Boş zaman
82 theses under this subject heading
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi akademik personelinin mesai içi boş zaman değerlendirme biçimlerinin sağlık algıları üzerindeki etkisi
Bu çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi akademik personelinin mesai içi boş zaman değerlendirme biçimleri ve sağlık algılarının bireysel değişkenler açısından incelenerek, mesai içi boş zaman değerlendirme biçiminin sağlık algısına etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma nicel araştırma tekniklerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiş ve çalışmaya basit tesadüfi örneklem yöntemine göre seçilmiş Tayfur Ata Sökmen Kampüsü'nde yer alan fakülte ve yüksekokullarda görev yapan, 400 akademik personel katılmıştır. Çalışmada veriler kişisel bilgi formu, Mesai İçi Boş Zaman Değerlendirme Biçimi Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Windows için SPSS 23 paket program kullanılmıştır. Verilere kayıp değer analizi yapılmış ve bir veri çalışma dışı bırakılmıştır. Ölçekler için iç tutarlık katsayıları hesaplanmış ve ortalama, standart sapma, basıklık ve çarpıklık değerleri incelenmiştir. Çalışmada hipotez testleri olarak 95% güven aralığında bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi testi, Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon testi kullanılmıştır. Sonuç olarak yapılmış olan bu çalışma, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi akademik personelinin mesai içi boş zaman değerlendirme biçimlerinin cinsiyet, akademik unvan ve idari görevlerine göre farklılık gösterdiğini ve yaşları ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca çalışmada yer alan akademik personelin sağlık algılarının cinsiyetleri ve akademik unvanlarına göre farklılık gösterdiğini ancak yaşları ile ilişkili olmadığını göstermiştir. Katılımcıların mesai içi boş zaman değerlendirme biçimleri ve sağlık algıları arasında anlamlı ilişkiler olduğu ve mesai içi boş zaman değerlendirme biçiminin sağlık algısının yordayıcısı olduğu da çalışmanın diğer sonuçlarıdır.
Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin serbest zaman katılımının modellenmesi
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin davranışa katılım modelini belirleyebilmek için Ajzen (1985) tarafından geliştirilen planlı davranış teorisinden yararlanılarak serbest zaman tutumları, serbest zaman motivasyonları, serbest zaman engelleri ile baş etme yetileri, serbest zaman ilgilenimleri ve serbest zamanda egzersize katılımlarını yordayan bir ilişki modelini açıklamayı amaçlamaktır. Araştırmanın evreni spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinden oluşurken, örneklemi ise Hitit Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve Amasya Üniversitesi'nde eğitim gören 709 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak, Serbest Zaman Egzersiz Anketi (Yerlisu-Lapa ve Yağar, 2015), Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (Gürbüz, Çimen ve Aydın, 2015), Boş Zaman Tutum Ölçeği (Akgül ve Gürbüz, 2011), Boş Zaman Motivasyon Ölçeği (Mutlu, 2008) ve Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği (Yerlisu-Lapa, 2014) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler kullanılmış, modelin test edilmesi için Hiyerarşik Regresyon Modeli analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, üniversite öğrencilerinin serbest zaman ilgilenimlerinin tutum, motivasyon ve engellerle baş etme düzeyleri tarafından açıklanabildiği; öğrencilerin serbest zaman ilgilenimlerinin; engellerle baş etme düzeylerinin; tutum ve motivasyonlarının serbest zamanda egzersize katılımlarını yordayabildiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Baş Etme, Egzersiz, İlgilenim, Motivasyon, Serbest Zaman, Tutum.
Dijital serbest zaman etkinliklerine katılımda akış deneyimi ve serbest zaman doyumunun incelenmesi
Bu araştırmanın amacı dijital serbest zaman etkinliklerine katılan üniversite öğrencilerinin, dijital serbest zaman katılım amaçlarının akış deneyimi ve serbest zaman doyumuna etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem grubu için basit tesadüfi (rassal) örneklem tekniği seçilmiştir. Veri toplama işlemleri Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nde 2022-2023 yılı güz eğitim öğretim yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma 268 kadın, 463 erkek olmak üzere toplam 731 (Yaş Ort. = 20,75± 2,468) katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara yönelik demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan formda yaş, cinsiyet, düzenli serbest zaman katılımı, dijital serbest zaman günlük katılım süresi, dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı, dijital serbest zaman katılımında kullanılan cihaz ve dijital serbest zaman katılımında kullanılan platform sorularına yer verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Er ve Cengiz (2022) tarafından geliştirilen Dijital Serbest Zaman Katılım Amaçları Ölçeği (DSZ-KAÖ), Er ve Cengiz (2023) tarafından geliştirilen Dijital Serbest Zaman Akış Deneyimi Ölçeği ile Gökçe ve Orhan (2011) tarafından Türk kültürüne uyarlaması gerçekleştirilen Serbest Zaman Doyum Ölçeği (SZDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 ve Jamovi programları aracılığıla tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklemler İçin T-testi, Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde DSZ etkinliklerine katılan üniversite öğrencilerinin cinsiyet ve düzenli serbest zaman değişkenleri açısından DSZ-KAÖ, DSZ-ADÖ ve SZDÖ bazı alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.0.05). Bununla birlikte dijital serbest zaman günlük katılım süresi, dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı açısından ise DSZKAÖ ve ve SZDÖ alt boyutlarında herhangi bir anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>.0.05). Dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı açısından DSZ-ADÖ "etkinlik" alt boyutunda ise anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Katılımcıların dijital serbest zaman katılımında kullanılan cihaz ve dijital platform değişkenleri açısından ise DSZ-KAÖ, DSZ-ADÖ ve SZDÖ alt boyutlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<.05). Bununla birlikte DSZ-KAÖ, DSZADÖ ve SZDÖ alt boyutlar düzeyinde pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Çalışmada dijital serbest zaman katılım amaçları, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu arasındaki etki düzeyini ölçmek amacıyla oluşturulan model doğrultusunda öncelikle Doğrulayıcı Faktör Analizi ardından Yapısal Eşitlik Modellemesi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde dijital serbest zaman katılım amaçlarının, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak dijital serbest zaman akış deneyiminin de serbest zaman doyum üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu saptanmıştır. Oluşturulan ikinci modelde ise dijital serbest zaman katılım amaçlarının, serbest zaman doyumu üzerindeki etkisinde dijital serbest zaman akış deneyiminin aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile dijital serbest zaman katılım amaçlarının, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumunu olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Bununla birlikte dijital serbest zaman akış deneyiminin de serbest zaman doyumu üzerinde olumlu etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Buna ek olarak dijital serbest zaman katılım amaçları, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu arasında bir ilişki olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Serbest zaman, dijital serbest zaman, akış deneyimi, serbest zaman doyumu.
