Karikatür
Bu konu başlığı altında 50 tez
Yakın dönem siyasi tarihinin karikatür üzerinden analizi: Karagöz 1922-1939
Basın ve iktidar (egemen güç) arasındaki ilişki karşılıklı bir ilişkidir ve birbirini besleyen bir niteliğe sahiptir. İktidar kendi hegemonik gücünü basın yoluyla pekiştirirken basın da varlığını muhafaza etmek için iktidarın gücünden beslenmektedir. Başka bir ifadeyle basın iktidarın söylemini dile getiren ve yeniden inşa eden bir işleve sahiptir. Bir basın aracı olan gazeteler ve gazetelerdeki karikatürler de bu amaca hizmet etmektedir. Muhalif basının varlığı söz konusu olsa da bu durum, genel itibarıyla kaçınılmazdır. II. Meşrutiyet'in ilanının akabinde yayın hayatına başlayan uzun soluklu siyasi, mizahi bir halk gazetesi olan Karagöz, bir basın aracı olarak bünyesinde barındırdığı ve arşivlerde tamamıyla muhafaza edilmiş tüm yazılı ve görsel verisiyle yakın dönem Türkiye siyasi tarihi için kayda değer bir tanıklığa sahiptir. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin 1922-1939 yılları arasında yaşamış olduğu siyasi gelişmeleri, değişim ve dönüşümü Karagöz gazetesi karikatürleri, karikatürlerin söylemi üzerinden konjonktürel olarak güç/iktidar ilişkisi çerçevesinde (egemen ya da muhalif) çarpıcı örneklerle sunmayı ve o dönemin panoramasını bugünün okuyucusunun gözleri önüne sermeyi amaçlamaktadır. Karagöz'ün gelişim serüvenini anlayabilmek adına mizahın ve karikatürün kuramsal çerçevesi ve tarihsel gelişiminin serüveni anlatılmakta, akabinde gazetenin Türk mizah ve karikatürü içindeki yeri değerlendirilmektedir. Süreli yayınlar ve yayınlandıkları dönemle ilişkisini değerlendirmek ve ilgili literatüre katkı sağlamak üzere gazetenin teknik özellikleri, baskı sayısı, okuyucu profili, ebatları, neşredildiği günler, abonelik şartları, yazarçizer kadrosu, karikatürlerde işlenen konu başlıkları gibi teknik detaylara değinilmektedir. Sonuç olarak Türkiye siyasi tarihinin 1922-1939 yıllarının iç ve dış meselelerine ait konular ve o konular üzerine yaşanan tartışmalar genel hatlarıyla okuyucuya sunulmaktadır. Bu bilgiler ışığında Karagöz karikatürleri ve alt yazıları, söylem ve göstergebilimsel yöntemle analiz edilmektedir.
İnsan kaynakları yönetiminde personel eğitiminde mizah ve karikatürün kullanılması perakendecilik sektöründe bir uygulama
Günümüzde meydana gelen teknolojik ve ekonomik gelişmelerle birlikte artan rekabet ortamı içerisinde firmalar için insan kaynağı giderek daha fazla stratejik bir anlam kazanmaya başlamıştır. Firmaların rekabet üstünlüğü sağlamadaki en önemli unsurlardan birinin insan kaynağı olduğunu fark etmeleriyle birlikte insan kaynağının eğitimi de aynı şekilde önem kazanmaya devam etmiştir. Şirket eğitimlerindeki amaç, çalışların mesleki ve teknik eksikliklerinin giderilmesidir. Eğitimlerdeki en önemli problem, işgörenleri eğitime isteklendirmek, eğitimlerin zaman israfından çıkarıp, etkili ve faydalı hale getirmektir. Araştırmada; eğitimin, insan kaynakları yönetimindeki önemi ve eğitimlerde kullanılabilecek mizah türleri incelenmiştir. Araştırmanın sonunda perakendecilik sektöründeki bir inceleme konmuştur. Türkiye'nin en büyük perakende firmasının 8 ildeki, 189 çalışanına eğitim verilmiş, eğitim alanlardan 100 kişiye eğitimde mizah ve karikatür kullanılırken, eğitim alan 89 kişiye verilen eğitimde mizah ve karikatür kullanılmamıştır. Araştırmanın amacı; mizah ve karikatür kullanılarak eğitim verilen grup ile mizah ve karikatür kullanılmadan eğitim verilen grup arasındaki eğitim memnuniyet farkının incelenmesidir. Ayrıca, mizah ve karikatürün eğitim sonunda yapılan sınavdaki başarıya etkisi incelenmiştir. Eğitimler sonunda, her bir katılımcıya eğitim memnuniyet anketi uygulanmış, her iki gruptaki eğitim memnuniyeti incelenmiştir. Eğitimde anlatılan konuları ihtiva eden 16 soruluk bir eğitim sonu sınavı yapılarak, işgörenlerin başarısı incelenmiştir. İncelemelerde Ki-Kare testi ve T-Testi uygulanmıştır. Sonuç olarak; yapılan analiz sonuçlarında; eğitimlerde mizah ve karikatürün kullanılmanın, eğitim memnuniyetini arttırdığı görülürken, mizah ve karikatür ile sınav başarısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığını ve mizah, karikatür kullanılarak eğitim alanların daha başarılı olmadığı görülmektedir.
