Distance learning
67 theses under this subject heading
Uzaktan yaz okuluna yönelik öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri
Uzaktan eğitim, değişik koşullar ve beklentiler içerisinde bulunan bireylere öğrenme imkânı sağlamada bir seçenek olarak, dünyada hızla yaygınlaşan ve gelişen bir eğitim uygulaması haline gelmiştir. Üniversitelerdeki öğrenenlerin yaz okullarından daha aktif bir şekilde yararlanmalarını sağlamak amacıyla yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple iklim ve bir takım koşullar göz önünde bulundurulduğunda zamandan ve mekândan bağımsız yürütülecek bir yaz okulu uygulaması gerek öğrenciler gerekse öğretim elemanları açısından bir fırsat olarak düşünülebilir. İlgili alan yazı taraması sonucunda yurt dışında ve ülkemizde yaz okullarında açık ve uzaktan öğrenmeye yönelik sınırlı sayıda araştırmaya ulaşılmıştır. Bu açıdan araştırma konusunun alan yazın açısından bir yeniliği temsil ettiği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri ve öğretim elemanlarının uzaktan yaz okullarına ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini yaz okulu deneyimi olan, uzaktan öğretim tecrübesine sahip 6 öğretim elemanı ve 6 öğrenci oluşturmaktadır. Görüşmeye dayalı nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veriler, öğrenci ve öğretim elemanları için farklı sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin ve öğretim elemanlarının yaz okuluna ilişkin görüşleri ve yaz okulunda uzaktan öğrenmeye ilişkin görüşleri üstünlükler, sınırlılıklar, uygulama ve öneriler bağlamında değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın sonucuna göre uzaktan yaz okullarının normal yaz okullarına göre öğrenciler açısından birçok konuda üstünlük sağladığı görülmüştür. Ayrıca öğretim elemanları ve kurum açısından da bir takım üstünlükler tespit edilmiştir. Uzaktan öğrenme ile yaz okullarının hem öğretim elemanı hem de öğrenciler açısından karşılıklı etkileşimin zayıf kalması sınırlılık olarak belirlenmiştir. Öğrenci ve öğretim elemanları görüşlerinden elde edilen bütün bulgular ilgili temalar altında detaylı olarak açıklanmıştır.
Açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarlar: Devre analizi uygulaması
Bu çalışmada, 21. yüzyıl teknolojilerinin etkisi ile eğitimde meydana gelen değişim eğilimleri göz önünde bulundurularak eğitimin ayrılmaz bir parçası olan laboratuvar uygulamaları için geliştirilen ortamlar incelenmiş ve açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarların (SL) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Uygulama gerektiren derslerin uzaktan öğrenme yoluyla verilmesinin, bilgi ve teoriye dayalı derslerden daha zor olduğu düşünülmekte ve çoğu uzaktan eğitim sağlayan kurum uygulama gerektiren disiplinlerden kaçınmaktadır. Dijital çağın laboratuvarlar için sunduğu çözümlerden biri olan SL ortamları, uygulama etkinliklerinin uzaktan gerçekleştirilebilmesi fırsatını sunmaktadır. Bu çalışmada, SL kullanımı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı Önlisans Programı'ndaki "Devre Analizi Laboratuvarı" dersi kapsamında araştırılmış ve iki ve üç boyutlu SL ortamları, öğrenme yönetim sistemleri aracılığı ile öğrenenlere sunulmuştur. Karma yöntem tasarımlarından keşfedici sıralı tasarım yaklaşımının kullanıldığı bu çalışmada öğrenenlerin SL kullanım niyetleri, Teknoloji Kabul Modeli temel alınarak oluşturulan araştırma modeli çerçevesinde incelenmiş ve ayrıca SL kullanmayan öğrenenlerin kullanmama nedenleri araştırılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi ve nicel verilerin analizinde ise SL kullanmayanlar için betimsel istatistikler ve parametrik olmayan testler ve SL kullananlar için Kısmi En Küçük Kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; geliştirilen araştırma modelinin, öğrenenlerin SL kullanım niyetlerini anlama ve açıklama konusunda yararlı bir teorik model olduğu görülmüştür. SL'nin kullanılmama nedeni olarak zaman yetersizliği bulunmuş, yaş ve deneyime bağlı olarak anlamlı farklılıklar görülmüştür. Bu çalışmadan çıkan sonuçlar, SL'nin etkili bir şekilde eğitim sürecine entegre edilebilmesi ve öğrenenler tarafından benimsenerek SL kullanımının artırılması ve yaygınlaştırılması açısından kurumlara yol gösterici olacaktır. Anahtar Sözcükler: Sanal laboratuvar, Açık ve uzaktan öğrenme, Teknoloji kabul modeli, Kısmi en küçük kareler
Mobil öğrenme: Meslek yüksekokullarında bilginin yeniden yapılandırılması üzerine bir durum çalışması
Bu araştırmada meslek yüksekokullarında mobil öğrenmenin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla, araştırmacı tarafından bir mobil öğrenme ortamı tasarlanmıştır. İç Anadolu bölgesinde ilçe merkezinde yer alan bir meslek yüksekokulunda yürütülen araştırma, öğrenenlerin başarmakta zorlandığı gözlenen "Algoritma ve Programlamaya Giriş" dersi kapsamında yapılmış ve araştırma verileri 2015-2016 öğretim yılı güz döneminde toplanmıştır. Bu çalışma, 36 kişilik öğrenci grubuyla başlamış ve araştırmanın derinlemesine yapılabilmesi için amaçlı örneklem seçimi yöntemiyle 6 kişilik katılımcı grubuyla sürdürülmüş nitel bir durum çalışmasıdır. Ayrıca, katılımcılar bizzat araştırmacı tarafından 14 hafta boyunca gözlenmiş ve durum çalışmasının veri tabanını oluşturan araştırmacı günlüğü, bireysel görüşmeler nitel veri analizi ile değerlendirilmiştir. Buna ek olarak; çalışmada, anket sonuçları ve mobil öğrenme ortamının kullanımına ilişkin veriler de sunulmuştur. Sonuç olarak, geliştirilen mobil öğrenme ortamının öğrenenlerde derse yönelik olumlu tutum geliştirmeye katkı sağlamada, derse katılım motivasyonunu arttırmada ve öğrenen-öğrenen, öğrenen-öğreten iletişimini kolaylaştırma bağlamında olumlu sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Ancak, olumsuz etkiler de gözlenmiştir, bunlar; aktif katılımın zamanla düşmesi, geliştirilen ortamın sınava yönelik bir çalışma ve sohbet ortamı haline gelmesi, öğrenme amacından sapma ve teknik problemler gibi olumsuz etkilere rastlanmıştır. Benzer şekilde, öğrenenlerin mobil öğrenme ortamını faydalı ve motive edici bulduğu buna rağmen ders başarılarına etki etmediği de gözlenmiştir. Anahtar Sözcükler: mobil öğrenme, meslek yüksekokulları, durum çalışması
Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinde kümeleme analizi yöntemiyle öğrenen gruplarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemine kayıtlı öğrenenlerin özelliklerini analiz ederek kümelere ayırmak, öğrenen türleri ve özelliklerine uygun stratejilerin belirlenmesine yön göstermektir. Açıköğretim Sisteminde öğrenim gören 43.106 öğrenene uygulanan anket verileri ile bu öğrenenlerin kurum veritabanlarındaki bilgileri birleştirilerek elde edilen veri kümesinin kullanıldığı bu çalışmada, öğrenen gruplarını elde etmek için tanımlayıcı veri madenciliği yöntemlerinden biri olan kümeleme analizi kullanılmıştır. Kümeleme analizi ile grupları elde etmek için IBM SPSS Modeler 14.2 yazılımında veriler üzerinde deneysel çalışmalar yapılmış ve veri setinin özelliklerine uygun olan algoritma TwoStep olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, hazırlanan veri seti üzerinde yapılan TwoStep algoritması ile üç küme elde edilmiştir. Bu kümelerin boyutları %36,9, %35,7 ve %27,5 olarak dağılmıştır. Kümelerin belirlenmesindeki en ayırt edici özellikler akademik başarı notu, aylık gelir, çalışılan sektör, çalışma süresi, cinsiyet, internet erişim olanağı, medeni durum, iletişim araçları sahipliği ve yaş olarak belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile öğrenen odaklı akademik, yönetsel, kurumsal ve destek hizmetlerine yönelik kararların alınması kolaylaşabilir, bu grupların özelliklerine uygun olarak hizmetlerin farklılaştırılmasına ve tasarlanmasına destek olunabilir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemleri, e-ÖğrenenlerinGruplandırılması, Kümeleme Analizi, Segmentasyon, TwoStep Algoritması.
Bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi derslerde etkileşim örüntüleri ve öğreten-öğrenen rollerinin belirlenmesi
Bu doktora tez çalışmasının amacı bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi derslerde (KAÇD) etkileşim örüntülerini ve öğreten-öğrenen rollerini belirlemeye çalışmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada karma araştırma yöntemi ve sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Ayrıca veri toplama ve analiz amacıyla sosyal ağ analizi, görüşme, gözlem ve doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma bulguları bağlantıcılık, rizomatik öğrenme ve sosyal ağ kuramı bağlamlarında yorumlanmıştır. Araştırmanın demografik bulgularına göre, bağlantıcı öğrenme ortamlarında öğrenenlerin zaman ve mekan bağlamında küresel çapta dağıtık oldukları, çoğunun İngilizce konuşulan ülkelerden katılım gösterdiği, öğrenenlerin %89'unun düşük bağlamlı kültürlerden %11'inin ise yüksek bağlamlı kültürlerden olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların çoğunun bir nedenle eğitim alanıyla ilgili veya yükseköğretimde öğrenci veya öğretmen olan bireyler olduğu saptanmıştır. Demografik bulgular KAÇD'larda çeşitliliğin birçok boyutta mevcut olduğunu göstermektedir ve bu bulgular KAÇD'ler için "küresel mega sınıf" ifadesini doğrular niteliktedir. Bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi dersler etkileşim örüntüleri bağlamında incelendiğinde birleşik-sıkı bağları olan bir ağ örüntüsü yapısı gözlenmiştir. Bu türdeki ağ yapısında yer alan düğümler kendi aralarında ve alt-gruplar arasında köprü görevi gören önemli bağlar oluştururlar. Bu ağ yapısındaki öğrenenler sıklıkla iletişime geçme eğilimindedirler ve ortak ilgi alanına sahiptirler. Bu ağ türleri genellikle iletişim ve etkileşimin bir girdap gibi merkeze doğru yoğunlaştığı ve farklı öğrenenleri farklı zaman dilimlerinde içerisine çeken birkaç tane yoğun ve/veya yoğun bir biçimde birbirlerine bağlı alt-gruplardan oluşurlar. Araştırma bulguları ayrıca bağlantıcı öğrenme ortamlarının iletişim ve etkileşim kurmak için az sayıda adım gerektirdiğini, öğrenme ağının Küçük Dünya Fenomeni ve Küresel Köy kavramlarını doğrulayan bir yapısı olduğunu göstermiştir. Azalan öğrenen sayısına ters orantılı bir şekilde ağ yoğunluğu değerinin arttığı gözlenmiş ve öğrenme ağında yoğun etkileşimin olduğu görülmüştür. Düğümlerin derece merkeziliği dağılımı incelendiğinde uzun kuyruk ve güç yasasına uygun bir dağılım gözlenmiş ve bağlantıcı ağların ölçekten bağımsız ağlar olduğu bulunmuştur. Bilginin üretimi ve tüketimi bağlamında öğrenenlerin 80/20 kuralı, 90-9-1 kuralı ve Pareto Yasasındakine benzer bir şekilde hareket ettikleri görülmektedir. Öğreten ve öğrenen rollerinin belirlenmesine yönelik yapılan analiz ve çözümlemelerde toplam 25 rol belirlenmiş, ortaya çıkan rollerden 12 tanesi öğreten, 11 tanesi öğrenen ve 2 tanesi öğreten-öğrenen ortak rolü olarak tanımlanmıştır. Ortaya çıkan roller incelendiğinde öğreten ve öğrenen arasındaki sınırların bulanıklaştığı, öğrenme sürecindeki sorumluluğun hem öğreten hem de öğrenen tarafından paylaşıldığı görülmektedir. Öğreten rolleri öğrenme sürecini kolaylaştırmaya yönelik roller iken, öğrenenlerin öz becerilerini kullanmaya yönelik rolleri üstlendikleri görülmüştür. Anahtar kelimeler: Kitlesel açık çevrimiçi ders, KAÇD, öğreten rolleri, öğrenen rolleri, etkileşim örüntüleri, bağlantıcılık, rizomatik öğrenme, sosyal ağ kuramı, sosyal ağ analizi, karma araştırma yöntemi, karma sıralı açıklayıcı desen, açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, açıköğretim. Anahtar kelimeler: Kitlesel açık çevrimiçi ders, KAÇD, öğreten rolleri, öğrenen rolleri, etkileşim örüntüleri, bağlantıcılık, rizomatik öğrenme, sosyal ağ kuramı, sosyal ağ analizi, karma araştırma yöntemi, karma sıralı açıklayıcı desen, açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, açıköğretim.