Dijital göçebelerin serbest zaman ve rekreasyon algılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı dijital göçebe olarak yaşamlarını sürdüren bireylerin serbest zaman ve rekreasyon algılarının incelenmesidir. Yapılan araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan "durum çalışması" kullanılmıştır. Bu araştırmada örneklem kartopu örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma grubu dijital göçebe olarak yaşamlarını sürdüren 14 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılardan öncelikle gönüllü onam formunu onaylatılmış olup, ardından kişisel bilgi formunda yer alan alan soruların cevaplandırmaları istenmiştir. Kişisel bilgi formundan sonra katılımcılara görüşme sorularının cevaplandırmaları istenmiştir. Araştırmanın veri analizinde NVivo veri analiz programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda dijital göçebe olarak yaşamlarını sürdüren bireylerin "Dijital göçebe" olarak yaşamlarını sürdürdüklerinin farkında oldukları ortaya çıkmıştır. Dijital göçebe olarak yaşamlarını sürdüren bireyler heyecan arayışı, hareketlilik, yaparak yaşayarak öğrenme, sürekli gelişi, özgürlük, başarma arzusu, mutluluk, sosyalleşme, girişimci ve zamanı yönetme gibi kavramlarla kendilerini tanımlamakta oldukları ortaya çıkmıştır. Dijital göçebelerin meslek seçiminde sportif (fiziksel) rekreasyon, kültürel rekreasyon ve turistik (turizm) rekreasyon faaliyetlerde yer aldıkları tespit edilmiştir. Dijital göçebelerin sabit bir yaşam tarzında mesleklerini yapmaları arasında farklılık olarak özgürlük, rahatlık, mutluyum ve enerjim yüksek kavramına yer verdiği ortaya çıkmıştır. Dijital göçebeler, hem yaşadıkları ülkelerin çeşitli yerlerine hem de dünyanın çeşitli bölgelerine seyahat etmektedirler. Dijital göçebeler internetin bulunduğu her ortamda çalışabilmektedirler. Çevrimiçi çalışma metodunu benimseyen dijital göçebeler aynı zamanda maddi geçimlerini bu sayede kazabiliyorlar. Dijital göçebelerin iş yeri rekreasyonu olarak sektörde yeni bir meslek kolu olarak tanımlana birliğini güçlendirmede önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Uluslararası spor organizasyonlarında gönüllü motivasyonu ile serbest zaman doyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Son yıllarda, ülkemizde ve dünyada önemi giderek artmakta olan spor etkinlikleri, bireylerin serbest zamanlarında, etkinliklerin bir parçası olabilmesi açısından fırsatlar sunmaktadır. Bununla birlikte uluslararası spor organizasyonları açısından bu durum, bireylerin gönüllü katılımcı olarak destekleri ile ev sahibi şehir ve ülkeler için önemli bir insan kaynağı oluşturmaktadır. Son yıllarda yapılan bazı çalışmalarda Öz-Belirleme Kuramı ile ilişkilendirilen ve Ciddi Serbest Zaman Perspektifi içerisinde de birçok boyutuyla incelenen gönüllülük kavramının, uluslararası spor organizasyonlarının da vazgeçilmez parçalarından biri olduğunu göstermektedir. Spor gönüllülerinin organizasyonlara ve organizasyonların da spor gönüllülerine katkılarının karşılıklı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı; uluslararası spor organizasyonlarında görev alan gönüllülerin motivasyon faktörleri ile serbest zaman doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması ve farklı demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, uluslararası spor organizasyonlarının sergilenmesinde büyük önem arz eden gönüllü katılımının motivasyon ve serbest zaman doyum düzeyleri açısından geliştirilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden "betimsel ve ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "kişisel bilgi formu" ile birlikte, 25 maddeden oluşan "Uluslararası Spor Organizasyonları İçin Gönüllü Motivasyonları Ölçeği" ve 24 maddeden oluşan "Serbest Zaman Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu ise, ülkemizde gerçekleştirilen 25. Balkan Salon Atletizm Şampiyonası, Vodafone 41. İstanbul Maratonu, UEFA Süper Kupa 2019 Finali ve Samsung 31. Boğaziçi Kıtalararası Yüzme Yarışı uluslararası spor organizasyonlarına katılan ve amaçlı örneklem yoluyla belirlenen; 24,00 (±7,299) yaş ortalamasına sahip, 99 kadın 168 erkek olmak üzere, toplam 267 spor gönüllüsü bireyden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular, uluslararası spor organizasyonlarında gönüllülük faaliyetlerine katılım gösteren bireylerin en önemli motivasyon faktörlerinin değerlerin ifadesi ve spor sevgisi faktörleri olduğunu gösterirken; bunun yanı sıra vatanseverlik, kişilerarası ilişkiler ve kariyer yönlendirme faktörlerinin de önemli derecede motive edici faktörler olduğu görülmektedir. Gönüllü katılımcıların serbest zaman doyum düzeyleri açısından ise en önemli faktörlerin fiziksel ve eğitimsel boyutları olduğu görülürken; bu faktörleri takiben sosyal ve psikolojik faktörlerinin de gönüllü katılımcıların serbest zaman doyum düzeyleri açısından önem arz eden boyutlar olduğu söylenebilir. Bununla birlikte katılımcıların genel motivasyon ve genel doyum düzeylerinin de oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapılan t-testi sonuçları incelendiğinde cinsiyet değişkeni ve motivasyon faktörleri açısından değerlerin ifadesi alt boyutunda anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Bununla birlikte gönüllü katılımcıların cinsiyet değişkeni açısından serbest zaman doyum düzeylerinde herhangi bir anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. MANOVA testi sonuçları incelendiğinde ise, sporla ilgilenim değişkeninin, gönüllü katılımcıların motivasyon ve serbest zaman doyum düzeylerine etkisi olduğu söylenebilir. Korelasyon testi sonuçları uluslararası spor organizasyonlarında gönüllülük faaliyetlerine katılan bireylerin motivasyon faktörleri ile serbest zaman doyum düzeyleri arasında önemli bir ilişki olduğunu göstermektedir. Yine regresyon testi analiz sonuçları incelendiğinde, kişiler arası ilişkiler ve dışsal ödüller değişkenlerinin serbest zaman doyumu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Çalışma sonuçları ve literatür ile birlikte, motivasyon ve serbest zaman yaklaşımları da göz önüne alındığında; uluslararası spor organizasyonlarında görev alan gönüllülerin serbest zaman doyumu ve motivasyon faktörleri arasında güçlü bir bağ olduğu düşünülmektedir. Uluslararası spor organizasyonlarında görev alan gönüllülerin motivasyon faktörleri ile serbest zaman doyum düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmanın literatüre önemli katkıları olacağı düşünülmektedir.