Türkiye'de çizgi roman sanatının gelişim süreci içerisinde Turhan Selçuk'un yeri ve Abdülcanbaz
Türkiye'nin çizgi roman sanatındaki süreci incelenerek; çizgi romana giden yolun önemli duraklarından olan mizah dergileri, çocuk dergileri, yayıncılar, çizerler Tanzimat döneminden başlanarak araştırılmıştır. Zamanın siyasi, ekonomik, toplumsal dinamikleri üzerinden günümüze dek sürecin gelişimi anlatılmıştır. Cumhuriyetin ilanına kadar olan süreçte çıkarılan yayınlar; Tanzimat Dönemi, İstibdat Dönemi, II. Meşrutiyet Dönemi olarak ayrıca sınıflandırılarak incelenmiştir. 1. Dünya Savaşı yenilgisinin ardından başlayan milli mücadele hareketi ve Kurtuluş savaşı mizah yayınları, savaşın değiştirdiği yaklaşımlarla ele alınmıştır. Tezimin ana konusu olarak, ülkemizde karikatüre ve çizgi romana büyük emek vererek, karikatür sanatında uluslararası özgün bir kalem olan orta kuşak temsilcilerinden Turhan Selçuk seçilmiştir. Turhan Selçuk'un karikatürleri ve Abdülcanbaz çizgi romanı incelendiğinde başarılı bir toplum analisti olduğu görülmüştür. Turhan Selçuk'un; neredeyse ömrü boyunca çizdiği, daha doğrusu hayat verdiği Abdülcanbaz karakteri okur tarafından çok sevilmiş ve benimsenmiştir. Abdülcanbaz çizgi romanı; ana karakter ve yan karakterler sosyolojik, ideolojik, psikolojik açıdan irdelenerek, aynı zamanda karakterler aracılığıyla dönemin toplumsal yapısı da incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çizgi Roman, Grafik Mizah, Karikatür, Turhan Selçuk, Abdülcanbaz.
Ortaokul Türkçe derslerinde karikatür okuryazarlığı becerisinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Bu araştırmada, 6. sınıf Türkçe derslerinin karikatür okuryazarlığı eğitimi ile ilişkilendirilmesine yönelik bir model geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırmada eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırma boyunca veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen ölçekler, etkinlik kâğıtları, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşme formları, araştırmacı günlüğü ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada Afyonkarahisar il merkezindeki bir ortaokulun altıncı sınıfında öğrenim gören öğrencilerinden 21 kişilik çalışma grubu oluşturulmuştur. Uygulama öncesinde karikatür okuryazarlığı modülü oluşturmak amacıyla alanyazında tespit edilen çalışmalar ve ilgili müfredatlar incelenmiştir. Söz konusu çalışmaların ve müfredatların içerik analizi sonucunda karikatür okuryazarlığı eğitimiyle ilişkili kabul edilen 151 kazanımın ortak temalarına ait bulgulardan yola çıkarak kazanımların "karikatür iletilerini okuma" ve "karikatür oluşturma" olmak üzere iki kategoride toplandığı karikatür okuryazarlığı modülü oluşturulmuştur. Öğrencilerin karikatür okuryazarlığı becerisine yönelik düzeyleri ve Türkçe dersine olan tutumları ölçüldükten sonra uygulama aşamasına geçilmiştir. Oluşturulan karikatür okuryazarlığı modülünün uygulama süreci, 11 hafta (22 oturum) sürmüştür. Karikatür okuryazarlığına yönelik becerilerin kazandırılmasında zaman zaman akıl yürütme yöntemlerinden tümevarım, tümdengelim ve analoji kullanılırken temelde becerilerin doğrudan öğretimi benimsenmiştir. Uygulama süreci; sunuş, model olma, rehberlikli uygulama, dönüt ve düzeltme, bağımsız uygulama ve değerlendirme olmak üzere altı aşamada gerçekleştirilmiştir. Süreçte araştırmacı tarafından geliştirilen model doğrultusunda hazırlanan öğrenci çalışma kitabındaki etkinliklerden faydalanılmıştır. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin ön test, son test ve kalıcılık testi sonucunda aldıkları puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, araştırma sorularına bağlı olarak grup içi karşılaştırmalar yapılmıştır. Grup içi karşılaştırmalarda t-testi (paired sample test) kullanılmıştır. Etkinlik kâğıtları, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşme formu, araştırmacı günlüğü ve gözlem formları Maxqda© isimli nitel veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Karikatür iletilerini okuma becerisine yönelik geliştirilen erişi testinin ön test puanları ile son test puanları arasında 21,81, son test ile kalıcılık testi arasında ise 1,82 puanlık bir fark; karikatür oluşturma becerisine yönelik geliştirilen dereceli puanlama anahtarının ön test puanları ile son test puanları arasında 22,29, son test ile kalıcılık testi arasında ise 0,38 puanlık bir fark bulunmuştur. Bu sonuçlara göre gerçekleştirilen uygulamanın öğrencilerin karikatür okuryazarlığına katkı sağladığını söylemek mümkündür. Karikatür okuryazarlığı destekli dersler, öğrencilerin Türkçe dersine karşı tutumları üzerinde pozitif anlamda bir etki göstermiş ve öğrencilerin Türkçe dersine karşı daha olumlu bir tutum sergilemelerini sağlamıştır. Karikatür okuryazarlığı ekseninde gerçekleştirilen etkinliklerin temel dil becerilerine yeni bir boyut kazandırdığı, Türkçe derslerinin alfabe temelli tekli okuryazarlıktan 21. yüzyıl becerilerini temel alan yeni okuryazarlığa geçişini sağladığı, kâğıt tabanlı metinden karma metne geçişi kolaylaştırdığı, Türkçe derslerini görsel okuryazarlık becerisi ile zenginleştirdiği, öğrencilerin yaratıcı ve eleştirel düşünme becerisine katkı sağladığı, onlara karşılaştırma, eleştirel yaklaşım sergileme, analiz ve sentez yapma, ürün ortaya koyma becerilerini geliştirme fırsatı verdiği ve öğrencilerin motivasyonlarını artırdığı anlaşılmıştır. Karikatür destekli Türkçe derslerinin beceri temelli soruların çözümünü kolaylaştırabileceği, öğrencilerin LGS başarılarını olumlu yönde etkileyebileceği görülmüş; görsel-uzamsal zekâya sahip öğrencilerin karikatür aracılığıyla desteklenebileceği anlaşılmıştır. Karikatürlerin Türkçe dersi dışındaki diğer derslerde de bilgi ve beceri aktarımında kullanılabileceği anlaşılmıştır. Hatırlamayı kolaylaştırması, kalıcı öğrenmeyi desteklemesi sebebiyle karikatürün önemli ve etkili bir ders materyali olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. Karikatürün değerler eğitimi ile belirli gün ve haftalar kapsamındaki etkinliklerde kullanılabileceği, anlaşılması güç soyut konu ve kavramları somutlaştırdığı anlaşılmıştır. Karikatürün öğrencilerin başarma duygusunu beslediği, sınıf ortamında pasifize olmuş ve arkadaşları tarafından dışlanan öğrencilerin kendilerini ifade etme fırsatı bulduğu, karikatürdeki mizah ve eğlencenin öğrencilerin motivasyonuna katkı sağladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma sürecinde yapılan uygulamaların öğrencilerin karikatür okuryazarlığı becerilerinin gelişimine katkı sağladığı söylenebilmektedir.
