
118
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Fikrî hak boyutuyla yapay zekâ
Geleneksel bir tanımı bulunmamasına rağmen, yapay zekâ, genellikle insan zekâsıyla ilişkilendirilen işlevleri, sınırlı insan müdahalesiyle ya da hiç insan müdahalesi olmadan gerçekleştirme yeteneği olarak tanımlanabilir. Hayatımızın hemen her alanında karşımıza çıkan yapay zekâ gittikçe gelişmekte ve gerek toplumsal gerek ekonomik alanda önemi her geçen gün artarak önemli tartışmaları gündeme getirmektedir. Hukukun pek çok dalında da bu gelişmelere bağlı olarak yeni düzenlemeler yapılması gerekmektedir. İlgili alanlardan biri de fikir ve sanat eserleri hukuku olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapay zekânın gelişerek yaratıcılık alanına giren ürünler üretmesi bir yandan fikir ve sanat eserleri hukukunun insan merkezli tutumunun yeniden sorgulanmasına neden olmakta bir yandan da söz konusu ürünlerin üretilmesinde çok sayıda eser niteliğinde verinin kullanılması, yapay zekânın gelişimine bağlı menfaatler ile eser sahiplerinin fikrî hakka dayalı menfaatlerini karşı karşıya getirmektedir. Bu tezde temel olarak yapay zekâ, insanlar tarafından üretildiğinde eser olarak kabul edilebilecek ürünler ürettiğinde, bu ürünlerin fikrî hak ile korunması gerekip gerekmediği ve söz konusu ürünlerin meydana getirilmesi için kullanılan eser niteliğindeki verilerin eser sahiplerinin fikrî haklarını ihlal edip etmediği sorunları ele alınmaktadır. Ayrıca, bu sorunlara ilişkin olası çözüm önerileri tartışılmaktadır. Başka bir deyişle bu tezde yapay zekâ girdi ve çıktıları fikrî hak koruması temelinde ele alınmaktadır. Birçok ülkede tezde ele alınan sorunları tartışmak, çözüm önerilerinde bulunmak, bu konularda bilgi ve görüş alışverişinde bulunmak amacıyla istişare toplantıları gerçekleştirilmiş, çeşitli yasal girişimler başlatılmıştır. Yine söz konusu sorunlar, öğretide derin tartışmaları beraberinde getirmiş ve uyuşmazlıklar mahkemeler nezdinde incelenmeye başlanmıştır. Türk hukukunda ise mevcut düzenlemeler kapsamında işaret edilen sorulara cevap verme konusunda tereddüt yaşanmakta ve bu tereddütleri gidermek adına henüz bir mevzuat çalışması da yürütülmemektedir. Konuya ilişkin öğretide yer alan çalışmalar da diğer ülkelere kıyasla az sayıda olup ileri sürülen görüşler ise birbirinden farklılaşmaktadır. Bu çalışmada, karşılaştırmalı hukukta yapılan yasa değişikliklerinden ve öğretide yer alan görüşlerden de yararlanılarak bunların fikrî mülkiyet hukukunun amaç ve ilkelerine ve Türk Fikir ve Sanat Eserleri Hukukuna uyumluluğunun ele alınması hedeflenmektedir. Ardından olası yasa değişikliklerine ilişkin çeşitli önerilerde bulunulması amaçlanmaktadır. Belirtilen çerçevede, söz konusu tez ile Türk Hukukundaki önemli bir eksikliğin giderilmesine katkıda bulunulması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Fikrî Hak, Eser ve Eser Sahibi, Yapay Zekâ Girdi ve Çıktıları, Metin ve Veri Madenciliği.
Türk Hukukunda anlaşmalı boşanma
3444 Sayılı Yasa ile yapılan düzenlemeler sonrasında anlaşmalı boşanmanın Türk Hukuku'nda yer bulması öncesinde Eski Medeni Kanun'un taraflara anlaşma konusunda 150/V madde hükmü uyarınca boşanmanın yan sonuçları için anlaşma imkanı tanıdığı görülmektedir. Yapılan değişiklikle bu husus korunmuş, beraberinde yeni bir madde ile (TMK m.166/III) boşanmaya karar verilmesi, mali sonuçları ve çocukların velayetleri hususunda da tarafların anlaşabilmesine olanak tanınmıştır. Böylelikle tarafların boşanmaya karar vermeleri halinde birlikte başvurmaları veya birinin başvurusunu diğerinin kabul etmesi halinde anlaşmalı boşanma başlığı ile dava kurulabilir olmuştur. Tarafların en az bir yıl süre ile evli kalmış olmaları süre şartı ile açılabilen anlaşmalı boşanma davasında, boşanmanın velayet, nafaka, tazminat gibi sonuçları üzerinde anlaşmaya varılabildiği takdirde hakim boşanmaya hükmedebilmektedir. Bu noktada önemli olan, tarafların özgür iradelerini beyan etmeleri ve anlaşmanın özgür irade ile sağlanmış olması gerekmektedir. Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası gibi hususlarda taraflar anlaşmış olsalar bile hakimin uygun görmemesi halinde bu hususlara ilişkin anlaşma yok hükmünde olup hakimin takdirine muhtaçtır. Bununla birlikte boşanmanın doğurduğu sonuçlardan olan mal rejiminin tasfiyesi de yine tarafların tabi oldukları mal rejimi kaideleri doğrultusunda gerçekleşebilmekte, kanunlarla belirlenmiş hususlara ilişkin aksi yöndeki anlaşma konuları geçerlilik taşımamaktadır. Anahtar Kelimeler: Boşanma, Anlaşmalı Boşanma, Anlaşmalı Boşanmada Taraflar, Anlaşmalı Boşanmada Çocuklar.
İntihara yönlendirme suçu
Türk Anayasasının 17/1. maddesinde herkesin; yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme imkânına sahip bulunduğu belirtilmiştir. Kimsenin yaşama hakkı ihlal edilemez. İhlaller, Türk Ceza Kanunu gereğince cezalandırılmaktadır. Yaşama hakkı, kişinin sahip olduğu temel haklardan biridir. Ancak kişinin kendi yaşamına kendi ihlali yasalarla önlenemez. Bu nedenle intihar yaşamamak hürriyetinin bir uzantısıdır. İnsanlar bir takım sosyal, kültürel, ekonomik, psikolojik, sağlıksal zorluklarla karşılaşabilmektedirler. Kişilerin bu sıkıntıları, ruhsal dengelerine yansıyarak, kendilerine ıstırap veren dünyalarından kurtulma isteğine dönüştüğünde de intihar olgusu ortaya çıkar. İntihar uzun zaman önce suç olarak kabul edilmekteydi. Modern ceza hukuku ile intihar suç olmaktan çıkmış ancak intihara yönlendirme suç olarak düzenlenmiştir. İntihara yardım, ikna, teşvik, azmettirme ve yönlendirme eylemlerinin suç olarak sayılmasında ki temel amaç, kişinin yaşam hakkına yönelik dışarıdan gelen bir müdahalenin ve suç teşkil eden bir eylemin cezasız kalmamasının amaçlanmasıdır. Çünkü burada korunan hukuksal yarar bireylerin yaşam hakkıdır. "İntihara yönlendirmenin diğer benzer fiillerden farkı" konu başlığında, ötanazi ve talep üzerine öldürme fillerinin farklı anlamlara sahip olduğu, mukayeseli hukuk ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları ile bu fiillerin intihara yönlendirme kapsamında sayılmadığı açıklanmıştır. İntihara yardım konusunun mukayeseli hukukta ötanazi ile birlikte değerlendirildiği görülmektedir. Özellikle ölümcül nitelikte hastalar bakımından, "haysiyetli ölüm" hakkı çerçevesinde kabul edilen kişinin kendi kaderini tayin hakkına dayalı olarak, hekim yardımlı intihar kapsamında hastaların yaşamlarına son verilmektedir. Ancak ülkemizde böyle bir düzenleme söz konusu değildir. Çalışmamızda, intihar ve intihara yönlendirme olgusunun hukuki boyutu üzerinde durularak, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ve özellikle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 84. maddesinde düzenlenmiş olan "intihara yönlendirme suçu" açıklanmıştır. Çalışmada, doktrin, karşılaştırmalı hukuk düzenlemeleri ile iç hukuk ve AİHM yargı kararları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: İntihar, İntihara Yönlendirme, Yardımlı İntihar, Ötanazi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
Üstün arza tabi olması kuralının istisnası olarak taşkın yapı
Roma hukukundan günümüze varlığını sürdüren bir ilke olan arazinin üzerinde bulunan şeylerin mülkiyetinin yine o araziye ait olması kuralına üstün arza tabi olması kuralı denir. Ancak bu kural mutlaklık taşımaz. Bazı istisnaları vardır. Bunlardan biri de taşkın yapıdır. Taşkın yapı, iki komşu taşınmazdan birinin diğerinin sınırlarını ihlal etmesi ve yapılan yapının taşması sonucu oluşur. Bu durumda kanun koyucu taşmanın bir hakka dayanıp dayanamaması, dayanmadığı takdirde ise bazı koşul ve şartlarda ne olacağına dair düzenleme yapmıştır. Bir hakka dayanılarak yapılan yapılar ana yapının bütünleyici parçası olur. Ancak arada bir irtifak hakkı yoksa bu durumda malik on beş günlük sürede itiraz etmemiş ve durum ve koşullar da haklı gösteriyorsa ve yapı maliki de iyi niyetli ise bir irtifak hakkı kurulmasını yahut taşan kısmın mülkiyetinin geçirilmesini talep edebilir. Fakat arada bir irtifak hakkı yoksa en nihayetinde taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının ihlali söz konusu olacaktır. Bu nedenle malikin de bu talepleri bertaraf etmesinin bazı yolları vardır. Malik taşkın yapı nedeni ile yapı malikine karşı el atmanın önlenmesi ve ya taşkın yapının kaldırılması ve ortada haksız işgalden kaynaklı bir zarar varsa ecrimisil davası açabilir. Bu tezin amacı, hukukumuzda var olan taşınmaz mülkiyetinin prensiplerinden biri olan bütünleyici parça (üstün arza tabi olması) kuralının istisnası olan taşkın yapı kavramını doktrin ve Yargıtay kararları ışığında incelemek ve taşkın yapı hakkında ortaya çıkan sorunları günümüz koşullarını göz önünde bulundurarak değerlendirmektir.