Üniversite kampüslerinde rekreasyon uygulamalarının serbest zaman engelleri, kolaylaştırıcıları ve doyumu üzerine etkileri
Bu araştırmanın amacı, kampüs rekreasyonuyla ilgili uygulamaların üniversite öğrencilerinin serbest zaman engellerine, serbest zaman kolaylaştırıcılarına ve serbest zaman doyumlarına etkisinin incelenmesi ve cinsiyet değişkenine göre bu unsurların farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesidir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Kampüs rekreasyonuyla ilgili uygulamaların deneysel çalışma için uygulanabilirliğini test etmek amacıyla 2018-2019 güz yarıyılı süresince 45 uygulama yapılarak 18 öğrenci ile pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışma ise 80 öğrenci kontrol, 80 öğrenci deney grubu olmak üzere toplamda 160 öğrenci ile çalışma grubu oluşturularak yürütülmüştür. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalamaları Xyaş=20,44±1.700 olarak bulunmuştur. Deney grubu bahar yarıyılı süresince kampüs rekreasyonu uygulamalarına düzenli katılırken kontrol grubundaki öğrenciler bu süre içerisinde herhangi bir uygulamaya katılmayarak kontrol altında tutulmuştur. Çalışma grubunun uygulamalar öncesi ve sonrası verilerinin elde edilmesi için üç ayrı ölçme aracı bir araya getirilerek bütünleşik bir ölçek formu oluşturulmuştur. Formun giriş bölümünde araştırmacı tarafından düzenlenen kişisel bilgi alanına yer verilerek çalışma grubunun demografik özelliklerine ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Ölçüm araçları olarak, katılımcıların serbest zamanlarında rekreasyona yönelik karşılaştıkları engelleri ve kolaylaştırıcıları belirlemek amacıyla; Gürbüz, Öncü ve Emir (2012, 2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Serbest Zaman Engelleri Ölçeği" (SZEÖ) ve "Serbest Zaman Kolaylaştırıcıları Ölçeği" (SZKÖ), katılımcıların doyum düzeylerini belirlemek amacıyla ise, Gökçe ve Orhan (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Serbest Zaman Doyum Ölçeği" (SZDÖ) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel gösteriminde doğrulayıcı faktör analizi (DFA), normallik analizleri ve tanımlayıcı istatistik analizlerin yanında "Bağımsız Örneklem T-testi ve İlişkili Örneklem T-testi", "Pearson Korelasyon Testi" ve "Basit Doğrusal Regresyon Testi" yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kampüs rekreasyonu uygulamalarına düzenli katılım gösteren öğrencilerin katılmayan öğrencilere göre serbest zaman engelleri sontest puanlarının (kişisel (t158 = -21,634), kişilerarası (t158 = -20,456) ve yapısal (t158 = -23,976), p<0.001), istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük olduğu görülmüştür. Serbest zaman kolaylaştırıcıları (kişisel (t158 = 6,355), kişilerarası (t158 = 4,377) ve yapısal (t158 = 3,728), p<0.001) ve serbest zaman doyumu (t158 = 9,809), p<0.001), sontest puanlarının ise daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin cinsiyet değişkeni serbest zaman engelleri, kolaylaştırıcıları ve doyumu son test puanlarını etkileyen bir faktör olmadığı ve bu durumun istatistiksel olarak anlamlı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubunu oluşturan öğrencilerin, serbest zaman kolaylaştırcıları ölçeğinin alt boyutlarından kişisel kolaylaştırıcılar ortalama puanları ile serbest zaman doyum ölçeği ortalama puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde düşük düzeyli anlamlı bir ilişki görülmüştür (rp (80)=,222, p<0.001). Bu ilişkinin etki düzeyini yorumlamak için yapılan doğrusal regresyon analizi sonucunda, kişisel kolaylaştırıcıların, serbest zaman doyumu varyansının %4,9'unu açıklayabildiği (R²=,049; F(1,78)=4,030, p=0.048) ve pozitif yönde yordadığı (β=0.222, t=2,008, p=0.048) belirlenmiştir. Sonuç olarak, üniversite kampüslerinde rekreasyon uygulamalarına katılan öğrencilerin serbest zaman engelleri, kolaylaştırıcıları ve doyumu olumlu yönde etkilendiği anlaşılmıştır. Kampüs içerisindeki faaliyetlere katılımda engelleyici faktörlerin azalıp, kolaylaştırıcı unsurların artmasıyla hem katılımda devamlılık hem de elde edilen doyum düzeyindeki artışın düzenli yapılan kampüs rekreasyonu uygulamalarından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
Karate hakemlerinin zaman yönetimi davranışları ile serbest zaman tutumları arasındaki ilişkinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Serbest zamanlarını yoğun müsabaka temposu içerisinde görev alarak sürdüren hakemlerin, zamanlarını iyi değerlendirmeleri, hem bireyin etkili ve verimli olmasına hem de spor branşının etkinliğine katkıda bulunmaktadır. Karate hakemlerinin zaman yönetimi davranışları ile serbest zaman tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye Karate Federasyonu'nda aktif olarak hakemlik ile uğraşan aday-bölge-milli-uluslararası 126 kadın 176 erkek toplam 301 hakemden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan gönüllü hakemlere Britton ve Tesser (1991)'ın geliştirdiği Zaman Yönetimi Ölçeği'nin (ZYÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması Alay ve Koçak (2002) tarafından ülkemiz için uyarlanan ve Ragheb ve Beard (1982)'nin geliştirdiği Boş Zaman Tutum Ölçeği'nin (BZTÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması Akgül ve Gürbüz (2011) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan ölçekler uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS20 programı ile gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan bulgular serbest zaman tutum ve zaman yönetimi davranışları perspektifinde tartışılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; frekans, ortalama, standart sapma, Pearson Corelation, ANOVA ve MANOVA testi kullanılmıştır. Bu çalışmanın Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısının BZTÖ için 0,98, ZYÖ için 0,91 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular literatür eşliğinde tartışılarak yorumlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda BZTÖ "serbest zaman değerlendirme durumu" açısından sadece "davranışsal" alt boyutunda anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Sonuçlar incelendiğinde anlamlı farkın tespit edildiği davranışsal alt boyutta serbest zamanlarını gazete, dergi ve kitap okuyarak, sanat etkinliklerine katılarak değerlendirdikleri ortaya çıkmaktadır. ZYÖ alt boyutlarında "cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, hakemlik kademesi, haftalık serbest zaman yeterliliği, serbest zaman değerlendirme durumu" değişkenleri açısından anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. BZTÖ ve ZYÖ alt boyutlarında ki ilişki incelendiğinde zaman harcattırıcılar ile BZTÖ alt boyutları arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hakemlerin zaman tuzaklarından ve zaman kaybettirici alışkanlıklara devam ettiği sürece serbest zaman tutumlarında da azalma meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır.
