161
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
The relationships between body movement and music in Karlheinz Stockhausen's der Kleine Harlekin
This thesis takes the work of K. Stockhausen's Der Kleine Harlekin as an important example of scenic music from twentieth century repertoire to investigate the types of relationships between body movement and music in the piece by both defining and analyzing the correspondences between the two. By trying to understand, evaluate and analyse these relationships which have been categorized as choreographic and theatrical, and their importance in the composition; I asked the question if it is possible to approach Der Kleine Harlekin as a transmedial composition piece because Stockhausen's use of body movement as a compositional media is an integral part of the piece. His use of choreography and music stands on its own and becomes complete together. They create musical meaning together. This piece and the way it is notated is a good example for the composers who want to combine body movement and music in their compositions. Therefore, my aim is to make this document an instructional and efficient source by analysing the relationships between the two. This thesis is structured around four main chapters that together form a context for understanding Stockhausen's scenic music practice and Der Kleine Harlekin. First chapter includes an introductory text and aims of the thesis. Second chapter deals with the definition of scenic music and Stockhausen's philosophy of scenic music. In the third chapter, I present the origins of the figure of Harlequin and give a summary of Stockhausen's understanding of use of body movement and theatrical features in his own compositions. This chapter also includes an overall structural analysis of Der Kleine Harlekin. The final chapter consists of the definition and analysis of the correspondences between music and body movement in Der Kleine Harlekin and a concluding part. Types of the correspondences and relationships that I focused on are; theatrical and choreographic.
A subjective listening test on the preference of two different stereo microphone arrays on headphones and speakers listening setups
Çalışma ses kaydı ile ilgililik derecesi üç farklı kategoride (uzak - orta - zayıf) olan 50 adet denek üzerinde yapılan öznel dinleme testlerinin sonuçları üzerine uygulanmıştır. Dinleme testlerinde, ilgili kişilerin beğenileri hoparlör ve kulaklık ile dinleme yaptırılarak ölçülmüştür. Dinletilen kayıtlar üç farklı oda-müzisyen-mekanda kaydedilmiştir. Kullanılan mikrofonların yönel karakteristiği ve kurulum şekillerinin deneklerin beğenileri üzerindeki etkileri üzerinde yorumda bulunulmuştur. Dinleme odaları da farklı ekipman ile donatılmış çeşitli oranda akustik düzenleme yapılmış üç farklı odadan seçilmiştir.
Sound morphing using auditory p300 based attentional brain-computer musical interface
Thesis describes the development and testing of a Brain Computer Musical Interfacing (BCMI) system that allows a user to transform one element of a musical texture by paying attention to that particular element. Building on previous works, the system makes use of Auditory Evoked Potentials (AEP) to elicit P300 waves. An oddball paradigm with multiple target stimuli was developed, and sound stimuli were diffused through a multi-channel speaker array for improved focus on the sound stimuli. A sound synthesis model was created for transforming sound texture based on neural oscillations. Artificial Neural Network was used to predict possible P300 waves showing the attentional focus. Using this technique, P300 waves were successfully predicted for the most of the test subjects.
The importance of physiological and psychological health for violinists: A study on Alexander Technique
This study investigates the effect of the physiological and psychological health of violinists on their performance using Alexander Technique as a medium. Two different measurement techniques have been used to evaluate violinists' physiological and psychological wellness, and some qualitative work like interviews are included to create insight about the subject. The study expects to find violinists who attended to Alexander Technique classes would declare less pain and injury than the ones who didn't, and the number of experienced performance anxiety would be less than the ones who haven't taken the lessons which is also the two central hypothesis this study addresses. The main difference between performance-based professions and the others is profession's demands on physicality. Like any other musicians, being a violinist means lifelong dedication and discipline to profession's demands. A professional violinist learns to practice for hours from beginning of his/her childhood and adapts his/her lifestyle according to this profession. In this sense, to externalize the subject, it could be said that sportsmen and violinists have similar kind of attitude towards their profession. Throughout their practices and performance times, both of their bodies perform the exact complex musculoskeletal movements and positions. However, it is a known fact that violinists do not give the same care to their bodies like sportsman do. Broadly speaking technical and musical preparations seem as adequate for optimal performance. However, regarding psychological and physiological demands of this profession one should question if these preparations are enough. In the literature, most studies about violinist's health state that physical injuries are likely to occur because of the practicing styles and bodily postures that violinists should obtain to play. These injuries become chronic when their outset is not spotted and prevented early enough. The same attitude applies for the mental shortcomings too. If a violinist can't locate the source of stress or anxiety and don't know how to overcome these mindsets, he/she might eventually need to stop performing. Therefore, this study explores what are the physiological and psychological shortcomings that violinist's experience caused by their profession such as: Musculoskeletal Overuse Syndrome, Tendinits, Lateral Epicondylitis, Carpel Tunnel Syndrome, Focal Dystonia, Playing Related Pains, Playing Related Dermatological Problems, Musical Performance Anxiety. Researchers who are the authority in this field suggest that physical and mental endurance is vital to individual training to reach the ideal performance. Since violinists need a high standard of mental concentration to have a peak performance, they need physical and mental power. Therefore, it would be useful to be aware of facts as the state of mind and bodily health. There are many techniques, to compensate different needs to improve and/or prevent possible disablements such as Feldenkreis Method, Rubenfeld Synergy Method, Dalcroze Eurhytmics, Musicians Yoga, Meditation and The Pilates Method. However, this study is going to focus on Alexander Technique since its improving effect is suitable for both mental stability and physical health. Alexander Technique is an education method that prevents physical and mental drawbacks violinists' experience. It is developed by Frederick Matthias Alexander in the 19th century after he started to experience vocal problems. Although Alexander created the technique by self-observation and experimentation, technique's principles were confirmed to work on other performers who experienced the same problems. This made the technique gain recognition in the international arena. Fundamental application principles of the technique are known as Primary Control, Inhibition and Direction. The main difference of this technique from other techniques is how the instructor uses his/her hands on the student's body to teach body-mind interaction. Application methods could be observed in three significant topics: Table Work, Chair Work, and Activities. Along with one-on-one practice, theoretical and applied group lessons could be prepared. To support the proposed hypothesis, two groups of violinists, each consist of 34 individuals, have filled out two questionnaires about physiological and psychological well-being. While one of the group members are chosen for their inexperience on Alexander Technique lessons, the other group were mainly selected for their experience on this technique. Patrice Berque's "Musculoskeletal Pain Intensity and Interference Questionnaire for Musicians" is used to assess the technique's effect on physical health, while Dianna T. Kenny's "K-MPAI Inventory and scoring form" is used to understand how the technique influences anxiety levels on stage. Like any other one-on-one approach to artistic development and therapeutic intervention, technique's way of work and outcome is shaped according to the uniqueness of the student and the instructor. Therefore, adding a qualitative part to this study was essential due to the technique's nature and way of work. The study also includes interviews with 27 different certified Alexander Technique instructors from all over the world. This part is involved in this study to bring insight about how the technique works and how students benefit from it. Questions investigate technique's benefits, common psychological and physiological problems performers encounter, techniques place in the curriculum, importance of the preparatory classes and counselling for the performers.
The singing body: The embodiment processes in the transmission of musical knowledge - a case study of Prof. Dr. V. Balaji
This thesis explores the embodiment processes I have experienced during my study period of violin in guru-shishya parampara (master-disciple tradition) with Prof. Dr. V. Balaji, in Varanasi, India. I investigate the issue as a case study through examining his teaching methodology, pedagogical approach, the spiritual/religious setting in Dr. V. Balaji's space, and the mutual engagement by both the teacher and the student. Reviewing the works about Asian music and embodiment until now, with this research, I hope to fill the gap of an elaborate up-to-date study focusing on the transmission of musical knowledge with an embodiment approach.
The research of the early nineteenth century Ottoman musical style through the examination of the efterpi musical collection
In the current research, we study the musical style of the early 19th century through a primary source of that time, the Efterpi musical collection. This source provides us with vital information regarding particular socio-musical features and it gives us the opportunity to acquire new knowledge concerning the musical performance of this period. Furthermore, Efterpi musical collection has not been studied adequately by the current scholarship and this research reveals many unknown elements of the musical style as well as the mindset of the Ottoman musicians in the beginning of 19th century. In Chapter 2, we present the social and cultural context starting from the middle of 18th century till the beginning of 19th century in order to have a clear picture regarding musical notation, performing context (e.g. Ottoman Palace) as well as many different aspects of the Ottoman musical style of that period. It is really important to mention the historical context of the early 19th century in order to understand the reasons that an element of the musical style occurs in the musical repertoire. In Chapter 3, we prepare a full presentation of the Efterpi musical collection including many issues such as musical form, the Byzantine musical notation and the Karamanlidika linguistic idiom regarding poetry. Such an analysis is important in order to understand the structure of the book and to prepare the reader before the analysis of the upcoming compositions. Afterwards, we depict the five selected musical pieces (one Beste, two Şarkı and two Yürük Semai) and we analyze them in terms of melodic elaboration, makam progression, rhythmical distribution and musical form in order to acquire elements of musical style of the early 19th century. Finally, in the conclusion we demonstrate the data we acquired from the five selected compositions and through extensive evaluation we concluded to ten (10) important musical features of the early 19th century Ottoman musical style and we prove that the Ottoman music tradition did not change as rapidly as it is believed. Those significant elements shed light to a highly unexplored research field and it provides the current scholarship with a great opportunity to perform further research concerning the musical style of the early 19th century.
Music of speech: Transferring spoken dialogue to music
This master's thesis focuses on oral conversation. Music of Speech aims to discuss emotional and interactive aspects of oral interchange through musical terminology, based on the suggestions that speaking is the most frequently used improvisational instrument among humans and each dialogue is a formed-piece in which introduction, development, and conclusion are executed, based on selected topic(s). I suggest that analyzing dialogues in such way could be useful for composers, theorists and musicians in order to bring new perspectives to their musical ideas. The main part of the project is based on a sound recording experiment. In this experiment, I perform a casual conversation with Neslihan Aker, a professional actress. This conversation is recorded with a single microphone. The analyzed part is selected from a whole conversation, which is over 50 minutes. Selected dialogue is transcribed into musical notation and observed not only through theoretical and rhythmic perspectives, but also in terms of compositional qualities.
