En küçük kareler yöntemi

Kantil regresyon ve en küçük kareler yöntemlerinin karşılaştırılması: Bir uygulama denemesi

Bu çalışmada işletme kârlılığını etkileyen faktörler kantil regresyon analizi ve en küçük kareler yöntemi ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş, asimetrik dağılıma sahip olduğu düşünülen işletme kazançlarının modellenmesinde, bu iki analiz ve yöntemin birbirlerine olan üstünlüklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, işletmelerin kârlılığını etkilediği düşünülen finansal kaldıraç ve işletme büyüklüğü faktörleri ele alınmış, bu faktörlerin işletme kârlılığının dağılımının farklı kantilleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İşletme büyüklüğü, finansal kaldıraç ve kârlılığın ölçülmesinde çeşitli finansal oranlar ve finansal tablo kalemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sektöründeki 183 firmanın 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait finansal tablolarından elde edilen veriler kullanılmış ve toplam 536 gözlemden oluşan bir örneklemden yararlanılmıştır. Özellikle asimetrik dağılıma sahip değişkenlerin modellenmesinde, en küçük kareler yönteminden daha doğru ve yansız sonuçlar üreten kantil regresyon analizi sayesinde dağılımın koşullu ortalaması yerine, kantilleri modellenmiştir. Böylece işletme büyüklüğü ve finansal kaldıraç faktörlerinin düşük ve yüksek kârlı işletmeleri farklı yönlerde ve düzeylerde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kantil regresyon, En küçük kareler, Finansal kaldıraç, İşletme büyüklüğü

Using ordinary least squares to measure the impact of the factors affecting underground economy: a comparison between Bangladesh, India, Pakistan and Turkey

Shadow economy is a source of concern since it distorts policy framework of a country and weakens the government. Previous studies have mainly focused on shadow economies of developed countries and have measured its size. This study sheds light on developing countries which are in dire need of policies that tackle this issue and identifies the reasons as to why these countries have large shadow economies in the first place. Using secondary data from 2000-2013 and applying Ordinary Least Squares (OLS) regression model, this study tests the impact of tax revenue, unemployment rate, Index of Economic Freedom, population and GDP growth rates, inflation and internet users on the shadow economies of Bangladesh, India, Pakistan and Turkey in absolute and comparative dimensions. In the first part of the study, the concept and significance of underground economy along with the objectives of this study are discussed, the second part of the study comprises literature review. The third, fourth and fifth parts of the study use OLS to estimate the impact of aforementioned variables on the size of shadow economy. It has been found that Index of Economic Freedom has the most significant impact on all the countries. Wider tax base and a simple tax system will facilitate Bangladesh, India and Pakistan while greater transparency in the usage of ICT will enable Bangladesh, Pakistan and Turkey to reduce the size of their shadow economies.

Toplam kolesterol, LDL, HDL ve trigliserit seviyelerinin yaşa göre değişiminin değişik regresyon modelleriyle incelenmesi

Bu araştırmada, Turgut Özal Tıp Merkezi kardiyoloji polikliniğine müracaat eden hiperlipidemi hastalarında toplam Kolesterol, LDL, Trigliserit, HDL seviyelerinin değişik regresyon modelleriyle tahmin edilerek, yaşa göre değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, doğrusal ve doğrusal olmayan regresyon modelleri ile analiz yapılmıştır.Doğrusal regresyon modelleri, parametrelerin doğrusal şekilde göründüğü modellerdir. Doğrusal olmayan regresyon modelleri ise, en az bir parametrenin doğrusal olmayan şekilde göründüğü modellerdir.Özellikle sağlık alanında tahmine yönelik kullanılacak bir model ya da yöntemdeki olası hataların yüksek risk taşıyabilecek olması nedeniyle, doğru tahmin çok daha fazla önem kazanmaktadır.Modellerin uyum iyiliği, HKO, bilgi kriterleri ve açıklayıcılık katsayısı değerleri kullanılarak yapılmıştır. Bulunan istatistikler doğrultusunda yorumlar yapılmıştır.