Serbest zamanda algılanan özgürlük ve mutluluk düzeyi ilişkisi (Dans okulları örneği)
Araştırmanın amacı, Türkiye'de çeşitli illerde dans okullarından rekreasyonel amaçlı eğitim alan bireylerin, serbest zamanda algılanan özgürlük ve mutluluk düzeyi ilişkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın evrenini Türkiye illerinde bulunan dans okullarındaki eğitimlere katılan bireyler oluştururken, çalışma grubu ise dans okullarından eğitim alan bireyler içerisinden 424 erkek ve 563 kadın olmak üzere toplam 987 (Ortyaş=25.43 ± 6.66) gönüllü birey oluşmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Türkçe'ye uyarlama çalışmaları; Doğan ve Çötok (2011) tarafından yapılan "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu-OMÖ-K" ve Yerlisu Lapa ve Ağyar (2017) tarafından yapılan "Serbest Zamanda Algılanan Özgürlük üzeyi Ölçeği" (SZAÖÖ) uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; frekans, aritmetik ortalama, standart sapma; bağımsız örneklemler için t testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. Verilerin parametrik testlerin ön şartlarını sağlayıp sağlamadığına Skewness ve Kurtosis (verilerin normal dağılım durumu) değerleri ve Levene (varyans eşitliği) testi sonuçları incelenerek karar verilmiştir. Bulgulara göre, dans okullarında eğitim alan bireylerin medeni durum, çalışma durumu, haftalık serbest zaman süresi, serbest zamanda güçlük çekme durumu, dans okullarına üyelik durumu, eğitimlerden yararlanma sıklığı ve aldığı dans eğitim değişkenleri bakımından algılanan özgürlük düzeylerinde; medeni durum, yaş, haftalık serbest zaman süresi, serbest zamanda güçlük çekme durumu, dans okullarına üyelik durumu, eğitimlerden yararlanma sıklığı ve aldığı dans eğitim değişkenleri bakımından ise mutluluk düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, SZAÖ ile OMÖ-K arasında düşük seviyede ve pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'de faaliyetlerini sürdüren dans okullarında etkinliklere katılan bireylerin serbest zamanda algıladıkları özgürlük ve mutluluk seviyelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada, mutluluğun bir belirleyicisi olan serbest zamanda algılanan özgürlük, doğrudan ve dolaylı olarak bir şekilde kişinin mutluluğuna etki ettiğini göstermektedir. Bu açıdan çalışmamızın örneklem grubunu oluşturan bireylerin dans merkezlerinde yapılan etkinlik/eğitimlere katılımı algılanan özgürlük ve mutluluk düzeylerini artırdığı söylenebilir.
Serbest zamanda sıkılma algısı, akıllı telefon bağımlılığı ve yalnızlık düzeyi ilişkisi (Lise öğrencileri örneği)
Araştırmanın amacı, lise eğitimi veren okullarda öğrenim gören öğrencilerin serbest zamanda sıkılma algısı, akıllı telefon bağımlılığı ve yalnızlık düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma evrenini, Manisa İli Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı lise eğitimi veren okullarda öğrenim gören öğrenciler oluştururken, çalışma grubunu ise öğrenciler içerisinden akıllı telefon sahibi olan ve kolayda örneklem metodu ile seçilen yaş ortalamaları 505 erkek (Ortyaş=16.26± 1.11) ve 564 (Ortyaş=16.17± 1.04) kadın olmak üzere toplam 1069 (Ortyaş=16.21± 1.08) gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Türkçe'ye uyarlama çalışmaları; Noyan vd. (2015) tarafından yapılan "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu" (ATBÖ-KF), Kara, Gürbüz ve Öncü (2014) tarafından yapılan "Serbest Zamanda Sıkılma Algısı Ölçeği" (SZSAÖ) ve Yıldız ve Duy (2014) tarafından yapılan UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu (UYÖ-KF) uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; frekans, aritmetik ortalama, standart sapma; bağımsız örneklemler için t testi, MANOVA, ANOVA ve Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. Verilerin parametrik testlerin ön şartlarını sağlayıp sağlamadığına Skewness ve Kurtosis (verilerin normal dağılım durumu) değerleri ve Levene (varyans eşitliği) testi sonuçları incelenerek karar verilmiştir. Araştırma bulgularında; ATBÖ-KF'ye ilişkin ANOVA test sonuçlarının "telefon kullanma saati" ve "fiziksel aktivitelere katılım sıklığı", UYÖ-KF'ye ilişkin ANOVA test sonuçlarının "günlük telefonu kontrol etme", "telefon kullanma saati", "akıllı telefon bağımlılığı durumu", "serbest zamanı değerlendirmede güçlük çekme" ve "fiziksel aktivitelere katılım sıklığı" ve SZSAÖ'ye ilişkin MANOVA test sonuçlarının ise "cinsiyet", "günlük telefonu kontrol etme", "telefon kullanma saati", "akıllı telefon bağımlılığı durumu", "serbest zamanı değerlendirmede güçlük çekme" ve "fiziksel aktivitelere katılım sıklığı" değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. SZSAÖ alt boyutlarından "sıkılma" alt boyutu ile UYÖ-KF arasında pozitif yönde düşük düzeyde ve "doyum" alt boyutu ile UYÖ-KF arasında ise negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak; katılımcıların ATBÖ-KF, UYÖ-KF ve SZSAÖ'ye ilişkin ortalama puanları çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaştığı, öğrencilerin ATB düzeyi puan ortalamalarının yüksek olduğu, serbest zamanda sıkılma algıları yükseldikçe yalnızlık düzeylerinin yükseldiği ve serbest zamandan doyumlarının azaldığı, fiziksel aktivitelere katılım yükseldikçe ise akıllı telefon bağımlılığı ve yalnızlık ve sıkılma algısı düzeylerinin azalarak, doyumlarının arttığı sonucuna varılmıştır.
Kültürel / kamusal bir deneyim mekânı, gündelik hayat ve boş zaman etkinliği olarak park: Gaziantep kenti örneği
Parklar, sanayileşmenin ve kentleşmenin sonucunda ortaya çıkmış mekânlardır. Bu anlamda park deyince ilk olarak, insanların çeşitli rekreasyonel ihtiyaçlarını karşıladığı, dinlendiği, yeşilliğin ve doğanın ön planda olduğu bir alan akla gelmektedir. Ancak park, yalnızca fiziksel niteliklerle tarif edilebilecek bir unsur değildir. Özellikle Gaziantep kenti açısından toplumsal perspektiften bakıldığında, insanların anlam yüklediği mekânlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim Ramazan ayı içerisinde çeşitli etkinliklerin gerçekleştirildiği parklar; geçmişten beri sahre, kaymak yemeye gitme, Hıdırellez kutlamaları gibi geleneklere ev sahipliği yapmaktadır. Bu gelenekler parklara bir kimlik atfederken, aynı zamanda onları kent kültürünün ve gündelik hayatın bir parçası; sıradan bir yer değil, anlam yüklenmiş bir mekân haline getirmektedir. Böylece insanların boş zamanlarını değerlendirmede kültürel bir role sahip olan parklar, Gaziantep insanının evle olan ilişkisinin bir devamı olarak görülmektedir. Neticede park diye gördüğümüz yeşillik, insanların anlam dünyalarında bambaşka kıvrımlara ve güzergâhlara sahiptir. Dolayısıyla çalışmada Gaziantep insanının parkla kurduğu temas ve bu mekânda büyüttükleri hikâyeler açıklanmaya çalışılacaktır. Öte yandan parkın kökenlerine baktığımızda biçimsel, toplumsal ve kültürel açıdan çeşitli uğraklar karşımıza çıkmaktadır. Nitekim kökeni "Cennet Bahçesi" mitine kadar yaslanan park kavramının modern dünyadan önce daha çok kraliyet ve sarayların sınırları içerisinde yer alan ya da zengin insanların evlerinin etrafına inşa ettikleri bahçelere işaret ettiği görülmektedir. Ayrıca tarihsel süreç içerisinde günümüz parklarıyla toplumsal ve kültürel olarak benzer işlevlere sahip kamusal mekânlar kendini göstermektedir. Bu noktada Antik dönemden Rönesans'a kadar uzanan; Antik Yunan'da agoralar, Roma'da forumlar, Ortaçağ meydanları ve Rönesans meydanları gibi farklı tarihsel uğraklara baktığımızda, içerisinde bulundukları dönemin toplumsal hayatının vazgeçilmez mekânlarından biri olduğu görülmekte ve günümüz kamusal mekânlarının, dolayısıyla parkların toplumsal ve işlevsel anlamda ilk örneklerini oluşturduğunu söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Mekân, Kent Kültürü, Park ve Gelenek, Sahre, Sınıf, Kimlik.
