19. yüzyıl resim sanatında lirik ifade aracı olarak pastel boya uygulamaları

Bu çalışmada amaçlanan, pastel boyanın lirik anlatıma yaptığı katkının analizidir. Pastel boya ile yapılan bir resimde özellikle duygu ve düşlerin coşkuyla ifadesinde oynadığı etkin gücün ortaya çıkarılmasıdır. Lirizm, bireysel, toplumsal, felsefi nitelikli tasvirlerle izleyiciyi etkilemeyi, sarsmayı sağlamakta ve estetik paylaşımı arttırmaktadır. Bu kavram sanat yapıtını müzikal ve ritmik bir yapıya kavuşturur. Resim için kullandığımız lirik terimi aslında resim, heykel ve hatta mimarlıktaki bazı etkileri tanımlamak için müzik terimleri içinden ödünç alınmış bir ifade şeklidir ve görsel sanatlar için duygu aktarımını tanımlamaya hizmet eder. Sesteki duygu, bir ressam tarafından çizgi, renk, doku, malzeme, tasarım şeklinde dile getirilir. Çalışmada lirik ifade aracı olarak seçilen pastel boya malzemesi teknik bölümde detaylı olarak anlatılacağı gibi saf haldeki pigmentlerden oluşmaktadır. Kuru pigmentlerle çizim, ilk insanlık çağının başlarında dünyayı görsel tanımlamalarına araç olarak mağara resimleri ile günümüze kadar ulaşır. Temeli renkli toprak, karbon, hematit ve kalsiyum karbonat veya sabun taşından yapılmış doğal tebeşirlere dayanan pastel boya, tarihsel olarak basit renkli bir çizim ile boyama arasındaki kesişme noktasındadır. Pastel boya çubukları üretilirken bağlayıcı ya da katkı maddeleri çok az miktarda kullanıldığından pigmentler saflıklarından değer kaybetmezler. Dolayısıyla pastel çubuklar saf renklerin doğrudan yoğunluğunu sunar. Bu özgünlük pastel tozunu çok sıra dışı yapan bir özelliktir. Pastel boya, renklerin saflığı ve doygunluğu nedeniyle renk varyasyonu sunmasıyla çok etkili bir izlenim oluşturur. Birinci Bölümde, kronolojik olarak pastel boya sanatının gelişimi ele alınmış olup sanatçıların üslupsal özelliklerine tarihsel süreç içerisinde yer verilmiştir. Aynı bölümde pastel boya malzemesi ve özellikleri detaylı olarak incelenmiştir. İkinci Bölüm, 19. yüzyıl resim sanatında pastel boya kullanımının lirik ifadeye etkilerinin, farklı teknikler üzerinden analiz edilmesi ve yorumlanmasını içermektedir. 19. Yüzyılda malzeme olarak yoğun bir şekilde pastel boya kullanan, farklı akım sanatçılarından; Edgar Degas, Mary Cassatt, Toulouse Lautrec, Edouard Vuillard ve Odilon Redon' un biyografileriyle, sanatsal faaliyetleri ve üsluplarına yer verilerek, pastel boya eserleri üzerinden teknik ve uygulama analizleri yapılmıştır. Sanatçının yaratıcılığı ve ustalığında, kullandığı malzeme ve uygulama yöntemlerini geliştirmesi, ifadeyi en güçlü bir şekilde sunmak istemesindendir. Örneklenen her bir sanatçıya özgü pastel boya uygulamalarında, farklı yöntemlerle yarattığı doku, çizgi, renk yoğunluğu, çeşitli malzemelerle birlikte kullanılarak değişik vurgular yaratılması gibi özelliklerin bir sanatçının ifadesini zenginleştirecek ve lirik ifadeye katkı sağlayabilecek unsurlar olduğu sonucuna varılmıştır.