Introduction of a new sub-genre into the Turkish literary polysystem through translation: Webcomics in print
The aim of this study is to investigate the transfer of webcomics in print as a new sub-genre into the Turkish literary polysystem through translation. To this end, Itamar Even-Zohar's Polysystem Theory (1978) is adopted in order to define and describe the position of webcomics both in the source and target cultures. Furthermore, Klaus Kaindl's (1999) typology for translation procedures, Javier Franco Aixelá's translation strategies for culture-specific items (1996) and Lawrence Venuti's concepts of foreignization and domestication (1995) are adopted so as to examine which translation strategies are employed in the Turkish translations of webcomics in print. For the purposes of this study, two books composed by Sarah Andersen titled Adulthood is a Myth (2016) and Big Mushy Happy Lump (2017) and two books by Nick Seluk titled Heart and Brain (2015) and Heart and Brain Gut Instincts (2016) will be analysed in comparison to their Turkish translations titled Büyümek Diye Bir Şey Yok (2017), Musmutlu Yumuş Yumak (2018), Kalp ve Beyin (2017) and Kalp ve Beyin İç İşleri (2018), respectively. Findings will be presented in order to explore which strategies have been most frequently adopted in the Turkish translations. The study concludes that orthographic adaptation and repetition are the most frequently used micro-translation strategies in the Turkish translations. The study also highlights that the macro-translation strategy of foreignization prevails in the translations owing to the Turkish translator's diligent endeavour to use various conservation strategies to retain the source-texts' humorous style during the transfer of humorous elements to the Turkish language.
Çizgi roman ve karikatür sahnelerinin seramik uygulamaları
Bu çalışmada, çizgi romanın başlangıcı ve gelişimi ele alınmıştır. Çizgi romanın tarihsel sürecine bakıldığında kullanılan dil ve anlatım aracı olarak toplumları etkilediği düşünülen bir sanat türü olduğuna değinilmiştir. Sanat disiplinleri içerisinde yer edinmesi toplumsal ürünlerin ve gündelik nesnelerin sanatsallaştırılması ve popüler kültür nesnelerinin öne çıkarılmasıyla olmuştur. Soyut dışavurumculuğa tepki olarak ortaya çıkan popüler kültür yani pop sanat, temsilcilerinin gündelik nesneleri, çizgi romanları vb. sanatlarında kullanmaları araştırılmış ve bu doğrultuda karşı savunucular tarafından yapılan eleştiriler incelenmiştir. Görsellik yönünden zengin bir içeriğe sahip çizgi romanları, ifade aracı olarak kullandığı anlatım dili ve seramik sanatına ilişkin sonuca ulaşmak için gerekli araştırmalar doğrultusunda izleyiciye ulaşmak hedeflenmiştir. Bu araştırma kapsamında amaç çizgi roman sahnelerinin plastik açıdan değerlendirilerek, seramik teknikleri ile ortaya konulmasıdır. Çizgi romanın gelişimini alt başlıklar dahilinde incelemek, sonucun daha iyi değerlendirilmesi ve konumuz gereği seramik sanatı ile ilişkilendirilerek, sonuca ulaşmak için gerekli araştırmalar yapılarak, izleyicinin konuya hakim olması amaçlanmıştır. Sonuç olarak, görselliğin hakim olduğu çağda seramik malzemeyi biçimlendirme yoluyla, anlatılmak istenen izleyiciye aktarılmaya çalışılacaktır.
Milli Mücadele Döneminde Mizah basını: Ay Dede ve Güleryüz (1922)
1922 Yılının Ocak ayında Saray basını ile Ankara basını arasındaki mücadele, Refik Halid tarafından çıkarılan Ay Dede ve Sedad Simavi tarafından çıkarılan Güleryüz mizah gazetelerinde karikatür ve mizah üzerinden ilerlemiştir. Ocak ayından Kasım ayına kadar bu mücadelenin şiddeti gitgide sönmüş ve Büyük Taarruz'dan sonra Ankara'nın ve dolayısıyla Güleryüz'ün kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Araştırmamızda bu süreç, bahsi geçen iki mizah dergisinde yer alan karikatürler üzerinden incelenmiştir. İncelemenin teorik zemini mizah kuramlarına ve özellikle de üstünlük kuramına dayandırılmıştır. Karikatürleri tarihsel düzleme oturtmaya yardımcı bilgi ve yorumlara yer verilmeye çalışılmıştır. Teorik incelemenin bulguları ise sonuç kısmında verilmiştir.
