1970'li ve 2000'li yıllarda Türkiye sinemasındaki işçi filmlerinin karşılaştırmalı ve eleştirel bir analizi

Sinema toplumun aynasıdır" argümanından hareketle ekonomik, siyasi, toplumsal ve kültürel değişim ve dönüşümlerin, sinemayı da etkilediğini söyleyebiliriz. 1970'li yılların örgütlü ve iyi çalışma koşulları adına mücadele eden işçi tipolojisini (kitlesel işçi) dönemin sinemasında da görmek mümkündür. 70'li yıllarda çekilen işçi filmlerinin birçoğunda yer alan işçi eylemleri ve karakterleri, o dönemde yaşanan işçi eylemleri ve dönemin işçi karakterleri ile oldukça benzerlik göstermektedir. Bu nedenle bu dönemde toplumsal hayat ile sinema arasında bir paralellik söz konusudur. 70'li yılların, yoksulluk, kırdan kente göç, gecekondulaşma gibi toplumsal sorunları dönemin sinemasında da yansımasını bulmuştur. Bununla birlikte dönemin işçi karakteri, lider, mücadeleci, kolektif kurtuluşa inanan bir imgeyle sunulur. Dönemin işçi karakteri etnik-dinsel aidiyetlerinden bağımsız olarak sadece üretim ilişkileri içerisinden ele alınmıştır. 2000'li yıllarda ise doğrudan işçi temalı filmlerle karşılamak güçtür. 2000'li yılların işçi filmlerinde emek süreçleri ve işçi tipolojisi dönemin karakterine uygun olarak işsizlik, etnik-dinsel aidiyet ya da aile sorunları dolayımıyla aktarılmaktadır. 70'li yılların kitlesel işçi karakteri yerini 2000'li yıllarda toplumsal işçi karakterine bırakmıştır. 2000'li yılların sinemasında bu dönemdeki emek süreçlerinde yaşanan parçalanmanın izleri bulunmaktadır. Bu dönemde artış gösteren işsizlik, taşeron, esnek ve güvencesiz çalışma dönemin sinemasında yer bulan işçi karakterlerinin içinde bulunduğu toplumsal birer sorun olarak yansıtılmıştır. Dolayısıyla1970'li ve 2000'li yılların işçi filmleri üzerinden dönemin ekonomik, siyasi ve toplumsal dinamikleri ve dönüşümleri gözlenebilir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: ĠĢçi, Film, Sinema, Toplumsal DeğiĢim, Ekonomik Yapı, Siyasi Yapı.