Türkiye'de kentsel dönüşüm, riskli yapılar ve mülkiyet hakkına etkisi
Doktora tezi olarak hazırlanan çalışmamamızda ülkemizde her geçen gün uygulama alanı genişleyen ve hukuki zemini günbegün detaylandırılan kentsel dönüşüm konusu incelenmiştir. Öncelikle kentsel dönüşüm kavramında değinilmiş, tarihsel gelişimi ışığında ülkemiz ve dünyadaki gelişiminden bahsedilmiş, ardından ilkeleri, aktör ve yöntemleri ile normatif temellerine yer verilmiştir. Akabinde kentsel dönüşümün ülkemizdeki mihenk taşı olan ve kentsel dönüşüm yasası olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Uygulama Yönetmeliği'ne değinilerek kentsel dönüşümün özel hukuk ile en ciddi kesişimi olan riskli yapıların tespiti, karar alma süreci, yıkımı ve yeniden değerlendirilmesi incelenmiş, riskli yapılardan doğan uyuşmazlıklar özellikle yargı kararları ışığında değerlendirilmiştir. Son olarak da kentsel dönüşüm sürecinde 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinden doğan mülkiyet hakkı sınırlandırmaları ve ihlalleri incelenmeye çalışılmıştır.
Birlikte kefalet
Kefalet sözleşmesi, kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından şahsi olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme türüdür. Çalışma konumuz olan birlikte kefalet ise kefalet sözleşmesinin türlerinden biri olup birden fazla kefilin, aynı borca karşı, her birinin kendi payı için adi kefil gibi, diğer kefillerin payı için ise kefile kefil gibi sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme türüdür. Bu tanımlardan yola çıkarak çalışmamızda öncelikle; Yargıtay kararlarına atıfta bulunarak ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'na kıyasla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun getirdiği yenilik ve değişikliklere değinilerek ilk bölümde birlikte kefalet kavramı, türleri ve sorumluluklarının kapsamı incelenmiş, ikinci bölümde ise birlikte kefilin alacaklı ile borçlu arasındaki ilişkisi detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Çevrimiçi davranışsal pazarlama ve kişisel verilerin korunması
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve artan internet kullanımının sonucu olarak dijital teknolojiler, hayatımızın ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi alanlarına erişmiş, bunları değiştirip, adeta yeniden düzenlemiştir. İnsan hayatının çeşitli alanlarında gerçekleşen bu çığır açan nitelikteki gelişmeler sayesinde, bankacılık işlemlerinden, sağlık hizmetlerine, sosyal medya kullanımından, ticaret işlemlerine kadar pek çok süreç, dijital ağlar üzerinden kolaylıkla yapılabilir hale gelmiştir. Özellikle e-ticaret alanında meydana gelen gelişmeler, dijital pazarların dünya ekonomisindeki payını gün geçtikçe artırmaktadır. Ancak ortaya çıkan küresel çaplı dijital pazarlar ve diğer her türlü çevrimiçi işlem, süreçleri kolaylaştırarak, kişilere zaman ve paradan tasarruf etmek gibi yararlar sağlarken, aynı zamanda da veri güvenliği ve mahremiyete ilişkin bir takım tehditleri de beraberinde getirmiştir. Nitekim çok çeşitlenerek yaygınlaşan dijital işlemler sırasında kayıt altına alınan kişisel verilerin miktar ve çeşitliliği ile veri hareketliliğinin artması, bu verilere üçüncü kişiler tarafından erişilerek, verilerin farklı amaçlarla farklı şekillerde işlenebilme kapasitelerini de artırmıştır. Bu durum, ilgili kişilerin, temel hak ve özgürlükler bağlamında korunan kişisel verileri üzerindeki kontrolünü zorlaştırarak, bir takım temel hak ihlallerine ve dolayısıyla da maddi-manevi kayıplara sebep olabilmektedir. Söz konusu olumsuzluklara rağmen, küresel arenada dijital dünyadan, özellikle de ortaya çıkan dijital ekonomiden alınabilecek payın bir kenara bırakılamayacağı da aşikârdır. Zira dijital dünyada var olamayan devlet, kurum ve kuruluşların gelecekte ekonomik varlıklarını parlak bir şekilde devam ettirebilmeleri olası gözükmemektedir. Tüm bunların bilinciyle, kişisel verilerin daha iyi nasıl korunması gerektiği hususu, 2000'li yıllardan itibaren Avrupa Birliği'nin ("Birlik") gündeminden neredeyse hiç düşmemiştir. Avrupa Birliği, hem Birlik'in manevi köklerinin dayandığı temel hak ve özgürlüklerin gelişen teknolojiler karşısında güncelliğini sağlamak, hem de Avrupa dijital tek pazarının oluşumunu tamamlayarak, her geçen gün gelişerek toplam ticaret içindeki payını artıran dijital ekonomiden hak ettiği payı alıp, küresel rakipleri karşısında rekabet avantajını yitirmemek amacı ile kişisel verilerin korunmasına ilişkin çeşitli yasal düzenlemeler yapmaktadır. 2018 yılında yürürlüğe giren Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü ("GVKT") de bu yolda atılmış önemli bir adımdır. Dijital çağda kişisel verilerin korunması dünya gündemini uzun süredir meşgul etmiş ve özellikle Avrupa Birliği sınırları dahilinde, bu korumanın uygun, yeterli ve gerekli şekilde sağlanabilmesine yönelik düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle kişisel veri koruma kapsamı ve Türkiye mevzuatı incelenmiş, sonrasında ise Avrupa Birliği'nce kişisel verilerin korunması alanında özellikle de çevrimiçi davranışsal pazarlama uygulamaları kapsamında yapılmış ve yapılması planlanan düzenlemeler açıklanmıştır. Dijital devrim sonucu ortaya çıkan ve çevrimiçi davranışsal pazarlama uygulamalarının neredeyse her bireye etki ettiği yeni dünya düzeninde, ilgili Avrupa Birliği düzenlemelerinin Türkiye mevzuatı ile karşılaştırılmasının da amaçlandığı bu çalışmada; tespit edilen eksiklikler gösterilmeye çalışılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi, davranışsal pazarlama, kişisel verilerin korunması.
Ayrımcılık yasağı kapsamında engellilik ve engelli hakları
Engellilik, toplumlar tarihinin başlangıcından itibaren varlığını sürdüren birolgudur. Tarih boyunca çağın egemen olan bakış açısına göre çeşitli değerlendirilmeler yapılmıştır. Nihayetinde engellilerin, temel insan haklarına dahi erişebilmesinin önündeki temel bariyer ayrımcılık olgusu olmuştur. Toplumlar tarihinde yaşanan büyük ıstırapların temel kaynağına bakıldığında, bir yerlerde ayrımcılık olgusuyla rastlaşmak mümkündür. Temel insan hakları metinlerinin pek çoğunda farklı düzlemlerde ayrımcılık yasaklanmıştır. Bu bağlamdaki metinler, engellilik temelindeki ayrımcılıktan doğan hak ihlallerini frenleme açısından oldukça önemlidir. Esasen insan hakları metinlerinin temel amacı genel olarak insanların haklarını korumaktır. Bu bağlamda engelliler özelinde bağımsız düzenlemelere gereksinim duyulmayacağı düşünülebilir. Lakin uygulamada çeşitli güvencelerin alınması bir gereklilik olarak gözükmektedir.
Suç önleme politikaları içerisinde önleyici polis uygulamalarının önemi ve dünya örnekleri ile Türkiye uygulamalarının karşılaştırılması
İnsanlığın dünya üzerinde var olduğu tüm dönemlerde kendisini güvende hissetmek istemiştir. Bunun için her çağda güvenlik politikalarını gözden geçirerek kendisine kamu düzenini temin edebilecek uygulamalar geliştirmeye çalışmıştır. Tüm bu girişimler ve tarihsel süreç insanların suç işlemesini tam anlamı ile engelleyememiştir. Bu tez çalışması, Suçla mücadele etmek için yeni alternatif uygulamalar araştırmanın yansıra benzer önleyici politikaların da tahlil edilerek başarılı olabileceği değerlendirilen uygulamaların sisteme dahil edilmesinin mümkün olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Suçun önlenmesi için yapılacak araştırmaya ayrılacak olan zaman ve maddi imkanların başarı sağlama konusunda olumlu dönüt sağlayan projelere aktarılması sürdürülebilir bir önleyici güvenlik politikaları açısından fayda sağlayabilecektir. Bu kapsamda; suç ve polisliğin tarihsel süreç içerisindeki gelişimine değinerek kamu düzeni ve kolluk faaliyetlerinin gelişimi ışığında; Türkiye'de uygulanan iç güvenlik politikaları ve polislik uygulamalarına değinip dünyada uygulanan önleyici polislik uygulamalarını Türkiye açısında uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesine çalışılmıştır. Tarihsel süreçler ile suçun ve suçlunun ıslahı ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmaların günümüz kamu düzenine ulaşmamızdaki rolü tartışılmıştır. Dünyanın farklı coğrafyalarında uygulanmış ve başarıları veya gösterilen ilgilerden dolayı haberlere konu olan önleyici polislik uygulamaları irdelenerek bu uygulamaların etki alanları ve önleyici polislik uygulamalarına etkisi tahlil edilmiştir. Önleyici Güvenlik Politikalarının dünyadaki farklı örneklerinin Türkiye de uygulanan güvenlik politikalarına nasıl katkı sunabileceği değerlendirildiğinde; söz konusu uygulamaların gelişimi ve toplum için etkileri göz önünde bulundurularak yapılan tahlilde; sadece belirli idare kurumları veya sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen çalışmaların tek başına yeterli olamayacağı ortaya konularak. Yürütülen birçok Önleyici Güvenlik politikaları ve Önleyici Polislik uygulamalarında; idare, kurumlar ve toplum arasındaki işbirliği, iletişim ve disiplinin kamu düzeninin tesisinde ve sürdürülebilir güvenli bir toplumun inşasında amaca ulaşmak için ayrılmaz bir bütün olduğu ortaya konulmuştur.
