Family businesses

Impact of risk on continuity of family business: A case study on jordanian organizations

For weak management and collapse of family businesses, the research recommends that the members must trend positively in the family firm toward management which in result leads to the continuation of the family establishment as well as to realize Success in a family business this is a result of the coordination between the culture of the institution and the leadership style of its management. For the lack of strategic planning and the collapse of family businesses, the research recommends that establish effective strategic planning leads to easy transmission of management from generation to generation and the appropriate organizational structure ensures harmony between management, owners and family organization. As for the failure to form family councils and the collapse of family businesses, the research recommends that the family within the business should try as possible to stay away from any argument between family members as possible and find solution before it become difficult or the collapse the business as well as the decision-making power should not be only in one hand, but Fateful decisions are taken in the company by the Family Council or the Board of Directors. For domestic laws and the collapse of family businesses, the research recommends that must be laws to resolve conflicts and revise the current law of companies because it does not help the improving and developing the family firm. With regard to the difficulty of entering the capital market and the collapse of family businesses, the research recommends that impose regulations and the continuous development are important to instill investor confidence and encourage interest on the market and participation in it.

Yöneticilerin dönüşümcü liderlik özellikleri ile aile şirketlerinin kurumsallaşması arasındaki ilişki

Dönüşümcü liderlik, tartışılan ve araştırılan bir konuların başında gelmektedir. Literatürde birçok liderlik tipi belirlenmiş, olumlu ve olumsuz yönleri açıklanmıştır. Başarılı yönetim ve etkili bir idarenin geliştirilebilmesi açısından en uygun liderlik stilini benimsemek, işletmelerin geleceğini ciddi ölçüde belirlemektedir. Aile şirketlerinde liderlik ve kurumsallaşma kavramları farklılık göstermektedir. Çünkü aile şirketlerinde yönetimde aile bireylerinin bulunması şirketi birçok açıdan farklılaştırmaktadır. Aile şirketlerinin idaresinde kurumsallaşma hayati bir önem taşımaktadır. Bunun nedeni ise aile şirketlerinin yapısı gereği kurumsallaşma problemi yaşamasıdır. Aile şirketlerinin kalıcılığını etkileyen kurumsallaşma faktörü işletme içinde kurulması gerekli olan sistemi belirlemektedir. Bu tezde liderlik, aile şirketleri ve kurumsallaşma konularına değinilmiş ve aile şirketlerinde liderlik ve aile şirketlerin kurumsallaşma konuları incelenmiştir. Aile şirketlerinin kalıcılıklarının ve başarılarının hangi koşullara göre değişim gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Dönüşümcü liderlik, aile şirketleri, kurumsallaşma, yönetim.

İnşaat sektöründeki aile şirketlerinde kurumsallaşma: Ailenin kurumsallık düzeyine etkisi

Aile şirketleri dünya genelinde, iş hacmi ve istihdam açısından ekonominin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Kendilerine özgü yönetim tarzları ve organizasyonel yapıları ile ekonomik ve sosyal hayatın vazgeçilemez unsurları olmalarına karşın yaşam süreleri oldukça kısadır. Konuyla ilgili geçmişte yapılan çalışmalar incelendiğinde bu durumun en büyük nedeninin, kurumsallaşmaya gerekli önemin verilmemesinden kaynaklandığı görülmektedir. Bu çalışma Türk inşaat sektöründe bulunan aile şirketlerinin kurumsallaşma düzeylerini ve ailenin bu düzeydeki etkisini araştırmaktadır. Aile şirketleri değişen ve gelişen dinamikler, kültürel çevre ve rekabet gibi nedenlerden dolayı kurumsallaşmak zorundadır. Çalışmada inşaat sektöründeki aile şirketlerinin kurumsallık düzeyleri, daha önce yapılan benzer çalışmalardan yararlanılarak, ailenin şirket yönetimine müdahalesi yönünden incelenmektedir. Tez dört ana bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde önceki çalışmalar ışığında bir "aile şirketi" tanımı oluşturulmaya çalışılmış; daha sonra aile şirketlerinin temel özellikleri, yapıları, yönetim biçimleri ve yaşam süreleri ile ilgili çeşitli bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde kurumsallaşma kavramı hem genel boyutlarıyla hem de aile şirketleri özelinde incelenmiştir. Kurumsallaşma yaklaşımları ve kurumsallaşma unsurları anlatıldıktan sonra kurumsallaşmanın şirkete getirileri ve kurumsallaşmaya yönelik engellerden bahsedilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde inşaat sektörü incelenmiştir. Dünyada ve Türkiye'de inşaat sektörünün yeri ve öneminin istatistiklerle anlatıldığı bu bölüm, sektörün yapısı ve ayırıcı özelliklerine de değinerek, aile şirketlerinde kurumsallaşmanın incelendiği diğer sektörlerle karşılaştırma yapma imkanı sunmaktadır. Son bölümde ise inşaat sektöründe yer alan aile şirketlerinin kurumsallaşması ve ailenin kurumsallık düzeyine etkisi hakkında yapılan saha araştırması, araştırma sonucu elde edilen bulgular ve bunların değerlendirmeleri sunulmuştur. Araştırma, dokuz farklı şehirden toplamda 35 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara kurumsallaşma unsurları ve aile etkisi ile ilgili ifadeler yöneltilmiş, kurumsallaşmayı etkileyen faktörler ve kurumsallaşma sonuçları ile ilgili açık uçlu sorular sorulmuştur. Araştırma sonuçları ışığında, belirli büyüklüğe ulaşan şirketlerin kurumsallaşma yolunda ilerleme kaydetmeye başladıkları; ancak genele bakıldığında bu oranın yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca daha çok aile ilişkilerinin kurumsallaşmasında sıkıntılar yaşandığı görülmüş ve bu bağlamda çözüme yönelik öneriler getirilmiştir. Kurumsallık düzeyinde aile etkisini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmayla literatüre inşaat sektörü adına katkı yapılması amaçlanmaktadır.

