Ekoturizm
58 theses under this subject heading
Gaziantep'in ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi: Sürdürülebilir turizm için ekoturizm rotasının belirlenmesi
Doğal ve kültürel değerlerin korunması, gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir yere sahip olan ekoturizmin popülerliği çevresel, kültürel ve ekonomik getirileriyle birlikte tüm dünyada giderek artmaktadır. Ekoturizm; toplumsal refahı önemseyen ve çevre korumacı bir turizm türü olup sürdürülebilir turizmin bir gerekliliğidir. Özellikle ekoturizm potansiyeline sahip alanların belirlenmesi, sürdürülebilir turizm kapsamında çeşitli turizm faaliyetlerinin de tanıtılmasında önem arz eder. Araştırmada, Gaziantep ilinin ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi ve sürdürülebilir turizm için ekoturizm rotasının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma; elde edilen verilerden hem genellenebilir hem de derinlemesine sonuçlar elde etmek amacıyla karma yöntemler araştırması şeklinde tasarlanmıştır. Araştırma deseni olarak eşzamanlı/sıralı/yakınsayan desen kullanılmıştır. Araştırmanın amacını gerçekleştirebilmek için 22 kişiden oluşan iki farklı uzman grubuyla olmak üzere toplam 44 kişiyle görüşülmüştür. Araştırmada nicel veriler elde edilmesi amacıyla anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 25.0 istatistik paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel veri setinin elde edilmesi amacıyla ise yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak analize tabi tutulmuştur.Yapılan araştırmanın nicel veri setiyle yapılan analizler sonucunda 6 değişken ve 27 alt ölçüt bulunan Ekoturizm Fırsat Yelpazesi ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel veri seti ile yapılan analizleri sonucunda elde edilen verilerden yola çıkarak toplam 4 ana tema 14 kod ve 98 alt koddan oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın hem nicel veri setiyle hem de nitel veri setiyle elde edilen bulgular ışığında Gaziantep'te bulunan bu 15 ekoturizm alanı potansiyelinin yeterince kullanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yumurtalık ilçesi turizm planlaması
Yumurtalık İlçesinin farklı amaçlara hizmete den alan kullanımları ve bunun yanında Turizm merkezi olarak ilan edilmesi bu alanda var olan kullanım yoğunluğunu arttıracağı görüşünden hareketle bu çalışmada ilçenin doğal ve kültürel değerlerinin ön planda tutulduğu Turizm planlaması hedeflenmiştir. Çalışmada hedeflenen amaçlara ulaşmak için uygun yöntem olarak Çok Kriterli Analiz (Multi Criteia Analysis-MCA) yöntemi uygulanmıştır. bu yöntemin araştırmamızın hedeflerine uygun olan bölümleri alınarak Yumurtalık İlçesi için kitle turizmine ve eko turizimine uygun alanlar konmuştur.Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre 35610,64 hektarlık araştırma alanının %22.72'si kitle turizmine, %25.7'side eko turizmine göre "Uygun" alanlar olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu alanların kitle turzim ve eko turizm amaçlı kullanım önerileri haritalanmıştır. Buna göre; Yumurtalık İlçesinin doğu ve batısı halindeki kısımlar ilgili kurumlar tarafından taşıma kapasiteleri hesaplanarak kitle turizmine, Tabiatı Koruma Alanı ve Yumurtalık Lagünü, bitki gözlemleme, kuş gözlemciliği, denizkaplumbağası izleme, yaban hayatı gözleme, doğa yürüyüşü, atlı doğa yürüyüşü, akarsu turizmi, resim, fotoğraf ve su sporları vb. aktiviteleri içeren eko turizme, Arkolojik Sitler ise tarihi dokusuyla ve Haylazlı Yeniköy ve Hamzalı yerleşimleride içinde barındırdığı Muhacir ve Yörük kültürü ile kültür-tarih turzmine uygun görülmüştür.
Sürdürülebilir peyzaj kapsamında Yozgat/Akdağmadeni'nin ekoturizm potansiyeli ve yerel halkın farkındalık düzeyinin incelenmesi
Sürdürülebilirlik, doğal kaynakların korunması, ekonomik ve sosyal refahın artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Ekoturizm, doğal alanların korunmasını desteklerken yerel kalkınmaya katkıda bulunan bir turizm türü olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, Yozgat ili Akdağmadeni ilçesinde ekoturizm potansiyelini değerlendirmek ve mevcut eksiklikleri belirleyerek sürdürülebilir kalkınmaya yönelik öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, yerel halkın ekoturizm algısı ve farkındalığını belirlemek için demografik veriler analiz edilmiş, ekoturizm faaliyetlerine katılım düzeyleri incelenmiş ve ekoturizmin yerel kalkınma üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bulgular, doğa yürüyüşü (trekking), bisiklet turizmi ve kültür turizminin en çok tercih edilen ekoturizm faaliyetleri olduğunu ortaya koymuştur. Ancak, altyapı eksiklikleri, yerel yönetimlerin politika eksikliği ve halkın bilinç düzeyinin düşük olması gibi unsurlar, bölgenin ekoturizm potansiyelinin tam anlamıyla değerlendirilememesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, Akdağmadeni ilçesinin ekoturizm destinasyonu olarak gelişebilmesi için yerel yönetimlerin destekleyici politikalar geliştirmesi, toplumun ekoturizm konusunda bilinçlendirilmesi, altyapının güçlendirilmesi ve doğa turizmine yönelik tanıtım faaliyetlerinin artırılması gerekmektedir. Bu doğrultuda önerilen stratejik planlama çalışmaları hem bölgenin ekonomik kalkınmasını destekleyecek hem de doğal ve kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacaktır.
