The function of cultural norms on eating and drinking practices based on framework of distinction theory in Turkish cinema during the 1980s and 1990s

Küreselleşmenin etkisiyle 1980'lerden itibaren yemek konusuna artan ilginin odaklandığı çalışma alanlarından biri yemek tüketim pratikleridir. Yemeğin bir tüketim biçimi olarak yaşam tarzını, statüyü ve sınıf aidiyetini temsil ettiğini ifade eden Bourdieu'nun ayrım kuramı yemek sosyolojisinde değerli bir yöntem haline gelmiştir.Bu tezin odak noktası Türkiye için gerek siyasal değişikliklere sebep olan askeri darbe gerek ekonomik liberalizasyon ile bir dönüm noktası olan 1980 yılı itibariyle gerçekleşen değişimlerin etkili olduğu alanlardan biri olan yeme içme pratikleridir. Yemek olgusuna Bourdieu'nün ayrım teorisi çerçevesinde yaklaşılan tez kapsamında, döneme ait olan filmlerin bir veri kaynağı olarak kullanılabilmesi amaçlanmıştır. Film çalışmalarına göstergebilim metodunu uygulayan Metz'e göre, filmler kurgusal eserler olmasına rağmen anlatı yapılarında kültürel kodlar barındırmaktadırlar. Bu doğrultuda dönemin filmlerininmetinleri ve görsel içerikleri yapısalcı ve göstergebilim metotlarıyla analiz edilmiştir. 1980li yıllarda yemek alışkanlıklarında ortaya çıkan etkilerin 1990lı yıllarda belirginleştiğine yönelik yaklaşımların değerlendirilebilmesi için tez kapsamı 2000 yılına kadar genişletilmiştir.Böylelikle, 1980'ler ve 1990'larda çekilmiş Türk filmleri araştırma evrenini oluşturmuş ve iki örneklem grubuna ayrılmıştır. Araştırma dönemine yönelik doğru sonuçların tespit edilebilmesi için 1980 öncesi Türkiye'sinin sosyopolitik yapısı ele alınarak yeme içme alışkanlıklarını etkileyen faktörler incelenmiştir. Devamında, analiz başlıklarının belirlenmesi için filmlerden elde edilen bulgular arasında öne çıkan sahneler ile gruplandırma yapılmıştır. Teori kapsamında modernleşmenin sofra adabına ve yeme-içme görgü kurallarına etkileri, dışarıda yeme içme pratikleri ve bir statü temsil biçimi olarak alkol tüketimi başlıkları iki örneklem grubunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.