1960-2010 yılları arasında Türkiye'de işçi sınıfı filmleri ve proleter kamusal alan

Avrupa'da 13. yüzyıldan itibaren kabuk değiştirmeye başlayan üretim biçimi, özellikle 17. yüzyılla birlikte hız kazanmıştır. Bu değişimle birlikte, aristokrasi günden güne güç kaybına uğramaya başlamış; ekonomik yapının egemen aktörü haline gelen kent soylular (burjuva), siyaset alanına da nüfuz etmenin yollarını aramışlardır. İlk olarak, edebi tartışmaların ve sanatın merkezleri, saraylardan şehirlere doğru hareket etmiştir. Sonrasında ise, karar alma mekanizmasında bizzat söz sahibi olmak adına, burjuvazi siyaset ile ilgilenmeye başlamıştır. Bu dönem ile birlikte, burjuvazinin elinde bulunan biricik araç, kamusal alan ve kamuoyu olmuştur. Kamuoyunun kullanımıyla, yönetimle halk arasında bir "aracı" gibi çalıştığını iddia eden burjuvazi, öncelikle hukuksal mecraada liberalleşme sürecini hızlandırmıştır. Burjuva toplumunun yönetim alanında kademeli olarak elde ettiği bu güç, sınıflar arası haklar ve özgürlükler dengesizliğini daha da arttırmıştır. Her ne kadar varlığı tartışmalı olsa da, devrimler ve örgütlenme ile karşıt bir kamusal alanın ifadesi olan proleter kamusal alan, genellikle sadece ekonomik reformlara ve dar bir siyasal alana sıkıştırılmıştır. Yine de, Avrupa'nın sanayileşmiş toplumlarında, işçi sınıfı bilincinin ve işçi hareketinin gelişmesine yönelik olarak bir model oluşmuştur. Bu çalışma ile, Avrupa'da ortaya çıkan bu sürecin, özellikle 1950'lerden sonra sanayileşmeye başlayan Türkiye'deki izdüşümleri, 2010 yılına kadarki süreç de dahil edilerek ele alınmakta; işçi hareketinin gelişme alanını belirleyen proleter kamusal alanın izleri sürülmektedir. Belirlenen bu çerçeve ile, Türkiye'nin yakın tarihindeki siyasal, ekonomik ve sosyal süreçler ortaya koyulmaya çalışılmaktadır. Bununla beraber, çalışma alanı olan Türk Sineması'nın 1960'lı yıllardan başlayarak 2010 yılına kadarki dönemde, söz konusu değişimlere nasıl tepkiler verdiği ele alınmaktadır. Dönemlere göre yapılan inceleme ile üretilen işçi sınıfı filmlerinin proleter kamusal alan kavramı etrafında analizi yapılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kamusal Alan, Burjuvazi, İşçi Sınıfı, Proleter Kamusal Alan, İşçi Hareketleri, Sendikalaşma, Türkiye Sineması, İşçi Sınıfı Filmleri.