Kapadokya Bölgesi'nin ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından değerlendirilmesi
Dünya genelinde küreselleşmenin de etkisi ile her sektörde olduğu gibi turizm sektöründe de arz ve talep yönlü bir değişim yaşanmaktadır. Bu değişimin bir sonucu olarak yeni turizm çeşitleri ortaya çıkmaktadır. Özellikle 2000'li yıllardan sonra önemini gittikçe artıran ekoturizm de bu türlerden biridir. Ekoturizmin gün geçtikçe önem kazanması, hakkında yapılan çalışmaların da artmasına neden olmuş ve konu hakkında geniş bir literatür oluşmaya başlamıştır. Dünya turizm pazarında önemli bir yere sahip Türkiye'de de konu 2000'li yıllarda gündeme girmiştir. Ekoturizm ile ilgili ülkemizde yapılan çalışmalar incelendiğinde; ülke içerisinde yer alan turizm destinasyonlarının ekoturizm potansiyellerinin belirlenmesi üzerine yoğunlaşıldığı görülmüştür. Literatür incelemesinde, Kapadokya Bölgesi ile ilgili bölgeye uygun tüm ekoturizm aktivitelerini kapsayan ve bu aktivitelerin yerli turistler tarafından değerlendirilmesini amaçlayan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Yapılan bu tezde bölgenin sahip olduğu ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından nasıl değerlendirildiği araştırılmıştır. Tez teori ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Tezin teori kısmı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde destinasyon pazarlaması konusu, ikinci bölümde ise ekoturizm konusu açıklanmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında ise bölgenin ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından değerlendirilmesini belirlemek amacı ile yapılan anket çalışması ile ilgili değerlendirmelere ve analiz sonuçlarına yer verilmiştir. Tezin sonuçlarına göre bölgenin sahip olduğu ekoturizm potansiyeli yerli turistlerin demografik özelliklerine göre bir farklılık göstermemekte ancak tatil alışkanlıklarına (tatil için ayrılan bütçe, tatil için ayrılan zaman) göre farklılık göstermektedir. Araştırmaya katılanlar Kapadokya Bölgesi'nin ekoturizme uygun bir yer olduğunu ve bu konuda geliştirilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Diğer taraftan katılımcıların Kapadokya Bölgesi'nde yapılan ya da yapılabilecek olan ekoturizm çeşitlerinden haberdar olmama düzeyi bazı aktivitelerde oldukça yüksek çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Destinasyon Pazarlaması, Ekoturizm, Kapadokya Bölgesi
Peyzaj koridorlarının ekoturizm planlaması kapsamında değerlendirilmesi: Belemedik tabiat parkı – Kapıkaya kanyonu örneği
Günümüzde peyzajların yapısı ve işlevinin yoğun bir şekilde değiştiği; peyzaj bağlantılarında sorun yaşandığı ve bununla birlikte birçok çevre sorununun ortaya çıktığı görülmektedir. Araştırma alanı; Çakıt deresinin havza sınırlarına göre belirlenmiş olup, turizm potansiyelinin yüksek olduğu Belemedik Tabiat Parkı ve Kapıkaya Kanyonu'nu kapsamaktadır. Bu tez çalışmasının amacı; ekolojik açıdan, sosyo kültürel açıdan ve ekoturizm potansiyeli açısından değerlendirmelerle birlikte, çalışma alanındaki peyzaj koridorlarının varlığı dikkate alınarak bir planlama yapılmasıdır. Tez çalışması; alanın doğal yapısı, mevcut alan kullanımı ve sosyo-ekonomik özelliklerin saptanması, elde edilen verilerin sentezi ile ekoturizm potansiyelinin ortaya konulması aşamalarını içermektedir. Sayısallaştırılan veriler, alana ait bilgiler, bu alanla ilgili yapılan daha önceki çalışmalar değerlendirilerek bir 'uygunluk analizi' yapılmıştır. Uygunluk analizine ek olarak 'entropi yöntemi' ile de bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi sonucu araştırma alanının 25.872 ha büyüklüğündeki kısmı 'en uygun', 39.473 ha büyüklüğündeki kısmı 'uygun', 10.395 ha büyüklüğündeki kısmı 'az uygun' ve 53,26 ha büyüklüğündeki kısmı ise 'uygun değil' olarak belirlenmiştir. Belemedik Tabiat Parkı ve Kapıkaya Kanyonu'nun estetik değerlendirmesi sonucunda ise en yüksek entropi değerinin 6,83 olduğu en düşük entropi değerinin ise 1,90 olduğu tespit edilmiştir. Rekreasyon ve estetik değerin yüksek olmasının ekoturizm gelişimi için önemli bir sonuç olduğu vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekoturizm Potansiyeli, uygunluk analizi, entropi, peyzaj koridorları
Katılımcı mekansal üretim arayışında Adana-Kıralan Mahallesi'nin ekoturizm potansiyeli
Son yıllarda küresel ölçekteki stratejik planlamalarda ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kırsal alanlarda ekoturizm potansiyelleri önem kazanmıştır. Ekoturizm için değerlendirilen kırsal alanlarda gerçekleştirilen faaliyetler ve mekansal kararlar için sürdürülebilir çözümler üretmek, çıkar çatışmalarını ortadan kaldırmak ve yerli toplukların aidiyet duygusunu yitirmemesi için bireyler üretim süreçlerine dahil edilmektedir. Bu çalışmada katılımcı pratiklerin kırsal bir alanda ekoturizm bağlamındaki yansımaları ile ilgili bir süreç arayışında bulunulmuştur. Tezde birlikte üretmeye dayalı inovatif katılımcı bir yöntem aracı olarak değerlendirilen yaşayan laboratuvarların ekoturizm çerçevesinde akıllı kırsal kalkınma üzerindeki katkıları incelenmiştir. Çalışma alanı olarak seçilen Kıralan Mahallesi'nde deneyim ve diyaloğa dayalı Kırsal Yaşam Laboratuvarı prototipi geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu alanlarda yaşayan bireylere fırsat eşitliği sağlanması, yaşadıkları çevre ile ilgili söz sahibi olmaları, aidiyet duygularını geliştirmeleri hedeflenmiştir. Çukurova Demiryolu mirası üzerinde bulunan mahallenin sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel değerleri ile ekoturizm kapsamında mekansal üretimi yeniden düşünülmüştür. Kırsal Yaşam Laboratuvarı protitipi için planlanan atölyelerin çalışma alanı için değer yaratan çıktılara dönüştüğü düşünülmektedir.
Banka çalışanlarının ekoturizm algı ve tutumlarının değerlendirilmesi
Bu çalışmada özel bir bankanın Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan tüm şubelerinde çalışan personelinin eko-turizme ilişkin algı ve tutumlarını ölçmek hedeflenmektedir. Bu amaçla, anket tekniği kullanılarak, farklı pozisyonlarda görev yapan aynı bankanın toplamda 92 banka çalışanının görüşlerinin saptanması hedeflenmiştir. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 22.0 programı kullanılarak, sıklık ve yüzde analizleri, ortalama ve çapraz tablo analizleri ile çözümlenmiştir. Bu kapsamda, araştırmaya katılan personelin cinsiyet, yaş, medeni durum, çalıştığı il, ekoturizm kaynağına yakınlığı, ekoturizm faaliyetlerine katılma sıklığı, çevresel sorumluluk ve bilinç düzeyi, serbest zaman miktarı ve serbest zamanı değerlendirme alışkanlıkları, kitle turizm ve ekoturizm tercihleri belirlenerek, aralarında ilişki olup olmadığı, iş tatmini ve motivasyonlarına katkısı ölçülmüştür.