Sosyal bilgiler ders kitaplarında karikatür kullanımı
Gerçekleştirilen bu araştırmada, 2020-2021 MEB onaylı özel yayınevi ve 2021-2022 yıllarına ait MEB yayınevi 5, 6 ve 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında karikatür kullanımının durumunu analiz etmek amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel bir araştırma yöntemi olan doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmada 2020-2021 MEB onaylı özel yayınevi 5. Sınıf, 6. Sınıf, 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitapları ile 2021-2022 MEB yayınevi 5. Sınıf, 6. Sınıf, 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Elde edilen bu verilerin analizinde, içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda 2021-2022 eğitim öğretim yılındaki MEB yayınevine ait sosyal bilgiler ders kitaplarındaki karikatür sayısının, 2020-2021 eğitim öğretim yılındaki MEB onaylı özel yayınevine ait sosyal bilgiler ders kitaplarındaki karikatür sayısına göre daha fazla olduğu görülmüştür. Sosyal bilgiler dersinin önemine ve kazandırılacak olan becerilere yönelik karikatür kullanımının gereğine değinilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Resimde mizah ve W. Hogarth
Resim sanatının mizahla ilişkisi ilk çağ mağara resimlerine kadar dayanır. Öyle ki sanat tarihinde Hogarth'dan Daumier'e, Goya'ya kadar pek çok ressam mizahı resimlerinde kullanmıştır. 18.yy–19.yy arasında İngiliz resminin Önemli temsilcisi William Hogarth'ın karikatürleri ve resimlerindeki ironik öğeler resim mizah ilişkisini önemli ölçüde dile getirmektedir. Ardından Goya ve Daumier'in resimlerinde de aynı çarpıcı etkiyi görürüz. Mizah, resim sanatının anlatım gücünü ve çarpıcı etkisini güçlendiren önemli bir faktör; sanat ve eleştiri literatürü açısından göz önüne alınmaya değer bir husustur. Anahtar Kelimeler: Sanat, Resim, W. Hogarth, Mizah, Karikatür, Siyasal ve Toplumsal Eleştiri, Zihniyet
Aydede gazetesinde kadın: "Kadınlara Dair" adlı köşe yazıları ve karikatürlerin transkribi ve değerlendirilmesi
Refik Halid Karay'ın sahibi olduğu 1922 tarihli Aydede, döneminin tek muhalif mizah gazetesidir. Kesintisiz bir biçimde 90 sayı yayımlanmış olup; bu sayılarda "kadın" temasına sıkça yer verilmiştir. 90 sayıdan oluşan koleksiyonda araştırmaya konu yaptığımız "Kadınlara Dair" isimli 34 köşe yazısı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, hemen her sayısında kadın temalı karikatürler de yer almakta olup tezimize bu nitelikteki 219 karikatür de dâhil edilmiş durumdadır. Tezde anılan 34 köşe yazısının tamamı ve kadın içerikli karikatürlerin -başlık, diyalog ve izah yazılarını da içerecek şekilde- transkribesi yapılmıştır. Aydede'nin yazar kadrosunda Orhan Seyfi, Halil Nihat, Fazıl Ahmed, Mahmud Sadık, Abdülbaki Fevzi, Yusuf Ziya, Selami İzzet, Ercüment Ekrem, Rıza Tevfik, Reşat Nuri, Ali Haydar, Mehmed Sıtkı, Güzide Sabri, Fahrünnisa Fahreddin, Kemaleddin, Osman Cemal, Enis Behiç, İdris Sabih, Burhanettin Ali, Mücella Fetanet, Ahmed Nurettin, Fahrettin Nazım, Selahattin Rıfat, Vedat Örfi, Yaşar Şadi gibi dönemin önemli edebiyatçıları ve entelektüelleri bulunmaktadır. Çizer kadrosu da en az yazar kadrosu kadar geniştir. Ahmed Rıfkı, Ahmed Münif, Mehmed İzzettin, Ramiz Gökçe, Ratip Tahir, Hasan Fahreddin, Hasan Rasim, Haydar Şevket, Mümtaz, Refik, Fikri, Mim Kemal, Mazhar Nazım, Salahattin, Zeki Cemal, İsmail Hakkı, Hüsamettin Haşim, Fikret, Mahmut Esat, Muhittin, Şerafettin, Nissa, Cemal, A, Kazım, Saim, Cemil Cem gibi isimler kadrodadır. Gazetede dönemin mizah anlayışı, kadın algısı ve imajına dair çok önemli bilgiler edinmek mümkündür. Gazetede, kadınlar çoğu kere hayat tarzı ve şekilsel özelliklerine göre ayrıştırılmış; geleneksel ve yeni yaşam dinamiklerine uyum heveslisi olmayan kadınlar idealize edilmiştir. Mizaha ve eleştiriye konu yapılan kadın figürü ise "asri kadın"dır. Bu kadınlar yalnızca giyinmeyi, makyaj yapmayı, gezmeyi ve para harcamayı seven tipler olarak tasvir edilmiştir. Karikatürlerde ise hicvedilen kadınlar metalaştırılmış durumdadır. "Asri kadın"ın dışında "genç ve saf kız", "cahil kadın" ve "haraşolar" gibi kadın figürlerine -çok sık olmasa da- rastlanabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Aydede, Refik Halid, Kadın, Mizah, Karikatür, Basın.
Türkiye'de eğitimin karikatürlere yansıması: 1940-1970
Bu çalışma 1940-1970 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi, Hadiselerle Tercüman Gazetesi, Akşam Gazetesi, Akbaba Mizah Dergisi, Karikatür Mizah Dergisi ve Karagöz Mizah Dergisi'nde yayımlanmış, dönemin eğitsel durumunu yansıtan sanat karikatürlerini ele almaktadır. Gelişmekte olan Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim alanındaki değişimleri ve eğitim durumu, birinci elden elde edilen karikatürler üzerinden ve literatürden yararlanılarak incelenmiştir. Çalışma yılları olan 1940-1970 arasında önemli siyasal değişimler gerçekleşmiş, buna bağlı olarak değişik uygulamalara gidilmiş, eğitimin yaygınlaşması için çaba sarf edilmiş, üniversite sayısı artırılmaya çalışılmış, okuryazar sayısının artması için çalışmalar yapılmış ve bu değişimler de dönemin gazete ve dergilerinde yer alan karikatürlere yansımıştır. Bu araştırma sonucunda, 1940-1970 yılları arasında araştırma konusu olan altı süreli yayında dönemin eğitsel şartlarını ele alan karikatürler yedi tema altında kategorize edilmiştir. Karikatürler, Roland Barthes'ın göstergebilimsel analizi ile düz anlamsal ve yan anlamsal olarak incelenmiştir. Dönemin eğitsel gelişmelerini ve sorunlarını konu alan karikatürler incelendiğinde o dönemde eğitim alanında mevcut sorunların görülebilmesi ve Türk toplumsal hayatının eğitim boyutunun ortaya çıkarılabilmesi mümkün gözükmektedir. Anahtar Sözcükler: Cumhuriyet Dönemi, Eğitim, Göstergebilim, Karikatür