Throat playing practice of Honamli Yörüks
Yörüks are the group of the people mostly living in South and West parts of Anatolia and leading a life based on pastoral nomadism. Today, most of the Yörük groups have settled down. Thus, culture and social structure that developed according to nomadic life have been changed. Throughout that process of change in lifestyle, musical practices that evolved with respect to nomadism have began to be forgotten. Among those musical practices, throat playing is a unique vocal technique of Yörük culture. Throat playing is executed by ornamentation of the sound produced by the vocal fold by pushing the hand fingers onto the throat. Primarily practiced while shepherding, this practice is mainly done by women performers. In this study, a group of Honamlı Yörüks living in Gedikli Village, Isparta is chosen as the field of the study focused on throat playing practice named as dova or dova çalmak by the members of the community. In the study, the practice of throat playing is analyzed with respect to its musical and technical characteristics as well as its interaction with nomadic life and Yörük social life based on the date gathered from the field. The field chosen is a field where the researcher's family is coming from, so the position of the researcher in the field and the study is another aspect of the study. The purpose of the study is to search the social and musical characteristics of the practice of throat playing while considering the effects of the interaction between the researcher and the field.
Proprius: Sonification of animal behavior in an autonomous interactive musical ecosystem
Proprius is an interactive augmented reality composition based on the sonification of organisms in an artificial ecosystem. It is an autonomous sonic environment, where the sonification of an ecological simulation is used as a means to create an interactive augmented reality music composition. The consecutive layers of a food chain are used as movements that dictate the temporal progression of the composition. The listener explores a physical space augmented with Proprius to experience the compositional unfolding of the ecosystem. The listener's presence in the system affects nearby organisms; the listener is thereby situated as an interactive agent that influences the progression of the work. The stochastic allocation of resources at the beginning of the work ensures that each instance of Proprius is a unique composition. This dissertation presents the final report of Proprius, a creative research project that was conducted between 2015 and 2018. It describes the development of a biologically interactive sonic ecosystem in Processing, spatialization and interaction methods and techniques used for composition as well as a musical outcome of the interaction. In this research, an artificial ecosystem designed using the Processing platform simulates animal behaviors. The simulation data are then fed into a sonification engine designed with Max/MSP, which creates an immersive audio scene in real-time. The listener's position in the scene is tracked with a Kinect sensor; as the listener explores the exhibition space, a binaural audio scene augments their physical environment. The overall structure of this dissertation is composed of five thematic chapters. The first chapter presents the structure and contents of the dissertation. It also explains motivations, aims and objectives as well as research methods employed by the research. Chapter two begins by laying out the background information in biology within the scope of this research and focuses on the key themes of this study. It then presents an overview of the existing studies on the use of ecological models in music composition and sound art. Chapter three further explains the theoretical details of the development of the case study focusing on the programming of organisms. It describes behavioral ecology and ethological models used in Proprius. It also clarifies how the methods are applied in the study and how certain tools and techniques are utilized in the implementation of the system. Chapter four presents the compositional development and outcome of the research. It delves into approaches to sonifying animal behaviors, evaluates the musical characteristics of these behaviors, and structures the resulting sonifications in the context of an augmented reality composition. The final chapter gives a brief summary and critique. It includes limitations, concluding remarks, suggestions for further research, and propositions. The first appendix section includes the Processing code of Proprius. The second appendix section includes the complete list of audio examples given throughout this dissertation. You can listen to the individual sound examples given in the related section. The PDF version of the dissertation provides hyperlinks to references, figures, tables and chapters, and to audio examples. Additionally, the document also provides hyperlinks to audio examples. The whole appendix section also can be found in the accompanying CD that is provided with the dissertation. I would like to present this study as a modest artistic proposition in the field of sonic arts for future researchers. I believe that this study offers a strong contribution as a case study that blends music composition with ecological simulation, embodied interaction, and augmented reality audio. I expect that with recent advances in immersive media technologies, augmented reality compositions such as Proprius will gain further prominence.
Analyzing the correlation between the use of music and color in cinema
Cinema is an art form in which music and color are used abundantly for similar purposes; like symbolic representation or narrative construction. This thesis aims to present methods for comparing their use in cinema and reveal any possible correlation. Based on a comprehensive research on music and color, the use of these two elements are analyzed in two example films: Tom Ford's "Nocturnal Animals" and Nicolas Winding Refn's "The Neon Demon". As a result of the analyses, the correlations are presented. Additionally, recommendations are given on different manners of using music and color together in films or other art forms.
Türk sanat müziği konulu yapılmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi
Bu araştırmada, Türkiye'de 1988-2024 yılları arasında Türk Sanat Müziği konulu yazılmış lisansüstü tezler bibliyometrik yöntemle analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, alandaki akademik üretimin eğilimlerini, metodolojik yaklaşımlarını ve içeriksel çeşitliliği değerlendirmek, aynı zamanda gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik sistematik bir çerçeve sunmaktır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş olup, betimsel analiz esas alınarak tezlerin türleri, yayın yılları, üniversiteleri, enstitüleri, anabilim dalları, konu başlıkları, danışman profilleri, anahtar kelimeleri ve kaynakça bilgileri incelenmiştir. Bu çalışmada veri kaynağı olarak YÖKTEZ (Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi) arşivi kullanılmış olup, yalnızca erişime açık tezler incelenmiştir. Çalışmanın sınırlılığı, erişim izni bulunmayan tezlerin analize dâhil edilememesi olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, YÖKTEZ arşivinde 1988-2024 yılları arasında "Türk Sanat Müziği" anahtar kelimesiyle 69 lisansüstü tezin yayınlandığı, ancak yalnızca 59 tanesine erişim izni bulunduğu tespit edilmiştir. Tezler, türleri, yayın yılları, üniversiteleri, enstitüleri, anabilim dalları, konu başlıkları, danışman profilleri, anahtar kelimeleri, kaynakça bilgileri ve üniversitelerin coğrafi bilgileri bakımından incelenmiştir. İncelenen 59 tezden 45'i yüksek lisans, 13'ü doktora ve 1'i sanatta yeterlik tezidir. Çalışma kapsamında, 27 farklı üniversiteye bağlı 7 farklı enstitüde, 21 anabilim dalında hazırlanmış tezler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türk Sanat Müziği konulu yüksek lisans tezlerinin yoğunluk kazandığını, ancak doktora ve sanatta yeterlik düzeyindeki çalışmaların görece sınırlı olduğunu göstermektedir. Tezlerin büyük oranda sosyal bilimler ve eğitim bilimleri enstitülerinde yürütüldüğü, buna karşın güzel sanatlar enstitülerindeki akademik üretimin daha düşük seviyede kaldığı belirlenmiştir. 1988-2024 yılları arasında tez üretiminin belirli dönemlerde artış gösterdiği, özellikle son 10 yılda akademik çalışmaların yoğunlaştığı görülmektedir. Konu başlıkları açısından değerlendirildiğinde, geleneksel repertuar, makamsal yapı, müzik teorisi, eğitim yöntemleri ve ses teknolojileri gibi alanların ön planda olduğu belirlenmiştir. Bibliyometrik analiz sonuçları, tezlerde ağırlıklı olarak nitel araştırma yöntemlerinin tercih edildiğini ve betimsel analiz tekniklerinin yaygın şekilde kullanıldığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, nicel ve karma yöntemlerin görece daha az kullanıldığı görülmektedir. Anahtar kelime çeşitliliği incelendiğinde, disiplinlerarası çalışmaların sınırlı olduğu ve geleneksel müzik araştırmaları ile akademik kuramsal yaklaşımlar arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi gerektiği görülmektedir. Araştırma sonuçlarına dayanarak, Türk Sanat Müziği konulu akademik üretimin teşvik edilmesi ve özellikle doktora ile sanatta yeterlik düzeyinde yapılan çalışmaların artırılması önerilmektedir. Ayrıca, disiplinlerarası perspektiflerin güçlendirilmesi, metodolojik çeşitliliğin artırılması ve tezlerin erişilebilirliğinin artırılması, alanın bilimsel gelişimine katkı sağlayacaktır.
Turkish television's magnificent music: A case study of meaning, production, and audiencing in a successful dizi
This thesis uses theory from Media, Cognitive, and Cross-cultural Studies combined with methodology from Musicology and Ethnomusicology to show that music played an essential role in the success of the Turkish serial, Muhteşem Yüzyıl. First, I discuss the production process, the encoding of meaning, and the role of timbre in a soundtrack of global cliché and Anatolian-rooted sounds. Second, I explore reception of the show using interviews with audience members and participant observation. Finally, I add audience descriptors to audio-video analysis. I conclude that music kept televisions on and tuned into the broadcast of this show leading to high ratings and success.
Individual guitar maker's business optimization
This thesis aims to analyze the fundamentals of lutherie on management and production ends to provide a business model, using reviews of business models in mass production sector alongside two questionnaires constructed by my own experience with open and closed ended questions directed to professional luthiers and guitarists internationally. After analyzing the data of the surveys and the reviews to define the deficiencies/opportunities in the market, focus will be sales and production modeling, publicity, areas that all luthiers should be taking advantage of. In conclusion, thesis will present a preliminary framework for luthiers who wants to establish a guitar brand.
Magical realism in electroacoustic music: The USE of field recordings as compositional materials
Magical Realism is an inspiring art movement which is mostly seen in literature today, and may also found expression in painting and cinema. It can be briefly defined as the combination of realism and fantasy in such a way that "magical element grow organically out of the reality portrayed" (Faris, 1995: 163). I suggest that the duality which magical realism requires can also occur in electroacoustic music, when field recordings —since they narratively represent the 'reality'— are blended with any other artificial sound world: Because the sound world we "create" with instruments or electronic, synthesized, transformed, processed, manipulated or moulded sounds doesn't actually exist in real life, it can be treated as the fantastic content of such an electroacoustic work. Although it is convenient to understand the term 'field recording' as a documentary medium, I would rather use it as a creative way of interacting with reality. Since listening to everyday sounds, or maybe just hearing them as a selective perception, is a guide of inspiration for composers, recording our own listenings can offer alternative perspectives with the feeling of an absolute liberation from the classical compositional approaches. Besides, the breaking down of the boundaries between 'music' and 'sound' in 20th century resulted in 21st century as an explotion of interest in 'sound'. As a matter of fact in the contemporary scene, field recordings found scope in compositions, performances, installations, multimedia and in sound maps. Recording, as an operation, is a way of amplifying listening experience. So the focus of interest of this research is the listening experiences that are turned into electroacoustical compositions. In this research, Magical Realism was analysed as a literary genre and its four key features were explained briefly. It was demonstrated that these characteristics, which I gave the titles 'interpenetration of irreconcilable worlds', 'critical lens of postcolonialism', 'emergence of new space, time, identity', and 'mythic narrative', can also be provided in some electroacoustic works using field recordings. Ten examples of electroacoustic music, which I appreciate as good role models in this respect, were studied. Also, historical links between magical realism and field recording were traced. My research showed that both of them have their roots in 1920s of Weimar Germany. Thus it was determined that there is a network of relations between the concepts cinematic recording, new objectivity, musique concréte, and surrealism; and this network of relations considerably supports the argument of this research.