Bartın ilinin ekoturizm kapsamında değerlendirilmesi
Dünyada gerçekleşen değişimler ve gelişimler insanların beklentilerini ve yaşam tarzlarını etkilemiştir. İnsanların beklenti ve taleplerindeki değişiklikler, dinamik ve yeniliklere uyum sağlamak zorunda olan turizm sektöründe de ürün çeşitliliğini artırmaya ve yeni kavramlar üretmeye itmiş ve bu talep ve beklentilere cevap vermeye çalışmıştır. Bu kavramlardan biri de ekoturizmdir. Sürdürülebilirlik kavramıyla birlikte gündeme gelen ekoturizm; turizm değerlerinin bölgesel ve yerel özelliklerin korunup devamlılığın sağlanmasını, doğal, çevresel ve kültürel değerlerin ön plana çıkarılıp bu değerlerin korunarak ve geliştirilerek yerel halk için istihdam sağlayıp, yerel kalkınmaya destek olan bir olgudur. Çalışma alanı olarak seçilen Bartın ili, sahip olduğu kültürel değerleri ve doğal güzellikleri ile ekoturizm potansiyeline sahip olmasına rağmen altyapı, üstyapı, reklam ve tanıtım faaliyetlerinin yetersizlikleri nedeniyle turizmden yeterli payı alamamaktadır. Bu çalışmada, turizm için kaynak olan doğal ve kültürel değerlerin korunup sürekliliğinin sağlanması ile bölgenin ve yöre halkının kalkınması bakımından bölgenin ekoturizm potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bölgede faaliyet gösteren otel ve restoran yetkilileri ile görüşme yapılmış ve yerel halka anket uygulanmıştır.
Küre Dağları Milli Parkı'nın Kastamonu il sınırlarında ekoturizm potansiyelinin ecos yöntemi ile belirlenmesi
Günümüzde kentleşmenin getirdiği yapılaşmalar, iş hayatındaki stres ve sosyal hayattaki psikolojik baskılar sebebiyle şehir hayatından uzaklaşma isteği ortaya çıkmaktadır. Bu istek doğrultusunda, doğal alanlara yönelik sürdürülebilir temelli bir turizm biçimi olan ekoturizme talep hızla artmaktadır. Ekoturizm faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi; doğa koruma bilincinin kazanılması, kaynak değerlerinin sürdürülebilir kullanımının sağlanması, yöre halkının ihtiyaçlarının ve doğal kullanım potansiyellerinin belirlenmesine dayanmaktadır. Bu doğrultuda, ekoturizm faaliyetlerine yönelik önerilerin geliştirilmesi her geçen gün hız kazanmaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmada, küresel ve ülkesel ölçekte büyük öneme sahip olan Küre Dağları Milli Parkı (KDMP)'nın Kastamonu il sınırında ekoturizm potansiyelinin belirlenmesi ve bu doğrultuda sürdürülebilir kalkınma yaklaşımlarına ilişkin stratejiler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, Ecotourism Opportunity Spectrum/Ekoturizm Fırsat Spektrumu (ECOS) yöntemi uygulama aracı olarak kullanılmıştır. ECOS yönteminin bir aşaması olan Hızlı Kırsal Değerlendirme (HKD) tekniği, yöre halkı ve yerel yöneticiler gibi ilgili paydaşların katılımının sağlanmasını desteklemiştir. HKD görüşmeleri, arazi etütleri ve büro çalışmaları, KDMP'nın Tampon Bölgesi'nde yer alan 55 köyün ekoturizm potansiyelinin tespit edilmesinde rol almıştır. ECOS yönteminin doğal peyzaj çekiciliği, ulaşılabilirlik, turistik alt yapı olanakları, turistik üstyapı fırsatları ve sosyo-kültürel peyzaj çekiciliğinden oluşan 5 ana bileşen çerçevesinde potansiyeller ve bu potansiyeller doğrultusunda stratejiler geliştirilmiştir. Bu stratejiler; genç nüfusun azalması, insan kaynaklarının eksikliği, konaklama ve yiyecek-içecek ihtiyaçları gibi temel gereksinimleri içeren hizmetlerdeki noksanlıkları, ekonomik ve altyapı problemleri konuları üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Algılanan kent rekabetçiliği ile kent markalaşması arasındaki ilişkinin irdelenmesi: Ekoturizm sektörü örneği
Bu çalışmanın amacı; algılanan kent rekabetçiliği ile kent markalaşması arasındaki ilişkinin irdelenmesidir. Algılanan kent rekabetçiliği bir kentin diğer kentlere kıyasla daha iyi değere sahip mal ve hizmet üretebilme ve piyasaya sunabilme yeteneği iken kent markalaşması ise kentin ve kentlinin kendisine ait her türlü çıktıya değer kazandırmakla insanların zihninde olumlu bir imaj oluşturması çabalarını içerir. Ekoturizm esas itibariyle doğal güzelliklerin korunmasını amaç edinen bir turizm türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada ilk olarak bahsi geçen algılanan kent rekabetçiliği, kent markalaşması ve ekoturizm ile ilgili kavramlar ele alınmış daha sonrasında kullanılan ölçekler ile katılımcıların algılanan kent rekabetçiliği, kent markalaşması ve ekoturizm algıları ortaya konulmuştur. Araştırma evrenini Düzce ili oluşturmaktadır. Araştırmada örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Anketler elden dağıtılıp doldurulduktan sonra toplanmıştır. Bu doğrultuda toplamda 423 anket dağıtılmış 394 anket üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen verilere; frekans, faktör, korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, t-testi ve tek yönlü ANOVA analizleri yapılmıştır. Veriler analiz edilirken SPSS paket programı kullanılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına bakıldığında, algılanan kent rekabetçiliği toplamda altı boyut olarak bulunmuştur. Bu boyutlar; gelişmiş faktör koşulları, uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, ilgili ve destekleyici endüstriler, firma stratejisi-yapısı ve rekabet ile devletin rolü olarak belirlenmiştir. Kent markalaşması için uygulanan açıklayıcı faktör analizi sonuçlarında da altı boyut ortaya çıkmıştır. Bu boyutlar; kentin bilinirlik düzeyi, kentin fiziksel çevresinin çekiciliği, kentin potansiyel imkânlarının düzeyi, kentin canlılık düzeyi, yerel halkın farkındalık düzeyi ve kentin kamusal olanaklarının kalite düzeyinden oluşmaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre ise algılanan kent rekabetçiliği alt boyutları (gelişmiş faktör koşulları, uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, ilgili ve destekleyici endüstriler, firma stratejisi-yapısı ve rekabet ile devletin rolü) ile kent markalaşması alt boyutları (kentin bilinirlik düzeyi, kentin fiziksel çevresinin çekiciliği, kentin potansiyel imkânlarının düzeyi, kentin canlılık düzeyi, yerel halkın farkındalık düzeyi ve kentin kamusal olanaklarının kalite düzeyi) arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı, pozitif ve negatif ilişkilerin var olduğu görülmektedir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizleri sonucunda ise; algılanan kent rekabetçiliği boyutlarının (uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, devletin rolü) kent markalaşması boyutları üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır. Son olarak uygulanan t-testi ve tek yönlü ANOVA analizlerinde katılımcıların medeni durumları dışında kalan tüm demografik özellikleri ile algılanan kent rekabetçiliği ve kent markalaşması boyutlarına yönelik algıları arasında anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır.