Açık ve uzaktan öğrenmede öğrenme analitikleri kontrol panelinin geliştirilmesi: Öğrenme Bulutu
Açık ve uzaktan öğrenme bağlamındaki öğrenme analitikleri uygulamalarına yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlayan bu çalışma kapsamında, Öğrenme Bulutu olarak adlandırılan yeni bir öğrenme analitikleri sistemi geliştirilerek kullanılabilirliğine ilişkin araştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın öğrenme analitiklerine ilişkin alanyazın araştırması, atıf verilerine dayalı iki aşamalı sistematik bir yaklaşım çerçevesinde desenlenmiştir. Birinci aşamada; öğrenme analitiklerine ilişkin Web of Science veri tabanında yer alan akademik yayınların analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise; öğrenme analitikleri tüm detayları ile tanımlanarak tarihsel gelişimi ortaya konulmuştur. Öğrenme analitiklerine ilişkin süreçler, teknikler, araçlar, bağlantılı çalışma alanları ve uygulama örnekleri incelenmiştir. Son olarak öğrenme analitiklerine ilişkin etik tartışmalar vurgulanmıştır. Araştırma süreci; geliştirme, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Geliştirme sürecinde Öğrenme Bulutu'nun teknik altyapısı kurularak, öğrenen etkinlikleri takip mekanizmaları ve kullanıcı kontrol panelleri geliştirilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci, Avrupa'daki eğitim-iş uyuşmazlığının azaltılması amacıyla hayata geçirilen EMLT açık ve uzaktan öğrenme sistemi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte, Avrupa Birliği Erasmus+ Programı tarafından desteklenen EMLT Projesine katılan öğrenenlerin öğrenme etkinliklerinin takip edilmesi, depolanması ve analiz edilmesi amacıyla Öğrenme Bulutu kullanılmıştır. Son aşama olan değerlendirme sürecinde ise nicel araştırmalar altında sınıflandırılan betimsel tarama modeli çerçevesince Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğini belirlemeye yönelik analizler yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğine ilişkin memnuniyet düzeylerinin ders başarısı, motivasyon, bilgisayar ve internet kullanım düzeyi, veri paylaşım tercihleri ve kitlesel açık çevrimiçi ders deneyimi bakımından farklılık gösterip göstermediği istatistiksel olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, araştırma sorularına ilişkin elde edilen bulgulara, bulgular doğrultusunda ulaşılan sonuçlara ve sonuçlara bağlı olarak geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Öğrenme Analitikleri, Kontrol Paneli, xAPI, Experience API, Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler, Öğrenme Bulutu, Öğrenme Yönetim Sistemleri
Açık ve uzaktan öğrenme programlarında oyunlaştırma kullanımı
Oyunlaştırma, en basit haliyle oyun unsurlarının oyun dışı uygulamalarda kullanılması olarak tanımlanabilir. Eğitim-öğretim ortamlarında oyunlaştırmanın kullanımı yeni bir uygulama olarak görülmesine karşın, işletme gibi diğer alanlarda bir süredir kullanılmaktadır. Örneğin, kullanıcıların bulundukları mekân bilgisini girerek, kullanım sıklığına oranla puan ve ödül kazandığı "foursquare" uygulaması oyunun dört temel unsurunu – puan, seviye, rozet, lider sıralaması – başarıyla kullanmaktadır. Eğitim alanında, özellikle çevrimiçi öğrenmede de oyunlaştırmanın kullanımı artmaktadır ancak incelendiğinde çoğu uygulamanın bir ders kapsamında yapıldığı, büyük ölçekli sistemlerde özellikle katılımı arttırma konusunda fazla çalışma yapılmadığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda gerçekleştirilen araştırmanın temel amacı üniversitelerin çevrimiçi öğrenme web sitelerine oyunlaştırma unsurları eklenmesinin öğrencilerin derslere katılımını ve bu ortamlarda sunulan hizmetlerden yararlanma durumlarını artırıp artırmadığı incelemektir. Ayrıca bu unsurları kullanmanın öğrencilerin akademik başarıları üzerine yardımcı olup olmadığı ve öğrenci memnuniyeti de araştırılmıştır. Sıralı açımlayıcı karma araştırma deseninin kullanıldığı çalışma sonunda öğrencilerin e-öğrenme ortamını ziyaretleri, içeriklere erişimleri, kaynakları indirmeleri ve ödev ve/veya testleri tamamlamaları açısından oyunlaştırma öncesi ve oyunlaştırma sonrası durumları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir artışın olduğu bulunmuştur.
Irak'ta (Musul şehri) ilköğretim düzeyinde uzaktan eğitim sisteminin seviyesi
Bu araştırma, Irak Eğitim Bakanlığı'na bağlı (özel-devlet) ilkokullarda faaliyet gösteren uzaktan eğitim sisteminin uygulanmasında e-öğrenmeyi analitik açıklama ve anketin kullanımıyla tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma hem araştırmacılara hem de eğitim kurumlarına hizmet eden önemli sonuçlar sağlamada büyük rolü olan uzaktan eğitim alanında internet uygulamalarını kullanmanın sorunlarını belirlemek için önemli amaç ve ilkeleri güçlendirmektedir. Cinsiyet, kurum, mesleki kıdem, eğitim durumu, branş ve uzaktan eğitim bilgisine göre ayrımcılığın belirlenmesi amacıyla T-testi hesaplamaları ve varyans analizi yapılmıştır. Birinci bölümde Musul şehrinde uzaktan eğitim ile ilgili her şey ve e-öğrenme uygulamalarının detayları tanımlanmış ve bu alanda daha önce yapılmış bazı çalışmalardan bahsedilmiştir. İkinci bölüm, veri toplamak için kullanılan yöntemin bir tanımını ve her adımın bir açıklamasını içeriyor. Üçüncü bölümde veriler istatistik programına girilmiş ve çalışmanın sonuçları çıkarılmıştır. Daha sonra dördüncü bölümde sonuçlar tartışılmış ve bulguların ışığında araştırmacı gerekli önerileri koymuştur. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutum düzeyleri ortalama değere yakın olmakla birlikte negatif çıkmıştır. Cinsiyet, yılların deneyimi, eğitim düzeyi ve branşın uzaktan eğitime yönelik tutumunda anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca, öğretmenlerin devlet okullarında mı yoksa özel okullarda mı çalıştıkları, uzaktan eğitim hakkında bilgisi olan veya olmayan öğretmenler ile uzaktan eğitime yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Anahtar kelimeler: uzaktan eğitim, e-öğrenme, açık öğretim, yüz yüze eğitim.
Uzaktan eğitim araçlarının adli bilişim açısından incelenmesi
Dijital alanda adli bilişim araştırması yapan kişilerin işleri bu alanın bakir olmasından dolayı bu alanda çalışma yapmak zor olabilmektedir. Gün geçtikçe teknolojinin sürekli gelişmesi, yeni platform ve programların yayınlanması her uygulamanın, programın kendine özgü inceleme metotlarının olması gerekliliği sonucunu doğurmaktadır. Bu durum dijital inceleme yapacak olan kişilerin kendini sürekli geliştirmesini ve bu alanda kendilerine yol gösterecek kaynaklara ihtiyaç duymasını gerekli kılar. Uzaktan eğitim araçlarının adli bilişim açısından incelenmesi önemli bir konudur. Dijitalleşmenin giderek arttığı çağımızda, salgın hastalıklarında etkisiyle yüz yüze eğitimden ziyade uzaktan eğitim araçları kullanılarak dersler, sunumlar, etkinlikler ve hatta sanatsal faaliyetler yapılmaktadır. Uzaktan eğitim araçlarının adli bilişim açısından incelenmesinin amacı, bu materyallerin kullanımı esnasında meydana gelebilecek adli olayların ve inceleme gerektiren durumların ortaya çıkmasıdır. Bu çalışmayla uzaktan eğitim araçları kullanılarak gerçekleştirilen etkinlikler sonrası önemli veriler elde edilmiştir. Bu veriler, kimin, kiminle, nerede, ne zaman, nasıl, ne amaçla bir etkinlik düzenlediği şeklindeki sorulara cevap olarak araştırmayı yapacak kişilere de fayda sağlayacaktır. Birden çok uzaktan eğitim aracı bulunmasına karşın bu çalışmanın kapsamı daha yaygın kullanıldığı için uzaktan eğitim araçlarından olan Microsoft Teams ve Skype uygulamaları üzerinedir. 2017 yılında Microsoft yeni bir iletişim platformu olan Microsoft Teams'i yayınlamıştır. Uygulamanın diğer benzer uygulamalara göre daha yeni bir yayınlanma tarihi olduğu için bu alanda yapılmış çalışmalar oldukça azdır. Ancak alanda edinilen gözlem sonucunda kullanım oranının hızla arttığını görülmektedir. Bu durumda dijital alanda inceleme yapacak kişilerin söz konusu uygulama ile ilgili olarak çalışma gereksinimlerinin olacağını göstermektedir. Windows 10 işletim sistemine sahip web client uygulamaların yüklü olduğu bilgisayarlar üzerinde gerçekleştirilen bu çalışmada Microsoft Teams ve Skype tarafından depolanan veya ağ üzerinden gelen giden trafik bilgilerinin izole bir ortamda incelenmesi sonucu elde edilen veri ve bilgiler sunulmuştur. Bu çalışmanın gelecekte uzaktan eğitim araçlarına dair araştırma yapacak kişilere yardımcı olması temel amaçlardan biridir.