Aile şirketlerinde kurumsallaşmanın önemi ve firma performansına etkisi: İşgören algısı ile ilgili bir alan araştırması

Aile şirketlerinin ekonomideki yeri, değeri, katkıları ve miktarı göz önünde bulundurulduğunda ülke ekonomilerinde önemli bir yere sahip oldukları görülür. Özellikle ülkemiz ve dünya işletmelerinin büyük çoğunluğunu bu şirketler oluşturmaktadır. Fakat bu şirketlerin yaşam eğrisi incelendiğinde ömürlerinin pek de uzun olmadığı görülmekte ve önemli bir bölümünün daha ilk kuşak ve ikinci kuşakların yönetimlerinde yok oldukları görülmektedir. Yapılan araştırmalarda bunun en önemli sebebinin iyi bir örgüt yapısının ve sistemli bir yönetim anlayışının dolayısıyla da kurumsallaşmanın olmayışı görülmüştür. Birinci bölümde aile işletmesi kavramı, aile işletmelerinin kuruluş sebepleri, özellikleri, ülkemiz ve dünya ekonomilerindeki yeri, kuruluş ve gelişim evreleri, aile işletmelerinin üstünlük ve zayıflıkları, aile işletmelerinde kurumsallaşma konusu, yönetim ilkeleri, kurumsallaşma düzeyi, kurumsalşamanın yararları ve sakıncaları gibi kavramları üzerinde durulmuş. İkinci bölümde ise konu ile ilgili anket sorularının hazırlanması arastırmanın önemi, amacı, çalışmayla ilgili derlenen verilerin değerlendirilmesi, analizi ve konu ile ilgili sonuç ve öneriler kısmı üzerinde durulmuştur. Yapılan çalışma kapsamında Bursa ilinde faaliyet gösteren aile işletmelerinin kurumsallaşma biçimlerini ne kadar önemsedikleri ve kurumsallaşmanın işletme performansı üzerinde nasıl bir artış sağladığı araştırılmıştır. Gerçekleştirilen çalışma kapsamında teorik kısımda öncelikle kurumsallaşma konusu sonrasında aile şirketleri ii konusu ve sonrasında aile şirketlerinin temel sorunları ile ilgili literatür tarandıktan sonra çalışmayla ilgili mataryerler elde edilmeye çalışılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında veri toplama aracı olarak aile işletmelerinin kurucu girişimcilerine ve çalışanlarına yönelik soru formları (anket) kullanılmıştır. Tüm bu gerçeklerden yola çıkarak aile şirketleri için hayati öneme sahip olan kurumsallaşma konusuyla ilgili olarak 112 farklı aile şirketinde anket değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilmiş olan çalışma Bursa ilinde faaliyet gösteren aile işletmeleri olarak sınırlandırılmıştır. Gerçekleştirilen çalışma toplamda 130 aile işletmesine uygulanmak istenmiş ancak 112 tanesinden olumlu dönüş alınabilmiştir. 524 katılımcıdan cevap gelmiş olmasına rağmen cevapların 495 tanesi uygun olduğundan SPSS paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Katılımcılara uygulanan anket formu toplamda 23 adet ana sorudan oluşmaktadır. Bu 23 sorunun ilk 5 sorusu katılımcıların ve çalışmış oldukları şirketin yapısını yansıtan demografik sorulardır. Geri kalan 18 soru ise kendi içerisinde birçok soruyu barındıran ve aile şirketlerinin kurumsallaşma sürecinde takip ettikleri süreci belirlemeye yönelik, kurumsallaşmanın önemini belirten ve aynı zamanda kurumsallaşan aile işletmelerinin performanslarına olan etkilerini işgören çerçevesinde ölçmeye yarayacak sorulara yer verilmiştir. Sonuç olarak yapılan anket çalışmamızda ve daha önce konu ile alakalı yapılan çalışmalarda da açıkça belli olmakla birlikte aile şirketlerinin globalleşen dünya eknomisinde oluşan rekabet piyasalarında ayakta kalabilmeleri, yeni pazar paylarına ulaşabilmeleri, şirketlerin uzun ömürlü olabilmelerinin en başında kurumsallaşma kavramı gelmektedir.Anket çalışmamız kapsamında katılımcılardan alınan cevaplar doğrultusunda;Aile şirketlerinde kurumsallaşmanın kaçınılmaz bir süreç olduğu,büyüme trendine giren işletmelerde bu süreci sağlıklı yürütebilmeleri adına kurumsallaşmanın mutlak süretle uygulanması gerektiği.Kurumsallaşma ile birlikte oluşan kurum kültürüne bağlı olarak işletme içerisinde birtakım kuralların içselleştirilmesi suretiyle şirket içinde oluşabilecek muhtemel sorunların üstesinden gelinebileceği sonucuna ulaşılmış.Ayrıca şirketin yönetimin kademelerinde alanında uzman kişilerin istihdam edilmesi gerektiği.Böylece şirket içerisinde oluşabilecek nepotizmin önüne geçilebileceği ve bu sayede çalışanların kendilerini daha güvende hissetmekte olduğu ve buna parelel olarakta çalışanların performanlarında ve dolaysıyla şirketin performansında pozitif yönlü artışlar meydana geleceği sonucuna ulaşılmıştır.