Balassa - Samuelson Hipotezi: Türkiye ve dış ticaret ortakları uygulaması

Bu çalışma Türkiye ve Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan 10 Avrupa Birliği Ülkesi (Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Hollanda, ispanya, Belçika, Yunanistan, Polonya, Romanya) ve NAFTA ülkeleri (Kanada, Meksika, Amerika Birleşik Devletleri) için 1991-2013 yıllık verileri kullanarak "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini test etmeyi amaçlamaktadır. Hipotez ülkeler arasında, dış ticarete konu olan ve dış ticarete konu olmayan sektörler arasındaki verimlilik farklarının reel döviz kurlarını belirleyeceğini iddia etmektedir. Çalışmada "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini araştırmak için öncelikle kurulan modeldeki değişkenlerin (reel efektif döviz kuru endeksi ve göreceli verimlilik endeksi) durağanlık analizleri Levin Lin Chu; Hadri; Breitung; Im Pesaran Shin; Fisher ADF; Fisher PP birim kök testleriyle yapılmış, ardından değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkilerin varlığı Pedroni Panel koentegrasyon testi ve Kao Panel koentegrasyon testiyle araştırılmış ve son olarak değişkenler arasındaki uzun dönemli katsayılar Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ve Dinamik En Küçük Kareler Yöntemiyle (DOLS) tahmin edilmiştir. Uygulanan testler sonucunda elde edilen bulgular şunlardır: a) Değişkenlere uygulanan tüm birim kök testleri sonucunda değişkenlerin düzey değerlerde durağan olmadıkları, birinci farkları alındığında ise %1 önem seviyesinde durağanlaştıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgu aynı zamanda söz konusu dönemde ve söz konusu ülkeler için "Satınalma Gücü Paritesinin" geçerli olmadığını ispatlamaktadır; b) Pedroni Panel koentegrasyon ve Kao Panel koentegrasyon test sonuçlarına göre değişkenler arasında %5 önem seviyesinde uzun dönemli koentegre ilişki tespit edilmiştir; c) FMOLS ve DOLS yöntemi "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini hem panel bazında hem de tüm ülkeler için %1 önem seviyesinde ispatlamaktadır. FMOLS ve DOLS yöntemine göre göreceli verimlilik endeksinde meydana gelen 1 birimliklik bir artış, uzun dönemde, reel efektif döviz kurunda yaklaşık olarak 0.96 birimlik bir artış meydana getirmektedir. Anahtar Kelimeler: Balassa-Samuelson Hipotezi, Reel Döviz Kuru, Dış Ticarete Konu Olan ve Olmayan Sektör Verimlilikleri, Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS), Dinamik En Küçük Kareler Yöntemi (DOLS)

Türkiye ithalatının Ridge regresyonla analizi

Yanlı tahmin yöntemlerinden Ridge Regresyon ve Temel Bileşenler Regresyon; yansız tahmin yöntemlerinden En Küçük Kareler metodu ve zaman serileri analizi yöntemleri elimizdeki ekonometrik modele uygulanmıştır. Elde edilen sonuçların güvenilirliğini anlamak için sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Veri kümesinden, öncelikle En küçük kareler yöntemi ile bir model elde edilmiştir. Uygulama sırasında, çoklu bağlantı problemi olduğu saptanmıştır. Veri kümesinin çoklu bağlantı problemi olduğundan, ridge regresyon analizi uygulanmıştır. Elde edilen model ile en küçük kareler yöntemiyle elde edilen modeller karşılaştırılmıştır. Daha sonra aynı veri kümesi için zaman serisi analizi ve temel bileşenler regresyon analizi yapılmıştır. Ridge regresyon analizi sonucunda elde edilen sonuçlar ile temel bileşenler regresyon analizi sonuçlarının birbirleriyle paralellik gösterdiği görülmüştür. Ridge regresyon analizi sonuçları ve diğer analizlerden elde edilen sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Ridge regresyon analizi sonuçlarının iktisat teorisini desteklediği görülmüştür. Sonuç olarak elde edilen analizler sonucunda nispi fiyatın, ithalatı önemli miktarda etkilemediği görülmüştür. Bu uygulamalar için, Excel 2003, SPSS 11.5, Eviews 5 ve NCSS 2007 kullanılmıştır. Eldeki veri seti için uygulanan ridge regresyon analizinin sonucunda ithalatın, nispi fiyattan çok etkilenmediği görülmüştür. Aynı zamanda temel bileşenler regresyon analizi sonuçlarıyla da benzerlik gösterdiği ve dolayısıyla sonuçlarına güvenilebileceği şeklinde yorumlanmıştır. Anahtar kelimeler: Ridge regresyon, çoklu bağlantı, en küçük kareler yöntemi, doğrusal regresyon, doğrusal olmayan regresyon, zaman serileri, temel bileşenler regresyon