Observing the limits of visual bias on sound source localization in ventriloquism effect: A case study on sound engineers vs naive listeners
Visual stimuli and its sound stimuli are judged by the human brain together and perceived them as a single event, even if both are assessed by different sensory systems. Also even if these two stimuli are realized in different spatial positions, a human can perceive both stimuli at the same spatial position. Generally, depending on the properties of the stimuli, the visual sensory system dominates the auditory sensory system, and the sound perceptually is heard from the position where the visual is located. Experimental setup in this study was designed to observe this perceptual shift.
Jazz vibraphone in turkey: A pedagogical approach
The purpose of this thesis is to find out the ways how autodidact jazz vibraphonists learn their art. Today, there are not many vibraphone teachers outside the United States and Europe. The most reliable source of information on jazz vibraphone are method books. Interviews were made by the author with jazz vibraphonists Can Tutuğ and Alp Özdayı. In the light of the information gathered from the educational materials and interviews that have been conducted, it is seen that, even if jazz vibraphone methods are still valuable sources for self-taught musicians, new technologies became an integral part of their learning.
Analysis of robert Schumann's Op. 2 Papillons through a performing practice approach
Robert Schumann, the son of a book dealer, had deep connections with literature and poetry. He was deeply fond of E. T. A. Hoffmann (1776 - 1822) and Jean Paul Richter (1763 - 1825). His source of inspiration was literature. He reflected his ideas via music, especially on the piano. He composed multiple piano cycles such as Papillons, Carnaval, Kreisleriana. Schumann's double characters are reflected in his compositions as Florestan and Eusebius. These two contrasting characters are a model for a vivid, extroverted character and an introverted, dreamy character. The purpose of the thesis is to demonstrate how Robert Schumann's Op. 2 Papillons interpretations change from the beginning of the twentieth century until the end of the century. The first chapter gives detailed information about composer's biography, general view of the nineteenth-century piano music, Papillons and Jean Paul's novel Flegeljahre, piano cycle as a form, and a short comparison with piano cycle Carnaval. German Romanticism, The Biedermeier movement, and Hausmusik are within the scope of this chapter. Different movements and views spread out after the Napoleonic Wars in Central Europe. In the second chapter, I tried to give detailed information about performing practice of the early nineteenth-century piano music. A different view of interpretations and performances are discussed according to various theorists. In the eighteenth century, composers did not put any tempo or dynamic marking on the score. A performer of this era was expected to know the style of the piece and necessary ornaments. However, in the nineteenth century, composers started to put necessary tempo or dynamic indications on the score. With the advent of technology and industrialization, the piano became an every-day activity, a tool of education. The third Chapter gives a detailed analysis of form, structure, recommendations for correct interpretation and analysis of pianists' performances. I chose Claudio Arrau, Vladimir Sofronitsky, Wilhelm Kempff, Alfred Cortot, Jörg Demus, Sviatoslav Richter, Murray Perahia and Samson François among famous twentieth-century pianists in my analysis. Fınally, in the conclusion part, I gave three charts showing different metronome markings of the twentieth-century pianists' performances.
Ortaokul öğrencilerinin güzel sanatlar liselerini tercih etme durumlarının incelenmesi
Bu çalışmada, Tunceli il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı ortaokullarda öğrenim gören ve gönüllü olarak katılım sağlayan 8. sınıf öğrencilerinin, Tunceli Güzel Sanatlar Lisesi ile diğer illerdeki güzel sanatlar liselerini tercih etme veya etmeme durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, güzel sanatlar liselerinin genellikle akademik başarısı düşük öğrenciler tarafından tercih edilmesi, bu liselerin giriş sınavını kazandığı hâlde velilerin öğrencilerini bu okullara göndermemesi, sınava başvuran öğrenci sayısının kontenjanın altında kalması, kayıt yaptıran öğrencilerin yanlış tercih yaptıklarını düşünerek kaydını sildirmesi ve ara sınıflarda kontenjan eksikliği nedeniyle yeniden sınavla öğrenci alımı yapılması gibi problemlerin nedenlerinin araştırılması da çalışmanın kapsamına dâhil edilmiştir. Tarama modelinde olan bu çalışmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Demografik yapı, güzel sanatlar liselerini bilme durumu, mesleki alanda müzik eğitimi tercih durumu, mesleki alanda müzik eğitimine ailenin tutumu, sosyokültürel düzeyine yönelik tutumu, sosyoekonomik düzeye göre tercih durumu hakkında bilgilerin bulunduğu, durum tespitine yönelik bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama amacıyla döküman incelemeden yararlanılmış, 5 farklı ortaokulda 347 öğrenci içinden gönüllü katılım sağlayan 150 öğrenciye yapılandırılmış anket formu yoluyla anket uygulanarak bilgi edinilmiştir. Kapalı uçlu sorular ile elde edilen veriler için betimsel analiz yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmanın evreni Tunceli merkez ilçede bulunan 5 ortaokul, örneklemi ise çalışmaya gönüllü katılmayı kabul eden 8. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Sonuç olarak araştırmaya katılan öğrencilerin görüşleri doğrultusunda; GSL'leri tercih etmede cinsiyete göre kız öğrencilerin yüksek olduğu, GSL'lerin sosyal medyada tanıtımının yetersiz olduğu, katılımcı ailelerinin il içi mesleki müzik eğitimi almalarını desteklemelerine rağmen il dışında mesleki müzik eğitimi almalarını desteklemedikleri, ebeveyn eğitim durumu artıkça GSL'ler hakkında bilgi düzeyi arttığı ve GSL'leri tercih etmede ailenin önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir.
Ortaokul ve lise müzik ders kitapları içerisinde yer alan eserlerin müzikal analizi
ÖZET Yüksek Lisans Tezi ORTAOKUL VE LİSE MÜZİK DERS KİTAPLARI İÇERİSİNDE YER ALAN ESERLERİN MÜZİKAL ANALİZİ Zeynep TANRITANIR Malatya Turgut Özal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü̈ Müzik Ana Bilim Dalı 275+xxxvii sayfa 2026 Danışman: Doç. Dr. Ferdi KARAÖNÇEL Bu araştırmada, ortaokul ve lise kademelerinde bulunan ders kitaplarında yer alan eserlerin müzikal analizleri detaylı bir şekilde yapılmıştır. Bu bağlamda, eserlerin; türü, yöresi, makamsal dizileri vb. detaylı bir şekilde incelenerek kademelere göre dağılımları yapılmıştır. Eserlerde analiz sonucunda ayrıntılı olarak elde edilen veriler, sınıflara ve kademelere göre gruplandırılarak tablo verileri grafik halinde görselleştirilmiştir. Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılı Müzik Ders kitapları ile sınırlandırılması ve tarama modelinde tasarlanan ve betimsel türde olan bu çalışmada nitel araştırma yöntemi içerisinde yer alan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, eserlerin türsel dağılımında okul müziği ve geleneksel Türk müziği baskınken; makamsal ve tonal yapıda Nihavend, Hüseyni makamları ile Do majör, La minör tonları öne çıkmaktadır. Eserlerin karar sesleri ile perde dağılımında modal yapıya bağlı olarak La sesi ve dar ses aralıkları merkezi odak oluşturmakta; ritmik yapıda 4/4'lük usül öne çıkmaktadır. Nota ve sessiz süre değerlerinde yoğun olarak sekizlik süreler hakimken; eserlerde işlenen konularda ise aşk/sevda ve Cumhuriyet konularının baskın olduğu görülmüştür. Gürlük ve hız terimlerinde yoğun olarak kullanılmış olan eserlerde; besteci, söz yazarı ve derlemeci boyutunda ise Muammer Sun ve Yalçın Tura gibi bestecilik alanında önde gelen isimler ile Türk halk müziği repertuarının oluşturulmasında en önemli rolü olan Muzaffer Sarısözen'in isminden bahsetmek mümkündür. İncelenen ders kitaplarının öğrencilerin müzikal algı gelişim basamaklarıyla uyumlu yapıda tasarlandığı ve kültürel sürekliliğin aktarımına hizmet ettiği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Müzik, Müzik Eğitimi, Ortaokul, Lise, Müzik Ders Kitabı.
Müzik öğretmenlerinin çağdaş öğretim yöntemlerini derslerinde kullanım durumlarının incelenmesi
Bu araştırmada, müzik öğretmenlerinin çağdaş öğretim yöntemlerini müzik derslerindeki kullanım durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Durum tespitine yönelik, betimsel türde olan araştırmada, müzik öğretmenlerinin derslerinde çağdaş öğretim yöntemlerini kullanma durumu belli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmada tarama modelinden faydalanılmış, veriler, araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlamayı kabul eden 23 müzik öğretmeninden görüşme tekniği yoluyla edilmiştir. Çalışmanın veri toplama sürecinde, uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi yönteminden yararlanılarak önceden belirlenen temalara göre analiz edilmiş, görüşler doğrultusunda yeni alt temalar ve kodlar oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular ile ders alan katılımcı sayısının çoğunlukta olmasına rağmen lisans öğrenimleri kapsamında ders almayan müzik öğretmeni sayısının da yüksek olması mesleki müzik eğitimi verilen kurumlarda bu açıdan eşit düzeyde ve standart bir eğitim sunmadıkları, lisans öğrenimleri dışında çağdaş müzik öğretim yöntemlerine yönelik ders alan müzik öğretmenleri sayısı ile almayan öğretmenlerin sayısının birbirine yakın olduğu, öğretmenlerin mezun olduktan sonra çağdaş öğretim yöntemleri konusunda kendilerini geliştirmeye istekli oldukları fakat bütün öğretmenlerin yaygın biçimde aynı imkana sahip olmadıkları, müzik sınıfına ve akıllı tahtaya sahip olmalarından dolayı çalıştıkları kurumların fiziki koşullarını yeterli buldukları, bu yöntemleri derslerinde kullandıkları, azımsanamayacak sayıda katılımcının ise uygulama konusunda belli sınırlılıklara sahip olduğu, çağdaş müzik öğretim yöntemlerinin müzik derslerinde kullanılmasını gerekli gördükleri, okullar arası fiziki koşulların farklı olması, materyal eksikliği, sınıf mevcutlarının kalabalık olması ve ders saatlerinin yetersizliği açısından maarif modelin uygulanabilirliğini sınırlandıran temel faktörler olarak tespit edildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Çağdaş Müzik Öğretim Yöntemleri, Müzik Öğretmeni, Müzik Dersleri.