Aile anayasası olan işletmelerde sürdürülebilirlik ve nepotizm algısının incelenmesi

Aile işletmeleri hem dünyada hem de Türkiye'de çok önemli bir yere sahiptir. Ülke ekonomilerinde İstihdam açısından önemli bir yerleri vardır. Aile işletmeleri üzerine yapılan araştırmalar oldukça eski ve fazladır. Yapılan araştırmalar aile işletmelerinin %70'inin 2. Kuşağa; %90'ının da 3.kuşağa kadar gelemediğini göstermektedir. Aile işletmelerinin büyük emeklerle, fedakarlıklarla kurulup, aile bireylerinin anlaşamaması, işletme sahibinin her konudan sorumlu olması, son kararı veren tek kişi olması, aile üyelerinin fikir uyuşmazlıklarının oluşu aile bireyleri arasında çatışmaya yol açmakta bu da aile işletmelerinin ömrünü kısaltmaktadır. Bu tez çalışmasında temel amaç, İstanbul'da faaliyetlerini sürdürmekte olan aile işletmelerinde; öncelikle nepotizmin ne ölçüde var olduğunu ve işletmenin sürdürülebilirliğini sağlamak için neler uyguladığını incelemektir. Bu çalışma; aile işletmelerinin sürdürülebilir olmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu amaçla nepotizm ve sürdürülebilirlik altında iş tatmini ve adalet algısına yönelik sorulardan oluşan anket dağıtılarak veriler toplanmış ve toplanan veriler çeşitli istatiksel teknik ve yöntemlere göre test edilerek, elde edilen bulgular analiz edilip yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini sağlayabilmesi için işletme içerisinde kuralların önemi görülmüştür. Bu nedenle aile işletmesinde anayasayla kurallar belirlenmeli ve bir düzen kurulmalıdır. Bu da nepotizmi düşürerek iş tatminine ve adalet algısına olumlu yön vererek işletmenin hayatta kalmasını kolaylaştırdığı tespit edilmiştir.

Aile şirketlerinin sürdürülebilirliğinde kurumsallığın rolü

Aile şirketlerinin ekonomiye sağlamış olduğu katkının, tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Aile işletmelerinin kendilerine göre oluşturdukları yapılarının avantajları olduğu gibi dezavantajları da bulunmaktadır. Aile işletmelerinin çevresinde meydana gelen değişimlere ayak uydurması ayrıca bu değişimlerinde sürdürülebilirliğinin devam etmesi ise kurumsallaşma olarak ifade edilmektedir. Yapılan bu çalışmada ise aile şirketlerinin sürdürülebilirliğinde ve büyümesinde kurumsallaşmanın rolü ele alınacaktır. "Aile Şirketlerinin Sürdürülebilirliğinde Kurumsallığın Rolü" konulu bu araştırmanın amacının, öneminin, kapsamının, araştırdığı problemin, araştırma modelinin, araştırmanın sınırlılıklarının, evreninin ve örnekleminin, varsayımlarının, boyutlarının ve faktör analizinin, hipotezlerinin, kullanılan ölçeklerin ve veri toplama araçlarının ifade edildiği bu çalışma özelinde uygulanan anketle sağlanan bulgulara; demografik bilgilere, anova testine, korelasyon ve regresyon analizlerine dair inceleme ve değerlendirmelere yer verilmektedir.

The transition of shipping companies from family business to corporate governance

Family businesses have played an important role in the shipping sector for centuries. In the last 20 years, the shares of family-owned shipping companies have been decreasing. In this study, the dimensions of the corporate governance of the maritime sector affecting the potential and quality of family-owned shipping companies are examined. For that structure of shipping family businesses, their management style, the basic elements that make up the family company, the effects of generational differences, professional manager and family management relationships and interactions, corporate governance structure, the life process of family companies, the characteristics of family values, habits and bonds are examined. An Unstructured Interview Research Method was used in making face-to-face and telephone interviews with the owners, CEOs, directors, and managers of four different sized Turkish shipping companies. The Fishbone (Ishikawa) Diagram Method was applied to identify, analyze, and examine the barriers in the transition process of family shipping businesses to third generations. PESTLE analysis was used to evaluate the results of the research and to shed light on future research. In this research scope; • The emotional commitment of family members restricts the input of hired professionals and their say in the family dominated board and this negatively affects sustainability; • Family members of shipping businesses do not always have a positive effect on the decisions taken; • It has been recognized that the changes experienced by family shipping companies as the generations change will directly affect the success of the business and this will result in significant difficulties in the transition to corporate governance. As a result of the regarding the short, medium and long term plans of the shipping companies, the effectiveness of corporate governance was confirmed and the importance of the transition to corporate governance was made clear. Keywords: Shipping family business, corporate culture, corporate governance, sustainability