The factors that affect the performance of non-governmental organizations

In today's world, Non-Governmental Organizations (NGOs) have become very important. In order for NGOs to reach their goals, it is important to show high performance. The aim of this study is to determine the factors that might affect the performance of NGOs. For this purpose, data were collected from 103 NGOs in Turkey. A questionnaire was used to collect the data. The collected data were analyzed using descriptive statistics, factor analysis, and partial least squares structural equation modeling. As a result of analyses, it was found out that monitoring and evaluation M&E is the most important factor that affects the performance of NGOs. Keywords: Non-Governmental Organizations, Monitoring, and Evaluation, Performance

Makro ekonomik göstergelerin ekonomik büyüme üzeri etkileri Yunanistan, Gürcistan, Pakistan ve Tunus'da

This study examines the impact of macroeconomic variables on economic growth in selected four countries. Variables of the models are GDP, Cash surplus/ deficit, money supply (M2), government expenditure and exchange rate. An annual data for the period Hausman test was used because it has an asymptotic chi-square distribution, the results of Hausman test indicated that the Random (FEM) was the most appropriate model for the study. The empirical results of the study indicated a significant and positive impact of macroeconomic indicators such as Cash Surplus Deficit, Government Spending and Money supply are a significant and positive relationships on GDP, but Real Exchange Rate is a significant and negative relationships on GDP (economic growth proxy) in four selected countries

Eşanlı denklem modellerinde çoklu iç ilişkinin etkileri ve alternatif tahmin edicilerin karşılaştırılması

Eşanlı denklem modelleri, iktisat, ekonometri ve istatistik alanında oldukça yoğun kullanılmaktadır. Eşanlı denklem modellerinin tahmininde en küçük kareler (EKK) yönteminin kullanılması sapmalı ve tutarsız tahminler verir. Bu modellerin tahmininde, modelin hata terimleri ile içsel değişkenleri arasındaki eşanlılığı düzelten tahmin yöntemleri kullanılmaktadır. Ancak bu tahmin yöntemleriyle elde edilen parametre tahminleri çoklu iç ilişki söz konusu olduğunda kararsız ve yüksek varyanslı olarak elde edilirler. Bu durumda çoklu iç ilişkinin etkisini azaltan ve daha kararlı tahminler veren tahmin ediciler kullanılır. Bu çalışmada Klein'ın 1950 yılında "Birleşik Devletler için İktisadi Dalgalanmalar" başlıklı çalışmasında formüle ettiği çoklu iç ilişki sorunu olan eşanlı denklem modeli kullanılmıştır. Model, geleneksel tahmincilerden iki aşamalı en küçük kareler (2AEKK) ve üç aşamalı en küçük kareler (3AEKK) ile yanlı tahmincilerden ridge ve genelleştirilmiş maksimum entropi (GME) ile tahmin edilmiştir. Tahmincilerin performansları hata kare ortalamaları (HKO) bazında bootstrap yöntemi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Sonuçta, çoklu iç ilişki söz konusuyken en etkin tahmincinin GME olduğuna karar verilmiştir. Anahtar kelimeler: Eşanlı denklem modeli, çoklu iç ilişki, üç aşamalı en küçük kareler,ridge, genelleştirilmiş maksimum entropi.

Sekizinci sınıf EBOB-EKOK konusuyla ilgili öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümün ekolojik bağlamda incelenmesi