Türkiye'de klasik gitar eğitiminde kullanılan metotların incelenmesi
Bu araştırmada, Türkiye'de klasik gitar eğitiminde kullanılan 15 ulusal ve uluslararası metot, doküman analizi yöntemiyle sistematik olarak incelenmiştir. Amaç, metotların içerik yapılarını analiz ederek eğitmenlere materyal seçimi ve öğretim planı oluşturma süreçlerinde rehberlik etmektir. Araştırmada nitel desenlerden doküman analizi kullanılmıştır. Metotlar; içerik yapısı, egzersiz-etüt kurgusu, eser türleri, ritmik yapılar, tel kullanım ağırlıkları, vuruş teknikleri ve ton ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, metotların "basitten zora" doğru kademeli bir öğrenme sürecini benimsediğini ve teknik gelişimi "egzersiz-etüt" odağında kurguladığını göstermektedir. Başlangıçta melodik yapı tiz teller üzerine kurulurken, bas teller ileri seviyelerde devreye girmektedir. Ritmik olarak basit zamanlı ölçüler (4/4, 2/4, 3/4) baskındır; majör tonlar ise minör tonlara göre çok daha yoğun kullanılmaktadır. Sonuç olarak; geleneksel metotların teknik gereksinimleri sistematik bir silsileyle sunduğu, güncel kaynakların ise "öğrenerek yapma" ilkesini öne çıkardığı görülmüştür. Bu araştırma, klasik gitar eğitimindeki mevcut materyal yapısını ortaya koyması ve eğitimcilere güncel bir referans kaynağı sunması bakımından önem taşımaktadır
Toplumsal hafıza ve kültürel kimlikten hareketle Zaza müziği
Anadolu, kültürel çeşitliliğin ve toplulukların bir arada yaşadığı zengin bir coğrafyadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin doğusunda yer alan Bingöl, Elazığ, Tunceli, Adıyaman, Urfa, Diyarbakır ve Sivas bölgelerinde yaşayan Zaza toplumunun etnik ve kültürel bağlamda toplumsal hafızasına yer etmiş müzik örüntüleri incelenerek Diyarbakır özelinde yorumlanmıştır. Araştırma, Zazaların tarihçesi, kültürel işlevi ve Zaza kültürü içindeki müziğin sosyo-kültürel işlevsel kategorizasyonu, yapısal ve kareografik açıdan Zaza oyun havaları, Zaza müziğinin yapısal analizi, kullanılan çalgılar ve makamsal-ritmik yapısı gibi konuları ele almaktadır. Araştırma, Zaza toplumunun kültürel ve müzikal yapısı etnomüzikolojik çerçevede alan çalışmaları ile toplanan veriler kuramsal metodoloji çerçevesinde yorumlanmış ve etnografik araştırma modeli ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile ulaşılan bulgular irdelenerek, etnik bağlamda Zaza kültürü ve müziği üzerine tespitler yapılmaya çalışılmıştır. Tezin temel hedefleri arasında Zaza müziğinin sosyal ve kültürel işlevlerinin belirlenmesi, müziğin toplumsal yapıda oynadığı rolün incelenmesi ve müzikal pratiklerin tarihsel ve kültürel bağlamda değerlendirilmesi yer alır. Araştırma, nitel veri toplama yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiş ve literatür taraması ile desteklenmiştir. Alan araştırmasında elde edilen veriler uzman görüşüne başvurularak analiz edilmiştir. Zaza toplumu kültürel hafızasında yer alan sonik ifadelerin yansıması olan türküler; düğün türküleri, aşk ayrılık gurbet türküleri, ninni, kurmanci olarak(kurmancca) söylenen türküler, sosyo-kültürel ritüel türküleri, dini ritüel türküleri, yıllık takvimsel ritüel türküler tematik yapılardaki Uşşak makamı, Hüseyni makamı, Rast makamı, Hicaz Hümayun makamlarında, 2/4 (Nim Sofyan), 4/4 (Sofyan), 5/8 (Türk aksağı) 6/4,6/8 (Yürük Semai), 8/8 (Düyek), 10/8 (Aksak Semai) usûllerindeki icrası çalışmanın bulguları arasındadır. Anahtar Kelimeler: Zaza Kültürü, Zaza Müziği, Etnik Müzik
İzmir Katolik kiliselerinde kullanılan "Gregoryen ezgilerin" inançsal kimlik perspektifinden analizi
İzmir'deki Katolik kiliselerinin ritüellerinde kullanılan Gregoryen ezgiler, dinsel ritüellere derinlik kazandıran ve topluluğu ruhani bir atmosfere taşıyan önemli bir müzikal unsurdur. İzmir, farklı kültürlerin ve inançların buluşma noktası olarak, kilise ritüellerinde bu tarihi müziğin devamlılığını sağlamada özel bir yere sahiptir. Bu bağlamda, Gregoryen ezgilerin sadece dinsel bir müzik türü olmaktan öte, İzmir Katolik topluluğunun kültürel mirasında bir aidiyet ve ifade biçimidir. Bu tez, İzmir Katolik kiliselerindeki Gregoryen ezgilerin kültürel açıdan nasıl bir rol üstlendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, İzmir'deki Katolik kiliselerinde icra edilen Gregoryen ezgilerin ritüel bağlamdaki kültürel rolünü ve yerel Katolik topluluğun dini yaşantısına olan etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma kapsamında, Gregoryen ezgilerin tarihsel kökenleri, İzmir'deki kilise topluluklarının günlük ritüellerinde üstlendikleri işlevler ve bu ezgilerin toplulukların kültürel kimliğine nasıl katkı sunduğu ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, Gregoryen ezgilerin yalnızca bir ibadet müziği türü olmanın ötesine geçerek, İzmir Katolik cemaatinin kültürel belleğinde bir aidiyet ve ifade biçimi olarak köklendiğini ortaya koymuştur. Bu tezde, İzmir'deki Katolik kiliselerin ritüellerinde yer alan Gregoryen ezgilerin kültürel rolü ve bu ezgilerin yerel Katolik topluluğun dinsel yaşantısındaki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda, Gregoryen ezgilerin yalnızca dinsel bir müzik türü olmaktan öte, İzmir Katolik topluluğunun kültürel mirasında bir aidiyet ve ifade biçimi olarak nasıl kökleştiği tartışılmıştır. Ayrıca, bu ezgilerin geçmişten günümüze İzmir'deki Katolik cemaatin ruhani deneyimlerine nasıl anlam kattığı ve kültürel mirasın bir parçası olarak nasıl korunduğu üzerinde durulmuştur.
Opto kompresör örneklemi üzerinden ses kompresörlerinin spektral ve dinamik analizi
Bu çalışma, opto (optik) kompresör modellerinden hem donanım hem de yazılım versiyonlarını kapsamlı bir şekilde analiz ederek donanım versiyonu ile çeşitli yazılım emülasyonlarının ses karakteristikleri, Python programlama dili vasıtasıyla Librosa ve Pyloudnorm kütüphanesi kullanılarak detaylı bir şekilde karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında, her iki platformda işlenmiş ses sinyalleri üzerinde dinamik sıkıştırma miktarı, ton değişiklikleri, geçiş tepkisi, sistemsel gürültü artışı ve spektral özellikler gibi parametreler analiz edilmiştir. Analiz sürecinde Python tabanlı Librosa ve Pyloudnorm kütüphaneleri veri görselleştirme için Matplotlib ve NumPy kütüphaneleri, istatistiksel analizler için ise SciPy gibi ek Python araçları entegre edilmiştir. Sonuçlar, donanım ve yazılım modelleri arasında işlenmiş ses sinyalleri açısından belirgin farklar olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, yazılım emülasyonlarının donanım modeline yakınlık düzeyleri incelendiğinde bu değişkenlerin parametrelere ve kullanılan test sinyaline yönelik farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu çalışma, Python programlama dili ile Librosa ve Pyloudnorm örnekleminden yola çıkılarak audio-quality testlerinde kullanılabilirliğine yönelik bir model oluşturmuş ve ses dosyaları arasında meydana gelen farkların nesnel olarak değerlendirilmesi için bir yöntem sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ses Kompresörleri, Spektral Analiz, Dinamik Analiz, Opto Kompresörler.
Harput türkülerinde anlatı ve temalar: Sözlü kültürden müziğe
Bu tez çalışması, Harput ve Elazığ yöresine ait türkülerde yer alan anlatı yapıları ile tematik unsurları sözlü kültür perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Harput türkülerinin yalnızca müzikal birer ürün değil; aynı zamanda toplumsal hafıza, kültürel kimlik ve duygusal ifade alanları olduğu temel kabulüyle hareket edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, halk müziği alanında anlatıbilimsel bir değerlendirme sunarak hem müzikoloji hem de halkbilimi literatürüne disiplinlerarası bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, Harput yöresine ait TRT repertuvarında yer alan 83 özgün türkü analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş; veri toplama sürecinde literatür taraması yapılmış, analiz sürecinde ise tematik analiz, anlatı çözümlemesi ve içerik çözümlemesi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Türküler; anlatım türleri (doğrudan, dolaylı, epik, dramatik, lirik) ve anlatıcı konumu gibi unsurlar açısından sınıflandırılmış, ardından temalara göre gruplandırılmıştır. En sık karşılaşılan temalar arasında aşk ve sevda, göç ve ayrılık, kahramanlık ve ağıt temaları yer almıştır. Ayrıca Harput türkülerinin makam, usûl, icra biçimi ve sözlü aktarım geleneği çerçevesinde müzikal olarak da değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Harput türkülerinin çok katmanlı bir anlatı yapısına sahip olduğu; bu yapıların yöre halkının tarihsel, kültürel ve duygusal deneyimlerinin taşıyıcısı olduğu ortaya konulmuştur. Türküler, hem bireysel hem kolektif hafızanın ifade biçimi olarak işlev görmekte; sözlü kültürden modern müzik ortamına taşınırken anlatı gücünü ve kültürel özgünlüğünü büyük ölçüde korumaktadır. Tez, Harput müzik kültürünün geçmişten günümüze aktarım süreçlerini, söz-melodi ilişkisini ve anlatı geleneklerini analiz ederek, müziğin kültürel bir taşıyıcı olarak nasıl işlediğini bütüncül biçimde açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Harput Türküleri, Sözlü Kültür, Anlatı Türleri, Tematik Analiz, Kültürel Bellek
Müzik tarihi dersinin öğretimde kullanılan yöntem ve teknikler açısından durumu ve değerlendirilmesi
Bu araştırmada; Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Programı ile Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bölümlerinde Müzik Tarihi dersine giren öğretim elemanlarının dersin işlenişine yönelik görüşlerine başvurularak, Müzik Tarihi Dersi yöntem ve teknikler açısından değerlendirilmiştir.Araştırmadaki veriler kaynak taraması ve anket uygulaması yapılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler kişisel ve dersin işlenişine yönelik bilgiler olmak üzere iki ana başlık altında değerlendirilmiş ve bu doğrultuda sonuçlar ve öneriler getirilmiştir. Ayrıca; bu araştırma ile müzik tarihine ilişkin etkin olan öğretim yöntemleri saptanıp tanıtılarak, dersin kullanılan hangi yöntem ve tekniklerle, nasıl daha verimli hale getirilebileceği konusunda öneriler sunulmuş ve çalışma 5 bölümden oluşmuştur.Çalışma sonunda, Öğretim elemanlarının müzik tarihi öğretiminde kısmen farklı yöntem-teknik, strateji ve materyaller kullandığı; Eğitim Fakülteleri Müzik Öğretmenliği Programlarında ve Güzel Sanatlar Fakültelerinin Müzik Bölümlerinde kullanılan kaynak konusunda ise benzerlikler bulunduğu tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Müzik tarihi, müzik eğitimi, öğretim yöntem-teknik ve stratejileri.