The transgenerational sustainability of family firms

Given the economic significance of family firms and their low rates of survival, understanding the factors that contribute to the transgenerational sustainability of family firms has been an important subject of research. In this dissertation, the topic of transgenerational sustainability of family firms is explored in light of three research studies conducted in Turkey. In Chapter 1, the significance of the topic is explained, and three research studies are introduced. In Chapter 2, the construct of commitment is explored in the context of next-generation members of the family firm. Based on in-depth interviews with 22 members of 17 long-lived family firms in Turkey, a model to explain the distinctive nature of commitment, as well as the roots of commitment in childhood and adolescence is developed. In Chapter 3, following an alternative approach to the study of transgenerational sustainability, the focus is on the entrepreneurial behavior of family firms. The purpose of this chapter is to explore the different ways in which long-lived family firms manage to be innovative while remaining firmly anchored to their traditions. In Chapter 4, through a survey among 252 owner-managers of family firms in Turkey, the effects of family social capital on owner manager's intention for transgenerational sustainability are investigated. In Chapter 5, findings of three research studies are integrated and conclusions are drawn. Through combining different research methods and alternative approaches to the research topic, this dissertation aims to enhance our understanding of the factors that contribute to the transgenerational sustainability of family firms.

Aile işletmelerinde kurumsal yönetim, nepotizm ve işletme performansı ilişkisi

Bu çalışmanın amacı, aile işletmelerinde nepotizm, kurumsal yönetim ve işletme performans ilişkisi bunun yanında kurumsal yönetim ve işletme performansı ilşkisinde nepotizmin aracı etksini belirlemektir. Çalışmanın evrenini Denizli ilindeki aile işletmeleri, örneklemini ise veri toplamaya izin veren aile işletmeleri oluşturmaktadır. Anket, aile işletmelerinde beyaz yakalı çalışanlara uygulanmıştır. Çalışmanın verileri, anketlerin çalışanlara işletmelerde insan kaynakları departmanı vasıtasıyla dağıtılıp toplanması ve internet aracılığı ile uygulanması şeklinde elde edilmiştir. Bu kapsamda, 441 veri analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda araştırmada kullanılan kurumsal yönetim, nepotizm ve işletme performansı ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre; örgütlerde nepotizm algısının (¯X=2,60), kurumsal yönetim algısının (¯X=3,24) ve performans algısının (¯X=3,71) olduğu görülmüş. Kurumsal yönetim ile nepotizm değişkeni arasında negatif, kurumsal yönetim ile işletme performansı arasında pozitif ve nepotizm ile işletme performans arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Nepotizmin değişkeninin, kurumsal yönetim ve işletme performansı değişkenleri arasında anlamlı aracı etkisi bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Aile İşletmeleri, Nepotizm, Kurumsal Yönetim, İşletme Performansı

Aile şirketleri ve aile şirketlerinin yönetim ve organizasyon sorunları Eskişehir aile şirketlerinde bir uygulama

Aile işletmelerinde büyüme süreci

DOKTORA TEZ OZU AİLE İŞLETMELERİNDE BÜYÜME SÜRECİ Cemil ULUKAN İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ocak 1999 Danışman: Prof Dr. Şan ÖZ-ALP Bu çalışma, önemi kabul edilmesine karşılık literatürde yeterince kapsamlı bir biçimde incelenmemiş iki temel konu üzerine kuruludur: aile işletmeleri ve büyüme. Aile ve iş ilişkilerinin iç içeliği, aile işletmelerinde farklı özellikleri, bir takım üstünlükleri ve sakıncaları ortaya çıkarmakta, bu işletmelerin yönetim tarzları, örgüt içi ilişkileri, konulara yaklaşımları, diğer işletmelere göre önemli farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle tüm işletmeleri kapsayan yönetim kuramlarının aile işletmelerine uygulanmasında sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu kuramların başarıyla uygulanması, aile işletmelerinin iç yapılan, temel nitelikleri ve dinamiklerinin anlaşılmasına bağlıdır. Büyüme bir değişim süreci olup yönetilmesi işletmenin geleceği açısından kritik özellik gösterir. Geçmiş yıllarda daha çok matematiksel formüllerle ifade edilemeye çalışılan büyüme süreci bugün daha çok örgütsel değişimin bir öğesi olarak, işletmelerin stratejik hedefleri açısından ele alınmaktadır. Günümüzün artan rekabet ortamında sağlıklı bir büyüme sürecinin elde edilmesi ve sürdürülmesi, işletmelerin tepe yönetimlerinin en önemli sorumlulukları arasındadır. Büyümeyle gelen yeni ve karmaşık örgütsel yapıyı yönetmek yöneticiler için oldukça zor bir görev olmaktadır. Bu nedenle büyüme olgusunu anlamak ve sağlıklı bir büyüme sürecinin koşullarını belirlemek günümüzde oldukça önemli bir araştırma konusu olmaktadır. Kendilerine özgü bir yapı ve işleyişe sahip olan aile işletmelerindeki büyüme sürecinin nasıl şekillendiğini ortaya koymak üzere önce ilgili literatür taranmış, ardından bir soru formu hazırlanarak, Eskişehir'deki aile işletmelerinde çalışan aile üyesi ve profesyonel yöneticilerle yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bilgiler, Türk aile işletmelerinin kendine özgü bir takım nitelikleri, farklı öncelikleri ve sorunları olduğunu, büyüme sürecinin de bu niteliklere bağlı olarak şekillendiğini göstermektedir. ıı A

Kurumsal yönetim anlayışı ile iç kontrol sistemi arasındaki ilişki: Hatay'da faaliyet gösteren bağımsız denetime tabi aile işletmeleri üzerine bir araştırma