Karikatürün bilgisayar destekli analizi: Türkiye-Avustralya mukayesesi
Sanat ve bilim, birlikte gelişim göstermekte ve birbirini tamamlamakta, millet ve toplumların gelişmişlik göstergelerinin en belirleyici unsurları olmaktadır. Bununla birlikte sanat, bilim ve teknoloji üzerinden yeni kavramlar geliştirmekte ve tekniğin olanakları üzerinden kendisine, kendisini yeniden ifade edecek ortam ve araçları yaratabilmektedir. Karikatür, bir sanat dalı olarak, tüm diğer sanat alanlarında olduğu gibi bilim ve teknoloji üzerinden tarif edilmeye ihtiyaç duyar. Bu gereklilik ve ihtiyaç temelinde gerçekleştirilen bu çalışmada Türk ve Avustralya karikatürü, jeofizik, tıp ve biyomedikal gibi farklı alanlarda uygulanan ve başarılı neticeler veren Dalgacık Dönüşümü Metodu ve Yapay Sinir Ağları kullanılarak nicel verilerle analize tabi tutulmuştur. Türk ve Avustralya karikatürü bu çalışma ile bilgisayar destekli yöntemler üzerinden analiz edilmeye çalışılarak sınıflandırılmıştır. Türk ve Avustralya karikatürünün sınıflandırılması noktasında, karikatürleri arasında benzerlikler bulunan ve ayrıştırılması fiziksel anlamda güçleşen karikatüristlerin çalışmaları değerlendirilmeye alınmıştır. Karikatürler arası benzerlikler, karikatüristlerin aynı dönemin çizerleri olmalarından ya da birbirini izleyen kuşaklara ait çizimlerdeki etkilenmelerden, vb. faktörlerden kaynaklanmaktadır. Sanat disiplinlerinin hemen hepsinde tartışılan özgünlük ve benzerlik meselesi, karikatürde de önemli bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgisayar destekli yöntemler ile bu duruma teknoloji merkezli bir bakış geliştirilmeye çalışılmış ve sanata dair bir problemin bilim ve teknoloji üzerinden değerlendirilmesinin yapılması hedeflenmiştir. Dönem olarak 20.yy karikatürleri tercih edilmiştir. 20.yy karikatürler arası etkilenmelere açık ve hem Türkiye hem Avustralya özelinde karikatür üretiminin artış gösterdiği bir dönem olmaktadır. Çalışmada 20.yy karikatürlerinin seçilmesinin bir diğer önemi ise Türkiye ve Avustralya'nın birbirlerine karşı cephelerde yer almaları ile kurdukları tarihi ortaklıktır. Bu dönemde iki farklı coğrafyada da savaş ve savaş sonrası tahribat karikatürlerde sıklıkla işlenmiştir.
Sanat alanı olarak mizah: Sanat, mizah, karikatür ilişkisi ve Türkiye'den üç örnek
Araştırmada geçen temel kavramlar, gerek yurtiçi çalışmalarda olsun, gerekse yurtdışı çalışmalarında olsun günümüze kadar yeterli düzeyde incelenmemiştir. Söz konusu kuvramlardan araştırmanın özellikle üzerinde durduğu 'mizah', gerçek anlam ve içeriğinden çok uzaklaştırılmış, yanlış ya da eksik sayabileceğimiz pek çok anlamla bağdaştırılmıştır. Bir sanat alanı olarak kabul ettiğimiz 'mizah', araştırma içerisindesanat ve karikatürle birlikte ele alınıp irdelenmiştir. Böylece sanat-karikatür-mizah üçlüsü arasındaki ilişki hakkındaki belirsizlikler çözülmüştür.
Toplumsal eleştirinin mizahtaki temsili: Uykusuz Mizah Dergisi örneği
Mizah, kendi toplumunda varlık bulan ve toplumunu yansıtan bir olgudur. Yaratıldığı sosyal çevrenin kültürünü, tarihini içinde barındırır ve eleştirel bir yanı bulunur. Mizahla birlikte anılan olgulardan biri de gülmedir. Gülme ile ilgili tartışmalar insanlık tarihi kadar eskidir; çünkü gülme, içinde yıkıcılık ve eleştirellik gibi özellikler barındırmaktadır. Türk toplumunda mizah önemli bir yere sahiptir ve mizah yoluyla iletişim, bütün toplumlarda olduğu gibi Türk toplumunda da hayatın önemli bir parçasıdır. Mizahın kollarından biri olarak ifade edilebilecek karikatür ise, çizgi ile mizah yapma sanatı olarak tanımlanmaktadır. Karikatürün önemi, sayfalarca yazı ya da saatlerce konuşmanın anlatamadığı olgu ya da olayları bir çizgi ile okuyucuya aktarabilmesinden ve evrensel bir dil taşıyabilmesinden gelmektedir. Ana malzemesi karikatürler ve mizah yazıları olan mizah dergileri de hem gülmenin, hem mizahın, hem de karikatürün özelliklerini içlerinde barındırdıklarından önem taşımaktadırlar. Bu nedenle bu çalışma çerçevesinde güncel mizah dergilerinden en yüksek tiraja sahip Uykusuz mizah dergisi araştırma kapsamına alınmış, dergilerin gündemi konu alan kapak sayfaları incelenmiştir. Bu inceleme nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde, içerik analizi yoluyla bir doküman incelemesi biçiminde yapılmıştır. Buna ek olarak, derginin yazar ve çizerlerinin de konuya ilişkin görüşlerine ulaşmak amaçlanmış, bu veriler eleştirel yaklaşım kapsamında, alanyazında bulunan ifadelerle karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. Sonuç olarak Uykusuz mizah dergisinin, toplumsal eleştirinin bir temsili olarak ifade edilip edilemeyeceği tartışılmıştır.
