1947 basınına göre Türkiye'de iktidar-muhalefet ilişkileri

Çok partili sisteme geçiş ile birlikte basında iktidar ve muhalefet ilişkileri üzerine ciddi derecede yazıların yayınlandığı görülür. 1945-1946 yılları arasında tek parti iktidarının basın üzerindeki baskıları nispeten kaldırılsa da muhalefetin eleştirileri şiddetlenince basını denetleme isteği görülmüştür. Demokrat Parti'nin I. Büyük Kongresinde almış olduğu kararlar ve bu kararları uygulama çabaları iktidar-muhalefet ilişkilerini gergin bir safhaya sokmuştur. Bu gergin safhanın yaşanmasında Başbakan Recep Peker'in Demokrat Parti üzerinde kurmaya çalıştığı baskının rolü yadsınamayacak derecede büyüktür. Recep Peker'in politikalarına karşı Demokrat Parti daha dinamik ve cüretkârca davranmıştır. 12 Temmuz Beyannamesi'nin yayınlanması, Peker Hükümeti'nin istifası ve Hasan Saka Hükümeti'nin kurulması iktidar-muhalefet ilişkilerinde yumuşama devresinin başlamasına zemin hazırlamıştır. 1947 yılının sonuna kadar basında nispeten iktidar-muhalefet ilişkilerinde bir yumuşama görülmeye başlansa da Demokrat Parti'nin, CHP Hükümeti'ni 12 Temmuz Beyannamesi'ni uygulamak istememesi ile ilgili suçlaması, 1947 yılının son zamanlarında yapılan 1948 bütçe görüşmelerinde sert eleştirilerde bulunup bütçe aleyhinde oy kullanmaları iktidar-muhalefet ilişkilerini tekrardan gergin bir safhaya sokmuştur. Savaş sonrası ortaya çıkan ekonomik problemler, karşılıklı komünizm suçlamaları, seçimler, iktidar ve muhalefet liderlerinin ülke içindeki seyahatleri, Sovyet istekleri, Amerikan yardımları, 12 Temmuz Beyannamesi, bazı milletvekillerinin vekilliklerinin düşürülmesi, tek parti yönetimine sıkı sıkı bağlı olan yöneticilerin muhalif halka uyguladığı haksız davranışların etkileri gibi olaylar 1947 yılının siyasi hayatına yön vermiştir. 1947 Basını detaylı incelendiğinde, ülke içindeki siyasi olaylarda iktidar ve muhalefet yanlısı basının birbirlerini eleştirdiği, ancak genel anlamda dış politika ile ilgili konularda ortak düşüncelere sahip oldukları görülmüştür. Bu çalışmada Akşam, Ulus, Tasvir, Cumhuriyet, Son Posta, Vatan, Vakit, Türk Dili, Türkyolu, Türk Sözü, Yeni Sabah, Zonguldak, Hergün ve Çorum gazeteleri incelenerek hem iktidar hem de muhalefet yanlısı basının ülke siyasetindeki etkileri ortaya çıkarılmıştır. Basında çıkan haberlerin doğru olup olmadığını kanıtlama ve basının eksik kaldığı konularda detaylı bilgilendirme yapılması amacıyla TBMM Tutanakları ve Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgelerinden de yararlanılmıştır. Anahtar Sözcükler: İktidar, Muhalefet, Bütçe, 12 Temmuz Beyannamesi, Demokrat Parti