Kastamonu yürüyüş rotalarının belirlenmesi ve haritalandırılması üzerine bir araştırma
Bireylerin sosyal yaşamında gerçekleşen değişimlere paralel olarak seyahat ve tatil alışkanlıkları da değişmekte ve buna bağlı olarak alternatif turizm türleri her geçen gün daha fazla popülerlik kazanmaktadır. Bu çalışmada doğa temelli bir alternatif turizm türü olan doğa yürüyüşü etkinlikleri ve Kastamonu'nun doğa yürüyüşü rotalarının belirlenmesi konuları işlenmiştir. Kastamonu coğrafi yapısı ile doğa yürüyüşü vb. faaliyetler için oldukça elverişli koşullara sahiptir. Çalışmanın amacı Kastamonu ilinde yer alan mevcut ve potansiyel doğa yürüyüşü rotalarının tespiti, haritalandırılması, coğrafi verilerinin işlenmesi ve dokümanlar halinde rota veri tabanının oluşturulmasıdır. Oluşturulan rota veri tabanı literatürde yazılı kaynak oluşturacak, pratikte ise bölgeyi ziyaret eden doğa yürüyüşçüleri için yol gösterici bir çalışma olacaktır. Bu kapsamda öncelikle Kastamonu'da doğa yürüyüşü faaliyetlerinin mevcut durumu ve bu faaliyetlerde kullanılan rotalar ortaya konmuştur. Elde edilen veriler ve saha çalışmaları ile mevcut rotalara ek olarak alternatif doğa yürüyüşü rotaları tespit edilmiş ve GPS uygulaması ile kayıt altına alınmıştır. Ayrıca nitel araştırma yöntemlerinden görüşme formu tekniği kullanılarak Kastamonu'da doğa yürüyüşü faaliyetlerine katılan bireylerin mevcut durumu, yürüyüş rotalarına ait görüşleri ve rotalardan beklentileri belirlenmiştir. Bu kapsamda çalışmada Kastamonu'da faaliyet gösteren Kastamonu Dağcılık ve Doğa Sporları İhtisas Kulübü Derneği (KADASK) bünyesinde yönetim ve eğitici kademesinde yer alan uygun 16 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Kastamonu'da yer alan ve doğa turizmi kapsamında kullanılabilecek 16 doğa yürüyüşü rotası tespit edilmiş ve coğrafi bilgileri toplanarak haritalandırılması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca görüşme formu kapsamında gerçekleştirilen SWOT (GZFT) analizi çalışması ile mevcut rotaların güçlü-zayıf yönleri ile tehditleri ve fırsatları tespit edilmiş, bölgede yer alan rotaların ve doğa yürüyüşü faaliyetlerinin geliştirilmesi adına öneriler sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Kastamonu, Doğa turizmi, Doğa yürüyüşü, Doğa yürüyüşü rotası, Rota
Bir turistik çekim merkezi olarak ekoköyler ve ekoköylere tüketici yaklaşımlarını belirlemeye yönelik bir araştırma
Dünyada seyahat eğilimleri incelendiğinde, farklı turistik çekim merkezlerinin önem kazandığı dikkati çekmektedir. Sözkonusu bu çekim merkezleri içinde ?ekoköyler? de yer almaktadır. Ekoköyler, ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel anlamda sürdürülebilir yerleşim modelleridir. Türkiye'deki uygulamalara bakıldığında, bilimsel anlamda bir ekoköy olmadığı belirlenmiştir. Ancak ekoköy hareketinin, ?ekolojik çiftlik? ler aracılığıyla yürütülmekte olduğu dikkati çekmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacını ?ekoköy? ler oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle, ekoturizm ve ekoköyler incelenmiş, turistik bir çekim merkezi olarak sahip olması gereken özellikler ortaya konulmuştur. Ardından ekoköylere yönelik tüketici yaklaşımlarının belirlenmesine yönelik bir alan araştırması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye' de Ege bölgesinde faaliyet gösteren ve Küresel Ekoköy Ağı (GEN)'na kayıtlı on adet ekoçiftlikte konaklayan tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırma verileri, anket yöntemiyle toplanmış olup 420 yerli ve yabancı tüketiciye anket uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; ekoköyler 35-54 yaş arasında, eğitim seviyesi yüksek ve ortalama 30.000 TL ve üzeri yıllık gelire sahip kişiler tarafından talep edilmektedir. ?Sürdürülebilir bir yaşam biçimi olması? ve ?kırsal bir alanda otantik deneyim yaşamak fikri?, tüketicilerin ekoköyleri talep etmelerinde etkili olan en önemli unsurlar olarak belirlenmiştir. Çalışmada, tüketicilerin ekoköye ulaşımı ve köyde bulunmasını istedikleri konaklama, destek hizmetler ve çekiciliklerin neler olacağı saptanarak, geliştirilecek bir ekoköye ilişkin öneriler sunulmuştur.Anahtar SözcüklerSürdürülebilir Turizm, Ekoturizm, Ekoköy, Sürdürülebilir Yaşam, Kırsal Kalkınma, Tüketici Beklentisi.
Destinasyon bazında marka denkliği ve Doğu Karadeniz yaylalarının eko turizm açısından marka denkliğine ilişkin bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, eko turistlerin Doğu Karadeniz sahil şeridindeki yaylaların marka denklik algılamasını ölçmektir. Bu araştırmada David Aaker'in marka denkliği modelinin unsurları destinasyon markalarına uyarlanmıştır. Bu unsurlar; destinasyon markası çağrışımları, destinasyon markası farkındalığı, destinasyon markası algılanan kalitesi ve destinasyon markası sadakatidir. Destinasyon markası unsurlarının farklı boyutlarıyla yaylaların eko turizm açısından algılanan denklikleri ortaya konmuştur.Araştırmanın ana kütlesi 2009 yaz sezonunda Doğu Karadeniz'de bulunan altı yaylayı ziyaret eden eko turistlerdir. Sözü geçen altı yayla; Artvin ? Hopa ? Kafkasör Yaylası ve Turizm Merkezi, Rize ? Çamlıhemşin ? Ayder Yaylası ve Turizm Merkezi, Gümüşhane ? Torul ? Zigana Yaylası ve Turizm Merkezi, Giresun ? Bulancak ? Bektaş Yaylası ve Turizm Merkezi ve Ordu ? Aybastı ? Perşembe Yaylası ve Turizm Merkezidir. Bu ana kütleden kolayda örneklem seçimine göre 540 turist seçilmiştir. Her yaylada 90 anket yapılmış ve toplamda 385 anket istatistiksel analize dahil edilmiştir.