Anadolu güzel sanatlar liseleri müzik bölümü öğrencilerinin müziksel işitme okuma ve yazma dersinin öğretim programında yer alan kazanımlara ulaşma durumlarının değerlendirilmesi
Bu araştırmada, Türkiye'deki Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Müzik Bölümü'nde okuyan 12. Sınıf öğrencilerinin 9. , 10. , 11. ve 12. sınıf Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı'nda yer alan ?Kazanımlara? ne derecede ulaştıkları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılmak üzere AGSL'lerde okutulan MİOY dersi öğretim programında yer alan kazanımlar soru şekline çevrilerek araştırmacı tarafından ?Kazanım Testi? hazırlanmış ve örneklem gurubuna aşamalı olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS veri analiz programında analiz edilmiş ve elde edilen bulgular grafikler yardımı ile yorumlanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen verilere göre; araştırmaya katılan örneklem gurubunun ?Tonal Müzik? ve ?Makamsal Müzik? ile ilgili ünitelerde büyük oranda başarısızlık gösterdiği ve bu konuların kazanımlarına ulaşamadıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca ?Akor?, ?Kadans? , ?Dizi? , ?Tonaliteye Yabancı Sesler? ile ?Alterasyon, Modülasyon, Transpoze? ünitelerinde yer alan kazanımlara da büyük oranda ulaşamadıkları gözlemlenmiş, örneklem gurubunun müzik eğitiminin temeli olan teorik konularda yetersiz oldukları sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Müzik, Müzik Eğitimi, Müziksel İşitme Okuma ve Yazma, Program Geliştirme
Bir otodidakt olan Aziz Çelik'in Adıyaman halk kültürüne yapmış olduğu katkılarının incelenmesi
Bu araştırmada; bir otodidakt olan Aziz ÇELİK'in Adıyaman halk kültürüne yapmış olduğu katkılar incelenmiştir.Araştırma ile ilgili verilerin elde edilmesinde kaynak kişilerin bilgi ve görüşlerinden yararlanılmıştır. Yörenin müzik kültürü ile ilgili ses kayıtları incelenerek Aziz ÇELİK'in eserleri değerlendirilmiştir. Aziz ÇELİK'in sentez müzik çalışmalarının yanı sıra dünyaca ünlü Adıyaman yöresi halk oyunları koreografi çalışmaları ve belediye bando şefliğini kapsayan sanat yaşamının Adıyaman halk kültürüne olan katkıları incelenmiştir.Bulguların yorumlanmasından sonra sonuç bölümünde Adıyaman ilini kapsayan son derleme çalışmalarının 1954 yılı öncesine dayandığı, sonrasında yapılan çalışmaların da sadece bir kısmının kayıtlara alındığı ve yörenin kendi kültürü içinde profilleşme sürecinin devam ettiği saptanmıştır ve halk kültürünün dinamik bir yapıya sahip olması sebebi ile saha araştırmalarının sıklıkla yapılması gerektiğine yönelik öneri getirtilmiştir.
Çizgi film müziklerinin yapısal olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi
Bu araştırma, `Çizgi film müziklerinin yapısal olarak incelenmesi ve bu doğrultuda elde edilecek verilerin `sosyo-kültürel' ve `psiko-sosyal' bakımdan çok yönlü olarak değerlendirilmesi' amacıyla hazırlanmıştır.Araştırmanın ilk aşamasında, literatür taraması yapılarak, çizgi film ve çizgi film müziği alanındaki mevcut kaynaklar incelenmiştir. Araştırma sınırlılıkları içerisinde bulunan 81 adet çizgi film anket yoluyla farklı yaş, cins ve sosyo-kültürel yaşam seviyelerindeki izleyicilerin beğenisine sunulmuş ve en çok beğeni alan ?50 adet? çizgi film, araştırma kapsamında incelenmek üzere belirlenmiştir.Araştırmanın ikinci aşamasında, örneklem grubunu oluşturan çizgi filmlerin objektif bir değerlendirmeye tabi tutulması amacıyla ?derecelendirilme ölçeğine? ihtiyaç duyulmuştur. Çizgi film müziklerinin ?30? farklı soru ile değerlendirildiği bu ölçek, alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda hazırlanmıştır.Araştırmanın bu bölümünde ayrıca, ?50 adet? çizgi film müziğinin ana tema melodileri notaya alınmış ve her çizgi film için; ana tema ezgisinin notası, tanıtıcı resmi ve genel özelliklerini içeren bir tanıtım kartı oluşturulmuştur.Araştırmanın son aşamasında, ?50 adet? çizgi film müziği alan uzmanları tarafından notaları, ses kayıtları ve video örnekleri incelenerek sırayla değerlendirme ölçeğine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler istatistik programlar yardımı ile sayısal değerlere ve görsel grafiklere dönüştürülmüştür.Yapılan araştırmada: Çizgi film müziklerinin işitsel anlamda önemli bir yardımcı ifade formu olduğu, çizgi filme faklı anlamlar ve ifadeler katabildiği, hedef alınan yaş ve cinsiyet kitlesine göre yapısal farklılıklar gösterdiği, psikoloji yasalarının ve geçmişten gelen kültürel öğelerin bir devamı olarak bestelenmekte ya da seçilmekte olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çizgi Film Müziği, Müzik, Psiko-Sosyal Durum, Sosyo Kültürel Durum, Yapısal Analiz.
Güzel sanatlar fakültesi müzik bölümleri özel yetenek sınavlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi
Güzel Sanatlar Fakülteleri, toplumun sanatsal kalkınmalarına katkıları olabilecek, Türkiye ve dünya ile ilgili sosyal, kültürel, sanatsal gerçeklerin bilincinde müzik bilimcileri, araştırmacılar, teknoloji uzmanları kısaca sanat insanları yetiştirmek adına, verdiği sanat eğitimi açısından oldukça önem taşımaktadır. Nitelikli ve donanımlı öğrencilerin yetiştirilmesi açısından bu kurumlarda eğitim alacak olan öğrencilere uygulanan özel yetenek sınavları son derece önemlidir. Bu araştırmanın amacı; uzman görüşleri doğrultusunda Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bölümü özel yetenek sınavlarının değerlendirilmesidir.Bu araştırmanın evrenini Türkiye'deki Güzel Sanatlar Fakülteleri Müzik Bölümlerindeki öğretim elemanları, örneklemini ise Dokuz Eylül Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Kırıkkale Üniversitesi, Cumhuriyet Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bölümlerindeki toplam 30 öğretim elemanı oluşturmaktadır.Araştırmada verilerin toplanması için araştırmacı tarafından bir anket geliştirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel işlemlere tabi tutulmuş ve yüzde (%), frekans (f) değerleri verilmiştir.Bu bulgular yorumlanarak sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler sunulmuştur.ANAHTAR KELİMELER: Güzel Sanatlar Fakültesi, Özel Yetenek Sınavları, Müzik Bölümleri.
Malatya yöresel müziğinin ilçelere göre dağılımı ve incelenmesi
Bu çalışmada Malatya, yöresel müziğinin ilçelere göre dağılımı, `etnisite' ve `kültürel kimlik' e yönelik teorilerin ışığında ele alınmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, öncelikle Türk Halk Müziği'nin genel özellikleri üzerinde durulduktan sonra çalışmanın bölümlerinde Malatya ve yörelerinin müziği üzerinde durulacağı için, Malatya ilinin coğrafi konumu, ilçeleri ve sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Malatya ve yöresinin, Anadolu'nun Doğu kısmında bulunması; çevre illeri ile ortak bir sınırının oluşu ve çevre illerden etkilenmiş olması, farklı etnik ve kültürel kimliğe mensup halkları içinde bulundurması, müzik kültürü açısından farklı yöresel özellikler taşımasına neden olmuştur. Bu bağlamda Malatya ve ilçelerine ait birkaç türden biri olan sözlü kırık havaların, uzun havaların ve oyun havalarının yörenin karakteristik, melodik ve ritmik tavrını yansıtabileceği düşünülmüştür. Kültür sürekli değişen bir olgudur, dolayısıyla ortaya çıkan bulgular, tüm zamanlar için geçerli olamayacaktır, fakat folk kültürü gibi köklü kültürlerde değişimin son derece yavaş olması nedeniyle, kültür analizi anlamında bu tez önemli bir örnek teşkil edecektir.Bu araştırmada Malatya ve ilçelerine ait sözlü kırık havalar, oyun havaları, uzun havalar TRT müzik dairesi bünyesindeki THM notalarını kapsayan CD kaydından, Malatya Belediyesi Kültür Yayınları arşivinden toplanmış, daha önce yapılmış olan tezler incelenmiştir. Uzman görüşleri ve kaynaklar doğrultusunda hazırlamış olduğumuz Malatya yöresel müzikleri değerlendirme ölçeği ile tahlil edilerek, elde edilen veriler SPSS (16.0) veri analiz programında analiz edilmiş, bulgular grafikler yardımı ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Türk Halk Müziği, Kültürel Kimlik, Malatya Yöresel Müziği
Müzik sanatında biçim ve yorumlama
Bu çalışma, müzik sanatında biçim anlayışının ya da yapıya yönelik düşünce tarzının ve bu doğrultuda gerçekleştirilecek olan yorum sanatının üzerinde durur. Önce edebiyat sanatındaki biçimcilerden bahsedilerek, biçimin ve yapının tanımı ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Edebiyatta ?organik birlik? olarak bilinen, müzikte karşılığı ?bütünsellik? olan yaklaşımın tanımı yapıldıktan sonra, bu bakış açısının müzisyenler üzerindeki etkileri ve doğurabileceği sonuçlar değerlendirilmiştir. Biçim sorgulanmadan kişisel duygularla ortaya konan anlayışın yorumlamayı ne şekilde etkilediği, Orta Avrupa Ekolü piyano edebiyatından seçilen eserlerin analizleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.
