiminde yaygın olarak kabul gören materyal hazırlama ilkeleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğunu göstermektedir. Özellikle Silsiletü'l-Lisân serisi, dil öğrenme sürecini aşamalı ve sistematik bir şekilde ele almakta, CEFR'nin öngördüğü dil seviyelerine uygun içerikler sunmaktadır. Bu doğrultuda, CEFR standartlarına göre hazırlanan öğretim materyallerinin, diğer geleneksel materyallere kıyasla belirgin bir avantaja sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, CEFR standartlarının yabancı dil olarak Arapça öğretiminde uygulanmasının, eğitim süreçlerinin niteliğini artıracağını ve öğretim materyallerinin daha sistematik bir yapıya kavuşmasını sağlayacağını ortaya koymaktadır. CEFR'nin Arapça öğretimine entegre edilmesi, yalnızca ders kitaplarının kalitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda öğretim süreçlerinin uluslararası standartlara uygun hale gelmesine de katkı sunacaktır. Bu bağlamda, araştırma, CEFR'nin yabancı dil olarak Arapça öğretimi müfredatlarının geliştirilmesinde önemli bir referans kaynağı olarak değerlendirilmesi gerektiğini önermektedir.
Ahmed Fâiz Berzencî'nin "Hamîdiyye fî ihtisâri's-sarf ve'n-nahv bi'l-lugati't-Türkiyye" adlı eserinin Türkiye Türkçesine aktarılması ve metodolojik açıdan incelenmesi
Arapça dili, Kur'an ve Sünnet'in dili olması hasebiyle büyük bir önem ve fazilete sahip olmuştur. Arapça dilinin tahrifattan muhafazası önem arz edince dili koruyacak belli başlı kaidelerin oluşturulması gereklilik arz etmiştir. Bundan hareketle Arap dilini kelime ve cümle açısından inceleyen ve belirli kurallardan oluşan sarf ve nahiv ilimleri ortaya çıkmıştır. Asırlar boyunca bu iki ilimle alakalı çeşitli eserler kaleme alınmıştır. Bu çalışmada, eserleri hakkında az sayıda çalışma bulunan son dönem Osmanlı ulemasından Seyyid Ahmed Fâiz Berzencî'nin, "Hamîdiyye fî ihtisâri's-sarf ve'n-nahv bi'l-lugati't-Türkiyye" adlı eseri, Türkiye Türkçesine aktarılmış ve metodolojik açıdan incelenmiştir. Bu eserin en belirgin özelliği; Ahmed Fâiz Berzencî'nin sarf ve nahiv konularını, kendi döneminde yazılan aynı alandaki diğer eserlere göre daha basit ve anlaşılır bir üslup kullanarak dönemin Türkçesiyle kaleme almasıdır.