Bireyin bilgiyle olan etkileşimi sonucu bilgi bir dönüşüme uğramaktadır. Üretilen bilimsel bilginin öğrenilecek bilgiye ve okulda öğretilen bilgiden öğrencinin özümsediği bilgiye dönüşüm süreçlerinin nasıl gerçekleştiğini "Didaktiksel Dönüşüm Teorisi"nde [DDT] açıklanmaktadır. DDT'ye göre öğretmenler tarafından sınıf ortamında konuya uygun materyaller kullanılarak öğrenciye sunulan bilgi öğretilen bilgi iken, öğrencinin çalışmalarından oluşan öğrenme ürünleri öğrenilen veya özümsenen bilgidir. Eğitim kurumları, bilginin dönüşümünün gerçekleştiği ortamlardır. Bilginin değişerek taşındığı ve dönüştüğü ortam ise bilginin ekolojisini ifade etmektedir. Bu araştırmanın amacı, sekizinci sınıf EBOB-EKOK konusuyla ilgili öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümün ekolojik bağlamda incelenmesidir. Araştırma bütüncül çoklu durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmada ekolojik bağlam olarak, sosyo-ekonomik düzeyleri ve başarı durumları farklı Hatay'ın Erzin ilçesinden üç devlet ortaokulu (LGS başarı sıralamaları ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre) seçilmiştir. Katılımcılar maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, veli izni alınan gönüllü 54 sekizinci sınıf öğrencisi ve üç ortaokuldan sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik dersine giren gönüllü 6 matematik öğretmenidir. Araştırmada veriler, öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümü incelemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 15 soruluk EBOK-EKOK akademik başarı testi, görüşme formları ve ders gözlemleri (videolarla) aracılığıyla toplanmıştır. Öğrencilerin akademik başarı testindeki yanıtlar araştırmacı tarafından geliştirilen rubrik ile puanlanarak SPSS programında analiz edilmiştir. Akademik başarı testinden her öğretmenin en yüksek ve en düşük puan alan öğrencileri ile ve öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Araştırmada nitel veriler, tümevarımcı içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, her üç sosyo-ekonomik düzeydeki okulda düşük gelire sahip velilerin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretilen bilginin sunumunda kullandıkları teknikler karşılaştırıldığında üst SED' deki okuldaki öğretmenlerin soru çözüm stratejilerini sıklıkla kullandıkları, buna karşılık alt SED' deki okuldaki öğretmenlerin çoğunlukla bilgiyi anlamlandırmaya ve konuyla ilgili önemli bilgilere odaklanmaya başvurdukları belirlenmiştir. Yine üst SED'deki okuldaki öğretmenlerin EBOB-EKOK konusundaki kuralları vurgulamadan işlemleri yaptıkları, fakat alt ve orta SED' deki okuldaki öğretmenlerin kuralları vurgulayarak, işlemlerin adımlarını ve amacını açıklayarak soru çözdükleri saptanmıştır. Akademik başarı testinden elde edilen bulgulara göre, SED' den bağımsız olarak öğrencilerin çoğunluğunun kısmen yeterli (2. Düzey) ve yeterli (3. Düzeyde) performans sergiledikleri saptanmıştır. Fakat öğrencilerin hataları incelendiğinde orta SED' deki okuldaki öğrencilerin kavramsal hata, işlemsel hata ve hem kavramsal hem işlemsel hataları daha fazla yaptıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaptıkları hataların nedenleri ise dikkatsizlik ve soruyu anlama güçlüğü olarak belirlenmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarından faydalanılarak öğretmenler EBOB-EKOK konusuyla ilgili hatalara, hataların kaynaklarına (nedenlerine) ve bu hataları gidermeye yönelik öğretim etkinlikleri tasarlayabilirler. Anahtar kelimeler: Ekolojik bağlam, öğretilen bilgi, özümsenen bilgi

Ağsız eleman bağımsız galerkin yönteminin optimizasyonu ve adaptif algoritmalarla uygulamaları

Bu çalışmada, diferensiyel denklemlerin çözümü için güncel yöntemler olarak kabul edilen ağsız yöntemler içerisinden Eleman Bağımsız Galerkin Yöntemi göz önüne alınmıştır. Eleman Bağımsız Galerkin yönteminde şekil fonksiyonları Hareketli En Küçük Kareler yöntemi ile elde edilmektedir. Ağsız yöntemler, sonlu elemanlar yöntemindeki belirli kurallara uyması gereken ağ inşa işlemini gerektirmeyerek, sayısal hesaplamaların daha pratik biçimde elde edilmesine imkân vermektedirler. Birinci bölümde hareketli en küçük kareler yöntemi ile elde edilen şekil fonksiyonlarının ötelemeye göre değişmez olması gibi bazı yeni özellikleri türetilerek, bu özellikler yardımıyla şekil fonksiyonları mevcut uygulamalara kıyasla çok daha az aritmetik işlem sayısı ile elde edilmiştir. Şekil fonksiyonlarının elde edilen bu özellikleri sistem matrisinin oluşturulma yükünü de büyük ölçüde azaltmıştır. Ayrıca 1 boyutlu problemlerde elde edilen yaklaşık çözümlerin duyarlılığını artırmak için adaptif algoritmalar önerilmiştir ve çözümü zamanla değişmeyen(stasyoner) problemler üzerinde test yapılmıştır. İkinci bölümde söz konusu adaptif algoritmalar zaman bağımlı ve tek boyutlu problemlere genişletilmiş ve lineer ve lineer olmayan problemler üzerinden uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise bir boyutlu uzayda elde edilen şekil fonksiyonunun özelliklerinin 2 boyutlu uzayda da geçerli olduğu ispatlanarak sistem matrisini elde etmede gerekli aritmetik işlem sayısı önemli derecede azaltılmıştır. Ayrıca 2 boyutlu uzayda Hessian tabanlı adaptif bir algoritma önerilerek zaman bağımsız ve 2 boyutlu kısmi türevli denklemler üzerinde uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar önerilen adaptif algoritmalarla elde edilen sonuçların, düzgün ağ ile elde edilenlere kıyasla daha hassas olduğunu göstermektedir. Fakat artan adaptivite adımlarının, hesaplama yükünü artırdığından büyük boyutlu problemler için paralel algoritmaların kullanılması gerekli olabilir.