Osmanlı Devleti'nin batılılaşma sürecinde klarnetin konumu
Bu çalışmada 1690 yılında Alman çalgı yapımcısı J. C. Denner‟in chalumeau‟dan (şalümo) geliştirmiş olduğu tahta üfleme çalgılar üyesi olan klarnetin, Osmanlı Devletindeki Muzıka-ı Humayun‟dan sonraki gelişimi irdelenmektedir. Batı devletleri ile gelişen ikili ilişkileri sonucunda yaşanan değişimler ve Osmanlının batılılaşma süreci bu değişimi koşutlayan en önemli faktörlerdir. Klarnetin Mehterhane‟den Muzıka-ı Humayun‟a uzanan tarihsel süreç içindeki konumu ve önemi, bu çalgının Osmanlı dönemindeki değişimine ışık tutacak nitelikleri göz önüne sermektedir. Anahtar Kelimeler Chalumeau, Klarnet, Mehterhane, Muzıka-ı Humayun
`kültürel kimlik' ve `kültürel adaptasyon' kavramları çerçevesinde Malatya'da yaşayan Romanların müzik pratikleri
Bu araştırma, kültürel kimlik ve kültürel adaptasyon kavramları çerçevesinde, Malatya'da yaşayan Romanların müzik pratiklerini analiz etmek amacıyla oluşturulmuştur. Roman diasporası, Dünya'nın birçok yerinde bulunmakla birlikte, bu halkın ana vatanı, Hindistan'ın Kuzey Batısıdır. Dolayısıyla çalışmanın ilk safhasında Roman halklarının kökeni, genel özellikleri ve Türkiye'deki durumları üzerinde durulduktan sonra, ikinci safhasında Malatya'da yaşayan Romanlara geçilmiştir. Çalışmada Malatya bölgesi ile sınırlı kalınmasının nedeni, bölge bazında daha detaylı olarak veri toplanması sağlamaktır.Batıda genelde Roman havalarını, Sanat Müziğini ve yer yer Batı ve Çigan müziği türlerini icra etmekte olan Romanlar, Malatya'da bu müziğe bir de Türk halk müziğini, Malatya'yı temsil eden Arguvan ve Pütürge Havalarını ve arabeski eklemişlerdir. Ancak ne var ki Doğu'da tam ve gerçek olarak kökleşemedikleri için, Doğu kültürüne adapte olma konusunda, özellikle halk çalgılarından bağlamanın performansı için Malatya'nın yerel müzisyenlerinden yardım almaktadırlar.Malatya'da Romanlar tarafından icra edilen müzik türleri, çalışmada `elit' ve `avam' olarak iki ana kısma ayrılan müzik mekânlarına göre de isabetli bir dağılım göstermektedir. Restoran ve otel gibi elit mekânlarda Türk sanat müziğini ve popüler müziği daha fazla icra eden Romanların, avam mekânlar olan birahane ve pavyonlarda genelde halk müziğini ve arabeski, pavyon üslubuyla seslendirdikleri saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kültürel Kimlik, Kültürel Adaptasyon, Roman, Malatya'da yaşayan Romanlar.
Reklam müziklerinin marka farkındalığı yaratma açısından yapısal olarak incelenmesi
Bu araştırma, 'Değişik yaş gruplarında, reklamlarda kullanılan müziklerin hangi yapılarından dolayı (tür, biçim, tını) farkındalık yarattığının ortaya çıkarılması ve farkındalık yaratan reklam müziklerinin yapısal olarak incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında literatür taraması yapılmış; reklam, reklamcılık ve reklam müzikleri üzerine yazılmış tüm mevcut kaynaklar incelenmiştir. Araştırmamın ilk bölümünde öğrencilerin yaşı, cinsiyeti, kardeş sayısı, okuyan kardeş sayısı, aile aylık geliri, anne-babanın eğitim durumu ve öğrenim gördüğü okullar incelenmiş; çalışmanın sonraki aşamasında ise yardımsız hatırlatma metodu kullanılarak 87 adet reklam içerisinden hatırlanma oranı en fazla çıkan 10 adet reklam tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında tespit edilen 10 adet reklam; okul, yaş, cinsiyet ve sosyo-kültürel yaşam seviyelerindeki öğrencilere tek tek izlettirilerek, müziğin hangi özelliğinin reklama karşı farkındalık yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın bu bölümünde 10 adet reklam müziğinin ana tema melodileri notaya alınmış ve her reklam müziğinin yapısal özelliklerini içeren bir tanıtım kartı oluşturulmuştur. Araştırmanın son aşamasında elde edilen verilerin analizi SPSS 17.0 programında yapılmış ve tablolar halinde sunulmuştur. Yapılan araştırmada, reklam müziklerinin reklamın fark edilmesinde ve izlenilmesinde önemli bir yere sahip olduğu, öğrencilerin reklamlarda en fazla dikkatini çeken ve reklama karşı farkındalık yaratmasını sağlayan müziksel özelliğinin reklam müziğinin ezgisi, ritmi ve sanatçısı olduğu, reklam müziklerinin genel özellikleri ile hedef alınan yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Uygur klasik Türk halk müziğindeki on iki makamın geleneksel Türk müziğindeki karşılıkları üzerine bir inceleme
Bu araştırma; Uygur Klasik Türk Halk müziğindeki on iki makamın geleneksel türk müziğindeki makam yapıları ile karşılaştırılıp bu on iki makamın özellikle Geleneksel Türk Müziğindeki makam, dizi ve ritim yapıları ile olan ilişkilerinin incelenmesi ve buradan hareketle aynı kökenin izlerini taşıyabileceği düşünülen müzikal dokuların günümüze yansımalarını tesbit edip müzikoloji alanının bilgi birikimine olası katkılarını ön plana çıkarmaya odaklanmıştır.Araştırma; Nitel araştırma yöntemlerinden İçerik Analizi modeli ve Nicel Araştırma yöntemlerinden Tarama (Survey) modeli ile gerçekleştirilmiştir.Çalışma sonucunda özellikle müzik kültürlerine dayalı analizlerde, bazı farklılıklara istinaden Uygur Klasik Halk Müziği ile Geleneksel Türk Müziğinin aynı kökenden beslenmiş olmalarının yansıdığı müzikal olgu ve unsurlarla ilgili benzer müzikal yapıların çok fazla olduğu,Uygur Klasik Türk Halk Müziğindeki makamların incelenmesi sonucu; makamları oluşturan üçlü, dörtlü ve beşli yapıların Geleneksel Türk müziğindeki gibi üçlü, dörtlü ve beşli yapılardan oluştukları,Uygur makamlarında kullanılan üçlü, dörtlü ve beşlilerin tamamının Geleneksel Türk Müziğinde karşılıklarının mevcut olduğu (Örneğin Rast beşlisi, Eksik Segah beşlisi, Buselik dörtlüsü gibi?),Ancak, Uygur makamlarındaki üçlü, dörtlü ve beşlilerin Geleneksel Türk Müziğindeki; seyir karakteri, güçlü perdesi, dizi oluşturma sistemi ve asma kalışlar gibi makamı oluşturan özelliklerden farklı bir biçimde birbirlerine eklemlenmesi yolu ile oluşturuldukları,Yapılan analizler sonucu Uygur Klasik Halk Müziği'nde kullanılan Segah makamının Geleneksel Türk Müziğinde kullanılan Segah makamı ile gerek isim benzerliği, gerek makamsal yapı yönünden bire bir benzer olduğu bulgularına ulaşılmıştır.Anahtar KelimelerUygur, Makam, Analiz
İran Türklerinde müzik ve sosyokültürel işlevi
Milletleri özgün ve değerli kılan unsurların başında ilim, fikir ve sanat gelmektedir. Sanatın ana dallarının en önemlilerinden biri ise şüphesiz ki mûsikîdir. Mûsikî sanat dallarından biri olmasına rağmen hem bütün sanat dallarını hem de ilim ve fikir hayatını belirli oranda etkilemektedir. Bir milletin kültür ve medeniyet seviyesini doğru değerlendirebilmek için onun mûsikîsini iyi incelemek gerekmektedir. Bu cümleden, Türk Dünyasının önemli bir dilimi olan İran Türklüğünün kültür ve medeniyetini doğru değerlendirip, isabetli tahlil ve tenkidini yapabilmek için mûsikî medeniyetini iyi bilmek gerekmektedir. XI. yüzyılın başlarında Selçukluların hâkimiyetinden XX. yüzyılın başlarına kadar bin yıl Türk hanedanlarının yönetiminde bulunan İran coğrafyasında bugün de Türk soylu halklar ülke nüfusunun çoğunluğunu oluşturmaktadır. İran Türklüğü, Orta Asya/Türkistan Türklüğünü, Kafkasya ve Anadolu Türklüğüne bağlayan köprü ve istasyon niteliğindedir. Altay, Kaşkar, Yesi, Taşkent, Semerkant, Buhara, Harezm, Maveraünnehir, Horasan'dan akıp gelen Türk kültür ve medeniyeti, insan gücü gibi burada istasyon yapıp, hatta olgunlaştıktan sonra Batıya yürümüştür. Türk medeniyetinin önemli bir öğesi olan mûsikî, Türk Dünyasının büyük dahileri olan Türkistan/Otrar'dan gelen Fârâbî, Buhara'dan gelen İbni Sina, Urmiye'de doğup büyüyen Safiyüddin Urmavî, Marağa'da doğup büyüyen Abdulkadir Marağayî, Tebriz'de sanatını sergileyen Ali Selimî gibi saz ve söz üstatları sanatları ile neşvünema bulmuş ve dünya sahnesinde hak ettikleri yeri almışlardır. İran Türk mûsikîsi, Şah Tahmasb zamanında karşılaştığı gibi XX. yüzyılın başlarından itibaren, daha doğrusu Farsların yönetimi olan Pehlevîler ve "Humeyni" rejimleri ile birlikte çok büyük engel ve yasaklarla karşılaşmıştır. Ancak her türlü yasak ve engele rağmen köklü geçmişe sahip İran Türk mûsikîsi, bugün istenilen düzeyde olmasa da varlığını devam ettirmektedir. Resmî olmayan rakamlara göre nüfusları 35 milyon civarında olan İran Türklerinin yerleşik bulundukları, Firuzabad'dan Erdebil'e, Türkmensahra'dan Sulduz'a kadar bütün il, ilçe ve kasabalarda büyüklü küçüklü müzik toplulukları, müzik okulları, orkestraları ve çalgı aletleri yapım yerleri bulunmaktadır. Ayrıca Türk âşıklık geleneğini devam ettiren iki binden fazla âşık ve bunun iki katı kadar da bunlara eşlik eden sanatçılar faaliyet göstermektedir. Bugüne kadar üzerinde akademik çalışma yapılmayan İran Türklüğünün mûsikîsini araştırıp, inceleyip değerlendirerek onların mûsikî dünyasını dünya bilim âlemine sunmak, bununla da Türk mûsikîsine katkıda bulunmak bu çalışmanın maksadını oluşturmuştur.