Bir devletin parçalara ayrılması durumlarında ortaya çıkan yeni devletlerin halefiyeti ve Yugoslavya örneği
Uluslararası hukukun tartışmalı konularından biri olan devletlerin halefiyeti, uygulamada devletlerin uzlaşamadıkları temel sorunlardan biri olagelmiştir. Bir devletin ülkesinin bir kısmı ya da tamamının başka bir devlet egemenliğine geçmesi olarak tanımlanabilecek olan halefiyetin; ne kavramsal çerçevesi ne de halefiyet meselesinin kapsamı konusunda bir birlik sağlanabilmiştir ki bu durum öncelikle ve ziyadesiyle uluslararası hukukun yapısından ileri gelmektedir. Bilindiği üzere uluslararası hukukta, ulusal hukukların aksine, bütün aktörleri bağlayıcı bir egemen iradenin ve aynı bağlamlı düzenlemelerin yokluğu, uluslararası hukukun çıkar eksenli politik işleyişi de göz önünde tutulduğunda, özellikle yoğun çıkar çatışmalarının yaşandığı konularda birlik sağlanmasını güçleştirmektedir. Uluslararası hukukun bu yönünün halefiyet noktasında bu denli öne çıkmasının nedeni de hiç kuşkusuz halefiyet konusunun yoğun şekilde çıkar odaklı olmasıdır. Zira uluslararası hukukun aslî süjesi olan devletlerin sona ermesi ya da devleti oluşturan unsurlarda değişikliklerin meydana gelmesi birtakım ciddi sonuçları ve sorunları beraberinde getirmektedir. Bu durum devletlerin halefiyetinin geniş kapsamından ileri gelmektedir ki; uluslararası antlaşmalar, devletlerin malvarlığı, devletlerin borçları, devletlerin arşivleri, vatandaşlık gibi önemli hususlar bu kapsam dahilindedir. Halefiyet konusunda bir birlik sağlamak adına Birleşmiş Milletler ?1978 Viyana Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Sözleşmesi? ve ?1983 Viyana Devletlerin Devlet Malları, Arşivleri ve Borçlarına Halef Olma Sözleşmesi?ni kabul etmiştir. 1978 Tarihli ilk Sözleşme yürürlüğe girmiş ancak ikinci Sözleşme henüz yürürlüğe girmemiştir. Vatandaşlık konusunda da devam eden sözleşme çalışmaları da göstermektedir ki, örf ve âdet hukuku bağlamında uygulanmakta olan halefiyet konusunun yazılı hale getirilmesine, devletler arasında bir birlik sağlanmasına çalışılmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu Sözleşmeler ve devlet uygulamaları esas alınarak halefiyet konusu ele alınmış ve Yugoslavya?nın parçalanması sonucu ortaya çıkan yeni devletlerin halefiyeti meselesi incelenmiştir. Yugoslavya?nın çok uluslu yapısı, bölgeler arasındaki ekonomik farklılıklar, milliyetçilik akımının yayılması, bağımsızlık hareketleri, azınlık sorunları gibi faktörler parçalanmaya zemin oluşturmuş, 1991?de başlayan bağımsızlık hareketleriyle birlikte Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti sona ermiştir. Çalışmamızda bu parçalanma ile gündeme gelen halefiyet vakıası ve bağımsızlıklarını ilan ederek yeni bir devlet olan Slovenya, Hırvatistan, Bosna Hersek, Makedonya, Sırbistan ve Karadağ?ın halefiyetleri ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Devlet, Halefiyet, Yugoslavya, Uluslararası Antlaşma.
6446 Sayılı yeni Elektrik Piyasası Kanununa göre idarî yaptırımlar
Modernleşme ile birlikte klasik devlet anlayışı değişime uğramış ve devlete biçilen görevler farklılaşmıştır. Devlet artık şahısların sadece eğitim, sağlık, güvenlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılamamakta aynı zamanda aktif olarak yaşamın para, kredi, mal ve hizmet piyasaları gibi ekonomik alanına da müdahalelerde bulunmaktadır. Buna göre devlet, ekonomik haklar ile yakından irtibatlı alanlardaki kamu ve özel kesim faaliyetlerini düzenlemekte, denetlemekte ve hukuka aykırı davranışları bertaraf ederek yaptırıma tabi tutmaktadır. Ülkemiz açısından da geçerli olan bu durum özellikle özelleştirme süreci ile kendisini göstermekte ve devletin etkin olarak üretime katıldığı "müteşebbis devlet" anlayışı yerini "düzenleyici ve denetleyici devlet" (regülatör devlet) anlayışına terk etmektedir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) da yukarıda bahsedilen hedefler doğrultusunda 2001 tarihli ve 4628 sayılı (mülga) Elektrik Piyasası Kanunu ile ihdas edilmiş olan düzenleyici ve denetleyici bir kurumdur. EPDK, lisans verme, tarifelendirme, uyuşmazlık çözme, yönlendirme, görüş bildirme ve yaptırım uygulama gibi faaliyetlerle enerji piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi görevini ifa etmektedir. EPDK'nın bu görevlerinden en önemlisi hiç kuşkusuz piyasa aktörlerine yaptırım uygulama yetkisidir. Nitekim EPDK ile ilgili Danıştay'a konu olan davaların ekseriyetinin idarî yaptırımlarla ilgili olması bu hususu teyit etmektedir. 2013 tarihli ve 6446 sayılı yeni Elektrik Piyasası Kanunu temel alınarak hazırlanan bu çalışma EPDK'nın yapısını, elektrik piyasasındaki kabahatleri ve EPDK tarafından bu kabahatlere uygulanan idarî yaptırımları konu edinmektedir. Çalışmada ayrıca EPDK ile ilgili Danıştay kararları ele alınmış, örnek teşkil etmesi bakımından diğer bazı ülkelerle birlikte özellikle Kanada enerji piyasasındaki regülasyon kurumları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Enerji, Regülasyon, Elektrik Piyasası, İdarî Yaptırımlar.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesi (adil yargılanma hakkı) bağlamında ceza muhakemesinde duruşma
Adil yargılanma hakkı, her bireyin gerek medeni hak ve yükümlülüklerine gerekse cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin herhangi bir davanın, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, makul bir süre içerisinde, aleni ve hakkaniyete uygun olarak görülmesini isteme hakkı olduğunu ifade eder. Cezai uyuşmazlıkları çözüme kavuştururken yargılama makamı, ancak duruşma devresinde gerçekleştirilen faaliyet sonucu vicdani kanaate ulaşabilir. Dolayısıyla ceza muhakemesinde sağlıklı bir karar verilebilmesinin ön şartı duruşma devresinin sağlıklı bir şekilde yapılmasıdır. Bu bağlamda duruşma devresinde sanığın adil yargılanma hakkına ilişkin gerekler göz önünde bulundurulmalı ve muhakeme bu ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.
İş kazası ve meslek hastalığı kavramları ve bu riskler sonucu beden gücünün azalmasından kaynaklanan tespit davaları
Karşılaştırmalı hukukta telefon dinleme
Bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelerde yeni suçların ortaya çıkmasıylamevcut hukuk normlarında düzenleme ihtiyacını beraberinde getirerek, temel hak veözgürlüklerin ihlalini doğuracak türden eylemlerin önlenmesini gerektirecektir.İnsan Hakları ve Hürriyetlerini Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesi' nin (İHAS)8. Maddesi ve 1982 Anayasasının 22. Maddesinde ?Haberleşme Hürriyeti? olarakkabul edilen temel hak ve özgürlüklere ciddi müdahaleler olabilmektedir.İletişime müdahale Türkiye' de ilk olarak 01.08.1999 tarihinde yürürlüğe giren4422 sayılı kanunla düzenlenebilmiştir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonradakısmen hukuki boyut kazanan iletişime müdahale konusunda eksiklikler ve bazısıkıntılar getirmiş, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren yeni Ceza MuhakemesiKanunu ile adli manada iletişeme tespit ve dinleme yoluyla müdahale konusundadüzenlemeler yapılmış, eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır. Düzenlemeden hemensonra 23 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren PVSK, Jandarma ve MİTkanunlarında değişiklik yapan kanunun yürürlüğe girmesiyle önleme amaçlı iletişimemüdahale konusunda düzenlemeler yapılmıştır.Çalışmamızın birinci bölümünde ?Karşılaştırmalı Hukukta Telefon Dinleme?detaylı olarak anlatılmış, diğer ülkelerdeki iletişime müdahalenin hukuki boyutu veuygulanması anlatılmıştır.İkinci bölümde iletişime müdahale Türk Hukuk Sistemi açısından ele alınmış,Anayasalarda 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Kanununda ve şuanda yürürlükte olan CMK ve 5397 sayılı kanunda iletişime müdahale açıklanmıştır.Üçüncü bölümde ise Uluslar arası hukukta iletişime müdahale konusundakidüzenlemeler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Çalışmamız sonuç bölümüyletamamlanmıştır.
Ölüme bağlı tasarrufların iptali
Temizimin konusu ?Ölüme Bağlı Tasarrufların iptali? dir. Ölüme bağlı tasarrufların Miras Hukukundaki önemi her geçen gün artmaktadır. Kişinin bir ömür boyu emek vererek sağladığı birikimin, onun ölümünden sonra kimler tarafından nasıl kullanılacağını belirlemek istemesi en doğal hakkıdır.O halde kişinin bu hakkını kullanırken nasıl bir yol izleyeceği, nelere dikkat etmesi gerektiği, son arzularının hangi şartlarda geçerli olacağı, hangi şartlarda iptale maruz kalacağı hususu da son derece önemlidir.Tezimizde ilk olarak ölüme bağlı tasarruflara ilişkin genel bilgiler verilmekte; ölüme bağlı tasarruf kavramı ve ölüme bağlı tasarruf türleri üzerinde durulmaktadır.İkinci bölümde ölüme bağlı tasarrufların geçerliliğini etkileyen sebepler anlatılmaktadır. Bu sebepleri dört ana başlık altında inceledik:-tasarruf ehliyetsizliği,-şekle aykırılık,-irade sakatlıkları ve-ölüme bağlı tasarrufun konusunun ya da ona eklenen koşul ya da yüklemenin hukuka ya da ahlaka aykırı olması.Ayrıca bu sebeplerin ölüme bağlı tasarrufu ne şekilde sakatlayacağı hususuna ve öğretideki değişik görüşlere yer verdik.Tezimizin üçüncü ve son bölümünde ise iptal davası anlatılmaktadır. Bu bölümde iptal davasının tarafları, yetkili ve görevli mahkeme, davanın hangi süreler içinde açılması gerektiği hususu ve ispat külfeti anlatılmaktadır.Sonuç bölümünde ise bu çalışmayı hazırlarken elde ettiğimiz sonuçlar yer almaktadır.