Radyoaktif serpinti seviyelerinin belirlenmesi için bir risk analiz metodu

Nükleer reaktör kazaları ve bunların sonuçları çevresel sistemler için çok büyük bir tehdittir. 11 Mart 2011'de, Fukushima Dai-Ichi nükleer santralinde meydana gelen kaza sonrası açığa çıkan çeşitli radyoizotoplar havada, suda ve toprakta birikmiştir. Bu çalışmada; Fukushima reaktör kazasından sonra, meydana gelen radyoaktif serpinti için bir risk analizi yapılmıştır. Metodolojinin uygulaması, kaza alanındaki toprak örneklerinde 131I radyoizotopu için yapılmıştır. Risk analizi için bilgisayar programları yazılmış ve 131I için ihtimal dağılım fonksiyonları oluşturulmuştur.Anahtar Kelimeler: Risk analizi; Dağılım fonksiyonları; Radyoaktif Atıklar; En Küçük Kareler Metodu.

The role of foreign direct investment in Turkish economy

The aim of the study is to discuss the importance of mode of international market entries and to understand the role of Foreign Direct Investment (FDI) in the Turkish economy from the international business perspective. In this study, the importance and determinants of FDI and the factors that affect incoming FDI flows are analyzed. For empirical evaluation, Ordinary Least Square technique is used over the time duration 1988-2018. In the study growth, rate of FDI is used as dependent variable, while other factors used as variables that affect FDI inflows. Our results represent that economic growth and growth rate of foreign trade positively associated with the growth rate of FDI in Turkey although the results are insignificant because of data limitations. Growth rate of exchange rate and labor force participation rate are negative and insignificant while technology has negatively affect the growth rate of FDI in Turkey. This research aims to enrich the knowledge on this field by analyzing and discussing some aspects of the topic by compiling statistics and data and knowledge through the access to previous theoretical researches and literature. According to the rising developments and progress in Turkish economy, policy makers in their external strategies should include FDI as an important factor in determining growth. Globalization of Turkey must be enhanced by forming strategies of attracting additional appropriate quantity of FDI to attain the positive influence of FDI on productivity and exports. Keywords: Foreign direct investment, international business, economic growth, foreign trade, ordinary least square technique.

Görünüşte ilişkisiz regresyon modeli ve Türkiye ihracat fonksiyonu üzerine bir uygulama

Bu çalışmada hata terimleri ilişkili denklemler sistemini oluşturan Görünüşte ilişkisiz Regresyon (GİR) yöntemi incelenmiş ve En Küçük Kareler (EKK) yöntemine göre etkinliği gösterilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda; EKK yöntemi ile ilgili ön bilgi verilmiş, GİR yönteminin temelini oluşturan Genelleştirilmiş En Küçük Kareler yöntemi incelenmiştir. Daha sonra GİR yönteminin tanımı, özellikleri, tahmincilerinin çıkarımları gösterilmiş ve EKK yöntemine göre etkinlikteki kazancı ispatlanmıştır. Uygulama bölümünde ise 1982-1995 yılları arası Türkiye'nin 18 OECD ülkesine yaptığı ihracat EKK ve GİR yöntemleriyle tahmin edilmiş ve GİR yönteminin parametreleri daha etkin bulunmuştur. Sonuçta bağımsız gibi görünen fakat denklemlerinin hata terimleri arasında ilişki bulunan modellere GİR yöntemi uygulandığında EKK yöntemine göre daha etkin sonuçlar alınacağı hem teorik hem de uygulamalı olarak ispatlanmıştır.