Portre karikatüründe karakterin oluşturulmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin sanatçı görüşleri ve değerlendirilmesi
Bu araştırma "Portre Karikatüründe Karakterin Oluşturulmasında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Sanatçı Görüşleri ve Değerlendirilmesi" konusunu içermektedir. Karikatür görsel sanatların, tipografi, illüstrasyon, mizanpaj gibi teknik anlamda tüm imkanlarından faydalanan ve sanata mizahi yaklaşımda bulunan bir daldır. İnsanlık tarihinin en eski dönemlerine dayanan karikatür, özellikle 20. Yüzyılda gelişme göstererek "sanat" olarak kabul edilmiştir. Bu araştırma portre karikatürü çizerken karakter ve mizacın yakalanmasında yaşanan sorunları tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla karikatür tarihi kısaca incelenmiş, ardından özellikle bu alanda günümüzde öncü olmuş kişilerin bilgisine başvurulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde, portre karikatürünün ne olduğu ve nelere dayandığına, portre karikatüründe benzerliğin yakalanmasında karşılaşılan sorunlara değinilmiş, ikinci bölümünde ise portre karikatürüne öncülük etmiş bazı isimlere sorular yöneltilerek cevaplar alınmış, portre karikatürünün çizilmesindeki sorunların ortaya çıkarılmasına çalışılmış, alınan cevaplar çerçevesinde portre karikatürü çiziminde nelere dikkat edilmesi gerektiği neticesine ulaşabilmek hedeflenmiştir. Bahadır Baruter, Jason Seiler, Memo Tembelçizer, Ümit Yanılmaz, Achille Superbi, Yuri Wolkovich, Halit Kurtulmuş Aytoslu ve Mehmet Şenocak ile yapılan görüşmeler ve edinilen bilgiler doğrultusunda öne çıkan problemin ne olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise edinilen bilgiler doğrultusunda 18 adet portre karikatür çalışması yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ortaya çıkan bu sorunların çözümünü sağlayabileceği düşüncesi ile bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Portre, Karikatür, Portre Karikatürü, Karakter
Osmanlı mizah basınında polis karikatürleri ve polis imajına etkisi
Toplumlar tarih boyunca kendi içlerinden ve diğer toplumlardan gelebilecek tehditlerden korunmak amacıyla güvenlik kuvvetleri oluşturmuşlardır. Bunlardan günümüzde ülkelerin dış güvenliklerini silahlı ordular gerçekleştirirken, iç güvenliği ve sosyal hayatın düzenini sağlamada silahlı veya silahsız görev yapan polis teşkilatı ile belediyelerin silahsız kuvvetleri olan zabıtalar bu görevleri ifa etmektedir. Tarihi araştırmaların kuşkusuz pek çok kaynakları vardır. Karikatürleri de bu kaynakların arasında görüyoruz artık. Karikatürler sadece mizah özelliği taşımayıp çizildikleri ve yayınlandıkları zaman hakkında bize bilgi de verirler aynı zamanda. Modern anlamda karikatürün Osmanlı toplumunda görülmesi 1870'li yıllarda olmuştur. Bu çalışma ile Osmanlı toplumunda polis teşkilatı mizahçılar tarafından nasıl görünüyor. Bunu tespit edebilmek için 1870'li yıllardan Cumhuriyet'in ilanına kadar yayınlanan mizah basını taranıp polis karikatürleri değerlendirilmeye sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Polis, Mizah, Karikatür, Zaptiye, Zabıta
Cumhuriyet sonrası Türkiye de karikatür ve illüstrasyon sanatının karşılaştırılması, kullanım alanlarındaki farklılıklar
Görsel sanatların iki önemli alanı olan karikatür ve illüstrasyon sanatlarının karşılaştırıldığı bu çalışmada, her iki sanatın tanımları, özellikleri, resim sanatı ile ilişkileri, dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişimi ve kullanım alanları incelenmiş; yapısal ve anlamsal özellikleri betimsel analizle karşılaştırılmış; son olarak kullanım alanları karşılaştırılarak ayrıştıkları ve benzeştikleri noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karikatür, İllüstrasyon, görsel iletişim kullanımları
Tanıtım afişlerinde karikatürün kullanımı ve bir şehir tanıtımı örneği doğrultusunda incelenmesi
Bir malın, hizmetin ya da markanın varlığı hakkında tüketiciyi, uyarmak ve bir mala, markaya, hizmete veya kuruma olumlu bir tutum yaratmak amacıyla göze ve kulağa seslenen, mesajların hazırlanması ve bu mesajların ücretli yada ücretsiz araçlarla yayımlanmasına ?tanıtım? denir. Tanıtımlar için en yaygın olan, iletişim araçları TV, basın ve afişlerdir. Afiş, sürekli toplumla iç içe yaşar ve her kesimden tüketiciye seslenme olanağı taşır.Tanıtım ve afiş kelimelerinin birleşiminden oluşan tanıtım afişleri aslında birbirini karşılayan ve iç içe düşünülebilecek kelimelerdir. Çünkü her ikisinin de amaçları içeriklerinde yer almaktadır. Yani tanıtımın (reklamın) yapıldığı basılı görsellerden en çok bilineni ve kullanılanı afiştir. Afiş en yaygın tanıtım araçlarındandır.Tanıtım afişlerinde karikatürün kullanılması ise çok farklı bir alana girmektedir. Çünkü karikatür insanları güldürürken düşündüren bir sanattır. Karikatürün amacı insanlarla dalga geçmek ya da rencide etmek olmamalıdır. Karikatür belli bir konuya ilgiyi çekerken mizahın cazibesini ve akılda kalıcılığını kullanmaktadır. Tanıtım ? Afiş ? Karikatür üçlüsünü iç içe düşünmek ve bunları bir arada kullanmak bir hayli etkileyici olabilir. Çünkü tanıtımın gerekliliğini karikatürün sanatsallığı ve eğlencesiyle harmanlayabilirsek ortaya çok farklı, ilgi çekici ve etkileyici çalışmalar çıkabilir.Anahtar Kelimeler: Tanıtım( Reklam ), Afiş, Karikatür, Kültür.