İşletmelerin gerek küresel rekabet koşulları gerekse güncel gelişmelere ayak uyduramama ve kurumsal bir yönetim anlayışı ile yönetilememe gibi sorunları bulunmaktadır. Bu durumlar sonucunda işletmelerin yaşamlarını nesilden nesle sürdürmesi mümkün olmayabilmektedir. Günümüzde bir işletmenin yöneticilerin yaşamına ve mevcudiyetine bağlı olmaksızın başarılı ve sürdürülebilir olabilmesi için işletmede kurumsal bir yönetim anlayışı ile güçlendirilmiş etkin bir iç kontrol sistemi olması ve bu iç kontrol sisteminin de bir iç denetim birimi tarafından denetlenmesi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Hatay Antakya'da faaliyet gösteren bağımsız denetime tabi aile işletmelerinde kurumsallaşma ile iç kontrol arasındaki etkileşim ve uyumun bizzat işletmelerin uygulamaları düzeyinde vaka incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamındaki işletmelerde kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanması ile iç kontrol faaliyetlerinin varlığı arasında anlamlı bir uyum olduğu tespit edilmiştir. Etkin bir iç kontrol sistemine sahip olan işletmelerde kurumsal yönetim ilkelerinin de uygulandığı görülmektedir. Araştırma kapsamındaki işletmelerin bazılarında kurumsal yönetim ilkeleri ile iç kontrol faaliyetlerinin güçlü olduğu, bazılarında ise kurumsal yönetim ilkelerinin ve iç kontrol sisteminin zayıf olduğu saptamıştır. İşletmelerde genel olarak stok kontrolü ve yetki devri gibi hususlarda önemli eksiklik ve zafiyetler bulunmaktadır.

Aile şirketlerinde kurumsallaşma ve bir araştırma

Bu çalışmanın literatür kısmında aile şirketlerinde kurumsallaşma konusu, üç bölüme ayrılmış olup, öncelikle kurumsallaşma kavramı daha sonra aile şirketi kavramı ve nihayetinde de aile şirketlerinde kurumsallaşma kavramları incelenmiştir. Bu bağlamda kurumsallaşmanın aile şirketleri açısından taşıdığı hayati öneme özellikle vurgu yapılmıştır.Uygulama kısmında ise, 135 katılımcıdan toplanan verilerle yapılan analizler ve öneriler yer almaktadır. Analiz sonuçları çizelgeler ile sunulmaktadır. Araştırma sorularında, katılımcılara kurumsallaşmanın temel göstergeleri olarak kabul edilen konularda sorular yöneltilmiştir. Gelen yanıtlar neticesinde sözü edilen üç kurumsallaşma göstergesinin aile şirketinin faaliyet göstermiş olduğu il, sektör, hukuki yapısı, çalıştırdığı personel sayısı ve bulunduğu kuşak ile ilgili özellikleriyle olan ilişkisi öğrenilmeye çalışılmıştır.Elde edilen bulgulara göre, il faktörünün yukarıda sözü edilen üç kurumsallaşma göstergesi ile anlamlı bir farklılaşma gösterdiği sonucuna varılmıştır. Bunun yanında şirketin hukuki yapısı, çalıştırılan personel sayısı ve sektör faktörleri ile ?yazılı plan ve program bulundurma? konusu arasında da anlamlı bir farklılaşmanın olduğu da göze çarpmaktadır. Araştırmaya katılan şirketlerin hukuki yapısı ile ?kişilerin sözünün değil sistemin hâkim olması? konusunda da anlamlı bir farklılaşma olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Kurumsallaşma, Aile Şirketleri, Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma, Nepotizm

Aile şirketlerinde kurumsallaşma süreci ve insan kaynakları yönetimine dair bir alan araştırması: Yurtbay Seramik A.Ş. örneği

Bu araştırma, dünyadaki işletmelerin büyük bir çoğunluğunu oluşturan aile şirketlerinin kurumsallaşma sürecini ve bu süreç içinde şirketin hayati fonksiyonlarından biri olan insan kaynakları biriminin nasıl şekillendiği, süreçte nasıl bir rol oynadığı ve şirketin sürekliliğine, devamlılığına nasıl bir etki oluşturduğuna dair meydana gelen değişiklikler ve etkiler incelenmiştir. Bu çalışmada hem kurumsallaşma hem de insan kaynakları yönetimi süreci ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Bu süreç içerisinde sadece genel kriterler değil, karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlara getirilen çözüm önerileri de irdelenmiştir. Araştırma altı ana bölüm çerçevesinde kaleme alınmıştır. Birinci bölümde temel kavramlar, ikinci bölümde aile şirketinin büyümesi ile adeta gereklilik arzeden kurumsallaşma süreci, üçüncü bölümde ikinci kuşağa devir ile başlayan aile şirketinin sürekliliği, bunun için harcanan çaba ve emek, dördüncü bölümde temel kuralları ile insan kaynakları yönetimi süreci, beşinci bölümde aile şirketlerinde insan kaynakları sürecinin nasıl işlediği, son bölümde ise araştırmanın konusunu oluşturan aile şirketinin insan kaynakları departmanına yönelik olarak yapmış olduğumuz araştırma ve inceleme neticesinde elde edilen bulgular yer almaktadır. Son dönemde "güven" kavramının tartışılır ve çok konuşulur hale geldiği dünyada ve ülkemizde özellikle küçük ve orta ölçekli şirketlerin neredeyse parmakla sayılabilecek kadarı üçüncü kuşağa geçebilmektedir. Bunun en temel sebeplerinden birinin başında işletme yönetiminin kurumsallaşamaması gelmektedir. Bu süreçteki temel yönetim faktörlerinden bir tanesi de insan kaynakları departmanıdır. Tüm bunların neticesinde özel sektör için büyük önem arzeden aile şirketlerinin kurumsallaşması, sürekliliği ve insan kaynakları departmanının profesyonelleşmesi aynı çatı altında incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Aile Şirketleri, Kurumsallaşma, Süreklilik, İnsan Kaynakları Yönetimi