Çevreye duyarlı stratejilerin işletmelerin rekabet avantajına ve finansal performansına etkisi: Türk konaklama sektörü üzerine bir araştırma
Çalışmanın amacı, konaklama sektöründe faaliyet gösteren otel işletmelerinin çevreye duyarlı stratejilerinin işletmelerin rekabet avantajına ve finansal performansına etkisinin tespit edilmesidir. Araştırma Kaynak Bağımlılığı Teorisi kapsamında ele alınmaktadır. Araştırma kapsamında, yedi farklı şehirdeki 157 otel yer almaktadır. Araştırmanın örnekleminin tespitinde tesadüfi örneklem türlerinden kolayda örneklem yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak ise anketle veri toplama tekniği kullanılmış ve elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 Paket programı ve SPSS PROCESS kullanılmıştır. Araştırmada güvenilirlik analizi, faktör analizi, frekanslar, varyans analizleri, korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin güvenilirlik katsayıları ve faktör değerlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda ise çevreye duyarlı stratejilerin otel işletmelerinin finansal performansını arttırdığı ve rekabet avantajı kazandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak çevreye duyarlı stratejilerin otel işletmelerinin finansal performansına etkisinde rekabet avantajının mediyatör rolü anlamlı değildir. Ayrıca otellerin zincir otel olma, çevre yönetim belgesine sahip olma, kalite belgesine sahip olma, yıldız sayısı gibi faktörlerin rekabet avantajı elde etme ve finansal performansın artmasına yardımcı olduğu soncuna ulaşılmıştır. Bu çalışma kapsamında orijinal bir çevreye duyarlı konaklama işletmeciliği ölçeği geliştirilmiştir. Çalışma, kullanılan ölçeğin Türkiye'deki konaklama sektörü dinamiklere göre oluşturulmuş olması ve bakımından diğer çalışmalardan ayrılmaktadır.
Ekoturizmin Türkiye orman köyleri kalkınmaları üzerindeki sosyo-ekonomik etkilerinin ölçümü (Artvin- Camili biyosfer rezerv alanı örneği)
Son yıllarda insanların doğal ortamlardan beklentilerinin değişimi sonucu yeni mal ve hizmet talepleri ortaya çıkmıştır. Böylelikle doğal değerlerini kaybetmemiş ülkelerin doğal, kültürel ve tarihi değerlerini sürdürüyor olması, ülkelerin karşılaştıkları ekonomik sorunların aşılmasında ve kırsal alanda istihdam oluşturulmasında, önemli bir etkiye sahiptir. Bu tür yerlere sahip ülkelerin bu kaynaklarından yararlanılması, yörenin önce bölgesel olarak ülkeye oradan da Dünya' ya tanıtılmasını ve ekonomik yönden kalkındırılmasını kaçınılmaz hale getirmektedir.Ormanlarımızda gerçekleştirilecek ekoturizm etkinlikleri, orman köylülerinin düşük olan gelir seviyesinin de yükseltilmesine imkân tanıyacaktır. Ekoturizm faaliyetlerinin temel amaçları, doğal alanlar üzerine turizmin olumsuz etkilerini azaltmak, olumlu etkilerini çoğaltmak ve orman köylüsüne olan faydasını arttırmak şeklinde sıralanabilir.Bu çalışma ile, Artvin ili Borçka ilçesindeki Camili havzası; Uğur, Maral, Efeler, Kayalar, Düzenli ve Camili Köylerinden oluşan 6 orman köyünde uygulanmakta olan GEF-II (Türkiye'nin Küresel Çevre Fonu) projesi kapsamında yürütülen, ekoturizm etkinliklerinden doğrudan ya da dolaylı olarak katkı edinen köylülerle yüz-yüze yapılan anket çalışmaları, bu çalışmanın temel verisini oluşturmaktadır. Günümüzde ormanların korunması, geliştirilmesi ve işletilebilmesi için orman köylülerinin kalkındırılması noktasında, ekoturizmin Camili havzasındaki orman köylerinin kalkınmaları üzerinde etkili olup olmadığını ortaya koymak ve ekoturizm etkinlikleri sonucunda olumsuz etkiler önlemek için plânlama ve yönetim aşamasında hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiği amaçları belirtilmiştir.Ekoturizm etkinliği için uygulanan anket sorularında; ekoturizm etkinlikleri öncesi ve sonrası karşılaştırması ile hayvancılıktaki üretim miktarları, tarım ürünlerindeki miktarı, yöre el sanatları kullanımındaki değişim, yıllık gelir miktarları, hayat standartlarındaki değişim ve yakıt kullanımındaki değişim vb. gibi değişkenler; ölçülmeye çalışılmıştır. Anketlerle elde edilen veriler; Yüzde, Khi-Kare, Eşlendirilmiş T Testi ve Wilcoxon çözümlemelerini içeren istatistiki yöntemlerden yararlanılmıştır.
Uzungöl Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin biyotop haritalaması ve ekoturizm açısından değerlendirilmesi
Ekoturizm, doğa, çevre ve ekoloji ile ilgili birçok kavramla kıyaslandığında göreceli olarak yeni diye nitelendirilebilecek bir kavramdır. Doğal ve kültürel kaynak değerlerin korunması ve sürdürülebilir bir biçimde turizme kazandırılmasından hareketle ortaya çıkmışsa da, tanımlanmasında ve ele alınmasındaki farklı yaklaşımlar nedeniyle zaman zaman eleştirilere de maruz kalmıştır.Bu araştırmada Trabzon'un Çaykara ilçesi yakınlarında bulunan Uzungöl Özel Çevre Koruma Bölgesi araştırma alanı olarak seçilmiş, bu alanın ekoturizm potansiyelini en somut ve gerçekçi biçimde ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu potansiyelin nesnel verilere dayanabilmesi için öncelikle alanın EUNIS sınıflandırma sistemine göre biyotopları tespit edilmiştir. Daha sonra bu biyotoplar CBS ile uydu görüntüleri de kullanılarak sayısal ortamda haritalandırılmıştır. 2 yıl boyunca yılın her döneminde gerçekleştirilen anket çalışmaları ile alanın ziyaretçi profili ve bu profillerin karakteristik özellikleri ile öncelik sıralamaları tespit edilmiştir. Alan belirlenen 20 adet ekoturizm potansiyeli belirleme kriteri doğrultusunda CBS yardımıyla değerlendirilmiş ve daha önce tespit edilen 3 farklı ziyaretçi profillerinin önceliklerine göre ekoturizm potansiyeli haritaları oluşturulmuştur.Alanın ekolojik hassasiyetleri, mevcut altyapı durumu, ziyaretçilerin erişim karakteristikleri gibi özellikler göz önünde tutularak alanın ekoturizm planlamasında önemli bir altlık teşkil edecek zonlama yaklaşımı geliştirilmiş, bunlara bağlı sonuç ve öneriler ortaya konulmuştur.