E-öğrenmeye destek amaçlı mobil öğrenme uygulaması geliştirme ve etkilerinin incelenmesi
Son zamanlarda hızla gelişen mobil ve iletişim teknolojileri sayesinde etkili ve zengin mobil uygulamalar geliştirme imkanı doğmuştur. Bu teknolojilerden öğrenme alanında da yaygın olarak faydalanılabileceği düşünülmektedir.Ülkemizde uzaktan eğitim ve e-öğrenme uygulamaları büyük ilgi görmektedir. Uzaktan eğitim hizmeti veren eğitim kurumları e-öğrenme uygulamaları ile öğrencilerin öğrenme faaliyetlerine katılmalarını sağlamaktadır. E-öğrenme uygulamaları öğrencileri için bir çok fayda sağlamasına rağmen bazı sınırlılıkları bulunmaktadır. E-öğrenmenin sınırlılıkları ile bu sınırlılıklara ilişkin mobil öğrenme (m-öğrenme)'nin sağladığı avantajlar birlikte ele alındığında öğrenciler için daha etkili öğrenme ortamları sunulabileceği düşünülmüştür.Bu çalışma kapsamında uzaktan eğitim öğrencileri için e-öğrenmeye destek amaçlı bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Geliştirilen bu mobil uygulama Gazi Üniversitesi Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu öğrencileri arasından 13 öğrenci tarafından kullanılmıştır. Çalışma sonunda m-öğrenme uygulaması hakkındaki öğrenci ve öğretim görevlisi görüşleri alınmış ve m-öğrenme uygulamasının etkililiği incelenmiştir.Çalışma sonunda m-öğrenmenin e-öğrenmeye destek olarak kullanılması ile öğrencilerin mekan ve zaman sınırlaması olmadan eğitim faaliyetlerine katılabildikleri belirlenmiştir. Böylece öğrencilere her yerde ve her zaman eğitim imkanı sunulmuştur. Ayrıca gönderilen bilgilendirme SMS (Short Message Service)'leri ile öğrencilerin ders iptali, ödev tarihi, sınav tarihi gibi durumlardan ve okul yönetimi tarafında yapılan duyurulardan haberdar olmaları sağlanmıştır.
Ters - düz sınıfların öğrencilerin akademik başarısı ve görüşlerine etkisi
Bu araştırmanın amacı; ters-düz sınıfların öğrencilerin akademik başarısına ve görüşlerine etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada deneysel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desenin öntest-son test, deney- kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. Denel işlem sonrasında deney ve kontrol grubuna akademik başarı testi son test olarak uygulanırken; deney grubuna ayrıca Ters-düz sınıflara ilişkin görüşlerini belirlemek üzere anket ve görüşme formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; deney grubu ile kontrol grubunun akademik başarı testinin tümünden aldığı sontest puanları arasında yapılan bağımsız gruplar t-testi sonucunda p<.05 düzeyinde anlamlı fark olduğu görülmüştür. Deney grubu öğrencileri ters-düz sınıflara ilişkin görüşlerine yönelik yapılan anket ve görüşmede ters-düz sınıf uygulaması ile başarılarının arttığını, anlamadıkları konuları daha iyi tespit ettiklerini, öğrendiklerini daha iyi hatırladıklarını, derse daha aktif katıldıklarını, ters-düz sınıf uygulamasında konuyu çalışmış olarak gelmelerinin derse katılımlarını artırdığını, videoları dersten önce izleyerek sınıfta alıştırmaları yapmayı mevcut programa ders işlenen sınıftaki konu anlatımını dinlemekten daha motive edici bulduklarını ifade etmiştir. Ayrıca, öğrenciler ters-düz sınıf uygulaması ile öğretmenlerine daha çok soru yönelttiğini ve bu uygulama sayesinde öğretmenleri ve arkadaşlarıyla iletişiminin arttığını belirtmiştir. Anahtar Kelimeler: Ters-düz sınıf, karma öğrenme, Bilişim Teknolojileri
Web tabanlı uzaktan eğitimin mesleki ve teknik eğitimde kullanımı üzerine bir araştırma
Bu çalışmada internet üzerinden yürütülen uzaktan eğitim programlarının mesleki ve teknik eğitimde kullanımı üzerine bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada ön lisans düzeyinde uzaktan eğitim alan mesleki ve teknik eğitim öğrencilerine yönelik bir anket hazırlanmıştır. Anket çalışmasında öğrencilere uzaktan eğitimin genel bir değerlendirmesi, yüz yüze eğitimle karşılaştırılması, avantajlar ve dezavantajları, uzaktan eğitimin önemi ve web tabanlı laboratuar uygulamaları ile ilgili sorular yöneltilmiş ve değerlendirmeleri istenmiştir. Öğrenciler tarafından cevaplanan anketler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS veri analiz programı yardımıyla anketin istatiksel analizi yapılmıştır. Anketlerin değerlendirilmesinde hipotez testlerinde en yaygın olarak kullanılan t testi yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen anketler, Gazi Üniversitesi, Uzaktan Eğitim Meslek Yüksek Okulu Kontrol ve Otomasyon Bölümünde 90 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda öğrencilerden gelen geri bildirimler değerlendirilerek, tespit edilen zayıflıkların giderilmesine ve eğitim kalitesinin iyileştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Mesleki ortaöğretimde M-öğrenme materyallerinin öğrenmeye katkısının incelenmesi
Bilişim alanındaki gelişmeler eğitim-öğrenim sürecinin etkin, verimli ve tekrarlanabilir şekilde alınmasını kolaylaştırmış günümüzde e-öğrenme, uzaktan öğrenme, web tabanlı öğrenme, sürekli eğitim, hayat boyu öğrenme gibi kavramların oluşmasına ve yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Mobil cihazlar; donanım ve yazılım açısından, klasik telefon görüşmesinin dışında kişisel bilgisayarların yeteneklerine sahip olup, bilgisayarlara göre maliyetinin daha uygun olması kullanım alışkanlıklarının değişmesine sebep olmuş ve sesli iletişim aracı ihtiyacının yanında insanların diğer birçok ihtiyacını karşılar hale gelmiştir. Mobil cihazların kolay taşınabilirliği ve insanların neredeyse her zaman yanlarında bulundurdukları cihazlar olması onları web tabanlı eğitim ya da uzaktan eğitim kavramları için kolaylaştırıcı bir araç olarak daha çok ön plana çıkarmaktadır. Tüm bunlardan yola çıkarak; bu tez çalışmasında, mobil cihazların ortaöğretim öğrencilerine yönelik bir öğrenim platformu modeli haline nasıl getirilebileceği ve katkısının ne olacağının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda m-öğrenme için bir web platformu oluşturulmuş ve bu platform m-öğrenme sistemi haline dönüştürülerek e-öğrenme m-öğrenme haline getirilmiştir. Kurulan sistem maliyetlerinin minimum seviyede tutulabilmesi için tam açık ve yarı açık kaynak kodlu yazılımlar kullanılmıştır. Web barındırma hizmeti haricinde hiçbir maliyet gerektirmemektedir. Bu anlamda kısıtlı kaynaklara sahip eğitim kurumları için de uygundur. Kurulan sistemi ortaöğretim öğrencilerinin kullanmaları sağlanarak karşılaşılan problemler, kullanım alışkanlıkları, öğrenime katkısı gibi unsurları ortaya koyabilecek istatistiksel sonuçlar sunulmuştur.