Aile işletmelerinde pay sahibi kadınların konumunun incelenmesi: Çorum örneği

Ülke ekonomileri içerisinde aile şirketlerinin payı dünyada olduğu gibi ülkemizde de artış eğilimindedir. Türkiye şirketlerinin neredeyse %90'ını oluşturan aile şirketlerinin, toplam üretim, istihdam ve ortaya konan toplam kazancın büyük bir bölümüne tekabül ettiği görülmektedir. Sahip olduğu yapısal özellikler itibariyle diğer şirketlerden farklı olan aile şirketlerinde yönetici tercihleri çoğunlukla erkek çocuklardan yana kullanılmaktadır. Türkiye'de iş hayatına giren kadınların sayısı gittikçe artmaktadır. Ancak yönetimde bulunan kadınların oranı incelendiğinde aynı artışın gerçekleşmediği görülmektedir. Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de kadınlar yönetimde yetersiz temsil edilmektedir. Bu çalışmada, Çorum ilinde Aile şirketleri yönetiminde kadın hissedarların etkinliği araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye'deki aile şirketlerinin ikinci ve üçüncü nesillere aktarılabilme oranının çok az olduğu, görüşme yapılan kadınların çoğunluğunun yönetimde olduğu, kadın olmalarından dolayı genel olarak bir sorun veya sıkıntı yaşamadıkları, çalışan kadın olmanın çok büyük bir ayrıcalık olduğunu maddi ve manevi yönden birçok katkısının olduğu, yönetimin bütün kademelerinde karar alma, planlama, organizasyon gibi birçok aşamada görev ve sorumluluk alabildikleri, aile büyüklerinin söz sahibi olması ve kararların bu doğrultuda alınmasından dolayı bazı sıkıntıların yaşandığı tespit edilmiştir.

Sermaye şirketlerinde payın miras yoluyla geçmesi

Sermaye şirketlerinde pay, satış, bağışlama, trampa gibi bir iradi işlemle kazanılabileceği gibi miras, cebri icra, mal rejimi hükümleri uyarınca kanun gereği de kazanılabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) payın kanuni bir hüküm uyarınca edinilmesi, iradi devirle iktisap edilmesinden farklı şekilde düzenlenmiştir. Tezimizde, sermaye şirketlerinde payın, kanuni intikal hallerinden biri olan miras yoluyla geçmesi inceleme konusu yapılacaktır. Konunun incelenmesi, istenmeyen mirasçının pay sahibi olmasına engel olunarak, şirketin kendine has niteliklerini ve bağımsızlığını koruma, yabancılaşmaya karşı koruma gibi menfaatleri karşısında; payı miras yoluyla iktisap eden kişinin Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet ve miras hakları arasında adil bir dengenin kurulması açısından büyük bir öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Sermaye şirketleri; nama yazılı pay; pay devri; miras; kaçış klozu.

Family firms, from family values to institutionalization an anthropological research

The period after 1975, which was mostly identified as the "globalization" period with reference to the world economy, brought along the functional need for world metropolises. Globalization forces changes in scales and complexity, creating a new type of an urban life as we see in metropolises. Relations, which were previously based mainly on production, are now more service, business, insurance, finance, merchandising, artificial intelligence related. Following modernization of Turkey, urbanization, as a parameter of globalization, has gained a great momentum in the past 30 years. Istanbul, as being called a gamma world city and with changing urban life, is a hitting example for Turkey. The local power and institutions fortify the concept of global cities together with global strategic networking, which drops into mind the local family firms and their institutionalization in conjunction with economic, social, cultural and demographic interrelations. Therefore, by considering kinship and other relationships under the perspective of social – cultural anthropology will help to make linking from family values, relationships in the vicinity of family business to local institutional culture and global business culture. Explaining with a stronger expressions, "Anthropological investigation of family firms as "Family Firms, from Family Values to Institutionalization" from kinship and family approaches, their relationship, succession through risk elimination, family virtues, values and principles, institutionalism, their social capital, perceptions and behaviors of founders or managing family members, where firm owners originally migrated to a big urban, global city, Istanbul", and they claimed by obeying and deploying of family values, which mostly corresponded with world widely accepted virtues, by focusing their main branch or sector, it can be created a global brand, publicly honored company and satisfied stakeholders. Having very limited number of researches among family firms and their adoption towards institutionalism, side effects of fellow citizenship to kinship in a big city atmosphere, power transmission on the way of trading and cultural integration in line with the global flow – at least to some extent- have triggered to make a new anthropologic research. During research, one of the special family business models to eliminate the risk of breakage, i.e. nepotism, in the long run sustainability of the family business, emotional ownership will be tried to be analyzed through the selected sample implementation. During research it is for sure that, trust is foreseen as the number one player in the transmission of values, virtues together with the founder's culture, whereas the stewardship personality and behaviors, being visionary are the assistants to create the trust. Trust is estimated as the main creator or result of the founder's and or family firm's social capital which enlarges the whole relationships and acceptability by his-her stakeholders. Also, there will be seeking new approaches to the basic questions of how to intersect the global and local forces, in which way the institutionalization of family firms and family relationship, their values, adoption of family values to the business, if exists, their pains being lived through environmental economical changes and through institutionalization. Key words: family, family firms, kinship, nepotism, values, virtues, trust, social capital, institutionalism, globalization forces