Ridge regresyon üzerine bir çalışma

RIDGE REGRESYON ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA (Yüksek Lisans Tezi) Mücahit KURTULUŞ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Kasım 2001 ÖZET Bu çalışmada, bağımsız değişkenler arasında çoklu bağlantı olması durumunda ortaya çıkan sorunların giderilmesi yöntemlerinden biri olan Ridge Regresyon yöntemi üzerinde çalışılmış ve Ridge Regresyon yöntemi ile En Küçük Kareler yöntemi karşılaştırılmıştır. Ridge Regresyon yönteminde k parametresinin bulunmasında kullanılan birkaç yöntem tanıtılmış ve bir yöntem önerilmiştir. Son bölümde örneğimizden elde edilen Ridge Regresyon sonuçları ile, En Küçük Kareler yönteminin sonuçları karşılaştırılmıştır. Bilim Kodu : 406.01.01 Anahtar Kelimeler : Ridge izi, Çoklu bağlantı, Ridge Regresyon modelinde k parametresinin belirlenmesi, Ridge Kestiricisinin hata kareler ortalaması Sayfa Adedi : 35 Tez Yöneticisi : Prof.Dr.Soner GÖNEN

İki ve üç aşamalı en küçük kareler yöntemlerinin karşılaştırılması ve Türkiye çimento sanayiinde uygulanması

Tepki yüzeyleri ve tasarımları

IV ÖZET Bu çalışmada, deneyci veya araştırmacıların kontrolündeki X vektörü ile gösterilen bir veya daha fazla değişkenden etkilenen, p bilinmeyen parametreler vektörü ve deneysel hataların sıfır ortalama ve 51* varyansı ile normal dağıldığı var sayımı altında, E(Y) = % =f(x,P) şeklinde yazılabilen gerçek tepki yüzeyinin, uygun koşullar altında, Taylor açılımından yararlanarak polinomal yaklaşımı ve her durumda bir diferansiyel denklemin genel çözümü olduğu cebirsel olarak gösterilmiştir. En küçük kareler yöntemi kullanılarak matrissel denklemlerden oluşan bazı sonuçlar ispatlanmış ve tepki yüzeyine, basit yapılı birinci dereceden polinomal modellerle yaklaşım yapılmış, uyum eksikliği veya yüzey eğriselliğinden dolayı ikinci dereceden polinomal yaklaşıma ihtiyaç duyulmuştur. Bu modeli saf birinci dereceden ve karıştı rılmış ikinci dereceden terimlerden arındırmak için önce öteleme sonra dönderme yapılarak bulunan kanonik formun katsayıları yardımıyla uyarlanan yüksek dereceli polinomun geometrik yorumu ile bazı tasarımlar incelenmiştir. Çalışılan uygulamada, [KHURİ. A. And John A. CORNEL (1987) Exercises 5-6] verilerin durumuna göre polinomal modeller uyarlanmış, durağan noktada maksimum ürün elde edilmiş ve uyum eksikliği test edilmiştir.

Investigation of fuzzy functions approach and its possible applications in industrial engineering problems

Fuzzy set theory was introduced by Zadeh in 1965 as an extension to classical set theory. It has been a very important research subject for many researchers and has led to new developments for many fields since it enables to handle uncertainties successfully. One of these important developments is the fuzzy functions concept which was introduced by Professor I. Burhan Türkşen and combines fuzzy sets and fuzzy clustering concepts to provide an alternative solution approach to solve problems in diverse domains. The novelty of fuzzy functions is based on the fuzzy clustering concept and therefore based on fuzzy membership values. Fuzzy clustering is one of the corner stone of the fuzzy functions since finding the best partition constitutes the main problem in this approach. There are several fuzzy clustering algorithms in the literature which can be used in generating fuzzy functions. In this thesis Fuzzy c-Means (FCM) clustering algorithm is used in order to find out the membership values.One of the main motivations behind the development of the fuzzy functions approach was to overcome some of the drawbacks of the fuzzy rule bases which are one of the most frequently used fuzzy inference methods with many successful applications.As a contribution to the existing studies about fuzzy functions, first time in the present thesis we proposed to use genetic programming (GP) along with fuzzy clustering as a new approach in generating fuzzy functions. We used many data sets from the literature in order to present the application and the performance of our approach. We also performed comparisons with the existing fuzzy function generation methods like Least Square Estimation (LSE) in order to prove the validity of our approach. Based on the computational results we illustrated that fuzzy functions which are generated through genetic programming are very competitive and effective in many problem settings.Keywords: Fuzzy set theory, fuzzy rule bases (FRB), fuzzy clustering, fuzzy functions (FF), least square estimation (LSE), support vector machines (SVM), genetic programming (GP).