Elazığ yöresine ait hikâyeli türkülerin müzikal analizi
Türküler, bir bölgenin en önemli müzikal ve folklorik varlığına işaret etmenin yanında üretildiği bölgenin kültürel ve toplumsal tarihi için de bir araştırma nesnesidir. Türkülerdeki makam ve usuller, anlatılan konu ve duygu, anlatma biçimleri içinden çıktığı yörenin ve dönemin bütün çelişkilerini bağrında taşımaktadır. Bu yönüyle türküler, bir toplumdaki iktidar ilişkileri, gelenekler, yaşam biçimleri ve düşünce tarzları hakkında yoğun bir sözlü tarih membaıdır (Thompson, 1996: 1-64; Caunce, 2001: 6-30). Bazı araştırmacılar müziğin estetik kapasitesi kadar toplumu etkileme işlevine de vurgu yaparlar (Radocy ve Boyle, 2012). Başka bir ifadeyle, türküler hem bir toplumun kültürel ve ekonomik yaşamının ürünüdür hem de o toplumun olayları idrâk biçimine etkide bulunmaktadır. Kadim ve çok kültürlü bir yer olan Elazığ yöresi, müzikal kapasite ve türkü icrâsı bakımından Türkiye sahasında kayda değer bir yere sahiptir. Bu özelliğinin en büyük ispatı olarak, Elazığ-Harput türkülerinin TRT Türk halk müziği repertuvarında önemli bir yekûn oluşturması gösterilebilir. Elazığ yöresine ait türküler çeşitli kıstaslara göre tasnif edilmişlerdir. Kimi araştırmacılar ve derleyiciler Elazığ yöresine ait türküleri makam ve usullere göre bir sınıflamaya tâbi tutarken (Memişoğlu, 1966) kimi araştırmacılar da bir olaya dayanması kıstasına göre bir sınıflama yapmıştır (Sunguroğlu, 2013). Bazı araştırmacılar ise bu yörenin türkülerini konularına göre tasnif etmiştir (Yücesu, 1997). Bu çalışma Elazığ yöresine ait türkülerin tamamını incelemeyecek; ama çalışmada inceleyeceği türküleri hikâyesi olup olmadığına göre tercih edecek. İlaveten, bu çalışmada, ele alınan hikâyeli türküler müzikal analizine tâbi tutulacaktır. Anahtar Kelimeler: Elazığ, Harput yöresi, Harput musikisi, Harput türküleri, hikâyeli türküler, müzikal analiz, halk müziği.
Bozlakların tematik analizi: Adana ve Sivas'taki varyasyonların karşılaştırılması
u araştırma, Sivas ve Adana yörelerine ait bozlak müzik geleneğini tematik, melodik, ritmik ve sözel özellikler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, her iki yörenin kültürel ve toplumsal yapılarının bu müzik türüne olan etkileri karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu doğrultuda, bozlakların geleneksel müzik repertuarındaki yerini ve halk belleğindeki temsil gücünü anlamak amacıyla kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Bunun yanı sıra, alan çalışmaları, yerel sanatçılarla gerçekleştirilen görüşmeler ve repertuvar incelemeleri ile veri seti zenginleştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma desenine bağlı kalınmış ve veri toplama aracı olarak doküman analizi kullanılmıştır. Toplanan veriler ise tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bozlak örneklerinin analizinde hem sözlü içerikler hem de melodik yapılar ayrı ayrı incelenmiş, temaların anlam dünyası kadar bu temaların müzikal sunumu da değerlendirilmiştir. Sivas ve Adana yörelerindeki bozlakların makamsal özellikleri incelendiğinde, her iki yörede de Kürdi, Muhayyer, Muhayyer kürdi, Hüseyni, Gerdaniye makamlarının öne çıktığı, ancak Adana'nın Kürdi ve Gerdaniye makamını içeren daha geniş bir çeşitlilik sunduğu görülmüştür. Ritmik yapılar açısından, Sivas bozlaklarının serbest ritim (usul) ağırlıklı olduğu, Adana bozlaklarının da aynı şekilde serbest ritim (usulleri)içerdiği tespit edilmiştir. Melodik yapı analizinde, Sivas bozlaklarının inişli-çıkışlı ve serbest melodik bir seyir izlediği, Adana bozlaklarının ise daha düzenli ve çıkıcı melodilere sahip olduğu belirlenmiştir. Tematik açıdan, Sivas bozlaklarının yiğitlik, direniş ve ayrılık gibi daha dramatik ve yoğun konuları işlediği, Adana bozlaklarının ise sevda, doğa özlemi ve ayrılık gibi daha geniş bir tema yelpazesine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Sözel içerik analizinde, Sivas bozlaklarının derinlemesine hikâyeleştirme ve dramatik bir anlatı tarzı benimsediği, Adana bozlaklarının ise kısa, öz ve duygu yüklü bir anlatımı tercih ettiği görülmüştür. Araştırma bulguları, her iki yörenin bozlak geleneğinin zengin bir kültürel ve müzikal miras sunduğunu ve bu geleneğin yerel toplulukların tarihsel, duygusal ve sosyal yapılarını yansıttığını göstermektedir. Çalışma, Sivas ve Adana bozlaklarının müzikolojik açıdan karşılaştırılmasının yanı sıra, bu müzik türünün toplumsal bellekteki yeri ve anlamını daha iyi anlamaya katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, bozlakların korunması, genç kuşaklara aktarılması ve uluslararası düzeyde tanıtılması için çeşitli öneriler sunulmuştur. Araştırma, halk müziği çalışmaları için yeni bir perspektif sunarak, Türk müziğinin geleneksel formlarının modern kültür içindeki yerini daha iyi anlamaya yönelik bir çerçeve oluşturmayı amaçlamaktadır.
Elazığlı musıkişinas Naci Sönmez'in hayatı, sanatçı kişiliği ve Elazığ'da açılmasına öncülük ettiği müzik kurumları
Ülkemizde sanat ve sanat özelinde musikinin gelişmesini, ilerlemesini ve sonraki nesillere aktarılmasını sağlayan, kurum ve kişilerin yapmış olduğu hizmetler, kültürün sonraki nesillere aktarılması özelinde, ülkemiz açısından hayati öneme sahiptir. Ülkeleri ve milletleri ayakta tutan kültürün aktarılmasında ise musikinin yeri hiç kuşkusuz çok büyük bir önem arz etmektedir. Toplumun, kendi kültürü kaybolmadan, kendisinden sonraki nesillere aktarmak için oluşturulan devlet kurumlarının yanı sıra gönüllü olarak oluşturulan müzik derneklerinin de bu konu da rolü ve önemi büyüktür. Yıllarca, kaybolmadan günümüze kadar gelen birçok eserin, yıllar içerisindeki yolculuğu ise hiç kuşkusuz usta çırak ilişkisi kurularak sonraki nesillere aktarımı sayesinde gerçekleşmiştir. Kaybolmaya yüz tutmuş eserlerin, yeniden yaşatılarak halka sunulması ile korunabileceği aşikârdır. Bu görevi üstlenen kurum ve kişileri tanıtmak, onların yapmış olduğu hizmetleri anlatmak ve onları sonraki nesillere tanıtarak, rol model olmalarını sağlamak ise ayrıca önemli bir görevdir. Bu görevi üstlenmek adına yapmış olduğumuz çalışmada, Elazığ musikisi adına büyük hizmetler sunmuş Naci Sönmez'i tanıtmak, sanatçının açılmasına öncülük ettiği sanat kurumlarını ve bu kurumların faaliyetlerini inceleyerek Elazığ ve yöre müziğine katkılarını araştırmak genel amacımız olmuştur. Sanatçının hayatını, yazmış olduğu müzik eserlerini ve bu eserlerin müziksel anlamda incelemesini yaparak sanatçıyı tanıtmak ve sanatçının yaptığı hizmetleri sonraki nesillere aktararak sanatçının rol model olmasını sağlamak, bizlerden sonra bu konuda çalışma yapacak olan kişilere kaynak oluşturmak amaçları etrafında yaptığımız çalışmamız, Naci Sönmez'in hayatını, Elazığ'da açılmasına öncülük ettiği Müzik kurumlarını ve eserlerini konu etmiştir. Anahtar Kelimeler: Naci Sönmez, Müzik, Sanatçı
Türk ve batı müziği'nde viyolonsel icrası
Günümüzde artık Klasik Türk Müziği Yaylı Sazları arasında kabul edilen Viyolonselin tarihsel süreci incelendiğinde batı kökenli bir çalgı olduğu görülecektir. Viyolonselin kronolojik devinimini ele almak için ilk olarak yaylı çalgıların kronolojisini incelememiz gerekir. Günümüzde kullanılan keman, viyola, viyolonsel, kontrbas gibi yaylı çalgıların, XV. yy. da Avrupa'da ortaya çıkan ve yaylı çalgıların atası olduğu düşünülen Viollerden doğduğu kabul edilmektedir. Viyolonselin tarihçesine, birçok ismin kullanılmasından kaynaklanan karışıklık ve viyolonselin ilk yılları boyunca yapılmış kaynak resimlerde görülen sekil değişimleri nedeniyle tam olarak yakın zamanlarda ulaşılmıştır. Viyolonseli diğer yaylı sazlardan ayıran özellikleri ses sahası, anahtar (açkı) kullanımı, yorum farkı, orkestrasyonlardaki partisyonudur. Viyolonsel, Türk Müziği'nde kendine özgü tavrı ve tınısıyla varlık gösteren, hüzünlü ve lirik bir ses yapısına sahip olan aynı zamanda önemle üzerinde durulması gereken bir saz olma özelliğine de haizdir. Viyolonsel hakkında Türk Müziği ve Batı Müziği'nde viyolonsel icrasında karşılaştırmalı icra tekniği ile ilgili kitap ve makalelerin yok denilecek düzeyde az yazılmış olması bizi bu konuyu çalışmaya sevk etmiştir. Çalışmamızda, Viyolonselin yapısal ve teknik özellikleri ele alınmış, icrasında kullanılan teknikler incelenmiş, iki müzik türü içerisinde Viyolonselin icra teknikleri karşılaştırılmış ve etüt kullanım farklılıkları incelenmiştir.