The effect of personality types and family relations on decision making in family businesses

All around the world, especially in Turkey, family businesses are a majority as a company structure many businesses run depending on the trust between family members. In Turkey mostly the relationship among relatives are much more important compared to western countries because of the traditions. The relationship inside family businesses doesn't always end up with just working area. Because these people are together at the homes as well. So the family dynamics, personalities and the situation at home will affect the business as well. In this study, the relationship between family relations and decision making was searched and the moderating role of personality types was observed in this relationship. 106 participants were included in the research. Demographic questions, Decision Making Scale, Family-Company Relationship Scale and Personality Type Scale were applied to the participants. According to the findings obtained from the research, family relations has a significant effect on decision making in family business. Personality Type has a partial moderating role in the relationship between family relations and decision making.

Aile şirketlerinde profesyonelleşme ve kendi yerine yönetici yetiştirme stratejileri

ÖZET Günümüzde, işletmelerde en önemli konuların başında yönetim işlevi gelmektedir. Tüm dünya ülkelerim etkisi altına alan küreselleşme olgusu ile yakın geçmişe kıyasla, günümüz işletmecilik anlayışının değiştiği görülmektedir. Değişime ayak uydurmak ve yeni global ekonomik anlayış içerisinde var olabilmek, işletmeler için başlı başına bir rekabet avantajı halini almıştır. Yeni yönetim arayışı çerçevesinde işletmelerin devamlılıklarını sürdürebilmeleri ve pazarda kalıcı olabilmeleri için, vazgeçilmez bir yönelim olan kurumsallaşma sürecine dahi! olmaları zorunluluğu doğmuştur. Bu süreç içerisinde aile işletmelerinde yönetimde profesyonelleşme ve kendi yerine yönetici yetiştirme olgusu ön plana çıkmıştır. Aile şirketlerinin ülke ekonomilerine sağladığı katma değer fazlalığı ve ekonomik etkileri yanında, istihdam yaratmada, toplumsal ve siyasal açıdan denge unsuru olmada, bölgelerarası kalkınmayı desteklemede göstermiş oldukları olumlu etki ile aile şirketlerinin önemi bir daha ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, birinci, ikinci ve üçüncü kuşak şirket sahipleri ile yapılan araştırmalar ışığında aile şirketlerini daha kapsamlı değerlendirmek, onları başarılı veya başarısız kılan etkenleri belirlemektir.

Aile şirketlerinin kurumsallaşma sürecinde yönetim kurullarının yapısının rolü

Aile işletmeleri; dünyada ve Türkiye'de mevcut şirketlerin ezici bir çoğunluğunu oluşturan, akrabalık bağı olan bireylerin mal ya da hizmet üretmek gayesiyle bir araya gelerek kurdukları kar amaçlı sosyal örgütlerdir. Ülke ekonomilerine yaptıkları önemli katkılar yanında ana gayeleri olan sürekliliği sağlayamamaları önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.Dünyada ve Türkiye'de küreselleşme sürecinin de etkisiyle rekabet hızla artmakta, bu rekabet ortamında işletmeler varlıklarını sürdürebilmek için kurumsallaşmaya ihtiyaç duymaktadırlar. Özellikle işin içinde duygusal bağların olduğu aile işletmeleri için küresel rekabet neticesinde değişen dünyaya ayak uydurabilmek daha önemli hale gelmekte ve yapılan çalışmalar neticesinde bunun kurumsallaşma ile mümkün olabileceği yönünde görüşler artmaktadır.Aile ilişkilerinin kurumsallaşması ve şirketin kurumsallaşması şeklinde iki aşamalı şekilde incelenen aile işletmelerinin kurumsallaşma sürecinde aile üyeleri dışında en önemli görev şirketlerin yönetim kurullarına düşmektedir.Bu çerçevede yapılan çalışmanın amacı küreselleşme ile beraber şiddetli bir rekabetin yaşandığı günümüzde iş dünyası ve yönetim literatüründe önemi gün geçtikçe artan aile işletmelerinin kurumsallaşma sürecini incelemek ve şirketlerin yönetim kurullarının yapısının bu sürece etkilerini Türkiye'nin önde gelen aile şirketlerinden biri olan ENKA İnşaat ve Sanayi A.Ş. örneği üzerinden analiz etmektir.

Aile işletmelerinde sürdürülebilirlik ve Bursa ilinde bir araştırma

İşletmelerin ekonomiye yapacakları katkı düzeyi sahip oldukları yapılarıyla ilgilidir. Kurumsal olmayı başarabilmiş işletmelerin daha karlı ve dolayısıyla ekonomiye katkısının daha yüksek olduğu bilinmektedir. Ülkemizdeki işletmelerin büyük çoğunluğu aile işletmelerinden oluşmaktadır. Bu işletmelerin bir kısmı kurumsallaşmışken büyük çoğunluğu kurumsal düzeye erişememiştir. Bu çalışmada DOSAB ve NOSAB da bulunan aile işletmelerine 15 sorudan oluşan bir anket uygulanarak işletmelerin sürdürülebilirlik ve kurumsal yapılarıyla ilgili veri toplanmış, kurumsallaşmanın önündeki dar boğazlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Veriler SPSS 23 paket programı kullanılarak frekans analizine tabi tutulmuştur. Çalışmadan elde edilen en önemli sonuç kurumsallaşmayı engelleyen en belirleyici etkenin karar alma süreçlerinde aile değerlerinin ön planda tutuluyor olmasıdır.