Kaçkar Dağları Milli Parkı ve yakın çevresinin doğal kaynak yönetimi açısından incelenmesi
Belirli bir alan üzerinde bulunan orman, göl, dere, mera, termal kaynaklar, şelale, buzul, çeşitli jeolojik oluşumlar ve yaban hayvanları gibi doğal kaynakların yanısıra, tarihi, arkeolojik ve kültürel kaynaklar, turizm ve diğer yatırım taleplerinin baskısı altındadır. Bu taleplerin olumsuz etkilerim en alt düzeyde tutmak ve kaynaklan korumak üzere yapılan her türlü planlamanın tipik bir doğal kaynak planlaması olduğu söylenebilir. Kaçkar Dağlan Milli Parkı içerdiği kaynak değerleri açısından sadece ulusal değil uluslararası düzeyde önemli olan alandır. Bu çalışma ile çok değerli doğal ve kültürel kaynak değerlerine sahip olan alanın planlanmasına yönelik her türlü kaynak ve tehdit unsurlarım belirlemek, tüm doğal ve kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımını güvenceye alacak yönetim önerisi oluşturmak amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda; manzara seyir yerlerinin belirlenmesinde, içinde tarihi ve kültürel objelerin olduğu, ormanlık alanlar ile dere ve şelale gibi objelerin bulunduğu yerler en iyi manzara puanım almıştır. Yerel halk ile yapılan anket sonuçlarına göre tercihlerde, alanın kalkınmasında hayvancılık ve turizm; milli parkın yönetiminde halkın katılımı öne çıkmıştır. Yine bu anket sonuçlarına göre; sırasıyla hidroelektrik santral yapımı, avcılık, orman azalması ve evsel atık sorunu en önemli çevresel tehditler olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre alan yüksek biyolojik çeşitlilik ortaya koymaktadır. Buna göre, alanda 30 memeli, 136 kuş, ve 1 16 endemik bitki türünün varlığı saptanmıştır. Çalışmada geleneksel yayla yaşamı ve hayvancılık da irdelenmiş, ancak hayvancılığın hızla azaldığı, yerini tatil ağırlıklı bir yaylacılık anlayışına bıraktığı gözlenmiştir. Çalışma alanında son derece yüksek rekreasyonel potansiyel olduğu anlaşılmış ve buna göre çeşitli aktivitelere uygun 27 parkur belirlenmiştir. Bu çalışma sırasında aktiviteler irdelenmiş, her yerleşim birimi için turistik çekicilikler tablosu hazırlanmıştır. Bu sonuçlar alanda mevcut doğal ve insan kaynaklı tehdit öğeleri ile değerlendirilerek alanın yönetilmesine ait öneriler ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Milli Park, Kaçkar Dağlan, Doğal Kaynak Yönetimi,Ekoturizm IX
Sürdürülebilir turizm kapsamında ortaya çıkan stratejiler
Sürdürülebilir turizm, turizm literatüründe her geçen gün daha yoğun bir şekilde tartışılan bir konudur. Sürdürülebilir turizmle ilgili yapılan ilk tanımların sürdürülebilir turizmi kitle turizmine bir çözüm olarak açıkladığı iddia edilmektedir. Bu nedenle, son yıllarda çeşitli araştırmacılar tarafından sürdürülebilir turizm için birçok strateji öne sürülmüştür ve katılımın önemi ve ayrıca toplumun desteği önemle vurgulanmıştır. Bu tez alternatif turizm, ekoturizm, sorumlu turizm ve toplum turizmi gibi sürdürülebilir turizmin yeni stratejilerinden bazılarını ele alarak bunların başarısını ya da başarısızlığını etkileyen faktörlere odaklanmayı amaçlamaktadır. Bu araştırma aynı zamanda öne sürülen stratejiler arasından hangi stratejinin en çok uygulandığını ve dünyanın hangi kısımlarında uygulandığını göstermeyi hedeflemektedir. İkinci olarak bu çalışma sürdürülebilir turizme ulaşmak için başarılı bir katılımı ve toplum desteğini etkileyen faktörleri de ele almayı amaçlamaktadır. Bu tezde son 30 yılda uluslararası yayınlarda yer alan hem nicel hem de nitel veriler dahil olmak üzere araştırma makalesi türündeki ikincil veriler kullanılmıştır. Bu tez, verilerin sürdürülebilir turizm, ekoturizm, alternatif turizm, toplum turizmi ve sorumlu turizm gibi kilit araştırma kelimeleri kullanılarak ve internetteki akademik arama motorlarından faydalanan katmanlı bir yapı içerisinde toplandığı sistematik bir taramadır. Veriler Microsoft Excel yazılımındaki basit çapraz tablolar kullanılarak analiz edilmiş ve seçilen makalelerden elde edilen araştırma bulguları kategorize edilmiş, özetlenmiş ve sunulmuştur. Bulgulara göre stratejilerin büyük bir kısmı genel olarak devlet kurumları ile işbirliği, düzgün organizasyon, yönetim ve belirli ilkelere uygunluk gibi başarı faktörlerini ön plana çıkarmaktadır. En yaygın başarısızlık faktörleri arasında ise siyasi istikrarsızlık, devlet desteğinin olmaması ve merkezi politik sistemler bulunmaktadır. Bulgulara göre katılım faktörünün sürdürülebilir turizm konseptlerinin başarısını kolaylaştıran etkin bir kavram olduğu görülmektedir. Sonuçlar göstermektedir ki sürdürülebilir turizme katılan toplumlar doğal kaynaklarından fayda sağlamaktadır ve bazı makalelerde toplumun ilgisi bir başarı faktörü olarak belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Turizm, Ekoturizm, Alternatif Turizm, Toplum Turizmi, Sorumlu Turizmi, katılım
Karadağ'ın kuzey bölgesinin ekoturizm arz potansiyelinin değerlendirilmesi