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının yaşam kalitesi ve içsel boş zaman motivasyonunun rekreasyonla arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının yaşam kalitesi ve içsel boş zaman motivasyonunun rekreasyonla arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise araştırmacı tarafından geliştirilen ''Kişisel Bilgi Formu'', Weissinger ve Bandalos'un (1995) geliştirdiği, Özdemir, Ayyıldız Durhan ve Karaküçük'ün 2020 yılında geçerlik güvenirlik çalışması yaparak uyarladıkları "İçsel Boş Zaman Motivasyon Ölçeği" (InstrinsicMotivationScale ILM) ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen, Eser ve ark. (1999) tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan '' SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu'' kullanılmıştır. Çalışmaya Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan Bolu, Düzce, Zonguldak, Bartın ve Karabük illeri Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarından toplam 354 personel katılım sağlamıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak yapılmış olup, verilerin değerlendirilme aşamasında ise tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak yüzde, sayı, standart sapma ve ortalama kullanılmıştır. İki ölçeğin ilişki analizinde Korelasyon testi, ikili karşılaştırma analizinde Mann-Whitney U ve çoklu karşılaştırma analizinde Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Çalışmada ölçekler ile elde edilmiş olan sonuçlara göre içsel boş zaman motivasyon ölçeği ve yaşam kalitesi ölçeği arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişkiye rastlandığı görülmüştür. Bu bağlamda, bireylerin düzenli rekreatif etkinliklere katılım gösterdiklerinde, sağlığın geliştirilmesi ve korunmasında, yaşam kalitesi düzeylerinin artmasında önemli bir yer tuttuğu sonucuna varılmıştır.
Gençlerin serbest zamanlarını değerlendirmelerinde sosyal medyanın etkisi: Düzce Üniversitesi örneği
Bu araştırmanın amacı, üniversiteli gençlerin serbest zamanlarını nasıl değerlendirdiğini öğrenmek ve sosyal medya kullanımlarının, serbest zamanlarını değerlendirmede etkisinin olup olmadığını anlamaktır. Araştırmada, tesadüfi örneklem ile belirlenen 506 üniversite öğrencisine, serbest zamanı değerlendirme durumlarını ve sosyal medya kullanımlarını ölçmek için oluşturulan anket formu uygulanmıştır. Anketlerin cevapları SPSS veri programına girilmiş, çeşitli değişkenler karşılaştırılmış ve Ki-kare analizi yapılarak sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmada, gençlerin çoğunluğunun (%33,7) günde 6 saat ve üzeri serbest zamana sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Üniversiteli gençlerin serbest zamanlarında en çok internette vakit geçirdiği ve müzik dinlediği; genç kadınların daha çok dizi-film izlediği, sinema ve tiyatroya gittiği ve kitap-dergi okuduğu; genç erkeklerin ise daha çok bilgisayar ve telefonda oyun oynadığı, bireysel ya da takım sporları yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Gençler, serbest zaman etkinliklerine katılmamalarının en önemli nedeni olarak bulundukları şehirde imkân olmaması ve maddi yetersizlik olduğunu belirtmişlerdir ve bu sonuçlarda gençlerin ailelerinin ekonomik durumlarının da etkisi olduğu gözlenmiştir. Maddi durumu düşük gençler, maddi yetersizlik nedeniyle serbest zaman etkinliklerine katılmazken, maddi durumu yüksek gençler bulundukları şehirde imkân olmaması nedeniyle serbest zaman etkinliklerine katılmadıklarını belirtmiştir. Üniversiteli gençlerin çoğunluğu (%39,7) günde 3-4 saat sosyal medya kullandıklarını belirtmiştir. Gençlerin en sık kullandığı ilk üç sosyal medya platformu Whatsapp, Instagram ve Youtube olmuştur. Genç kadınların, genç erkeklere göre çeşitli sosyal medya platformlarını daha sık kullandığı sonucuna ulaşılmıştır. Genç kadınların sosyal medyada arkadaş edinmeyi güvenli bulmadığı, genç erkeklerin ise sosyal medya üzerinden arkadaş edinme fikrine sıcak baktığı gözlenmiştir. Üniversiteli gençler, sosyal medyayı daha çok eğlenmek, rahatlamak ve serbest zamanlarını değerlendirmek için kullandıklarını ve sosyal medyanın kendileri için bir alışkanlık olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmada, üniversiteli gençlerin genel olarak serbest zamanlarının çoğunu sosyal medya platformlarında ve dijital ortamlarda geçirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisinde boş zaman tatminin aracılık etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, boş zaman tatmininin boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisindeki aracılık etkisini incelemektir. Bununla birlikte değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Veri toplama aracı olarak ilgili alan yazından elde edilen bilgiler ışığında oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Araştırma, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan üniversitelerde lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilere yönelik olarak Ocak 2021-Mart 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Yapılan anket çalışması sonucunda kullanılabilir ve analize dahil edilebilir 433 anket verisine ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotezler ve elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modeli testi ve SPSS ile ölçülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birbirleri arasında ilişkili oldukları görülmektedir. Boş zaman tatmininin, boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisindeki aracılık etkisinin kısmen desteklendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle ilgili alan yazın araştırmacılarına ve kuruluşlara çeşitli öneriler sunulmaktadır.
Doğa sporları ile ilgilenen bireylerin ekorekreasyonel tutumu
Doğada yapılan sporların doğal kaynaklara zarar vermeden bir sorumluluk içinde gerçekleştirilmesi gerektiği önem arz etmektedir. Bu düşüncelerden yola çıkarak araştırmamızda; doğa sporcularının ekorekeasyona yönelik tutumlarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırmada TRB1 bölgesinde bulunan bisiklet, dağcılık, yamaç paraşütü ve oryantring spor kulüplerine ve derneklerine bağlı sporculardan oluşan toplam 742 doğa sporcusundan 243 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak tarafımızca hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' ve Durhan tarafından geliştirilen, 'Ekorekreasyona Yönelik Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 23 paket programından yararlanılmıştır. Araştırma bulgularında alt boyut değişkenine göre anlamlı farklılıklara bakıldığında; cinsiyet değişkenine göre antipatik tutum, eğitim düzeyi değişkenine göre davranışsal tutum, medeni durum değişkenine göre davranış ve antipati, spor branşı değişkenine göre bireysel ve toplumsal, spor yapma yılı değişkenine göre davranış ve doğayla iletişim, doğa sporuna ayrılan süre açısından toplumsal ve davranış, ailesinde kendisinden başka doğa sporu ile ilgilenen bireylerin davranışsal, bireysel, antipati, çevresel duyarlılık ve ekorekeasyona yönelik tutumlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak doğa sporcularının ekorekreasyona yönelik tutumlarının yüksek olduğu, aile içerisinde doğaya olan ilgi diğer aile bireylerini de etkilediği ve doğa içinde geçirilen zaman artıkça, sporcuların davranış, doğayla iletişim ve çevresel duyarlılıklarının artığı görülmekte olup buna karşılık antipati alt boyutunda alınan puan ortalamalarının göz ardı edilememesi gerektiği görülmektedir.