Türkiye'de gelir farklılığının kantil regresyon modeli ile incelenmesi: 2002-2010 yılları karşılaştırması

Modelin fonksiyonel yapısının doğru seçilmesi ve seçilen modelin temel varsayımlarının sağlanması ekonometride çok önemli konulardır. Genel olarak, değişkenler arasındaki ilişki parametrik olmayan yöntemlerle incelenmektedir. Bu yöntemlerin içinde en çok bilinen ve en sık kullanılan yöntem En Küçük Kareler yöntemidir. Fakat bu yöntem kullanılan veri setinin yapısı ve normallik varsayımının sağlanmaması gibi nedenlerden dolayı iyi sonuçlar vermemektedir. Bu durumlarda alternatif regresyon yöntemlerini kullanmamız gerekecektir.Bu çalışmanın amacı son yıllarda yaygınlaşan Kantil regresyon yöntemi ile En Küçük kareler yöntemini kıyaslayarak üstünlüklerini ortaya koymaktır. İlk bölümde En küçük mutlak sapmalar, M regresyon gibi alternatif yöntemler tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise normallik varsayımı gerektirmeyen ve kullanıcıya ortalamadan farklı olarak veri setini bir çok faklı kantillere bölen Kantil regresyon yöntemi tanıtılmıştır. Son bölümde ise Uygulama olarak Türkiye?de gelir farklılığının Kantil regresyon modeli ile 2002- 2010 yılları karşılaştırması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: En Küçük Kareler (EKK), Kantil Regresyon , En Küçük Mutlak Sapmalar (LAD), M Regresyon.

Statistical inference of cointegrating vectors

Cointegration analysis states that, in case the economic variable to be analyzed is not stationary, a linear combination of these series would be stationary. Put it differently, cointegration studies the linear combination of non-stationary variables. A simulation study is conducted in Chapter Four for the estimation of the coefficient matrix for the cointegrated vector autoregressive process. This study, in the last chapter, gives information about the performances of Johansen Trace and Maximum Eigenvalue tests, used for testing cointegration, depending on the size of the sample and the number of the variables in the system. Keywords: Cointegration, least square method, maximum likelihood method, trace test, maximum eigenvalue test

Su tankı sisteminin iki serbestlik dereceli denetleç ile denetlenmesi

Sıvı tankı sistemleri endüstrinin birçok alanında kullanılmaktadırlar. Bunların denetimine ait birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlerde sistem modeli kullanılarak veya sistem modeli kullanılmaksızın deneme yanılma yoluyla denetleç parametreleri bulunabilmektedir.Bu çalışmada su tankı sisteminin modellenmesi gerçekleştirilmiş ve bu model kullanılarak iki serbestlik dereceli denetleç tasarlanmış ve geribesleme denetimi yapılmıştır. Sistem kestirimi SZÖEKK yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Değişik örnekleme peryodu ve süzgeç çokterimlileri kullanılarak benzetim çalışmaları ve uygulamalar tekrarlanmıştır. En uygun olan süzgeç çokterimlisi ve örnekleme peryodu için kestirilen model kullanılarak geribesleme denetimi gerçekleştirilmiştir.Uygulamada kullanılan sistem üç gözlü su tankıdır. Gözler birbirlerine vanalarla bağlanarak ikinci ve üçüncü derece sistem elde edilebilmektedir. Giriş ve çıkış sinyalleri Texas firmasına ait veri edinme kartı ve Labview 8.2 yazılımı kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmış ve sisteme verilmiştir. Sistem tanıma ve denetim algoritması Matlab 7 yazılımında geliştirilmiş ve Labview 8.2 programına gömülmüştür. Labview 8.2 ve Matlab 7 programları kullanılarak uygun giriş ve çıkış sinyalleri elde edilmiş ve sistem denetimi gerçekleştirilmiştir.