Türk iş hukukunda iş kazası ve işvereni sorumluluğu
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması öncelikle işverenlerin sorumluluğundadır. Elbette ki çalışanlar da iş sağlığı ve güvenliğine uygun hareket etmekle mükellef olmakla birlikte işverenin iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için birçok mükellefiyeti bulunmaktadır. Bu mükellefiyetler detaylı olarak yasalarca belirlenmiş olup temelde caydırıcılık ve çalışanın iş kazalarından ve meslek hastalıklarından korunmasını amaçlasa da yükümlülüklerin yerine getirilmediği durumlarda da cezai yaptırımlar oldukça kesin ve nettir. Yasa gereği işveren işyerinde meslek hastalıklarını engellemek, iş kazalarının olma ihtimalini asgariye indirmek için yasada belirtilen tüm tedbirleri almakla birlikte aynı zamanda yasada belirtilmese dahi iş sağlığı ve güvenliğine katkıda bulanacak tüm teknolojik gelişmeleri takip etmek, bunları işyerinde çalışanlar için uygulamakla da mükelleftir. Diğer bir deyişle yasada yer almadığından mütevellit işveren uygulamadığı teknolojik gelişmelerden dolayı sorumluluktan kaçamamaktadır. İşverene bu teknolojiyi takip etme yükümlülüğü aslında İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun dinamik bir şekilde meslek hastalıkları engellemek ve iş güvenliğini sağlamak için işvereni zorladığının da göstergesidir. Sosyal güvelik hukuku çerçevesinden işçinin gerek ruhen gerek ise bedenen zarar görmesine neden olan olay Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. Maddesi'nde belirtilen hallerden birinde vuku bulmuş ise ve aynı zamanda zarar ile olay arasında illiyet bağı mevcut ise iş kazasının koşullarının oluştuğu kabul edilmektedir. Burada işverenin, iş kazasından sorumlu olabilmesi için ise çalışanın başına gelen olay ile gerçekleştirilen iş arasında da uygun illiyet bağının varlığı gerekmektedir. İlliyet bağının kesintiye uğradığı hallerde işverenin sorumlu olma durumu da bulunmaktadır. İşçinin ağır kusuru, mücbir sebepler ve üçüncü kişinin ağır kusuru olması durumunda illiyet bağı bozulmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 417. Maddesine göre iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gereken tüm önlemlerin alınması ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. Maddesine göre işverenin çalışanlarının sağlık ve güvenliğinin sağlaması hususunda işverenin yükümlülükleri düzenlenmiştir. Bu yükümlülüklerin ihlali durumunda işveren hem kazaya uğrayan sigortalı çalışana, eğer çalışan ölmüş ise çalışanın yarattığı destekten yoksun kalanlara ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı sorumluluk altında da kalabilmektedir. Türk Borçlar Kanunu'nun işçinin kişiliğinin korunması ile ilgili 417. Maddesine göre işveren meslek hastalığı ve iş kazasından dolayı her türlü kusurdan sorumludur. Sorumluluğun kapsamı ise işin niteliğinin ne olduğuna dair belirlenmektedir. Burada da Türk Borçlar Kanunu Madde 51 dikkate alınarak işverenin sorumluluğunun ne olduğu belirlenirken işverenin kusurunun ağırlığı göz önüne alınmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca hukuka aykırı ve kusurlu bir fiille bir başkasına zarar verene kişinin bu zararı tanzim etme yükümlülüğü de bulunmaktadır. Meslek hastalığı ya da iş kazasından ötürü zarara uğrayan işçi ya da ölen işçinin desteğinden mahrum kalan yakınları uğradıkları maddi ve manevi zararı işvereninden talep edebilmektedir. İş kazasından mütevellit ortaya çıkan zararlara ilişkin işçi ya da işçi yakınları tarafından açılan tazmint davalarının temel amacı sigortalının ya da eğer sigortalı vefat etmiş ise desteğinden yoksun kalan kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararlarının tahsil edilmesidir. Tazminat davalarında öncelikle sigortalının bakiye yaşam süresi tablosuna göre bakiye ömrü hesaplanmaktadır. Sonrasında ise süreklilik arz eden ve maddi olarak ölçümlenebilen sosyal yardımlar da eklenerek işçinin net ücreti belirlenmektedir. Eğer işçi yaralanmış ise iş göremezlik oranının tespit edilmesi gerekmektedir. İşçinin ölmesi durumunda ise iş göremezlk oranı % 100 olarak kabul edilmektedir. Belirlenen hesap kriterlerinden sonra da maddi tazminat miktarı belirlenmektedir. Eğer kazanın ortaya çıkmasında işçinin ortak kusuru mevcut ise bu kusur oranında tazminattan indirim yapılmaktadır. Tazminat üzerinden bir indirim de sağ kalan eşin yeniden evlenme ihtimaline göre gerçekleştirilmektedir. İş kazasından dolayı sigortalıya ya da ölüm durumunda ölen kişinin hak sahiplerine kurum tarafından gerçekleştirilen yardımların sorumlu işverene rücu edilebilir olan kısmı da zarar miktarından düşülmektedir. İş kazası neticesinde ortaya çıkan maddi tazminat tutarı da böylece hesaplanmaktadır. İş kazasından dolayı ortaya çıkan manevi tazminatın belirlenmesinde Türk Borçlar Kanunu'nun 56. Maddesi gereği vuku bulan olayın özellikleri esas alınmaktadır. Kazanın vuku bulma şekli, kazaya taraf olan kişilerin kusur durumu, iş göremezlik oranı ve yaşanan acının büyüklüğü gibi hususlar manevi tazminat oranının belirlenmesinde önem arz etmektedir. İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ile ilgili yükümlülüklerini yok sayarak ya da eksik yerine getirerek iş kazasına sebebiyet veren işverenin, söz konusu eylemlerinden dolayı Türk Ceza Kanunu'ndan dolayı da cezai sorumluluğu mevcuttur. Eğer işveren tüzel kişi ise bu durumda cezai sorumluluk tüzel kişiliği yöneten tedbir alma ve emir verme sorumluluğu olan kişi ya da kişilere aittir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda yer alan idari para cezaları ise sorumluluklarını yerine getirmeyen işveren için ciddi yaptırımlar anlamına gelmektedir. Özellikle cezaların tek seferlik değil, aksaklık ya da ihmal giderilene kadar her ay düzenli olarak kesilmesi işveren açısından ciddi bir caydırıcılık sağlamaktadır. Buna ek olarak yine aynı kanunda yer alan iş durdurma hükmü de bu alanda ciddi hayati tehlikeyi engellemek için önem arz etmektedir. İş durdurulması durumunda işçilerin mağduriyet yaşamaması için de yasa işçilein haklarını iş durdurulduğu sürede de güvence altına almıştır. İş sağlığı ve güvenliği hususu önleyici amaçla olsa da engellenemediği durumlarda ortaya konan maddi ve manevi tazminat ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun rücu hakkı da işverenin tüm tedbirleri eksiksiz alması ve aksatmadan tedbirleri de düzenli oalrak uygulamasına vesile olmaktadır.
"Kullanıcı" kavramı ile karşılaşma: Hukuka bir izdüşüm araştırması
Günümüzde, insan çevresinin ağsı kapsayıcılığının etkileri giderek daha fazla hissedilir olmasına rağmen, ağsı kapsayıcılığın bir araç değil bir çevre olduğu üzerinde uzlaşıdan bahsedilemez. Kapsayıcı genel ağ çevresinde, hız ve insan ilişkisinin hukuk birikimi açısından belirsizlik yarattığını gözlemlemek, çevrenin varlığı üzerine yeni kavrayışı gerektirdiği kadar, insan nitelendirmesinin içinde bulunduğu dönüşümü de açıklayabilmeyi gerektirir. Bu dönüşümün en güçlü yansıması olan "kullanıcı" kavramını, dolayısıyla "kullanıcılaş(tırıl)mayı" anlayabilmek, yalnızca çevrenin ağsı kapsayıcılığına artan farkındalığın takibi ile mümkün olmaz. Ağsı kapsayıcılıkta insan başka, "kullanıcı" başkadır ve "kullanıcı" kavramı ardındaki örgüyü anlayabilmek, eleştirel yolculuğu gerektirir. Bu çalışma böyle bir yolculukta, hukuk birikimi açısından önemli kesişme noktalarına rastlayabilmek amacı çerçevesinde hazırlanmıştır.
6306 sayılı kanun uyarınca riskli yapılar ve yargısal denetim
Türkiye'de afet riski altındaki riskli yapıların çok olması ve doğal afetlerin oluşması ile ağır hasarlar doğurması karşısında yaygın uygulama alanı bulan kentsel dönüşüm fiziksel, mekansal, sosyal, ekonomik gibi boyutları olan çok geniş bir kavramdır. Bu yönleriyle kentsel dönüşüm, İdare Hukuku, İmar Hukuku, Kat Mülkiyeti Hukuku, Özel Hukuk gibi bir çok hukuk dalını içerisinde barındıran kapsamlı ve geniş bir kavramdır. Birden fazla amacı ve uygulama alanı olan ketsel dönüşüm 6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanlarının Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" ile birlikte farklı bir hukuki boyut kazanmıştır. Söz konusu Kanun yürürlüğe girmeden önce kentsel dönüşüm ve kentsel dönüşüme dair uygulamalar doğrudan veya dolaylı olarak çeşitli mevzuatlarda dağınık bir şekilde yer almakta iken, kamuoyunda Kentsel Dönüşüm Yasası olarak da bilinen Kanun'un 31.05.2012 tarihinde 6306 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte derli toplu ve çelişkileri ortadan kaldıran bir hal almıştır. 6306 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi ile birlikte kentsel dönüşüm uygulamaları ve riskli yapılara ilişkin olarak, Kanun'un gerekçesinde belirtilen amaçların öngörülen kentsel dönüşüm yöntemleri ile gerçekleştirilmesi aşamasında İdare Hukuku'nun yanı sıra diğer Hukuk dalları ve Kanuni düzenlemeler de dikkate alınarak kapsamlı ve bütüncül bir bakış açısı ile hareket edilmesi gerekmektedir. Çalışmamızda, öncelikle kentsel dönüşüm kavramı, ülkemizdeki ve dünyadaki tarihsel sürecine genel olarak değinilmiş, daha sonra kentsel dönüşümün 6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanlarının Dönüştürülmesi Hakkında Kanun"daki yasalaşmış hali ve dönüşüm uygulamaları ayrıntılı bir şekilde incelenerek bu uygulamalara ilişkin süreç ve doğuracağı sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, kentsel dönüşüm kapsamında yapılan uygulamalar; özellikle riskli yapılara dair riskli yapı tespiti, yıkımı ve dönüşüm işlemleri sürecinde uygulamada karşılaşılan problemler ilgili ilk derece Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay kararları örnek gösterilerek açıklanmış ve mevzuatın uygulayıcı ve ilgili yargı mercileri tarafından nasıl yorumlandığı konusunda değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu çalışma ile kentsel dönüşüm kapsamında yapılan dönüşüm uygulamalarına ilişkin olarak uygulamada karşılaşılan sorunların idari yargı merci kararları ışığında çözülmesi amaçlanmaktadır.