İnfaz koruma memurlarının sportif serbest zaman ilgilenimi ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri
Gelişen teknoloji sayesinde sosyal hayatta çalışma saatleri kısalmış ve bireylerin boş zamanları artmıştır. Bu artışla birlikte bireyler işten arta kalan boş zamanlarını değerlendirmeye çalışmışlardır. Boş zamanlarında katıldıkları etkinlikler kişiden kişiye farklılık gösterir. Dolayısıyla bu durum katılım konusunun önemini vurgulamaktadır. Özellikle sportif boş zaman katılımı, boş zamanın değerlendirilmesinde önemli bir faaliyet olarak görülmüştür. Bu çalışmanın konusu, insan hayatında artan boş zaman kullanımındaki farklılıklar ve bu farklı boş zamanı kullanmanın riskleri ve faydalarıdır. Boş zamanın bireysel ve toplumsal faydalarına daha fazla erişebilmek için bu ayrımın bilincinde olunması gerekmektedir. Bu çalışmada, serbest zaman Türkiye'de bugüne kadar pek üzerinde durulmayan sıradan ve sistematik boş zaman etkinlikleri bağlamında farklı boyutlarıyla incelenmiştir. Serbest zaman kullanımındaki farklılıklar hakkında bilgi verilerek, sistemli ve getirisi daha yüksek olan boş zaman etkinliklerine dikkat çekilmiş ve yaygınlaştırılması için öneriler sunulmuştur. Bu araştırmanın amacı, serbest zaman etkinliklerine katılan cezaevi ve koruma görevlilerinin katıldıkları etkinliklere ilişkin katılım düzeylerini ölçmek ve psikolojik dayanıklılıklarına etkisini araştırmaktır. Bu amaçla Kyle, Absher, Norman, Hammitt ve Jodice tarafından geliştirilen 'Serbest Zaman Eğilim Ölçeği'nin (SZEÖ) uyarlama çalışmasını gerçekleştiren Gürbüz, Çimen ve Aydın'ın çalışmasında kullanılan ölçek kullanılmıştır. Işık (2016) Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizi SPSS 22.0 paket programı kullanılacaktır. İstatistiksel yöntem olarak betimsel istatistiklerle birlikte korelasyon analizi, Bağımsız Örneklem t-testi ve One Way ANOVA analizleri kullanılacaktır. Sportif serbest zaman ilgileniminde yaş, eğitim değişkeni, spor yapma yaşı ve çalışma saatleri açısından farklılık tespit edilmemiştir. Evli, erkek, 6-10 yıl spor yapan Sportif serbest zaman ilgileniminde daha yüksek olduğu görülmüştür. Psikoljik dayanıklılık ve Mantıksal analiz erkek katılımcıların, Psikolojik dayanıklılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Lisans eğitim düzeyinde olan katılımcıların, Psikolojik dayanıklılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların Spor yapan katılımcılların PDÖ ve Problemi çözme gücünün daha yüksek olduğu görülmüştir. Spor yapma yaşı, çalışma yılı, çalışma saati boyutlarında Psikolojik dayanıklılıklarında anlamlı fark bulunmamıştır. Serbest zaman ilgilenimi ile Psikolojik dayanıklılğık arasında yaklaşık %35 oranında pozitif yönlü bir etki söz konusudur. Sportif Serbest zaman ilgileniminin, psikolojik dayanıklığını %12.5 oranında arttırdığı görülmektedir.
Kamu çalışanlarının rekreasyon aktivitelerine katılımı, serbest zaman doyumu ve algılanan stres arasındaki ilişkinin tespitine yönelik bir araştırma
Çalışmada kamu çalışanlarının rekreasyon aktivitelerine katılımı, serbest zaman doyumu ve algılanan stres arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, "Alberta Recreation Survey" çalışmasından yararlanılarak oluşturulan Rekreasyon Aktiviteleri Katılım sıklığı formu, serbest zamandan elde edilen doyumu ölçmek için geliştirilen serbest zaman doyum ölçeği ve kamu çalışanlarının algıladıkları stres düzeyini ölçmek için algılanan stres ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde görev yapmakta olan 18.133 kamu personelleri oluşturmaktadır. Bu evrene göre örneklem büyüklüğü en az 376 olmalıdır. Ve bu çalışmada bu sayı aşılarak kamu çalışanlarıyla toplamda 400 adet anket yapılmış olup 380 anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma sonucunda, kamu personellerinin diğer aktiviteler kategorisinde yer alan video oyunları, internette vakit geçirmek, televizyon izlemek, masa, kart oyunları oynamak, seyirci olarak spor etkinliklerine katılmak gibi aktivitelere daha çok katılım gösterdikleri, grup aktivitelerini ise daha az tercih ettikleri tespit edilmiştir. Rekreasyon aktivitelerine katılım sıklığıyla serbest zaman doyumu arasındaki ilişkiye bakıldığında ise fiziksel aktivitelere katılım, kültürel aktivitelere katılım ve hobilere katılım arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Rekreasyon aktivitelerine katılım ile algılanan stres arasındaki etkinin kültürel aktivitelerin strese pozitif yönde ve anlamlı bir etkisi; hobilerin pozitif yönde ve anlamlı bir etkisi ve diğer aktivitelerin negatif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Rekreatif amaçlı kayak sporu yapan bireylerin serbest zaman ilgilenim ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı; rekreatif faaliyet olarak kayak sporu yapan bireylerin demografik özellikleri ile serbest zaman ilgilenim ve mutluluk düzeylerinin arasındaki farklılığın tespit edilmesidir. Araştırmaya Bingöl Haserek Kayak Merkezinde 2021-2022 kayak sezonunda konaklamalı olarak rekreatif amaçlı kayak sporu yapan rastgele seçilmiş 302 birey katılmıştır. Çalışmada verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılara ait demografik özellikler için kişisel bilgi formu, Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (SZİÖ) ve Oxford Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 programı ile yapılmış olup, istatistiksel çözümlemelerin anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Analiz sonucunda cinsiyet, yaş, eğitim, medeni durum, aylık gelir, kayak sporu uğraş yılı ve kaç farklı kayak merkezinde bulunma durumuna göre serbest zaman ilgilenim düzeyinin ve mutluluk düzeyinin farklılaştığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Bingöl ili Haserek Kayak Merkezi'nde 2021-2022 kayak sezonunda konaklamalı olarak rekreatif amaçlı kayak sporu yapan bireylerin Serbest zaman ilgilenim düzeylerinin yüksek olduğu ancak kayak sporuna ilişkin mutluluk düzeylerinin orta seviye olduğu belirlenmiştir.