Kırım Halk Oyunları ile Giresun Halk Oyunlarının karşılaştırmalı incelemesi
Bir toplumun geçmişten geleceğe taşıdığı önemli mirasların başında kültür mirasları gelmektedir. Çalışmamızda, Karadeniz Havzası'nda göçler yolu ile bir dönem yaşam sürmüş Kırım Türkleri ile Giresun yöresi anonim halk kültür ürünlerini, halk oyunlarını, müzikal benzerliklerini ve kültürel yapılarını konu almaktadır. Çalışmamızın ilk kısmında Kırım Tarihi, Kırım Bölgesi'nden Anadolu'ya yapılan göçler ile Doğu Karadeniz Bölgesi'nden Kırım'a yapılan göçler ele alınmıştır. Kırım'da Türk kültürü, Kırım ve havalisinde dil özellikleri, atasözleri ele alınmış, anonim halk edebiyatı ürünlerinden örneklere yer verilmiş, Kırım Halk Müzikleri ve Oyunları ile Kırım Türklerinde "cırlar", "yırlar" kavramları ele alınmıştır. Tezimizin sonraki kısmında ise Karadeniz'in önemli beldelerinden biri olan Giresun'un tarihi ve kültürü hakkında bilgiler verilmiş, Kırım Halk Oyunları ile Giresun Halk Oyunları'nın karşılaştırmalı bir incelemesi yapılmış, Kırım Kaytarması ile Giresun Horonları ve Karşılamasının benzer ve farklı yönlerine temas edilmiş, Kırım ve Giresun Halk Oyunları'ndaki figürlerin benzerlikleri ve farklılıkları ile Kırım ve Giresun Müziği'nin ritim, melodi ve motif yapılarındaki benzer ve farklı yönler konu edinilmiştir.
Sultan Mehmed Vahideddin şarkılarının tür ve biçim yönünden analizi
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Anabilim Dalı'nda hazırlanmış olan bu yüksek lisans tezinde, Osmanlı Devleti'nin son padişahı Sultan Mehmed Vahideddin, siyasî kimliğinden ziyade "İcracı-Bestekâr Mehmed Vahideddin" olarak ele alınmıştır. Sultan Vahideddin'in yetmiş bir sene boyunca ailesi tarafından muhafaza edilmiş olan besteleri arasından, bestekârlığını ön plana çıkaran ve Türk Müziğinin dizi ve seyir bakımından zengin makamlarından meydana gelen on tanesi bu çalışmada biçim ve tür yönünden incelenmiştir.
TRT repertuvarında yer alan Adana türkülerinin tür ve biçim yönünden incelenmesi
Çukurova Bölgesi, Anadolu'nun diğer bölgeleri gibi pek çok kültürel ögeyi bünyesinde bulunduran bir alanı teşkil etmektedir. Bölgenin merkezinde yer alan Adana şehri de, Çukurova'nın sahip olduğu bütün kültürel unsurların görülebildiği oldukça zengin bir kültürel geçmişe sahip, son derece değerli bir yöredir. Hiç şüphesiz Adana Türküleri bu zengin kültürün önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır. Yörede, ağıtlar ve âşıklık geleneği ile zenginleşmiş olan türkü dağarcığı, Türk Halk Müziği içerisinde önemli bir yere sahiptir. Adana yöresinin kültürel yapısının daha iyi anlaşılıp değerlendirilebilmesinde oldukça önemli bir rol oynayan Adana Türkülerini konu alan bu çalışmamızda, ilk önce Adana ili hakkında genel bilgiler verilmiş, daha sonra Adana'da türkü söyleme geleneği konusuna değinilmiştir. Son olarak da TRT Repertuvarında, yöresi Adana olarak tespit edilen toplam elli adet eser, tür ve biçim yönünden ele alınarak incelemeye tabi tutulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tür, Biçim, Müzik, Türkü, Çukurova, Adana.
Klarnet'in Elazığ - Harput müziğindeki yeri
Bu araştırmada Klarnet'in Elazığ-Harput Müziğindeki yerinin belirlenmesine odaklanılmıştır. Araştırma kapsamında konuya yönelik yazılı-dijital kaynak taramaları, kişisel görüşmelere ve çeşitli gözlemlerden hareketle Elazığ- Harput yöresinde Klarnet sazının genel durumunu belirlemeye yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Araştırma doğrultusunda Elazığ- Harput Müziğinde Klarnet'in önemli bir yere sahip olduğu, Klarnet'in yöredeki icrasında çeşitli teknik özelliklerin geliştirildiği sonuçlarına ulaşılmış ve konuya yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Elazığ, Harput Müziği, Klarnet.
Günümüz Türkiye kopuz'undaki organolojik ve icrasal özelliklerin değerlendirilmesi
Asya ve Anadolu müzik geleneğinde köklü bir geçmişe sahip olan kopuz, yaylı ve yaysız sazların atası, kendisine doğaüstü güçler atfedilen kutsal bir saz olmuştur. Bundan dolayı farklı yapıda ve farklı çalınış biçimindeki birçok çalgının ortak ismidir. Bugün ise kopuz, farklı akort sistemleri, yapısal gelişmeler ve bu konuda elde edilen deneyimler ışığında farklı icra teknikleriyle Anadolu müziğinde kendine özgü tınısıyla varlık gösteren; önemle üzerinde durulması ve sahiplenilmesi gereken bir saz olma özelliğini devam ettirmektedir. Günümüz ile günümüz öncesi kopuzun yapı ve icra mukayesesi başlığı altında herhangi bir kitap ve makalenin yazılmamış olması bu konu ile ilgili bu çalışmanın yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Çalışmamızda kopuzda meydana gelen köklü değişikler ele alınmış, günümüz öncesi ve günümüz kopuzu arasındaki yapısal ve icrasal farklılıklar ele alınarak mukayese yapılmıştır. İcra tekniğinde ise diğer enstrümanlarda kullanılan tekniklerin kullanılması ve farklı akort sistemlerinin bulunması ve geliştirilmesi çalışmamızın başlıca konularındandır. Anahtar Kelimeler: Kopuz, Şelpe , Pençe, Bağlama, Çalgı
Mey açışında kullanılabilecek ezgi motifleri örnekleri
Günümüz Türk Halk Müziği Nefesli Sazlarından olan Mey, Anadolu'nun doğusunda, Kafkaslar ile Kuzey İran'da kullanımı yaygın olan bir saz olup, bu bölgelerde farklı isimler ile anılmakta ve çalınmaktadır. Mey'i diğer nefesli sazlardan ayıran özelliği ise, perde sayısı, yorum farkı ve kullanıldığı bölgelerin kültürel yapısına uygun çalım şeklidir. Mey, Anadolu Müziği'nde kendine özgü tavrı ve tınısıyla varlık gösteren, hüzünlü ve lirik bir ses yapısına sahip olan aynı zamanda önemle üzerinde durulması gereken bir saz olma özelliliğini de devam ettirmektedir. Mey hakkında yapı ve teknik ile ilgili her hangi bir kitap ve makalenin yazılmamış olması bizi bu konuyu çalışmaya sevk etmiştir. Çalışmamızda, Mey'in yapısal ve teknik özellikleri ele alınmış, icrasında kullanılan teknikler açığa çıkartılmış ve Mey açışlarında kullanılan ezgi motifleri sınıflandırılarak ve açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler Mey, Açış, İcra, Türk Halk Müziği, Çalgı.
Elazığ ili ve Arapgir ilçesi türkülü oyunlarının karşılaştırmalı incelemesi
Elazığ ili ile Malatya'nın Arapgir ilçesi türkülü oyunlarını ele alıp inceleyen bu çalışma; zikrolunan oyunların ayrıntılı bir şekilde tanınması, tanıtılması ve sağlıklı bir şekilde genç kuşaklara aktarılarak yaşatılmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Mevcut durumun belirlenmesine yönelik belge çözümleme ve arşiv tarama modelinin uygulandığı çalışmamızda; Elazığ Türkülü Oyunları ile Arapgir Türkülü Oyunları karşılaştırmalı olarak incelenmiş, bu oyunların folklorik ve müzikal analizleri yapılmış, oyunlarda giyilen elbiseler ve çalgılar hakkında da ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir.
Kabak Kemane ile Azeri Kamançası'nın yapı ve icra tekniği açısından karşılaştırılması
Tarihin erken dönemlerinden beri farklı isimlerle anılan çalgıların farklı coğrafyalarda ait oldukları kültürleri temsil eder hale geldiği bilinmektedir. Kültürlerin temsilcileri mahiyetinde olan Kabak Kemane ve Azeri Kamançası da birbirinin varyantı olarak adlandırabileceğimiz ve müzik tarihi içinde aynı isimlerle ya da bazen farklı isimlerle anılmış iki kardeş çalgıdır. Çalışmamızda bu iki çalgı, organolojik açıdan incelenmiş, hem teknik hem de tarihsel süreçlerini açığa çıkartacak bilgilere yer verilmiştir. Bunların dışında, bu çalgıların icracıları ile görüşülerek, adı geçen sazların günümüzdeki yeri, önemi ve kullanım şekilleri hakkında bilgiler alınmış, geçmişle günümüz arasındaki bağın durumu tespit edilmeye çalışmış ve gelecekteki durum hakkında önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kabak Kemane, Azeri Kamançası, Kabak Kamança, Müzik, Müzik Tarihi.
Braille nota sistemi ile Türk musikisi basit makamları
Türk Musikisi, tarih boyunca büyük coğrafyalara yayılmış, derin ve köklü geçmişe sahip, zengin ve ihtişamlı bir musikidir. Bu büyük mirasa alâkadar olan herkesin, musikimizi öğrenerek sahip çıkması gerekir. Bu çalışma, musikimizin nazari kısmının görme engellilerin kullandığı Braille yazı formatında, onların istifadelerine sunulmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Braille yazı ve nota sisteminin tarihçesi ile Louis Braille'nin hayatı ele alınarak Braille alfabesindeki harfler, semboller ve müzik işaretleri şablonlar halinde verilmiştir. İkinci bölümde, Türk Musikisi'nde makam ve makamı oluşturan unsurlara (dizi, seyir ve onların alt başlıklarındaki kavramlara) değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, Arel - Ezgi - Uzdilek sistemindeki basit makamlar incelenmiş ve birer örnek eser verilmiştir. Türk Musikisi'ni öğrenmek isteyen görme engellilerin, ellerinde konuyla ilgili kaynak oluşmasını sağlamak amacıyla da hazırlanan bu çalışmanın üçüncü bölümünde, incelenen makamlar ile örnek eserler, Braille yazı formatına çevrilmiştir. Anahtar Kelimeler: Braille, Görme Engelli, Türk Musikisi, Arel - Ezgi -Uzdilek, Basit Makamlar.