Turizm, ekonomik, kültürel ve doğal çevre ile ilgili sorumluluklara sahiptir. Sürdürülebilir turizmin tesisi ve günümüz turistlerinin ihtiyaçlarının gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye düşürmeyecek olan dengenin sağlanması ertelenemez bir gereksinimdir.180.000 (% 28,7)'den fazla nüfusuyla düşük hayat standartlarına sahip olan Karadağ'ın kuzey kesimi ülkenin gelişmiş merkezlerine ve yurtdışına sürekli olarak göç vermektedir. Bölgedeki nadir doğal zenginlikler, bu süreci durdurmaya yetmemektedir. Son 60 yılın Karadağ gelişim politikası, güneyde deniz turizminin ve kuzeyde tarım ve hayvancılığın gelişimine yönelmiştir.Üç milli park olan Durmitor, Biogradska Goora ve Prokletiye'de bir araya gelmiş dokunulmamış doğal güzelliklerin zenginliği ve UNESCO'nun koruması altında bulunan Tara nehrinin kanyonuyla Durmitor ekoturizmin gelişimine temel teşkil etmektedir. Ayrıca, özel bir korumaya sahip olmayan sayısız doğal güzellikler ve eşsizlikler(temiz göller, küçük dereler, mağaralar, kültürel-tarihi anıtlar), geleneksel sağlıklı besin üretimi ve ev sahiplerinin misafirperverliği, bu bölgede doğa aşıklarını çeken ve tekrar tekrar getiren önceliklerdir.Karadağ'da ve özellikle kuzey bölgesinde turizme genel bir bakış, gelişimin mevcut durumu, potansiyel ve eksikleri kaydetme ve en uygun sürdürülebilir turizm modelini tespit etme üzerinde araştırma yapmaya değer hususlardır. Bu özellikle mesleki literatürde bölgenin gelişimine planlı bir yaklaşım için temel olacak yeterli geçerli bilginin olmaması sebebiyledir.Araştırma, dokuz yerel bölge üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yerel yönetimin en etkili kişileri ve turizm faaliyetinin uzmanları ile görüşmeler yapılmıştır. Amaç, sadece yerel ve bölgesel ortamların potansiyeli hakkında geçerli tutumu ortaya koymak değil, aynı zamanda doğal kaynakların sürdürülebilir gelişimi ve koruması için temel dayanak olarak ekoturizmin gelişiminin gerekliliği hakkında bir fikir birliği elde etmektir. Karadağ'ın kuzeyinde ekoturizmin gelişiminin, uygun bir gelişim modeli olduğu bu şekilde doğrulanmıştır. Doğal kaynakların korunmasında yerel birimlerin faaliyetlerinin yetersiz olduğu, bu anlamda daha büyük yetki ve sorumlulukların üstlenilmesi gerektiği ve yeni kanunların getirilmesinin, sağlıklı yaşam ortamlarının geliştirilmesi ve korunması için stratejik planların hazırlanması ve herhangi bir tahrip olmadan yürürlüğe konulması gereği ortaya çıkmıştır. Yerel birimlerin birleşik güçleri ve bölgesel ağ ve Karadağ devletinin yardımı, tüm vatandaşların aktif ilgileriyle ortadan kaldırmaları ve böylece misafir kabulü için de uygun şartların sağlanması- gereken ciddi eksiklikler olarak kaydedilmiştir. Ekoturizmin gelişimiyle, daha iyi bir ekonomik ve sosyal geleceğin sağlanacağı ortak bir değerlendirmedir.
Ekorekreatif tutum ve çevre bilinci ilişkisi: Alanya örneği
Destinasyonlarda kontrolsüz turizm gelişiminin ve giderek artan rekreasyonel kullanımın doğal kaynaklar üzerindeki etkisi sürekli olarak artmaktadır. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapılması gerekenlerden birisi de mevcut kaynakların bilinçli bir şekilde kullanılmasıdır. Bu amaçla çalışmada turistlerin ekorekreatif tutumları ve çevre bilinçleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın gerçekleştirilmesinde nicel yaklaşım benimsenmiştir. Veriler Alanya bölgesine gelen yerli ve yabancı 399 turistten anket tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analiz aşamasında frekans, yüzde ve korelasyon analizlerinin yanı sıra Mann Whitney U ve Kruskall Wallis H-Testleri kullanılmıştır. Çalışmada turistlerin ekorekreatif tutumları ile çevre bilinci düzeyleri arasında anlamlı ve güçlü düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çalışmada turistlerin milliyetleri, gelir durumları ve Alanya'da konaklama süreleri çevre bilinç düzeyleri ve ekorekreasyonel tutumlarında farklılık yarattığı da tespit edilmiştir.
Afyonkarahisar-Sandıklı ilçesi Akdağ Tabiat Parkı'nin ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi
Bir ülke veya bölgede turizmin var olması veya gelişmesinde doğal, tarihi ve kültürel çekicilikler temel belirleyicidir. Bu kaynakların özellikle doğal kaynakların kullanım sınırlarının bulunması kaynak kullanımında sürdürülebilirliği zorunlu hale getirmektedir. Turizm amaçlı özellikle doğal kaynakların sürdürülebilir olarak kullanımının temel yollarından birisi ekoturizmdir. Ekoturizm uygulamalarındaki turistlerin eğitilmesi ve kaynak kullanımlarının sınırlandırılması ile yöredeki halka ekonomik fayda sağlama ilkeleri ekoturizmi doğal kaynakları koruma amacını gerçekleştirebilecek en önemli turizm çeşidi haline getirmektedir.Bu çalışmada Denizli ve Afyonkarahisar illeri arasında bulunan Akdağ Tabiat Parkı'nda, ekoturizm potansiyelinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Araştırmada yöntem olarak yörede mevcut bulunan yerel yöneticiler ve yerel halkla görüşme tekniği kullanılmış, ikincil veri analizi yapılmış ve Akdağ Tabiat Parkı'nın güçlü ve zayıf yönleri ile tehditlerinin ve fırsatlarının belirlenmesine yönelik SWOT Analizi Tekniği kullanılmıştır. Ayrıca araştırma alanına ait ilgili kurumlardan elde edilen dökümanlar, arazide yapılan gözlem ve incelemeler, sivil toplum örgütlerinden, yazılı görsel kaynaklar faydalanılmış ve aktif turizm etkinlikleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucu olarak bölgenin coğrafi, ekolojik ve sosyo?kültürel açıdan ekoturizme kaynak oluşturan önemli değerlere sahip olduğu görülmüş ve ekoturizm kapsamında trekking, kuş gözlemciliği, yaylacılık, vahşi yaşam turları, macera ve spor turizmi, av turizmi kuş gözlemciliği, tarih turları ve fotoğrafçılık açısından potansiyelinin olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Akdağ Tabiat Parkı, ekoturizm, sürdürülebilir turizm, Afyonkarahisar, Sandıklı.