Asenkron motorların denetimi için internet tabanlı sanal ve uzaktan erişimli bir laboratuar geliştirme
Elektrik makinaları ve denetim sistemleri gibi birçok elektrik mühendisliği ve teknolojisi derslerinde, teorinin uygulamalarla desteklenmesi gereklidir. Bu kapsamda, eğitim kurumlarının mali kısıtlamaları ve maliyeti yüksek laboratuar donanımları nedeniyle öğrencilerin artan eğitim amaçlı taleplerini karşılamak zorlaşmaktadır. Bu nedenle, mühendislik bilimleri eğitiminde internetin kullanımı, öğrencinin uzaktan deneyler gerçekleştirmesini sağlayan sanal ve uzaktan erişimli laboratuarlar geliştirmeye doğru yönelmiştir. Uzaktan erişimli laboratuarlar genellikle LabView, Netmeeting ve Matlab/Simulink gibi yazılımlar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Matlab Web Sunucu (MWS) yazılımı, bilgisayar ve giriş/çıkış portlarını kullanarak gerçek zamanlı uygulamaların yapılabilmesi için uygun bir ortamdır. Ancak MWS, sayısal işaret işleyiciler (DSP) gibi bazı donanımları desteklemez. Bu nedenle, uzaktan erişimli bir laboratuar geliştirmek için ek konfigürasyonların yapılmasına ve sunucu ile kullanıcı arasında iletişimi sağlayan bir arayüzün geliştirilmesine ihtiyaç duyulur.Bu tezde, DSP denetimli asenkron motorlar için sanal ve uzaktan erişimli bir laboratuar geliştirilmiştir. İlk aşamada, asenkron motorun oransal-integral (PI) ve sinirsel bulanık ağlar (SBA) ile denetimi için sanal bir laboratuar ortamı hazırlanmıştır. Etkileşimli web sayfaları aracılığı ile denetim parametreleri değiştirilerek ya da kullanıcı tarafından geliştirilen denetim algoritması sisteme yerleştirilerek sistemin benzetimi yapılabilir. İkinci aşamada ise uzaktan erişimli bir laboratuar ortamı geliştirilmiştir. Uzaktan erişimli deney setinde, PWM üretimi ile akım ve hız denetim algoritmalarını gerçekleştirmek için Matlab/Simulink uyumlu çalışan DS1104 denetleyici kartı kullanılmıştır. Asenkron motorun PI ve SBA ile denetimi için gerekli uygulama dosyaları, Matlab Real Time Workshop (RTW) ve dSpace Real Time Interface (RTI) blokları kullanılarak hazırlanmış ve ControlDesk Developer yazılımı ile bir grafiksel kullanıcı arayüzü tasarlanmıştır. Controldesk'e uzaktan otomatik olarak erişebilmek için Python dili kullanılarak bir arayüz yazılımı hazırlanmıştır. Ayrıca, deneysel çalışmaların uzaktan gerçekleştirilebilmesi amacıyla istemci-sunucu iletişimini sağlayabilmek için Delphi programlama dili kullanılarak bir iletişim yazılımı geliştirilmiştir. Geliştirilen uzaktan erişimli laboratuar ortamı, kullanıcıların denetim sisteminin parametrelerini değiştirerek ya da kendi denetim algoritmasını yerleştirerek deneylerini yapmasını ve deneysel sonuçlarını analiz etmesini sağlayacak şekilde esnek bir yapıda hazırlanmıştır.
İşletmelerde eğitim ve geliştirme: Bir havacılık akademisi örneği
İşletmelerde eğitim ve geliştirme faaliyetleri ile çalışan becerisi ve yetkinliği artırılmakta, çalışan yeni görev ve pozisyonlara hazır hale getirilmektedir. Eğitim ve geliştirme hedefleri ile işletmenin eğitim programları arasındaki güçlü bağ sayesinde işletmede verimlilik sağlamaktadır. Bu araştırmada alanında uzman 5 eğitimci ille görüşülerek, bir havayolunun eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü havacılık akademisinde eğitimlerin oluşturulma ve geliştirilme süreçleri incelenerek eğitimlerin işletmeye ve çalışana katkıları ortaya konmaktadır. Bu araştırmada örnek vaka olarak incelenen havacılık akademisinde eğitimlerin oluşturulma ve geliştirilme süreçlerinde ulusal ve uluslararası standartların temel alınması havacılık sektöründe eğitimlerin etkin bir şekilde gerçekleştiğini göstermektedir. Eğitim ihtiyaç tespiti ile eğitimin nihai hedefine ulaşması, çalışanın eğitilmesi ve geliştirilmesindeki ihtiyaçların giderilmesi bakımından olumlu sonuçlar alındığı görülmüştür. E-learning öğretimin gerçekleşmesi ile işletme ve çalışan açısından verimlilik sağlandığı tespit edilmiştir.