Düşünme aracı olarak karikatür : Teknoloji proje üreticileri için karikatür tabanlı uygulamalar
2000'li yılları hızla gelişen teknolojiyi ve hayatımıza getirdiklerini düşünerek, "bilişim yüzyılı" olarak nitelendirebiliriz. Bilişim yüzyılında dijitalleşmenin birçok alanda yeniliklere yol açtığını, gündelik hayatımıza dahi yön verdiğini görmekteyiz. Dijitalleşmeyle birlikte birçok sanat dalında değişmeler, şekil ve içerik farklılıkları oluşmuştur. Karikatür, dijitalleşme ile birlikte farklılaşan sanat disiplinlerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Karikatür, dijitalleşme sonrası sosyal medyada, internet sitelerinde temsil edilmeye başlamıştır. Bu çalışmada, dijitalleşmeye vurgu yapmak, çizgi dünyasındaki etkilerini irdelemek karikatüre ve mizaha yansımalarını araştırmak ve dijitalleşmenin getirdikleri yorumlanmak istenmiştir. Dijitalleşen dünyada, karikatürün bir düşünce biçimi olarak sunulması ve yeni dönem çizim anlayışına uygun olarak hazırlanan karikatürlerle, karikatür tabanlı storyboard modeli oluşturulması hedeflenmiştir. Teknoloji proje üreticilerine yönelik sunulan karikatür tabanlı model ile ilgili uygulamalar, YTÜ Teknoloji Transfer Ofisi Kuluçka Merkezi ve Nerde Ne Zaman Kültür ve Sanat Web Platformu'na uygulanmıştır. İki örneklem üzerinden yürütülen çalışmaların, teknoloji proje üreticilerinin bütününe dönük nitelik kazanması çalışmanın hedefleri arasındadır. Dünyada ve Türkiye'de karikatür, canlandırma ve storyboard çalışmaları incelenmiş olup, geniş çapta literatür taramasına gidilmiştir. Çalışmalar özgün dijital çizimler olup, teknoloji proje üreticilerinin yararlanabileceği, basılı ve dijital ortamlarda değerlendirebileceği, kurumsal kimliklerine dair ipuçları içerecek nitelikte olmaları amaçlanmıştır. Teknoloji ve teknoloji tabanlı proje üreticileri için tasarlanmış bir model olarak bu çalışmanın sanayinin sorunlarına farklı çözümler önerme potansiyeli taşıdığı ve ilerisi için yol gösterici ve referans olacağı inancındayız. Anahtar kelimeler: Karikatür, storyboard, dijitalleĢme, teknoloji, Teknoloji Transfer Ofisi, tasarım, Sosyal Bilimler.
Karikatürle yazma çalışmalarının ortaokul öğrencilerinin yaratıcı yazma becerisine etkisi
Bu araştırmanın amacı ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerisinin gelişiminde karikatür destekli yazma çalışmalarının etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin gelişim düzeyleri dikkate alınarak belirlenen karikatürler kullanılmıştır. Her karikatür için farklı etkinlikler hazırlanmış ve bu etkinliklerde basitten karmaşığa giden bir yol izlenmiştir. Tüm etkinlikler sonucunda da karikatürün yaratıcı yazma becerisine olan etkisi incelenmiştir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim-öğretim yılının ikinci yarıyılında Ankara ili Yenimahalle Atatürk Ortaokulu'nda bulunan, iki farklı 7. sınıf şubesinde öğrenim gören toplam 46 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma haftada iki ders saati olmak üzere toplam 7 hafta sürmüştür. Araştırmanın verileri Öztürk (2007) tarafından geliştirilen "Yaratıcı Yazma Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. İstatiksel olarak değerlendirilen veriler karikatür destekli yazma çalışmalarının öğrencilerin ürettikleri metinlerde; fikirlerin orijinalliği, düşüncelerin akıcılığı, düşüncelerin esnekliği, kelime zenginliği, cümle yapısı, organizasyon, dilbilgisi kurallarına uygunluğu ve yazı tarzı düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Yaratıcı yazma, karikatür, yazma eğitimi
II. Dünya Savaşı yıllarında Türk gazetelerindeki karikatürler üzerinden Türkiye'nin siyasal ve sosyal analizi
Bu çalışmanın amacı 1939-1945 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan ulusal gazetelerdeki karikatürlerin gösterge bilimsel açıdan ve söylem analizi üzerinden incelenmesidir. Çalışmada İkinci Dünya Savaşı Türkiye'sinin yayımlanan karikatürler üzerinden Türkiye panoraması incelenmiştir. İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye Cumhuriyetine sosyal ve ekonomik yönden yansımalarının karikatürler üzerinden ele alınmıştır. 1939-1945 yılları arasındaki karikatürler belli bir kronolojik sıra ile incelenmiştir. Karikatürler siyasi konular, sosyo-ekonomik konular, askeri konular ve diğer konular olmak üzere yıllara göre ayrı ayrı ele alınmıştır. Çalışmada 1939-1945 yılları arasında Türk basınında yayınlanan siyasal içerikli karikatürlerin çözümlenmesinde, göstergebilimsel analiz, söylem analizi, gündem belirleme ve çerçeveleme teknik ve kuramlarından yararlanılmıştır. Altyazısı olan karikatürlerde söylem çözümlenmesi, sadece çizgilerden oluşan karikatürlerde göstergebilimsel analiz kullanılmıştır. Her ikisinin de kullanıldığı karikatürlerde göstergebilimsel ve söylem çözümlemesi teknikleri kullanılmıştır. Model olarak dilbilimci Ferdinand de Saussure(d.1857-öl.1913)'nin gösteren, gösterilen ve gösterge modeli ile Fransız felsefeci ve göstergebilimci Roland Barthes(d.1915-öl.1980)'in düz anlam ve yan anlam modelinden yararlanılmıştır. Söylem analizi yaklaşımı olarak Punch'un her türlü gerçeğin yeniden üretildiği söylem analizi anlayışı temel alınmıştır. Bu çalışma, giriş ve sonuç da dâhil olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, önemi, kuramsal çerçeve, metot ve veri toplama teknikleri konuları ele alınmaktadır. İkinci bölümde özelikle Türkiye'nin modernleşme, batılılaşma süreçlerinin modern politik kurumlar ve çağdaş uluslararası anlayışının ortaya çıktığı 1830'ların sonu itibariyle ortaya çıkmaya başladığı düşüncesi temel alınarak Türk siyasal tarihinin bir panoraması sunulmuştur. Üçüncü bölümde Türkiye'de karikatür sanatının tarihi gelişimi kısaca anlatılmıştır. Dördüncü bölümde çalışmanın kapsam ve sınırlıkları teorik bir çerçeve dâhilinde ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde bulgular sunulmuştur. Bu bölümde kısaca dönem eliti, basını, ülkenin genel ekonomik durumu ve dış politikasının bir krokisi çizilmiştir.
