11 Eylül sonrası terörizmle mücadele bağlamında BMGK daimî üyesi ülkelerin güvenlik strateji belgelerinin mukayeseli analizi

Soğuk Savaş'ın sona ermesi, küreselleşme ve özellikle 11 Eylül terör saldırıları güvenlik anlayışını derinleştirmiş, genişletmiştir. Geleneksel güvenlik anlayışı yerini yeni bir güvenlik anlayışına bırakmıştır. 11 Eylül sonrası dönemde terörizm amaç, içerik, yöntem, nitelik, teşkilat ve küresel eylem yeteneği açısından kapsamlı olarak değişmiştir. Bu çalışma, bu değişimlerin izdüşümleri ile birlikte, 11 Eylül terör saldırılarından sonra terörizm ve terörizmle mücadele kavramlarının BMGK daimî üyesi ülkelerin ulusal güvenlik strateji belgelerini ve uluslararası güvenlik politikalarını etkileyen başat bir etken olup olmadığını belgelerin karşılaştırmalı analizini yaparak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Literatürde ulusal güvenlik strateji belgelerine yönelik birçok çalışma bulunmasına rağmen, belgeleri karşılaştırmalı olarak inceleyen çalışmalar nadirdir. Bu özgün çalışma ile literatürde tespit edilen boşluğun doldurulması hedeflenmiştir. Çalışmadaki analiz iki aşamada yapılmıştır. Öncelikle, üye ülkelerin belgeleri kendi içerisinde tehdit, tedbir ve bunların dış politika ve güvenlik politikalarına etkisi faktörleri üzerinden karşılaştırılmıştır. Müteakiben üye ülkelerin belgeleri aynı faktörler bağlamında birbiriyle karşılaştırılarak bütüncül bir analiz sunulmuştur. Bulgular, terörizmin yanı sıra siber güvenlik, kitle imha silahları, yasa dışı göç, mülteci konusu, salgın hastalıklar, çevre/iklim felaketleri ve başarısız devletler konularının yeni güvenlik yaklaşımı kapsamında belgelerde tehdit tanımlarında yer bulduğuna işaret etmektedir. Buna karşılık tedbirler olarak; caydırıcılık, önleyici müdahale, ileride konuşlanma, ittifaklar, yasal düzenlemeler, kuvvetlerin ve istihbarat yeteneklerinin modernizasyonu ve teşkilat düzenlemeleri hususlarının belgelerde somut olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda; terörizm ve terörizmle mücadelenin, 11 Eylül saldırılarından sonra yayımlanan ulusal güvenlik strateji belgelerini ve uluslararası güvenlik politikalarını etkileyen temel etken olduğu, ülkelerin terörizmle mücadele söylemlerini uluslararası güvenlik ortamında birer politik araç olarak kullandıkları ve ulusal çıkar ile emellerin değişen belgelerde devamlılık gösterdiği ortaya konulmaktadır.