Yargıtay kararları ışığında yabancı hakem kararlarının Türkiye'de tenfizinde kamu düzeni
Tahkim, hukuki uyuşmazlıkların çözümünde sıklıkla başvurulan bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Uluslararası ticaretin yaygınlaşması ile birlikte uluslararası ticari uyuşmazlıkların sayısı artmış ve tahkim, söz konusu ticari uyuşmazlıkların çözümünde kullanılan oldukça etkili bir yöntem haline gelmiştir. Dolayısıyla günümüzde, söz konusu milletlerarası uyuşmazlıkları çözüme kavuşturmuş hakem kararlarının sayısı oldukça fazladır. Yalnızca yerli sayıldığı ülkelerde sonuç doğuran bir hakem kararı lehine sonuçlanmış olan taraf, söz konusu hakem kararının yabancı sayıldığı devletlerde de sonuç doğurmasını isteyebilir. Bu ihtiyacın karşılanması için söz konusu yabancı hakem kararının, diğer ülkede tanınması veya tenfiz edilmesi gerekir. Yabancı hakem kararlarının tenfizinde aranan şartlardan biri tenfizi istenen hakem kararının tenfiz devletinin kamu düzenine aykırı olmamasıdır. Yargıtay, yabancı hakem kararlarının tenfizi hakkında vermiş olduğu eski tarihli kararlarında, kamu düzenini geniş yorumlayarak tenfizi engelleyici bir tutum sergilemiştir. Yargıtay'ın bu tutumu, özellikle yabancı yazarlar tarafından eleştirilmiştir. Ancak Yargıtay, ilerleyen dönemlerde konu hakkındaki görüşünü değiştirmiş ve yabancı hakem kararlarının tenfizine etki eden kamu düzenini dar ve isabetli yorumlayarak tahkimden beklenen faydaya uygun kararlar vermiştir. Yargıtay'ın söz konusu kararları, Türkiye'nin tahkim yanlısı bir devlet olduğunu ispat eder niteliktedir.
Türkiye'de demiryollarının serbestleştirilmesi
Demiryolları, 1990'lardan bu yana dünyada ve özellikle Avrupa'da canlandırılma sürecine girmiş, Türkiye ise bu sürece gecikmeli olarak 2000'li yıllarda katılabilmiştir. Demiryollarının 1990'lardan başlayan canlandırılma sürecinin arkasında, neoliberal iktisadi politikalar yatmaktadır; Türkiye'de de durum farklı değildir. Demiryolu sektörü, yeniden yapılanma çalışmalarıyla serbestleştirilmiş, yeni bir yatırım alanı haline getirilmiştir. Demiryollarına yönelik söz konusu yeniden yapılandırma ve ilişkili süreçlerin, "serbestleştirme" mi yoksa "özelleştirme" mi olduğu sorusuna ekonomik açıdan farklı hukuksal açıdan farklı yanıtlar üretilebilir. Ancak serbestleştirme neticesinde ortaya çıkacak tabloya bakarak değerlendirme yapmak yanıltıcı olmayacaktır. Sözü edilen serbestleştirme sürecinde Türkiye, her ne kadar dünyadaki neoliberal politikaları takip etmiş olsa da tartışmasız birinci kaynak –her anlamda- AB olmuştur. Bununla birlikte 2008 tarihli kanun tasarıları, AB ile 2005 yılında türütülen Eşleştirme projesi, 655 sayılı KHK, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun, TCDD Ana Statüsü ve nihayet yönetmelik ve yönergeler tartışılması gereken konular olmalıdır.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre akaryakıt kaçakçılığı suçları, yaptırım rejimi ve uygulamadaki sorunları
Petrolün yanı sıra günümüzün teknolojik imkânlarıyla petrol harici maddelerden de elde edilebilen akaryakıt, en önemli enerji kaynağı olarak ulaşımdan sanayiye kadar uzanan yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Artan nüfus, sanayileşme ve teknolojik gelişmelerle birlikte akaryakıta olan ihtiyaç artarken, akaryakıt ürünleri de çeşitlenmektedir. Her geçen gün büyüyen ve genişleyen petrol piyasasındaki akaryakıt ürünlerine olan talebin artmasıyla, bu ürünlerin bir kısmı yasal olmayan yöntemlerle karşılanmaya başlamıştır. Bu da vergi gelirlerinin kaybına, haksız rekabet ve haksız kazanca neden olmuştur. Akaryakıt kaçakçılığı fiillerinin giderek artış gösteren bir seyir izlemeye ve kaçakçılık suçları arasında önemli bir yer işgal etmeye başlamasıyla birlikte ülke ekonomisine, tüketiciye, insan sağlığına ve çevreye verdiği zararların da paralel olarak arttığı görülmüştür. Bunun önlenmesi ve akaryakıt kaçakçılığı ile daha etkili mücadele yapılması amacıyla 13 Şubat 2007 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5576 sayılı Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 2.maddesine kaçak petrol tanımı (m.2/21) eklenmiş ve Ek 5.maddede de "Kaçak petrol ile ilgili ceza hükümleri"ne yer verilmiştir. Zamanla ortaya çıkan sorunlar nedeniyle 11.04.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6455 Sayılı Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda yer alan kaçak akaryakıta ilişkin ceza hükümleri 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa aktarılmıştır. Uygulamada önemli yer tutan akaryakıt kaçakçılığı; hem nedenleri, yöntemleri ve sonuçları itibariyle hem de akaryakıt kaçakçılığı ile mücadeleye dair düzenlemelerin çeşitliliği ve zaman içerisindeki değişiklikleri itibariyle başlı başına incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışma ile konunun hem teorik esaslarının ortaya konulması hem de uygulamada ortaya çıkan sorunların belirlenip çözüm sunulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, temel kavramlar açıklanmış ve akaryakıt kaçakçılığının nedenleri, yöntemleri ve sonuçları üzerinde durulmuş; suç genel teorisi esaslarına uygun olarak akaryakıt suçlarının incelenmesinin yanı sıra yaptırım rejimi ve usul hukukuna dair hükümler, yine uygulamadaki sorunlar bağlamında incelenmiştir.
Bankacılık kanunu'nun 160'ıncı maddesinde ve Türk Ceza Kanunu'nun 247'nci maddelerinde yer alan zimmet suçu
Kamu malları aleyhine işlenen bir suç türü olan Zimmet suçu, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 247 ila 249'uncu maddelerinde hükme bağlanmıştır. Aslında Zimmet suçu, bir tür görevi kötüye kullanmadır. Zira görevi kötüye kullanma kişinin devlet memuru olması sebebiyle sahip olduğu nüfuzu kötüye kullanarak işlediği suç olup, zimmet suçunda kişiye görevi nedeniyle teslim edilen malların kötüye kullanılması ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle görevi kötüye kullanma suçunun özel bir görünümüdür. Bu suçun faili, kanunda özel olarak tanımlanmış olup, kamu alanında çalışan kamu görevlisi suçun failidir. Zimmet, özgü bir suç olduğundan, kamu görevlisi olmayanların suça iştiraki mümkündür. Türk Ceza Kanunu'nun 247'inci maddesine göre Zimmet Suçunun, maddi unsuru, "kamu görevlisinin zilyetliğindeki veya koruma ve gözetimi altındaki malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesidir", manevi unsuru ise, genel olarak kasttır. Bankacılık Hukuku alanında zimmet suçunda, ilk başlarda devlet bankaları hariç bankaların, özel hukuk tüzel kişisi olmalarına karşın ekonominin temel yapı taşlarından olmaları ve halkın mevduatını toplamaları nedeniyle bankaların mal varlıklarının da kamu yararı amacıyla korunması kabul edilmiştir. Bu nedenle 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160'ıncı maddesinde banka çalışanlarının, bankanın ve mevduat sahiplerinin zararına olacak şekilde zimmete para geçirilmesini suç olarak düzenlemiş bulunmaktadır. Bankacılık Kanunu'nu kapsamında düzenlenmiş olan bu suç mahsus bir suç olup daha önceleri emniyeti suiistimal suçunu teşkil etmekte iken 4389 sayılı Bankalar Kanunu'ndan başlayarak konunun önemi nedeniyle ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Ancak bugün devlet bankalarının çalışanları emekli sandığına tabi olmayıp özel banklarda çalışanlarla aynı statüde olduklarından artık emniyeti suiistimal suçundan değil 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında bankacılık zimmetinden sorumlu bulunmaktadırlar. Zimmet Suçu, kamu idaresinin güvenilirliği ve işleyişi aleyhine işlenen suçlardan olup, Bankacılık Zimmeti ise daha genel anlamda toplumsal alanı etkileyen ekonomik suçlardandır Zimmet Suçu olarak TCK. ve Bankacılık Kanunu kapsamında düzenlenen bu iki suçun ortak özellikleri yanında, doğrudan kamu mallarını koruma amacı güden genel zimmet suçu yanında kamu yararı gereğince, banka ve mevduat sahiplerinin mal varlığını koruma amacı güden Bankacılık alanındaki zimmet suçunun ayrımı bu incelemenin konusunu teşkil etmektedir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi ve uluslararası normlar çerçevesinde değerlendirilmesi
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 07 Kasım 2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte, 05 Mayıs 1983 tarihinde, aynı gün yürürlüğe girmiş olan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 29 yıllık varlıkları sona ermiştir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (STİSK) Genel Gerekçesi'nde, kanun değişikliğinin amacının; 2010 yılında yapılan referandum ile Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak, sendikal haklar için özgürlükçü olmadığı değerlendirilen sınırlamaları daraltmak, uygulamadaki sorunlara çözüm getirmek, Türkiye tarafından da onaylanmış olan Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 87 No'lu Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması Sözleşmesi ve 98 No'lu Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi hükümlerine uyum sağlamak olduğu belirtilmiştir. Bu tezin konusu, ülkemiz çalışma hayatında henüz altı yılını doldurmuş olan 6356 sayılı STİSK kapsamında, "Toplu İş Sözleşmesi Yapma Yetkisi" ile sınırlandırılmıştır. Gerekli görülen yerlerde yürürlükten kaldırılan mevzuat ile karşılaştırma ve uluslararası normlar çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Toplu iş sözleşmesi, yetki, yetki tespiti, yetki tespit yazısına itiraz
Anonim ortaklığın haklı sebeple feshi isteminde mahkemenin fesih dışındaki çözümlere karar verme yetkisi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun m. 531 hükmü ile kapalı anonim ortaklıklarda sermayenin onda biri, halka açık anonim ortaklıklarda ise yirmide biri oranındaki paylara sahip azınlığa, anonim ortaklığın haklı sebeple feshini dava etme hakkı tanınmıştır. Çalışmamızda anonim ortaklıkların sona ermesi hallerinden biri olarak düzenlenen ve azınlık pay sahiplerinin korunmasında etkili bir araç olan anonim ortaklığın haklı sebeple feshi, ortaklığın feshini gerektirir haklı sebeplerin neler olabileceği ve haklı sebeplerin varlığı halinde mahkeme tarafından ortaklığın feshi yerine hükmedilebilecek diğer çözümler çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda, mehaz İsvBK m. 736/4 hükmünden farklı olarak TTK m. 531 hükmünde açıkça yer verilen davacı pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılması başta olmak üzere duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer çözüm yöntemlerine karar verilmesi ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Anahtar kelimeler: Ortaklıklar hukuku, Anonim Şirket, Haklı Sebeple Fesih, Türk Ticaret Kanunu, Madde 531, Diğer Çözümler.