Dönüşümcü liderlik ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde nepotizmin aracı rolü: Aile şirketleri örneği

Bu araştırmanın amacı, dönüşümcü liderlik tipinin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde, nepotizmin aracı rolünü aile şirketleri örnekleminde incelemektir. Çalışmada dönüşümcü liderliğin işten ayrılma niyetine etkisinde nepotizmin aracı rolü ilişkisel tarama modeli ile incelenmiş ve arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini aile şirketlerinde çalışan yöneticiler oluşturmaktadır. Toplamda 239 yöneticiden elde edilen verilerle analiz yapılmıştır. Analizler sonucunda dönüşümcü liderlik ile nepotizm ve işten ayrılma niyeti arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bunun yanında nepotizm ve işten ayrılma niyeti arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda işletmelerde dönüşümcü liderlik tipinin artmasının nepotizmi önlemede ve böylelikle işten ayrılma niyetlerini azaltmada etkili olacağı sonucuna varılmıştır. Bunlara ek olarak nepotizmin, örgütsel davranış biçimlerini olumsuz yönde etkilediği ve buna bağlı olarak da sergilenen liderlik tipine bakılmaksızın da işten ayrılma niyetini artıracağı sonucuna varılmıştır.

Kurumsal eşbiçimsellik, pazarlar, firma kaynakları ve gelişmekte olan ekonomilerde şirket gruplarının farklı iş kollarına girmesi: Türk şirket grupları üzerine bir çalışma

IV ABSTRACT INSTITUTIONAL ISOMORPHISM, MARKETS, FIRM RESOURCES, AND BUSINESS GROUP CORPORATE DIVERSIFICATION IN EMERGING ECONOMIES: A STUDY OF TURKISH BUSINESS GROUPS Bahattin KARADEMİR Ph.D. Thesis, Department of Business Supervisor: Prof. Dr. Hüseyin ÖZGEN Co-advisor: Prof. Dr. Richard N. OSBORN September 2004, 164 pages This study focuses on business group corporate diversification patterns of Turkish Business Groups. For the purposes of this study, three stream of works which are institutional-based, market-based, and resource-based view of the business groups are reviewed. The institutional-based view emphasizes role of institutions in the emergence and the functioning of the business groups. The market-based view emphasizes the role of markets in the emergence and the functioning of business groups. The resource-based view emphasizes role of organizational assets in the emergence and functioning of the business groups. In general research results provide support for the relationships between institutional context, markets, organizational resources, and business group corporate diversification. Diversification level of the business groups established in different institutional time periods varies due to the institutional settings differed between these periods. Business groups that have emerged after liberalization are less diversified than those that have been founded under state-domination. Diversification level of the business groups varies by the existence of a bank within the business group. Diversification level of business groups is positively associated with the size of business groups. Diversification level of business groups is directly associated with the time business groups are founded. Finally, implications of the research are discussed. Keywords: Business groups; Turkish Family Holdings; Business group corporate diversification; Emerging Economies; Turkey.

Aile şirketlerinde kurumsallaşma ve aile anayasası: Bursa örneği

Dünyada ve Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerin çok büyük bir kısmını oluşturan aile şirketleri, ekonomide önemli bir yere sahiptirler. Aile şirketleri, kurucunun girişimi ile doğar; yoğun çalışma, çaba ve azimleriyle birlikte büyümekte ve gelişmektedir. Bu büyüyüp gelişen aile şirketleri, varlığını nesiler boyu sürdürebilmekte ve bazen uluslararası alanda faaliyet gösterebilmektedirler. Fakat varlığını devam ettiremeyen, uzun ömürlü olamayan birçok aile şirketi de bulunmaktadır. Bu şirketlerin ömrünün kısa olmasının en büyük sebebi kurumsallaşma konusuna gerekli önemin gösterilmemesi veya yetersiz kalınmasıdır. Kurumsallaşamayan ve profesyonel bir şekilde yönetilemeyen aile şirketleri, yok olmaya mahkûmdurlar. Kurumsallaşma adına atılacak en önemli adım ise aile anayasasının hazırlanmasıdır. Aile anayasası ile birlikte, işleyiş belirli kurallar çerçevesinde şekillenmiş olur ve aile bireyleri arasında olması muhtemel problemler engellenmektedir. Ülkemizde birçok ticari şirketin aile şirketi olarak kurulmuş olduğu yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir. Ülkemizde aile şirketleri ile ilgili literatür çalışmalarının çoğunluğu şirket ve organizasyon anabilim dalları temelinde yapılmaktadır. Fakat aile şirketlerinde yaşanmış olan problemlerin niteliği ve bu problemlere yönelik çözüm üretilmesi farklı bilim dalları ile çalışmayı gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı, aile şirketi, kurumsallaşma ve aile anayasası kavramlarını detaylı bir şekilde ele alarak, aile anayasasına yönelik Bursa ilindeki aile şirketlerinin düşüncelerini, aile anayasası uygulamama sebeplerini ortaya koymaktadır.