Use of intelligent methods in harmonic analysis of power systems

In the last decades, with the increasing use of non-linear electronic equipmentsin power systems, harmonic pollution has become an important issue in powerquality. To prevent problems due to the harmonics and to improve the qualityof the delivered energy, estimation of harmonic parameters magnitude andphase angle, is an important task. Conventionally Fourier Transform basedalgorithms are the most commonly used techniques for harmonic estimation,however these techniques have certain limitations and drawbacks. On theother hand, recently several alternative algorithms utilizing intelligent methodshave been proposed for harmonic estimation. In this thesis, three hybrid algorithms,composed by combining Least Squares Method with evolutionary computationalgorithms, are applied in harmonic estimation. These algorithms, by utilizingthe feature that harmonic estimation problem is linear in amplitude andnonlinear in phase, use evolutionary computation algorithms for phaseangle estimation and Least Squares Method for amplitude estimation.Two of the hybrid algorithms using Genetic Algorithm and Particle SwarmOptimization for phase angle estimation, were introduced in literaturepreviously. In this thesis a novel hybrid algorithm which uses DifferentialEvolution for phase angle estimation, instead of Genetic Algorithm orParticle Swarm Optimization, is presented. The applications are realized insimulation environment and the results of the algorithms are compared.

Para arzının makroekonomik faktörler üzerine etkisinin analizi

Son yıllarda dünya üzerinde meydana gelen ekonomik krizlerin enflasyon üzerinde önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Enflasyonun yanı sıra para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomiye olan etkileri de göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinin gidişatına yön veren bazı makroekonomik değişkenlerin para arzından etkilenip etkilenmediği araştırılmıştır. Araştırma boyunca En Küçük Kareler Yöntemi tekniği kullanılarak araştırma yapılmış ve değişkenler arasındaki ilişki analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye'de 2006-2014 yılları arasında para arzının, Hazine Bonosu faiz oranı, BİST-100 endeksi, GSYİH, döviz sepeti değeri ve yatırımlar üzerinde etkili oluğu ve istatistiksel açıdan anlamlı olduğu görülmektedir. Bunun yan ısıra para arzında meydana gelen bir değişmenin cari açık ve enflasyonu önemli bir oranda etkilemediği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Para Arzı, Makro Ekonomik Değişkenler, En Küçük Kareler Yöntemi,Türkiye

Cari açık üzerinde ekonomik büyümenin etkisi: Türkiye uygulaması

Cari açık ve büyüme arasındaki ilişki iktisat literatüründe sıkça tartışılan konulardan biridir. Cari açık ve büyüme arasındaki ilişki hakkında henüz bir fikir birliğine varılamamıştır. Bazı ekonomisteler cari açık ve büyüme arasında güçlü bir ilişki olduğunu iddia ederken bazı ekonomistler ise cari açık ve büyüme arasında zayıf bir ilişki olduğunu ya da herhangi bir ilişki olmadığını savunmuşlardır. Bu çalışmada büyümenin cari açık üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla, 1998-2013 üç aylık GSYH ve cari açık verileri kullanılarak Granger nedensellik ve EKK testi yapılmıştır. Sonuç olarak, büyüme ve cari açık çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir. GSYH'daki artışların cari açığı pozitif yönlü değişmelere neden olduğu saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Cari Açık, Büyüme, GSYH, Granger Nedensellik Analizi, EKK

Ekonomik entegrasyon ve büyüme: Türkiye ve seçilmiş bazı ülke grupları açısından çekim modeli analizi

Bu çalışmada, ekonomik entegrasyonların büyüme ve dış ticaret üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu doğrultuda, ekonomik entegrasyon kavramı açıklanmış, ekonomik entegrasyonların oluşma sebepleri ve etkilerinin neler olduğu ve aşamalarından bahsedilmiş, bölgesel ekonomik entegrasyon örnekleri verilmiştir. Entegrasyonların üye ülkeler arası ticaret analizleri yapılmış, küreselleşmenin ve entegrasyonların büyümeye ve dış ticarete etkilerinden bahsedilmiş ülkeler arası analizlere yer verilmiş, büyümenin desteklenmesi için yürütülen araç ve politikalardan bahsedilmiştir.Çalışmanın amacı doğrultusunda, Türkiye ve seçilmiş bazı gelişmiş ülkeler ve Ortadoğu ülkeleri arasındaki ticaret En Küçük Kareler Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.