Medeni usul hukuku bakımından belge ve adi senette sahtelik iddiası
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle medeni usul hukukunda senetten daha genel bir kapsamı bulunan belge kavramı kabul edilmiştir. Belge, çeşitli hukuk alanları bakımından farklı unsurlara sahip bir delildir. Belgenin bir türü olan ve kesin delil niteliği bulunan senet de önemli bir ispat aracıdır. Sahtelik iddiasının ileri sürülmesiyle kesin delil niteliği ortadan kalkacak olan senet bakımından bu iddianın ileri sürülmesi, etkileri ve sonuçları önemlidir. Bu kapsamda belge ve senetlere yönelik sahtelik iddiası üzerinde durulması gereken bir konudur. Çalışmanın birinci bölümünde kavramlar konusu üzerinde durulmuştur. HMK'da yer alan belge kavramı, Türk Ceza Kanunu ve Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'ndaki belge kavramlarıyla karşılaştırılarak açıklanmaktadır. Kavramlar bölümünde, belgenin türlerinden biri olan senet kavramı doktrinde kabul edilen tanımlarıyla ve unsurlarıyla birlikte açıklanmıştır. Ayrıca bu bölümde, aksi ispat oluncaya kadar geçerli belge (senet) ve sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge (senet) kavramlarının HMK'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte anlam kazanıp kazanmadığı konusu incelenmektedir. Yazı ve imzanın inkârı ile sahteliğin ileri sürülmesi kavramlarının aynı konuyu ifade edip etmediği ve sahtelik iddiasının gelişim süreciyle birlikte sahtelik iddiasının hukuki niteliği konusu birinci bölümde incelenmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, sahtelik iddiasının belge ve senet türleri bakımından kapsamı ve sahtelik iddiasının ileri sürülmesiyle birlikte ortaya çıkan etkileri incelenerek, uygulamada sıklıkla karşılaşılan sahtelik türlerini açıklanmaktadır. Sahtelik iddiasının ön sorun olarak ileri sürülmesi ve sahtelik davası açılarak ileri sürülmesi bakımından ortaya çıkan etkiler ve sahtelik iddiasının re'sen dikkate alınıp alınamayacağı konuları üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, sahtelik iddiasının belge ve senet türleri açısından nasıl inceleneceği, yapılacak inceleme sonucunda mahkemenin verebileceği kararlar açıklanmıştır. Birden fazla yargılamaya konu olabilecek sahtelik iddiası bakımından sahtelik incelemesi sonucunda verilecek olan kararların diğer yargılamalara etkileri ve sahteliği mahkemece sabit olan senet başka bir yargılamada karara esas alınmışsa; bu yargılama için yargılamanın iadesi sebebi teşkil etmesi konuları incelenmektedir.
Bölünemeyen tarımsal arazilerde mülkiyet hakkının devri
Tarımsal arazilerde; toprağın korunması, geliştirilmesi ve bölünerek parçalanmasının önlenmesi amacıyla hazırlanan en son yasal düzenleme 5403 sayılı Kanun sonrası 2014 tarih ve 6537 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'dur. Bu yasal düzenlemeyle, bölünemeyen tarımsal arazilerdeki mülkiyet hakkı devrinin, hangi koşullarda ve nasıl uygulanacağı belirlenmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'deki tarımsal toprakların miras ve satış yoluyla mülkiyet hakkı devrinin mevzuattaki yeri derinlemesine incelenmiştir. Kanunlar, yönetmelikler ve uygulama talimatları doğrultusunda, Bakanlık tarafından belirlenen uygulama şartları ve süreçleri ayrıntılı bir şekilde anlatılarak, günümüz koşullarındaki yaşanan eksiklikler ve sorunlar tespit edilerek önerilerde bulunulmuştur.
6502 sayılı tüketicinin korunması hakkında kanun ve 6098 sayılı Türk borçlar kanunu kapsamında taksitle satış sözleşmesi
Bu çalışmamızın amacı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde, taksitle satış sözleşmelerinin incelenmesini oluşturmaktadır. Bu kapsamda, anılan Kanunlara göre, tüketici ve gerçek kişi veya tüzel kişi tüketiciler değerlendirilmiştir. Ayrıca iki Kanun arasındaki farklılıklar ortaya konulmuş, yeri geldikçe 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki düzenlemeler de irdelenmiştir. Bu çalışmamızın öğretiye katkıda bulunması amaçlanmaktadır.
Örgüt kavramı ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (TCK Md.220)
Dünya nüfusunun artması ve ekonomik, siyasi krizlerin çoğalması, Dünya ekonomik birikimlerinin adil bir şekilde dağıtılmayışı, emperyalizmin giderek artması, toplumların teknolojik ve global gelişmelere kapalı olması sonucunda dünyada suç sayısı ve tipininin artışı ile karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde artan suç tiplerinin özellikle; örgütler tarafından işlendiği görülmektedir. Örgüt; bu suç tiplerinin işlenmesine yardım, teşvik, kolaylık sağlamaktadır.Suç tiplerinin örgütsel faaliyet içinde işlenmesi durumunda cezalandırılabilme alanı genişletilmiştir. Bunun birlikte suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu ise başlı başına bir suç tipini oluşturmaktadır. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220'nci maddesinde düzenlenmiştir. Bir suçun örgüt içinde işlenmesi ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu farklılık göstermektedir. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu günümüzde terör suçları içinde de kendine yer edinmektedir. Geçmişten günümüze birçok suç tipi örgüt kapsamı içinde etkin, sürekli ve tehlike arz ederek işlenmiştir. İşte bu kapsamda suç işlemek amacıyla örgüt kurma günümüzde gittikçe artan terörizmin amaçlarını gerçekleştirmek için faaliyet gösterdiğini belirtebiliriz. Bu kavramlar iç içe geçmiştir. Dünyada artan ayrılıkçı talepler, yükselen milliyetçilik akımları, eşitsizlik, otorite boşlukları, artan silahlanma, din ve mezhep çatışmaları terör suçlarının örgüt kapsamında oluşmasına neden olmuştur.
Sermaye piyasası mevzuatının teminata ilişkin hükümlerinin değerlendirilmesi
Ekonominin dünya çapında gelişmesinin ve internet kullanımının da yaygınlaşmasının sonucu olarak finansal işlemler hacim kazanmıştır. İşlemlerin çoğalmasıyla birlikte sermaye piyasalarında ürün çeşitliliği artmış, ayrıca internetin piyasalar üzerinde işlem yapılmasını kolaylaştırması dolayısıyla işlemler, uluslararası piyasalarda dahi yapılabilir hale gelmiştir. Hem finansal işlemlerin bu durumu hem de dünya çapında yaşanan krizler genel olarak değerlendirildiğinde finansal sektörün etkin ve verimli çalışmasının sağlanması ve sistemin getirdiği risklerin önüne geçilebilmesi adına dünyada ve ülkemizde hukuki düzenlemeler yapılması ihtiyacı hâsıl olmuştur. Böylece uluslararası ve ulusal düzeyde finansal işlemlere ilişkin olarak düzenlemeler yapılmıştır. Çalışmamızda, finansal işlemlere ilişkin olarak getirilen uluslararası düzenlemelerin, hukukumuza, sermaye piyasası işlemlerinden alınan teminatlar anlamında, nasıl yansıdığı ve belirlendiği incelenmektedir.
Sermaye Piyasası Hukukunda örtülü kazanç aktarımı suçu
Örtülü kazanç aktarımı, şirketlerin ilişkili kişilerle yaptıkları her türlü ticari işlemde, işlemin piyasa değerinin üzerinde veya altında bir fiyatla mal veya hizmet alım ya da satımında veya borç-alacak işlemlerinde bulunması, kazancın tamamen veya kısmen örtülü olarak dağıtılması şeklinde tarif edilmektedir. Örtülü kazanç aktarımı suçu ise, sermaye piyasası hukuku alanında yaygın olarak işlenen ekonomik suçtur. Örtülü kazanç aktarımı suçu kendine özgü yapısı ve hızlı değişen işleniş yöntemleri ile esasen piyasanın etkinliğini ve derinliğini zedeleyen dolandırıcılık fiilinin özel bir türü olarak ifade edilebilecek hileli hareketlerle işlenebilmektedir. Örtülü kazanç aktarımı suçu sermaye piyasasının önemli suç tiplerinden biri olup bu suç halka açık anonim ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarında işlenebilmektedir. Halka açık anonim şirketler ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıkları, yönetim, denetim veya sermaye bakımından ilişkili bulundukları başka şirketlerle veya kişilerle emsallerinden farklı fiyat, ücret veya bedel uygulamak suretiyle örtülü şekilde kârlılığını veya mal varlığını azaltamaz. Buna aykırı davrandıkları takdirde cezai yaptırımlara maruz kalırlar. Bu suç türü ilk defa 1981 yılında düzenlenen SerPK ile hukuk düzenimizde yer edinmiş ve bu düzenlemede örtülü kazanç aktarımı suçunun halka açık anonim ortaklıklar bünyesinde işlenebilmesi hali öngörülmüştü. Uluslararası sözleşmelerde ve yabancı hukuklarda ise örtülü kazanç aktarımı bir sermaye piyasası suç müessesesi değil; vergi hukukuna ilişkin bir müessese olarak kabul edilmiş ve bu alanda ikili veya çoklu anlaşmalar yapılmıştır. Son olarak örtülü kazanç aktarımı hem Kurumlar Vergisi hem de Sigortacılık Kanunun bakımından da yasaklanmış ve yaptırıma bağlanmıştır.
TCK madde 257 Görevi kötüye kullanma suçu
"Görevi Kötüye Kullanma Suçu" başlıklı çalışmamızda öncelikle suçun yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebilmesi nedeniyle kamu görevlisi, memur, kamu hizmeti, kamu idaresi ve kamusal faaliyet kavramları açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle kamu görevlisi kavramı Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve Ceza Hukuku yönünden ele alınmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile karşılaştırmalı hukuktaki durum ve Ceza Kanunu Taslak ve Tasarılardaki düzenlemeler irdelenmiştir. Görevi kötüye kullanma suçunun benzer suçlardan farkı, unsurları ve yargı kararları ile birlikte madde metninde yer alan kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı ve kişilere haksız bir menfaat sağlanmasının objektif cezalandırılma şartı mı, yoksa maddi unsura dahil olan netice mi olduğu üzerinde durulmuştur. Son olarak kamu görevlisine ait yargılama usulü incelenmiştir.