Karikatür kullanılarak yapılan öğretimin ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin matematik dersi doğal sayılar alt öğrenme alanındaki akademik başarılarına ve matematik dersine karşı tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı karikatürlerle desteklenerek yapılan öğretimin geleneksel öğretime kıyasla ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin matematik dersi doğal sayılar alt öğrenme alanındaki akademik başarılarına ve tutumlarına etkisini belirlemektir.Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Keçiören ilçesinden bir ilköğretim okulunun 6. sınıf öğrencileri, örneklemi ise aynı ilköğretim okulunun üç 6. sınıf şubesi oluşturmaktadır. Şubelerden biri deney, ikisi kontrol grubu olarak atanmıştır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır.Araştırmacı tarafından hazırlanan 17 soruluk çoktan seçmeli başarı testi ön test, son test ve kalıcılık testi olmak üzere üç kez uygulanmıştır. Tutum ölçeği ise ön test ve son test olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Dersler 5E modeli temel alınarak hazırlanan ders planlarına göre, altı şapkalı düşünme tekniğine uygun tasarlanan karikatürize edilmiş senaryolar kullanılarak işlenmiştir. Öğrenciler gruplara ayrılmıştır ve her karikatürize edilmiş senaryonun sonunda grupların öğrendiklerini yazmaları için karar kısmına yer verilmiştir. Ayrıca her dersin sonunda öğrencilerden dersin işleniş tarzı ile ilgili düşüncelerini ve dersten öğrendiklerini bireysel olarak yazmaları istenmiştir. Uygulama sonrasında altı öğrenci ile dersin işlenişi, kullanılan karikatürize edilmiş senaryolar ve derste öğrendikleri ile ilgili yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Nicel verilerin değerlendirilmesinde tablolama ve istatistiksel tekniklerden faydalanılmıştır. Öğrencilerin başarı testi ve tutum ölçeğinden aldıkları puanların değerlendirilmesi sonucunda, son test puanları ön test puanlarından, kalıcılık testi puanları ise son test puanlarından yüksek olmasına karşın deney ve kontrol gruplarının akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılık oluşmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin ön tutum ve son tutum puanlarına bakıldığında ise puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından analiz edilmiş ve kodlamalar yapılmak suretiyle temalar oluşturulmuştur. Nitel verilerin analizinin sonucunda ise öğrencilerin karikatürize edilmiş senaryolar sayesinde motivasyonlarının arttığı, ders ile daha çok ilgilendikleri, dersten daha çok zevk aldıkları, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirdikleri, kendilerini daha iyi ifade edebilmeye başladıkları ve karşılaştıkları bir probleme pratik çözümler getirebildikleri belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Matematik Öğretimi, Sayılar, Doğal Sayılar, Karikatür, Altı Şapkalı Düşünme Tekniği, 5E Öğrenme Döngüsü Modeli.
İlköğretim 8. sınıf Türkiye Cumhuriyeti inkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde karikatür kullanmanın öğrenci başarısına ve derse karşı tutumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 8. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi ?Atatürkçülük? ünitesinin karikatür materyali ile öğretiminin öğrenci başarısına ve derse karşı tutumuna etkisi başlığı altında karikatür materyali ile yapılandırmacı yaklaşımın öğrenci başarılarına yönelik etkilerini saptamaya çalışmaktır.Araştırma, karikatür materyalinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin eğitimindeki etkililiğini ortaya koyabilmek amacıyla, deneysel nitelikte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2008?2009 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa ili Akçakale İlçesi 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın deneklerini ise Şanlıurfa ili Akçakale İlçesi Süleyman Şah İlköğretim Okulu'nun 8/A ve 8/B şubelerinde bulunan 56 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 28'i deney grubunu, diğer 28'i ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmada 8/A sınıfı öğrencileri deney, 8/B sınıfı öğrencileri de kontrol grubu olarak seçilmiştir. 8/A sınıfı olan deney grubuna karikatür materyali destekli yapılamdırmacı öğretim, 8/B sınıfı olan kontrol grubuna ise yapılandırmacı öğretim uygulanmıştır.Araştırmanın sağlıklı uygulanabilmesi amacıyla ders öğretmeni ve öğrenciler karikatür materyalinin ne olduğu noktasında önceden bilgilendirilmiştir. Çalışmamızda, deney ve kontrol grubundaki öğrencilere araştırma sonunda nasıl bir farklılaşma gösterdiklerini tespit etmek amacıyla ünite başında ve sonunda olmak üzere hazırlanan başarı testi ve öğrenci tutum ölçekleri uygulanmıştır. Deney grubu sınıfına karikatür materyaliyle 4 hafta boyunca ?Atatürkçülük? ünitesi işlenmiştir. Deney grubu öğrencileri için oluşturulan eğitim-öğretim ortamları, karikatür materyali ve diğer görsel-işitsel araç ve gereçler yardımıyla zenginleştirilmiştir. Diğer taraftan deney grubuyla eşzamanlı olarak kontrol grubuna da yapılandırmacı yaklaşım kullanılarak ders anlatılmıştır.Araştırmada sonucunda, karikatür materyali ile desteklenmiş yapılandırmacı öğrenmeye göre hazırlanmış öğrenme etkinliklerinin uygulandığı deney grubu ile yapılandırmacı yaklaşımın uygulandığı kontrol grubu arasında ?Atatürkçülük? ünitesindeki başarıları ve derse karşı tutumları bakımından deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Tarih öğretimi, karikatür, yapılandırmacı yaklaşım
Nurettin Rüşdü ve Cadaloz gazetesi
II. Meşrûtiyet döneminde Osmanlı imparatorluğu'nda basında meydana gelen patlamadan mizah basını da payını almıştır. Bu dönemde hem geleneksel tarzda hem de Batılı anlamda mizah gazeteleri yayınlanmıştır. Mizah gazeteleri yalnızca yazı karakterli değil beraberinde olmazsa olmazı olan karikatürleri de beraberinde kullanmıştır. Cadaloz Gazetesi 1911 yılında Nurettin Rüştü ve Haydar Rüştü tarafından yayımlanmaya başlanan bir mizah gazetesidir. Gazete mizah gazetesi olmakla beraber dönemin sosyal, ekonomik, siyasal, toplumsal konularını haftada iki gün yayın yaparak değerlendirmiştir. Cadaloz Gazetesi geleneksel tarzda yayın yapan bir mizah gazetesidir. Cadaloz Gazetesi sadece içeriğiyle değil aslında karikatürleri ile de dönemin güncel olaylarını anlatan bir gazetedir. Tezimizde de karikatürler değerlendirilirken siyasi içerikli olanlar ve toplumsal içerikli olanlar diye iki başlık halinde yansıtılmıştır. Anahtar Sözcükler: Mizah, Karikatür, Cadaloz Gazetesi, Nurettin Rüştü