Eş zamanlı çevrimiçi bir öğrenme ortamı tasarımı
İletişim ve etkileşim, öğrenme-öğretmen süreçlerini etkileyen en önemli değişkenlerdendir. Uzaktan eğitim ortamlarında öğrenme faaliyetlerindeki etkileşim geleneksel sınıf ortamları ile kıyaslandığında oldukça sınırlıdır. Bu sınırlılık uzaktan eğitim faaliyetlerinin kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada e-öğrenme ortamlarındaki derslere öğrencilerin daha aktif bir şekilde katılmalarını sağlayan, ders içeriği ile öğrenci ve öğretmenin etkileşiminin en üst seviyeye taşıyan ve ülkemizdeki e-öğrenme alanındaki uygulamalara katkı sağlayan bir ortam geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ortam geliştirilirken çeşitli ticari e-öğrenme sistemleri incelenmiş ve uzman görüşlerine başvurulmuştur. Ortamın geliştirilmesinin ardından ortama ilişkin öğrenci ve uzman görüşlerini belirlemek ve geliştirilen ortamın nitelikleri hakkında temel bir çerçeve çizmek amacıyla alan taraması yöntemi kullanılmıştır. Bu amaç doğrultunda biri öğrencilerle, diğeri de uzaktan eğitim alanında uzman katılımcılarla olmak üzere iki uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulamalarda öncelikle katılımcılara geliştirilen ortam tanıtılmış, ardından da katılımcılarla birlikte ortam kullanılmıştır. Katılımcıların sorularının cevaplanmasının ardından katılımcılardan ölçekler yardımıyla görüşleri alınmıştır. Öğrencilerle basılı ölçek yardımıyla, uzmanlarla da çevrimiçi ölçek kullanılarak veriler elde edilmiştir. Uzmanlara ayrıca 4 adet açık uçlu soru sorularak ortama ilişkin daha detaylı görüşleri alınmıştır. Elde edilen bulgular ışığında ortama ilişkin olarak öğrencilerin ve uzmanların görüşlerinin olumlu yönde olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca uzmanlar, geliştirilen ortamın yeni geliştirilecek benzer ortamlara önderlik edeceğini, öğrencilerin bu ortamla birlikte anında geri bildirim alabilecekleri, ortamda öğrenci-öğrenci, öğrenci-içerik ve öğrenci-öğretmen etkileşiminin çoklu ortam öğeleri ile birlikte eş zamanlı olarak sağlanacağını belirtmişlerdir. Uzaktan eğitimde kalitenin arttırılması için bu tür uygulamaların yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Giysi kalıplarının hazırlanması üzerine bilgisayar destekli bir eğitim programının geliştirilmesi
Giysi kalıpçılığı derslerinde kalıpların çizimi ve bu kalıpların dikilmiş haldeki görüntüsünü anlatırken eğitimciler, not alırken de öğrenciler zorluk çekmektedir. Öğrencinin önce üç boyutlu giysiyi oluşturan kalıpların iki boyutlu düzlemdeki görüntüsünü, daha sonra da elde edilen kalıplardan giysinin oluşumunu hayal etmesi gerekir. İki boyutlu düzlemde anlatılan bu gibi konuların herkes tarafından anlaşılması aynı derecede kolay olmamakta ve zaman almaktadır.Bu çalışmada, iki boyutlu düzlemde hazırlanmış giysi kalıplarının dikilmiş gibi bir araya getirilmesini sağlayan bilgisayar destekli bir eğitim paket programı geliştirilmiştir. Hazırlanan programın; e-öğretim uygulamasına destek olması, giysi kalıplarını görselleştirmesi ve kalıbı yeni öğrenen kişilere yardımcı olması hedeflenmiştir. Çalışmanın amacı kapsamında, ayrıntılardan arındırılmış bilgisayar çizimleri ve bu alandaki fotoğrafların çoğunda olduğu gibi üçüncü boyutunu kaybetmemiş canlandırmalar yoluyla giysi kalıpçılığı temelini daha hızlı, kolay anlatmak ve kavratmak yer almaktadır. Bunun için foto-gerçekçi nesneler, animasyonlar, görsel ve sesli materyallerden faydalanılmıştır.Çalışmada materyal olarak farklı etek ve pantolon modelleri seçilmiştir. Etek ve pantolon modellerinin iki boyutlu kalıplarının oluşturulması için iki boyutlu CAD(Computer Aided Design) sistemi kullanılmıştır. Geliştirilen eğitim programında yer alan üç boyutlu materyallerin oluşturulması ve oluşturulan bu materyalleri kullanıcıya aktarmada kullanılacak arayüzün tasarlanması için en uygun yazılımlar seçilmiştir. Çalışmada 3DS Max, V-Stitcher, Cult3D, Adobe Flash CS4 Professional programları kullanılmıştır.Anahtar Sözcükler: Giysi, giysi simülasyonu, uzaktan eğitim
Eğitsel amaçlı sosyal medya kullanımı: Facebook örneği
Bu araştırmada, farklı öğrenim düzeyindeki üniversite öğrencilerinin Facebook kullanım amaçları, Facebook eğitsel kullanım amaçları ve Facebook sosyal ağının uzaktan eğitim aracı olarak kullanılmasına yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, Facebook kullanım sıklığı, sürekli internet erişimine sahip olma durumu, Facebook'a bağlanırken kullanılan cihaz ve Facebook'ta geçirilen süre değişkenleri açısından Facebook kullanım amaçları ve eğitsel amaçlı Facebook kullanım düzeylerinde anlamlı ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda araştırma Facebook sosyal ağına üyeliği bulunan yükseköğretim öğrencileri ile yürütülmüştür. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırmada veri toplama iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada nicel verilerin toplanmasında Mazman (2009) tarafından Facebook kullanım amaçlarının belirlenmesi için geliştirilmiş olan "Facebook Kullanım Amacı Ölçeği", yine Mazman (2009) tarafından eğitsel alanda Facebook kullanım amaçlarının belirlenmesi için geliştirilmiş olan "Facebook Eğitsel Amaçlı Kullanım Ölçeği" ve katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Google Docs altyapısıyla oluşturulan form Facebook üzerinden öğrencilere ulaştırılmıştır. İkinci veri toplama aşamasını ise Facebook sosyal ağı üzerinden geliştirilen eğitim programına katılan öğrenciler oluşturmaktadır. Facebook üzerinden uzaktan eğitime katılan öğrencilere ders sonunda Google Docs sistemiyle oluşturulan değerlendirme formu uygulanarak görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın nicel çalışma kısmında 1226, ii nitel çalışma kısmında 48 yükseköğretim öğrencisi yer almaktadır. Elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler, Mann Withney U testi, Kruskall Wallis testi ve Spearman Rho Korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre faktörler açısından yapılan analizlerde cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, Facebook kullanım sıklığı, sürekli internet erişimine sahip olma durumu, Facebook'a bağlanırken kullanılan cihaz ve Facebook'ta geçirilen süre değişkenlerinde anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitel bulgu sonuçlarına göre öğrenciler Facebook sosyal ağı üzerinden uzaktan eğitim olarak işlenilen derslerin verimli, iletişim ve etkileşimin yüksek, rahat ve farklı kişilerle sosyal olarak ders işlemenin olumlu olduğu genel görüşüne ulaşılmıştır. Nicel ve nitel bulgu sonuçlarının iletişim, sosyallik, çalışmalarına yönelik kullanımlarında verimli, işbirlikçi ders işlemenin sağlanabildiği, ders kaynak ve materyallerinin verimli kullanılabildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
SCORM uyumlu modüler öğrenim yönetim sisteminin tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Günümüzde çoğu üniversite ve eğitim kurumu ders materyallerini internet ortamına aktararak öğrencilerine uzaktan eğitim vermek için programlar hazırlamaktadırlar. Fakat programların başarılı bir şekilde işleyebilmesi ve etkin bir eğitimin verilebilmesi için eğitim içeriklerinin internet ortamına aktarılması yeterli değildir. Eğitim içeriklerini internet ortamına hazır hale getirmek ve yayınlamak önemli bir aşama olsa da, içeriklerin ve diğer tüm işlemlerin kontrolü ve denetimini yapacak bir sisteme ihtiyaç vardır.Öğrenim Yönetim Sistemi (Learning Management System - LMS) de bu noktada ortaya çıkan bir kavramdır. Bir öğrencinin programa kayıt aşamasından mezuniyet belgesini aldığı döneme kadar olan bütün süreçlerin etkin ve güvenli bir şekilde yürütülmesinden Öğrenim Yönetim Sistemi sorumludur.Bu tez çalışmasında, geleneksel eğitime göre daha az maliyet ve daha fazla imkân sağlayan web tabanlı uzaktan öğretimin yükseköğretimde kullanımı amacıyla SCORM uyumlu ve modüler bir yapıda geliştirilen Öğrenim Yönetim Sistemi (LMS) anlatılmıştır.