Belediyelere ait gençlik merkezlerinde etkinliklere katılan bireylerin serbest zaman doyum düzeyleri, memnuniyet ve beklenti düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye de Yerel Yönetimlere bağlı Gençlik Merkezlerinde Etkinliklere Katılan Üyelerin serbest zaman doyum düzeyleri ile memnuniyet ve beklenti düzeyleri arasındaki ilişkinin farklı değişkenler tarafından incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenirlilik sınaması yapılan Gençlik Merkezi Memnuniyet Ölçeği "GMMÖ" ,Gençlik Merkezi Beklenti Ölçeği "GMBÖ" ölçeği ve Beard ve Raghed (1980) tarafından geliştirilen Gökçe ve Orhan (2011) tarafından Türkçe' ye uyarlanarak, geçerlilik ve güvenirliliği yapılan Serbest Zaman Doyum Ölçeği "SZDÖ" ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, 2017-2018 yılları arasında 7 büyükşehir, 5 şehir ve 8 merkez ilçe belediyelerine ait toplam 78 Gençlik Merkezlerinde 898'i erkek,1155'i kadın olmak üzere 2053 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizi SPSS 25 ve AMOS 18 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bir nicel ve bir kategorik değişken arasında yapılacak ikili karşılaştırmalarda verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile sınanmış olup Mann-Whitney U testi ile Kruskal-Wallis-H testi kullanılmıştır. Ayrıca anlamlı farklara ait grup içi ikili karşılaştırmalar yine Mann-Whitney U testi ile yapılmıştır. İki nicel değişken arasında yapılan karşılaştırmalarda ise veriler normal dağılıma uygunluk göstermediği için Spearman korelasyonu kullanılmıştır. Sonuç olarak, etkinliklerin eğitim durumundan erkeklerin kadınlara göre (2,11) etkinliklerin yeterliliği bakımından ise kadınların erkeklere oranla daha fazla memnun oldukları (2,01) erkeklerin kadın katılımcılara göre kendilerini fizyolojik olarak daha iyi hissettikleri (3,50) ve estetik yönünden daha iyi durumda oldukları (3,75) belirlenmiştir. 25 yaş ve üzerinde olan ve etkinliklere katılanların bu etkinliklerin yeterliliği konusunda daha memnun durumda oldukları (2,01) yaşları 21-28 yaş arasında olan katılımcıların serbest zaman doyum düzeyleri diğer yaş gruplarına oranla daha yüksektir(3,87-3,83). Ayrıca gelir durumu arttıkça etkinliklerin yeterliliğinden memnun olma düzeylerinde artış olduğu, gelir durumu yüksek olan bireylerin psikolojik olarak kendilerini daha iyi hissettikleri (3,52) görülmüştür. Anahtar kelimeler; Gençlik Merkezleri, Serbest Zaman, Beklenti, Memnuniyet, Belediye
Ortaokul öğrencilerinin ders dışı serbest zamanlarını değerlendirme biçimlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi(Çameli ilçesi örneği)
Araştırmada ortaokul öğrencilerinin serbest zaman tercihlerinin bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarama modelinde bir araştırmadır. Tarama modeli geçmişte veya o anda var olan bir durumu var olduğu şekliyle tanımlamayı amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Denizli İli Çameli İlçesinde öğrenim gören ortaöğretim öğrencileri, örneklemini ise bu öğrencilerden tesadüfî yöntemle seçilmiş 204 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak spor bilimciler ve ölçme-değerlendirme uzmanlarının görüşleri alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Anket katılımcıların serbest zaman tercihlerini belirlemek için açık ve kapalı uçlu sorular ile çoktan seçmeli sorulardan oluşmuştur. Anketler katılımcılarla birebir görüşülerek doldurtulmuştur. Bu şekilde 107 kadın, 97 erkek olmak üzere toplam 204 birey anketlere cevap vermiştir. Elde edilen veriler değerlendirilmek için uygun istatistik programa aktarılmıştır. İstatistik işlem olarak frekans-yüzde (%) dağılımı ve çapraz tablo (crosstab) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, katılımcıların en çok tercih ettikleri etkinlikler; televizyon izleme, müzik dinleme, kitap okuma, en az tercih ettikleri etkinlikler; gazete-dergi okuma, sinema- tiyatroya gitme olarak tespit edilmiştir. Cinsiyet ve ikamet edilen yer değişkenlerine göre ise katılımcıların görüşlerinin çoğunlukla benzerlik gösterdiğini söyleyebiliriz.
Farklı yapılandırılmış okul bahçelerinin boş zaman değerlendirme olanağı olarak teneffüs kullanım zamanına olan etkisi
Bu araştırma ile okul bahçesinde yapılacak düzenlemeler ile teneffüslerde öğrencilerin okul bahçesi kullanım şekilleri ve oranlarındaki değişikliği tespit etmek ve öğrencilerin aktif boş zaman katılımına yönelten en etkili okul bahçesi düzenlemesinin nasıl olması gerektiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada deneme modeli yaklaşımlarından kontrol gruplu son test yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara Akyurt Kozayağı Ortaokulu'nda eğitim gören 50 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öğrenciler ilk olarak 2 hafta boyunca yapılandırılmamış okul bahçesinde, daha sonra 2 hafta boyunca spor materyalleri ile yapılandırılmış okul bahçesinde ve son olarak 2 hafta boyunca yer oyunları ile yapılandırılmış okul bahçesinde gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiş ve yapılan analizler sonucunda okul bahçesinin spor materyalleri ile yapılandırılması sonucunda öğrencilerin teneffüslerde sportif katılıma, yer oyunları ile yapılandırılması sonucunda ise fiziksel (aktif) oyuna yöneldikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul bahçesinin yapılandırılması sonucunda öğrencilerin teneffüslerde bahçe kullanım oranlarında önemli oranda artış tespit edilmiştir. Çalışmanın genel sonuçları değerlendirildiğinde yeni yapılacak okul planlamalarında bahçelerin çeşitli spor materyalleri ve yer oyunlarıyla donatılması önerilmektedir.
Ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor tesislerinin sahip olması gereken özelliklerinin belirlenmesi
Binicilik sporu faaliyetlerinde boş zamanların verimli ve sağlıklı değerlendirilmesi, binicilik aktivitelerine katılan bireylerin güveni ve memnuniyeti için oldukça önemlidir. Bu bağlamda ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor kulübü tesislerinde en başta sağlıklı bir emniyetin sağlanması ve boş zaman aktivitelerinin sorunsuz değerlendirilmesi için iyi planlanma ve düzenlenme şarttır. Başarılı ve örnek bir ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor kulübü tesislerinin ise hizmet sürekliliği ve kalitesi için belirli standartları taşıması gerekmektedir. Bu nedenle araştırmanın amacı; ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor kulübü tesislerinin sahip olması gereken özelliklerin belirlenmesi olarak saptanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 1923 yılında kurulan, 2006 yılında özerk hale gelen Türkiye Binicilik Federasyonu bünyesinde kayıtlı ve federe on beş ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor kulübü tesisleri gözlem tekniği ile incelenmiş ve binicilik spor kulübü kulüp başkanları, tesis yöneticileri, tesis çalışanları, antrenörler, biniciler, veteriner hekimler, nalbantlar, seyisler, at sahipleri, müşteriler ve alan uzmanları ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ticari rekreasyon işletmesi olarak binicilik spor kulübü tesislerinde belli standartları oluşturabilmek ve yeni kurulacak binicilik spor kulübü tesislerine yol göstermek amacıyla at refahı, binici, ziyaretçi sağlığı ile güvenliği ön planda tutularak belirlenen bu özellikler, standartlaşma sürecine katkı sağlayarak kaliteli binicilik spor tesislerinin oluşumuna zemin hazırlayacaktır.
Doğal afetler sonrasında boş zaman aktivitesine katılımın psikolojik etkileri: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi örneği
Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depremini Kahramanmaraş ilinde yaşayan depremzedelerin boş zaman aktivitelerine katılımının deprem sonrası travma düzeylerine, mutluluk düzeylerine ve boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejilerine olan etkilerini açıklamayı hedeflemektedir. Çalışmada anket ve kolayda örnekleme yöntemiyle veri toplanmış olup çalışmanın örneklemini (N=752) birey oluşturmaktadır. Araştırmada sosyo-demografik sorularla birlikte dört farklı ölçek kullanılmıştır. Toplanan verilerin istatistiksel analizi SPSS 26.0 programı ile yapılmıştır. Çalışma sonucunda deprem sonrası travma düzeyi puanlarının kadın örnekler lehine olduğu, boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji puanlarının kadın örneklerde daha yüksek olduğu, kadın ve erkek örnekler arasında mutluluk puanlarında anlamlı farklılık olmadığı, kadınların erkeklere göre boş zaman aktivitelerine daha sık katılım gösterdikleri, evleri depremden sonra yıkılan bireylerin deprem sonrası travma düzeylerinin evleri az hasarlı olan bireylere göre daha yüksek olduğu, depremde on kişiden fazla yakınını kaybeden bireylerin depremde yakınını kaybetmeyen bireylere göre deprem sonrası travma düzeyi puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapısal eşitlik modeline ilişkin bulgularda ise boş zaman katılımının boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejisi üzerinde anlamlı etkisinin olduğu, boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejisinin de deprem sonrası travma düzeyi üzerinde anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Deprem sonrasında sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerin boş zaman aktivite katılımını arttırmaya yönelik çalışmalar ortaya koyması önerilmektedir.
Rekreatif aktivitelere katılımın futbol hakemleri üzerinde örgütsel bağlılıkları ve yaşam doyumlarına etkisi: Eskişehir ili örneği
Bu çalışma Eskişehir ilindeki hakemlerin rekreatif aktivitelere katılımlarının örgütsel bağlılık ve yaşam doyumlarının olan etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemini N=87 hakem oluşturmaktadır. Çalışmamızda veri toplamak amacı ile demografik soruların yanında "Anlamlı Etkinliklere Katılım Ölçeği", "Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve "Yaşam Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler Google formlarda oluşturulan online anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin istatistiksel analizi SPSS 26.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde yaşam doyumu puanlarını gelir düzeyi ve medeni durum değişkenleri özelinde anlamlılık gösterdiği görülmektedir. Ülkemizde kamu kurumları başta olmak üzere rekreasyonun kâğıt üzerinde değil iş hayatının ve sosyal yaşantının tam içinde yer alması ve daha anlaşılır kılınması gerekmektedir. Rekresyonun performansa, yaşam doyumuna, örgütsel bağlılığa ve bireylerin yenilenmesine olan etkileri sıkça gündeme getirilerek Ülkemizde rekreasyonun içinde yer aldığı politikalar güdülmelidir.
Masabaşı çalışanlarının sağlık algılarının boş zaman tutum ve boş zaman katılımlarına göre değerlendirilmesi
Mesai saatlerinde uzun oturma sürelerine maruz kalan masabaşı çalışanlarının mesleki dezavantajları, onlarda hareketsiz yaşam tarzına sebep olur. Hareketsiz yaşam tarzı fiziksel, fizyolojik, sosyal ve psikolojik yönden masabaşı çalışanlarının sağlığını olumsuz yönde etkiler. Bu durumda masabaşı çalışanlarının sağlık algısı; boş zaman tutum ve davranışına bağlı olarak etkilenecektir. Bu çalışmanın amacı masabaşı çalışanlarının sağlık algısı, boş zaman tutum ve boş zaman katılımlarını tespit ederek; boş zaman tutum, boş zaman katılım ve sağlık algısı ilişkisini belirlemek; boş zaman tutum ve boş zaaman katılımlarının sağlık algılarına olan etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar ilinde resmi ve özel kuruluşlarda görev yapan masabaşı çalışan bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden gönüllü olarak katılım sağlamış 179 kadın ve 255 erkek olmak üzere toplam 434 masabaşı çalışan birey oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, sağlık algısı ölçeği, boş zaman katılımı ölçeği ve boş zaman tutum ölçeğinden oluşan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında tanımlayıcı istatistikler, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi testlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca araştırma modeli Yapısal Eşitlik Modeli ile ortaya konulmuştur. Çalışmada kadınların erkeklerden; bekar olanların evli olan katılımcılardan boş zaman katılımı puan ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edildi. Düzenli egzersiz yapan bireylerin düzenli egzersiz yapmayan bireylere göre boş zaman tutum ve boş zaman katılım puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerinin sağlık algısı puanlarında farklılık oluşturmadığı belirlendi. Katılımcıların boş zaman tutmu ile boş zaman katılımı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu tespit edilirken; boş zaman tutum ve boş zaman katılım puanları ile sağlık algısı puanları arasında ise ilişki olmadığı belirlendi. Ayrıca katılımcıların boş zaman tutumlarınının sağlık algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermediği, ancak boş zaman katılımlarının sağlık algısı üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu tespit edildi. Bu durumun tek başına boş zaman tutumunun sağlık algısı üzerine etkisinin olmadığı ancak boş zaman tutumu ile birlikte boş zaman katılımı aracı değişkeni etkileşiminin sağlık algısı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlendi. Sonuç olarak katılımcıların boş zaman tutumları, boş zaman katılımları ve sağlık algılarının ortalama puan üzerinde olduğu belirlendi. Boş zaman tutumu ile boş zaman katılım arasında pozitif ilişki olduğu belirlendi. Ayrıca boş zaman tutumunun sağlık algısını boş zaman katılımı aracı değişkeni ile birlikte etkilediği belirlendi. Betimsel araştırma olan bu çalışma sonuçlarının deneysel çalışmalara referans oluşturacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler : Masabaşı çalışanlar, rekreasyon, sağlık algısı, boş zaman katılımı, boş zaman tutum.