Özel hastanelerin hukuki sorumluluğu
Son yıllarda, kamusal niteliğe sahip olan sağlık hizmeti özel hastaneler aracılığıyla sunulmaktadır. Bu çalışmada, özel hastaneler ile hastalar arasındaki hukuki ilişki ve özel hastanelerin hukuki sorumluluğu ele alınmıştır. Hasta ve özel hastane arasındaki ilişki öncelikle sözleşmesel ilişkidir. Hasta ile özel hastane arasındaki sözleşme hastanın hastaneye başvurması ile oluşur. Doktrinde, özel hastane ile hasta arasındaki sözleşmeye hastaneye kabul sözleşmesi adı verilmiştir. Hastaneye kabul sözleşmesinden doğan yükümlülükler mevcuttur. Bu sözleşmenin asıl edimi hastanın tedavisi ve iyileştirilmesidir. Özel hastanenin hastaya sağlık hizmeti verme, tedavi etme ve bunun yanında hastayı durumu hakkında bilgilendirme yükümlülükleri vardır. Özel hastanenin hatası , hastaneye kabul sözleşmesi ile belirlenmiş yükümlülüklerine aykırı davranması sonucu oluşur. Sözleşmesel yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumunda, hastanın özel hastaneye karşı tazminat davası açma hakkı doğar.
İşverenin iş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sorumluluğu ile maddi tazminatın hesabın ilişkin esaslar
İşçi, işveren ile aralarında kurulan iş akdine bağlı olarak emeği olan edimini yerine getirirken, işverenin, İş Yasası'nın 77.maddesi ve Borçlar Yasası'nın 332.maddesi ve ikincil mevzuat gereğince iş akdinin kendisine yüklediği işçiyi koruma ve gözetme borcuna aykırı olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği için gerekli tedbirleri almaması veya önlenmesi, önüne geçilmesi mümkün olmayan sebeplerin cereyanı ile iş kazasına uğrayabilir veya belirli bir süreç içerisinde meslek hastalığına yakalanabilir.İşçi belirtilen sebeplerle, uğradığı iş kazası veya maruz kaldığı meslek hastalığı sonucu beden tamlığının ihlaline bağlı olarak iş göremez hale gelmektedir. İşçinin iş göremezliği sürekli veya geçici olabilmektedir. İşçinin iş göremezliğe bağlı olarak uğradığı maddi zararının tazmini öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumunca sağlanan parasal yardımlar ile tazmin edilmeye çalışılmaktadır.Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan zararın, işçinin tüm maddi zararı olmaması halinde, bakiye zararının tazminine dair özel pozitif bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle işçinin bakiye zararının tazmini açısından borçlar hukukunun genel hükümleri ile düzenlenmiş bulunan haksız fiillere dair hükümlerden yararlanılmaktadır.İşveren işçinin, oluşan maddi zararını, uygulamada Yargıtay kararları ile yerleşiklik kazandığı üzere, kusurunun bulunması halinde kusur, bulunmaması halinde ise olay ile zarar arasında uygun neden ? sonuç bağı bulunması koşuluna bağlı olarak tehlike sorumluluğu esaslarına göre tazmin etmektedir.Borçlar Kanunu'nun 46.maddesinde belirtilen tamamen veya kısmen çalışamamaktan, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar ile uğranılan zarar nedeniyle yapılan tüm masrafların işverene yöneltilmesi yoluna gidilebilmektedir.İşçinin, işveren aleyhine açtığı maddi zararının tazmini davasında, mahkemece, maddi zarara etki eden faktörler ile maddi zararın içeriği belirlendikten sonra son olarak maddi tazminatın belirlenmesine etki eden faktörler ortaya konularak, toplanan tüm deliller üzerinden yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile işçinin maddi zararı belirlenmektedir.İşçinin maddi zararının belirlenmesinde yine Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere dair diğer hükümlerinden, 43.madde ve 44.maddeden de yararlanılmaktadır. İşçinin işlemiş ve işleyecek devre şeklinde ikiye ayrılarak hesaplanan toplam brüt zararından hakkaniyet indirimi ve işçinin müterafık kusuru oranında indirim yapılmaktadır. İşçinin, uğradığı maddi zarar sonucu elde ettiği faydaların ve tazminattan indirilmesi gereken vergi, prim ve aidatların da düşülmesiyle işçinin toplam net maddi zararı belirlenmiş olmaktadır.
Navlun sözleşmelerinde yükleme ve boşaltmada bekleme süresi
Dünya ticaret hayatında önemli bir yer alan deniz yoluyla eşya taşınmasında yükleme ve boşaltma aşamalarının ne kadar süreceği uygulamada çok sık rastlanan uyuşmazlıklardan biridir. Özellikle yükleme ve boşaltma süresinin ne zaman başlayacağı, nasıl işleyeceği, ne tür engeller dolayısıyla kesintiye uğrayıp uğramayacağı çözüm için yargının önüne gelen konulardır.Bu tez çalışmasında yukarıda konu edilen nedenlerden dolayı yükleme ve boşaltmada bekleme sürelerinin Türk hukuk sistemi ve çeşitli hukuk sistemlerindeki ve dünyaca kabul edilmiş kuruluşlarca hazırlanmış standart sözleşmelerdeki düzenlemeleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu incelemede yükleme ve boşaltmada bekleme süresinin aşamaları şu şekilde belirtilmiştir:?Yükleme veya boşaltma süresi(Starya)?Sürastarya Süresi?Üç günlük ek süre( Yalnız yükleme için)Bunların yanında Türk Hukuk Sisteminde deniz yoluyla eşya taşıma için kullanılan navlun sözleşmeleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir.2006 yılında Meclis Alt Komisyonu tarafından kabul edilen Türk Ticaret Kanunu Tasarısında yükleme ve boşaltmada bekleme süresi mevcut ticaret kanunuyla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.En son olarak yükleme ve boşaltmada bekleme süreleri açısından genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Anonim ortaklığın haklı sebeple feshi
Çalışmamızda azınlığın korunmasında en etkili araçlardan birisi ve anonim ortaklığın sona erme hallerinden birisi olan ortaklığın haklı sebeple feshi tüm yönleri ile ele alınmış ve incelenmiştir. Yöntem olarak bir bütün halinde söz konusu hukuki kurumun detaylı şekilde incelenerek varılan sonuçların ortaya konulması yolu tercih edilmiştir. Türk Hukukunda anonim ortaklıkların haklı sebeple fesih kurumu ilk kez 6102 sayılı ve 2012 tarihli Türk Ticaret Kanunu'nun 531. maddesi ile düzenlenmektedir. Hükmün mehazını 1936 tarihli İsviçre Borçlar Kanunu m. 736 b. 4 teşkil eder. TTK. 531'de bu hak ortaklık sermayesinin onda birini elinde bulunduran azınlığın kullanabileceği bir dava hakkı olarak düzenlenmiştir. Azınlık mahkemeye başvuracak ve mahkeme haklı sebeplerin var olduğuna kanaat getirir ise ortaklığın feshine karar verebilecektir. Madde kapsamında anonim ortaklığın feshine yol açacak haklı sebeplerin neler olduğunun belirlenmesi çalışmanın temel konularından birisidir. Gerek İsviçre gerekse Türk Hukukunda hâkime ortaklığın feshi yanında uygun ve kabul edilebilir çözümlere de hükmetme yetkisi tanınmış olup bu çözüm yolları ve sonuçları da çalışmanın önemli bir bölümünü oluşturur. İsviçre hukukundan ayrılan bir nokta ortaklığın feshi yanında hakime tanınması öngörülen azınlık pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılması imkanının TTK. 531'de açıkça zikredilmesi olmuştur. Uygun ve kabul edilebilir alternatif çözüm yöntemlerinden en önemlisi olan bu hukuki kurum ve sonuçları üzerinde de çalışmamızda önemle durulmuştur.
Türk iş hukukuna göre yabancıların iş sözleşmesi yapması
Ülkemiz hem coğrafi konumu bakımından hem de kültürel, etnik yapısı açısından zaman içerisinde çok fazla göç alması sonucu ülkemize gelen yabancılar yaşamlarını idame ettirmeleri için çalışmaya gereksinim duymaktadırlar. Çalışma kavramı, kişilerin yaşamlarının gereksinimlerini devam ettirebilmek için gelir sağlama niyetiyle işler durumda bulunması olarak açıklanabilir. Nitekim çalışma hakkı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın mad 48. uyarınca, "Herkes dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir." Anılan maddede geçen herkes kavramı ile çalışma özgürlüğü bakımından Türk vatandaşları ile yabancılar arasında hiçbir ayrım gözetilmemiştir. Ülkeler kendi vatandaşlarına tanımış oldukları hakların bütününü yabancılara da tanırsa yabancıdan da kendi vatandaşının yerine getirmesi gereken yükümlülükleri bekleyeceğinden yabancılar ile kendi vatandaşlarına eşit olarak çalışma hürriyeti tanımamaktadırlar. Bu doğrultuda devletler yabancıların çalışmasıyla ilgili çalışmalarının yasak olduğu meslekler, çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almaları gerektiği gibi kimi sınırlamalar getirmiştir. Bu sınırlamalar yabancılar ile iş sözleşmesinin kurulması, geçerliliği ve sonuçlarını doğurabilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada; öncelikle kimlerin yabancı sayılacağı, Türkiye'ye gelmiş olan yabancıların çalışabilmeleri için icra edeceği mesleğin çalışmasına yasaklanan meslekler arasında yer almaması, çalışabilmeleri için gerekli olan çalışma izinlerinin gerekli mercilerden alınması, gerekli koşulların sağlanmış olması halinde yabancılar ile iş sözleşmesinin yapılması, yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerine uygulanacak hukukun tespiti ile gerekli koşulların sağlanması halinde iş sözleşmesinin akıbeti ve sona erme konuları incelenmiştir.
Anonim şirketlerde azınlık hakları ve azınlığın korunması
Bir tür sermeye şirketi olan anonim ortaklıklara hakim olan ilke çoğunluk ilkesidir. Halka açık anonim ortaklıklarda birçok ortak vardır. Bu nedenle pay sahiplerinin genel kurul toplantılarına olan ilgisi azalır ve gerekli teknik bilgiye sahip olmayan küçük ortaklar genel kurul toplantılarına katılmaz. Bu durumda, şirketlerde bir güç boşluğu vardır. Çoğunluğun kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi halinde azınlık hakları da ihlal edilebilir. Bu nedenle çalışmamız, çoğunluk hissedarlarına karşı azınlık hissedarlarının korunması için tanınan hakları inceleyecektir. TTK'ye göre azınlık hakları herhangi bir sınıflandırmaya tabi değildir. Çalışmamızda azınlık hakları doktrinin olumlu ve olumsuz azınlık yorumuna göre incelenecektir.