SCORM uyumlu genişletilebilir web tabanlı uzaktan eğitim yönetim sisteminin tasarlanması ve gerçekleştirilmesi
Bilgi teknolojilerindeki önemli gelişmeler ile birlikte hızla artan bilgi yoğunluğu doğru bilgiyi bulma, bu bilgiyi yönetme gibi zorlukları da beraberinde getirmiştir. Bu zorluklarla birlikte hızla artan nüfus oranı ve bu nüfusa yetişemeyen okullaşma ve öğretmen ihtiyacı toplumları geleneksel eğitim anlayışından farklı alternatifler bulmaya yöneltmiştir. İnternet ve Web Teknolojilerinde gelişmeler sayesinde bilgi zaman ve mekân sınırı tanımadan kolayca paylaşılabilir, yönetilebilir ve değerlendirilebilir hale gelmiştir. Web teknolojilerinin eğitim alanında kullanılması ile birlikte Web Tabanlı Öğrenim Yönetim Sistemleri ortaya çıkmıştır. Bu öğrenim yönetim sistemlerini dayanıklı, yeniden kullanılabilir, diğer yazılımlarla birlikte çalışabilir, ulaşılabilir, taşınabilir, olmasını sağlamak için SCORM standartları geliştirilmiştir. Bu doğrultuda eğitim sistemine katkıda bulunmak amacı ile web tabanlı modüler bir uzaktan öğrenim yönetim sistemi tasarlanmıştır. Yüksek öğretimde kullanılmak üzere geliştirilen bu sistem 36 modülden oluşmuş ve SCORM standartlarına uygun olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada SCORM uyumlu bir uzaktan eğitim sisteminin nasıl hazırlanması gerektiği hakkında bilgiler verilmiş, analiz raporları hazırlanmış ve hazırlanan modüller ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Yönetsel yetkinliklerin geliştirilmesinde e-öğrenmenin başarısını etkileyen faktörler; Katılım bankacılığı sektöründe bir durum çalışması
Bu tezin amacı, bankacılık sektöründe yönetici ve yönetici adaylarının mevcut ve potansiyel yönetsel yetkinliklerinin geliştirilmesi sürecinde e-öğrenmenin başarısını doğrudan etkileyen kritik başarı faktörlerini keşfetmektir. Bu çalışma ile öğrenme amaç ve hedeflerine ulaşma sürecinde ortaya çıkan beşeri, teknolojik, eğitsel ve kurumsal nitelikteki e-öğrenme engellerinin tespit edilmesi hedeflenmektedir. Başarılı bir e-öğrenme sürecinin tasarımını konu edinen bu çalışmanın temel sorusu; "Yönetsel yetkinliklerin geliştirilmesinde e-öğrenmenin başarısını etkileyen kritik faktörler nelerdir?" olarak belirlenmiştir. Çalışmanın kapsamı, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. (Kuveyt Türk) ile sınırlandırılmıştır. Kuveyt Türk A.Ş., Türkiye Katılım Bankaları Birliği 2017 yılı son çeyrek verilerine göre Türkiye' de hâlihazırda altı katılım bankası içinde toplam istihdamın % 38' ini karşılamaktadır. Katılım bankalarının çeşitliliği ve sayılarının çokluğu, öngörülen çalışma süresi kısıtları altında, böyle bir sınırlandırmaya gidilmesini zorunlu kılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Kuveyt Türk' te e-öğrenme uygulamasında yönetsel yetkinliklerin geliştirilmesi eğitimlerine katılan yöneticiler arasından ve amaçlı örneklem yöntemlerinden kritik durum örneklemesi kullanılarak seçilmiş 8 birim yöneticisinden oluşmaktadır. Birinci bölümde yetkinlik ve yönetsel yetkinlerle ilgili kavramsal çerçeve çizilmiş, yetkinlik kavramının yönetim literatüründeki evrimi, stratejik yönetim ve insan kaynakları yönetimi alanları bazında değerlendirilerek yönetsel yetkinlik modelleri, yetkinlik tür ve düzeyleri sınıflandırılmıştır. İkinci bölüme ise teknoloji ve öğrenme ortamının değişen çevresi bağlamında e-öğrenme kavramı, e-öğrenmenin değerlendirilmesinde kritik başarı faktörleri yaklaşımı ve literatürde incelenen beşeri, teknolojik, eğitsel ve kurumsal faktörler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, bütüncül tek durum çalışması deseni kullanılarak doğrudan mülakatlarla elde edilen veriler çözümlenerek e-öğrenme sürecinin etkinliğini belirleyen kritik başarı faktörleri ve sürece etkileri tespit edilmiştir. Derinlemesine görüşmelerle sağlanan verileri analiz etmek için içerik analizi yöntemi kullanılmış ve veriler MAXQDA 2018 Nitel Analiz Programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre katılım bankacılığı sektöründe yönetsel düzeyde çalışan işgörenlerin yetkinliklerinin geliştirilmesinde kullanılan e-öğrenme sürecinin başarısını etkileyen yedi kritik başarı faktörü boyutu tespit edilmiştir. Bu faktör boyutları; devamlılık, içerik niteliği, amaç ve beklentilerle uyum, erişebilirlik ve ulaşım kalitesi, içeriklerin ilgi çekiciliği, etkileşim, kurumsal iletişim ve destek faktörleridir. E-öğrenme sürecinin başarısında öne çıkan kritik başarı faktörü "Eğitsel Faktörler" dir. Eğitsel Faktörlerden sonra ikincil ağırlıktaki kritik başarı faktörü "Teknolojik Faktörler"dir. Bu boyutları sırasıyla "Beşeri Faktörler" ve Kurumsal Faktörler" takip etmektedir. Kritik Başarı Faktörleri boyutları ayrı ayrı değerlendirildiğinde ortam sürekliliği ve devamlılığın diğer kritik başarı faktörlerinden daha ağırlıklı olduğu görülmektedir. E-öğrenmenin başarısında en kritik rolü oynayan ortam sürekliliği ve devamlılık faktörü, yönetici ve e-öğrenme ortamı arasındaki ilişkinin hassasiyetini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, içeriklerdeki ilgi çekicilik, içerik kalitesi, kurumsal iletişim ve destek, ara yüz ve ekran tasarımı, bireysel öğrenme amaç ve beklentileriyle uyum, içerik amaç-beklenti uyumu, üst yönetimin tavrı, tekrarlayan ve rutin içerikler, kurumun genel eğitim politikası ve öğrenme yönetim sistemi faktör boyutları arasında e-öğrenmenin süreçsel başarısında güçlü ilişki ve etkileşimler olduğu sonucuna varılmıştır.
Mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıladıkları engeller ile tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma Mesleki Açık Öğretim Lisesi öğrencilerinin karşılaştıkları çevrimiçi engelleri tespit etmek ve bu engellerin uzaktan eğitime karşı olan tutumlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Mesleki Açık Öğretim Lisesi öğrencilerine eğitim veren 5 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde 459 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Okulların bulunduğu Gebze ve Darıca ilçeleri göç alan ve toplumun değişik kesimlerinden öğrencileri barındıran bir yapıya sahip olduğu için evreni yansıtmada daha başarılı olacağı düşünülmüştür. Ölçeklerler araştırmacı tarafından bu okullarda yüz yüze eğitim alan öğrenciler üzerinde bizzat uygulanmıştır. Bu öğrencilerin 343'ünü (%74,7) erkek ve 116'sını (%25,3) kız öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak çevrimiçi öğrenme öğrencilerinin karşılaştıkları engeller ölçeği ve uzaktan eğitim öğrencilerinin uzaktan eğitime karşı olan görüşleri ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları öğrencilere 2017-2018 eğitim öğretim yılında araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanmıştır. Toplam 3 sayfadan oluşan ölçeklerin bir öğrenci tarafından cevaplanması yaklaşık 40 dakika sürmektedir. Araştırmada verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin önemli ölçüde çevrimiçi engeller ile karşılaştıkları görülmüştür. Tutum ile engellerin bir alt boyutu, medeni hal ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet değişkeninin analizler sonucunda önemli bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre uzaktan eğitime tutumunun daha yüksek olduğu görülmüştür. Medeni durum değişkeninin beta değerinin pozitif ve doğru orantı olduğu tespit edilmiştir. Buna göre araştırmaya katılan öğrencilerden medeni durumu evli olanların bekâr olanlara göre daha olumlu tutum sergilediği bulunmuştur. Sosyal etkileşimler değişkeni incelendiğinde beta değerinin pozitif ve doğru orantılı olduğu tespit edilmiştir. Sosyal tkileşimler değişkeni arttıkça öğrencilerin tutumunun da arttığı ifade edilebilir. Öğrencilerin çevrimiçi öğrenme araçlarını kullanmakta yetersiz kaldığı görülmüştür. Öğrencilerin çoğunluğu hala basılı materyalleri kullanmakla yetinmektedir. Araştırmaya grubunun %71,6'sının evinde internet bağlantısı mevcut olmasına rağmen çevrimiçi dersleri takip etme konusunda yetersiz kaldıkları görülmüştür. 14 yaştan başlayıp 25 yaş ve üzeri olan öğrencilerin katıldığı araştırmada genç yaştaki öğrencilerin ileri yaştaki öğrencilere göre teknik problemlerle daha az karşılaştıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin en çok yönetici ve öğretici konularında engellerle karşılaşmışlardır. Yüz yüze eğitime aşina olan öğrencilerin öğretmensiz eğitim karşısında uyum sorunu ile karşılaştıkları görülmüştür. Bu konuda halk eğitim merkezlerine daha çok iş düşmektedir.
İnternet ortamında bireylerarası iletişim: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bilgi yönetimi programı öğrencileri üzerine bir çalışma
Bu araştırmanın genel amacı, baştan sona çevrimiçi ortamda yürütülen Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Bilgi Yönetimi Önlisans Programı'nda (BYÖP) öğrencilerin iletişim davranışlarını incelemektir. Araştırmada, öğrencilerin iletişim davranışları, bilgisayar ortamındaki yeterlikleri ve bilgisayar ortamındaki iletişim kaygıları bağlamında ele alınmıştır. Çalışmayla öğrencilerin bilgisayar ortamındaki iletişim yeterlikleri, iletişim kaygıları ve ikisi arasında nasıl bir ilişki olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin iletişim yeterlikleri; bilgi, beceri ve güdülenme, iletişim kaygıları ise; bilgisayarı kullanma, iletişim kurma ve yazılı iletişim kurma kaygısı alt boyutlarıyla tartışılmıştır.Nitel bir çalışma olan araştırma, durum çalışması desenindedir. Araştırmanın veri toplama araçları, nitel ve nicel olarak iki grupta toplamak mümkündür. Nitel veri toplama araçları, bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrenci güncelerinin betimsel analizleridir. Nicel veri toplama araçları ise, görüşme yapılacak öğrencilerin seçme amacıyla kullanılan Bilgisayar Ortamlı İletişimYeterliği ve Bilgisayar Ortamlı İletişim Kaygısı ölçekleridir. Araştırma desenine ve amacına uygun olarak öğrencileri bilgisayar ortamındaki yeterlik ve kaygılarının neler olduğunun belirlenmesi için, altı öğrenci ile MSN aracılığıyla görüşme yapılmıştır. Görüşmecilerin seçilebilmesi için birinci sınıf öğrencilerine Bilgisayar Ortamlı İletişim Yeterliği ve Bilgisayar Ortamlı İletişim Kaygısı ölçekleri uygulanmıştır.Yapılan çalışma sonunda, öğrencilerin programın iletişim ortamlarını etkili bir şekilde kullanamadığı, özellikle öğrenci-danışman arasındaki etkileşimin yeterli düzeyde kurulmadığı belirlenmiştir. Bu konuda, hem öğrencilerin sahip olduğu iletişim davranışlarının, hem de danışmanların tutumunun önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Öğrenci-danışman arasındaki etkileşim eksikliğini öğrenciler bağlamında ele aldığımızda, öğrencilerin gerek programın kendilerine sunduğu olanakları bilme ve kullanma, gerekse bilgisayarın sunduğu iletişim olanaklarını kullanma, yazarak iletişim kurma konusunda beceri eksikliğinin olduğu görülmüştür. Bunun yanında akademik danışmanların konu uzmanı olmamalarının, öğrenci-akademik danışman arasındaki etkileşimin yetersizliği konusunda önemli bir neden olduğu görülmüştür.
Uzaktan fen eğitiminde destek materyal olarak sanal laboratuvar uygulamalarının etkililiği
Eğitim kurumlarında laboratuvarlar birçok yönden yetersiz kalmaktadır. İyi yapılandırılmış sanal laboratuvarlar, gelişen bilgisayar teknolojileri sayesinde laboratuvarlarda yaşanan bu sorunların üstesinden gelecek potansiyele sahiptir.Bu araştırmanın amacı uzaktan fen eğitiminde destek materyal olarak kullanılan sanal laboratuvar uygulamaları hakkında öğrenenler ve öğretim elemanlarının tutumlarını incelemektir. Araştırma Yeniliklerin Yayılması ve Yapılandırmacılık kuramlarına dayandırılarak oluşturulmuştur.Bu araştırmada Anadolu Üniversitesi uzaktan Kimya Teknolojileri Ön Lisans Programı'nda kayıtlı öğrenenlerin ve programda görev alan öğretim elemanlarının, sanal laboratuvar uygulamaları hakkındaki tutumları; nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak yapılandırılmıştır. Bu çerçevede sanal laboratuvarların öğrenen ve öğretim üyeleri üzerindeki memnuniyet düzeyleri, algılanan üstünlük ve sınırlılıkları ve etkililiği; açımlayıcı durum çalışmasıyla derinlemesine incelenmiştir. Bu amaçla 8 öğrenen ve 2 öğretim elemanı ile odak grup görüşmeleri yapılmış; elde edilen bulgular yorumlanarak sonuçlar ve öneriler detaylı olarak açıklanmıştır.