Akdağ Tabiat Parkı'nda ekoturizm
Günümüzde yeni bir kavram olarak adını duyurmaya başlamış olan ve sürdürebilirlik kavramı olarak turizm alanında yerleşen ekoturizm, gerek yöresel ekonomi gerek turizm bilinci oluşturmak adına fayda sağlayabilir bir turizm türüdür. Doğal kaynakların hızla tükenmekte olduğu dünyamızda varolan bilinçsiz tüketimin önüne geçmek ve turizmin bilinçli olarak gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla Akdağ Tabiat Parkı`nda bu çalışmanın yapılması uygun görülmüştür. Akdağ Tabiat Parkı Çevre ve Orman Bakanlığı'nın 29.06.2000 tarih ve MPG.MP.1.23.03 / 270 sayılı oluru ile 14.916 hektarlık bir alana alana sahip ?Tabiat Parkı? olarak ilan edilmiştir. Akdağ Tabiat Parkı'nın alanı, Bakanlık Makamı'nın 02.10.2001 gün ve MPG.MP.1.45.16/626 sayılı Oluru ile 14.781 Ha. olarak değiştirilmiştir. Akdağ Tabiat Parkı bu çalışma ile ilk kez ekoturizm potansiyeli bakımından incelenmiştir. Bu çalışma Akdağ Tabiat Parkı`nın tanıtılması ve Türkiye'de yer alan milli park ve tabiat parkları arasında hak ettiği yere ulaşması amacıyla gerçekleştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ekoturizm, tabiat parkı, sürdürülebilir turizm, turizm bilinci, ekoturizm potansiyeli.
Sürdürülebilir turizm kapsamında ekoturizm ve Edremit yöresi için bir model önersisi
İnsanların eğitim seviyelerinin ve çevre bilincinin artmasıyla birlikte, son yıllarda özellikle doğal ve kültürel açıdan hassas alanlara yönelik seyahatler hızla gelişmektedir. Kitle turizminden kaynaklanan olumsuz çevresel etkilere bir tepki olarak ortaya çıkan sürdürülebilir turizm yaklaşımı doğal, kültürel ve diğer kaynakların zarara uğratılmadan gelecek nesillere aktarılması bakımından büyük önem taşımaktadır. Sürdürülebilir turizm kapsamında hassas ekosistemler için en uygun turizm türü, ekoturizmdir. Ekoturizm, doğa tabanlı turizmin sürdürülebilir bir türü olarak sadece doğal ve kültürel kaynakların korunması değil, aynı zamanda onların geliştirilmesini de amaçlamaktadır. Ekoturizmin ilkeleri ve standartları konusunda dünya çapında bir uzlaşma* sağlamak ve yaygınlaştırmak için büyük çaba gösterilmektedir. Ekoturizmin küresel öneminin tanınması için Birleşmiş Milletler 2002 yılını, " Uluslararası Ekoturizm Yılı " olarak ilan etmiştir. Türkiye ve Avrupa' da ise, doğrudan ekoturizme yönelik turizm ürünü sayısı çok azdır. Bu destinasyonlarda ekoturizm, mevcut turizm ürünlerinin bir parçası olarak görülmektedir. Bu tezin amacı, ekoturizmin ülkemiz açısından değerlendirilmesi ve Edremit Yöresi için bir ekoturizm gelişme modelinin oluşturulmasıdır. Bu tez çalışmasında, Edremit Yöresi'nde ekoturizm durum (SWOT) analizi yapılmış ve anket tekniği kullanılarak doğa tabanlı turizm aktivitelerine katılan turistlerin profili belirlenmiştir. Daha sonra ekoturizm gelişme modeli kurularak kısaca açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ulusal ve yerel yönetimler, turizm sektörü, sivil toplum örgütleri ve ilgili diğer tüm gruplara, yörede ekoturizmin nasıl geliştirileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur. v
Ekoturizm kapsamında tarım turizminin wellness yönünden incelenmesi: Gazipaşa örneği
Jeopolitik konumu, iklimi, tarihî ve kültürel birikimi, bitki örtüsü, doğal güzellikleri ve ekolojik çeşitliliği ile Türkiye; ekoturizm açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır. Kitle turizmine alternatif olarak gelişen ekoturizm faaliyetleri, çevreye duyarlılık ve yerel kalkınmayı ön plana çıkaran yapısıyla tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda dikkat çekmektedir. Tarım ve turizm sektörlerinin sentezinden oluşan tarım turizmi (agroturizm), alternatif turizm faaliyet kolları arasında yer almaktadır. Agroturizm; insanların kent yaşamından uzaklaşıp, çiftlik veya yerel tesislerde konaklayarak ya da günübirlik turlarla, tarımsal üretim süreçlerini deneyimleme, yöresel ve organik ürünlerden yararlanma imkanlarıyla yerel toplulukların kalkınmasına yardımcı, doğaya ve çevreye saygılı, sürdürülebilir bir ekoturizm koludur. Doğaya ve organik ürünlere duyulan ilginin artmasıyla, tarım turizmi giderek daha popüler hale gelmektedir. Son yıllarda giderek önem kazanan wellness kavramı da içerdiği doğal ve sağlıklı beslenme, sürdürülebilir yaşam ve stres yönetimi gibi unsurlar, tarım turizminin sunduğu deneyimlerle büyük ölçüde örtüşmekte ve bu iki kavramın birbirleriyle entegre edilebilir olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de ekoturizm kapsamındaki tarım turizmi wellness yönünden ele alınmakta ve örnek alan olarak Antalya ilinin Gazipaşa ilçesi incelenmektedir. Tarımsal üretim kapasitesi, doğal güzellikleri ve kırsal yapısıyla Gazipaşa, bu turizm türünün gelişimi açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir. Çalışmada, kaynak taraması yöntemiyle dünyadaki ve Türkiye'deki tarım turizmi uygulamaları incelenmiş, nitel araştırma yöntemiyle de Gazipaşa ilçesi özelinde mevcut potansiyel analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tarım turizminin kırsal kalkınmayı destekleyici, çevreyle ve wellness kavramıyla uyumlu bir turizm modeli olarak geliştirilebileceğini göstermektedir. Çalışma ile Gazipaşa'da wellness ile uyumlu tarım turizmi potansiyelinin gelişebilmesi için bir perspektif oluşturulmuş ve öneriler sunulmuştur. Uygulamalarının sürdürülebilirliği ve ekonomik katkısı açısından daha geniş kapsamlı saha araştırmalarına ve projelere ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Sözcükler: Tarım Turizmi, Ekoturizm, Sürdürülebilirlik, Wellness, Gazipaşa.