1982 anayasasında yasama dokunulmazlığı ve uygulaması

Yasama Dokunulmazlığı, 23 Aralık 1876 tarihinde kabul edilen Kanun-ı Esasi ile birlikte hukukumuza giriş yapmış ve küçük değişiklikler ile günümüze dek gelmiştir. Yürürlükte olan 1982 Anayasası'nın 83. Maddesinde "yasama dokunulmazlığı" başlığı atında yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı düzenlenmiştir. İki farklı kavramın aynı başlık altında düzenlenmesi yasa yapma tekniğine uygun değildir. Bu nedenle yasama sorumsuzluğunun ayrı bir madde başlığı altında düzenlenmesinin daha uygun olacağı kanaatindeyiz. Getirilen düzenleme ile, Seçimden önce veya sonra suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır. Ancak söz konusu suçlar bakımından üyelik süresince dava ve ceza zamanaşımı işlemez. Aynı madde içinde yasama dokunulmazlığına bazı istisnalar getirilmiş, Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve Seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlarda yasama dokunulmazlığının uygulanmayacağı belirtilmiştir. Anayasa eklenen geçici 20. Madde ile yasama dokunulmazlığına Anayasal bir istisna getirilmiştir. Madde ile getirilen istisnalar kamuoyunda tartışmalar yaratmıştır. Türkiye'de yıllardır yasama dokunulmazlığının sınırlandırılması, kapsamının daraltılması istenmektedir. Milletvekillerinin adlarının suç teşkil eden dosyalarla anılması ve gelişen olaylar bu konuda yapılan eleştirileri arttırmıştır.