Türk ve Azerbaycan aile hukukunda velayetin kaldırılması
Velayet hakkının varoluş amacı çocuğun korunmasını sağlamaktır. Çocuğun yüksek yararının gereği olarak velayet çocuğu ebeveyn bakım ve şefkatine muhtaç pasif birey olmaktan çıkararak, özgür bir birey olmasını amaçlamaktadır. Şüphe yok ki velayet hakkının gereğinin icra edilmemesi durumunda, kamu müdahalesi gündeme geleceğinden, koruma tedbirleri devreye girecektir. Velayetin gereği gibi icra edilmediği ve daha hafif koruma tedbirlerinin çocuğun menfaatinin gözetilmesi hususunda yetersiz kaldığı ve kalacağı durumda en ağır önlem olan velayetin kaldırılması tedbirine hükmedilecektir. Velayetin kaldırılması tedbiri çocuğun aile yanından ayrılması ile sonuçlanan, ebeveynlerin cezalandırılmasını değil, çocuğun menfaatinin gözetilmesini sağlayan özel koruma tedbiridir. Ebeveynlerin çocuğun yararını tehlikeye düşüren davranışlarda bulunmaları, uygulamada mahkemelerin gerek iş yoğunluğu nedeniyle gerekli araştırma yapmadan çocukların yararına aykırılık teşkil eden düzenlemeye hükmetmeleri uygulamada çeşitli sorunlar ortaya çıkararak, çocukların yararını onarılamayacak derecede tehlikeye düşürmektedir. Çalışmamızda, Türk ve Azerbaycan hukukundaki düzenlemelere yer vererek, tarafımızdan sunulacak görüşlerle uygulamada ortaya çıkan sorunların çözümlenmesini amaçlamaktayız.
The transboundary watercourse management under international law: The comparative cases of Tigris-euphrates and Nile River Basin
Though about two-thirds of our world is covered with water, it is still one of the major disputed resource areas. Especially, the transboundary watercourses need utmost critical attention as it involves different conflicting States interests over the shared resources. Due to these conflicting interests, there are no smooth practices and the practices differ from time to time and basin to basin. For these reasons, different regional basin states follow different transboundary watercourses management approaches. In this aspect, the study tries to articulate transboundary watercourses management – from international law perspective in general and – from Tigris-Euphrates and Nile River Bain cases in particular. In an attempt to correlate the transboundary watercourse management under International Law with the practices of Tigris-Euphrates and Nile River Basins in a comparative manner, the study address whether there are guiding legal regimes in the latter river basins management or not? If so, what are the nature, legality and scope of application in the aforesaid basins' management in light of international law? The study also addresses whether there are joint institutional arrangements in place for Tigris-Euphrates and Nile River Basin management or not? If so, what are the type, nature and scope of the joint institutional arrangement in the foregoing basins' management? The study finally addresses whether the Tigris-Euphrates River Basins' watercourse management can be considered as an exemplary experience in solving the possible gaps observed in the Nile River Basin management, or vice versa or not? In addressing the aforementioned issues, the study aims to come up with – 1) from international law perspectives, the guiding legal regimes of Tigris-Euphrates and Nile River Basins management, – 2) from administrative institutional perspective, the existing basin-wide organizational set up in Tigris-Euphrates and Nile River Basins, – 3) from comparative perspective, the similarities and differences of Tigris-Euphrates and Nile River Basins management coupled with their respective possible gaps and better experiences in lesson-to-be learned way from each other. Keywords: Basin Institutional Arrangement, International Watercourse Law, Nile River Basin, Tigris-Euphrates River Basin, Transboundary Watercourses Management
Avrupa Birliği Hukuku'nun Türk İdare Hukuku'na etkisi
Avrupa Birliği Hukuku'nun, Türk İdare Hukuku'na olan ve olabilecek etkisi tarihsel bir süreç içerisinde incelenmiştir.?Türk İdari Yapısı? ve ?Türk İdare Hukuku? için bir örnek olan Fransa'daki gelişmeler değerlendirilmiştir. 1789 Fransız Devrimi'nin ortaya çıkardığı sonuçlar üzerinde durulmuştur. AB sürecindeki değişiklikler göz önünde bulundurulmuştur.İdare ve İdare Hukuku anlamında küreselleşen dünyadaki gelişmeler ve Avrupa Birliği bünyesindeki değişiklikler üzerinde durulmuştur. Bu değişikliklerin ortaya çıkardığı ya da çıkarabileceği sonuçlar değerlendirilmiştir.Türkiye'nin idari yapısı ve Türk İdare Hukuku incelenmiştir. Dünyadaki ve Avrupa Birliği'ndeki gelişmelerin Türkiye'ye olan etkileri üzerinde durulmuştur. Dünyadaki ve AB'deki gelişmelerin ulus-devlet yapılanmasına, idare anlayışına ve İdare Hukuku'na olan ve olabilecek etkileri incelenmiştir.Avrupa Birliği'ndeki ve Avrupa Birliği Hukuku'ndaki gelişmelerin Türkiye'deki idari yapılanmaya ve Türk İdare Hukuku'na olan ve olabilecek etkilerinin bir değerlendirilmesi yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Hukuku, Küreselleşme, İdare, Yönetişim/İyi İdare, İdari Yapılanma, İdare Hukuku.
AİHS ışığında adil yargılanma hakkı ve Türk idari yargısı
Uluslararası birçok belgede özellikle de AİHS'de yer alan ve temel insan haklarından olan adil yargılanma hakkı, idare, özel ve ceza hukukunun gelişmesi ve hukuk devletinin varlığı açısından çok önemli bir yere sahiptir. Adil yargılanma hakkı yargılamaya ilişkin kuralları belirlemektedir. İdari yargı alanında adil yargılanma hakkına ilişkin süreç, idarenin işlem veya eylem tesis etmesiyle başlayıp, yargı kararının tam ve eksiksiz uygulanmasına kadar devam etmektedir. Bu hakkın korunması AİHS ve AİHM kararlarıyla sağlanmaktadır. Sözleşmede yer alan diğer hakların ilgili devletlerce korunması ve uygulanması, adil yargılanma hakkının tam olarak uygulanması ile mümkün olabilmektedir. Bu tezde, idari yargı ile ilgili adil yargılanma hakkı kapsamında AİHM tarafından verilen kararlar incelenmiş, bu kararlar neticesinde idari yargı sistemindeki aksaklıklar tespit edilerek yapılan değişikliklerden bahsedilmiştir. Tezde ayrıca, hukukumuza 2010 Anayasa değişikliği ile giren Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru müessesesine de değinilerek adil yargılanma hakkı kapsamında Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu örnek kararlar incelenmiştir. Tez üç bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde uluslararası ve ulusal belgelerde yer alan adil yargılanma hakkının mahiyeti ve unsurları incelenmiştir. İkinci bölümde Türk idari yargı sistemine genel olarak değinilerek, Türk idari yargısının AİHS ile ilişkisi incelenerek AİHM kararlarının bağlayıcılığından bahsedilmiştir. Son bölümde ise, adil yargılanma hakkı açısından Türk idari yargısı anlatılarak, idari yargı sistemindeki aksaklıklar ve bu aksaklıklara ilişkin çözün önerilerinden bahsedilmiştir. Anahtar Sözcükler: Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi, Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi, Adil Yargılanma Hakkı, İdari Yargı
Sigorta ettirenin beyan yükümlülükleri ve ihlâline bağlanan hukukî sonuçlar
Sigorta sözleşmeleri, sürekli bir borç ilişkisi içerisinde karşılıklı güvene dayanan, içinde taraflar için birçok hak ve borçlar barındıran sözleşmelerdir. Tarafların birbirlerine karşı hak ve borçlarından belki de en önemlisi dürüstlüktür. Dürüstlük ilkesi gereğince kanunkoyucu, sigor-ta konusunda uzman olan sigortacıya aydınlatma yükümlülüğü nasıl getirmişse, sigortaya konu rizikonun içeriği konusunda da daha fazla bilgiye sahip olan sigorta ettirene, bazı beyan yü-kümlülükleri yüklemiştir. Bir başka anlatımla kanunkoyucu, taraflar arasındaki asimetrik bilgi-yi, simetri bilgi düzeyine getirmek için taraflara karşılıklı yükümlülükler getirmiştir. Buna göre sigorta ettiren, sözleşmenin kurulma aşamasından (sözleşme öncesi de dâhil) sözleşmenin sona ermesine kadar sigortacıya, sigorta sözleşmesini ve rizikoyu etkileyecek her türlü gelişmeyi bildirmekle yükümlüdür. Sigorta ettirenin vereceği bilgilere göre belki sigortacı, sigorta sözleşmesini hiç yapmayacağı gibi başta prim tutarı olmak üzere daha farklı şartlarda yapmak isteyebilir. Bu nedenle sigortacı açısından, sigorta ettirenin vereceği doğru bilgiler büyük önem arz etmektedir. Kanunkoyucu bu bağlamda yükümlülüklerini yerine getirmeyen sigorta ettirene karşı, rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta sözleşmesinin kendisine ta-nıdığı haklardan faydalanmamasının yanı sıra sigorta sözleşmesinin feshi sonucunu doğurabi-lecek birtakım yaptırımlar öngörmüştür. Kanunumuzda sigorta ettirenin beyan yükümlülükleri, TTK'nın 1435 ilâ 1446'ncı maddeleri arasında üç aşamalı olarak yerini almıştır. Düzenleme ile eTTK'den farklı olarak sigorta ettirene, sigorta sözleşmesi boyunca birtakım "beyan yükümlülükleri" getirilmiştir. Bu beyan yükümlülükleri, sigorta sözleşmesinin yapılması esnasında, sigorta sözleşmesinin devam ettiği aşamada ve son olarak da rizikonun meydana gelmesi aşamasında kendini göstermekte-dir. Sigorta sözleşmeleri konusunda, Alman Sigorta Sözleşmesi Kanununda (VVG), 2008 yılında yapılan reform niteliğindeki değişikliklerle, sigortacı ve sigorta ettiren arasında çıkabi-lecek birçok ihtilafın kolayca çözümünü sağlayacak maddeler kabul edilmiştir. Ancak 13.01.2011 tarihinde kabul edilen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2008 tarihli Alman Sigorta Sözleşmesi Kanunundan daha sonra yürürlüğe girmesine rağmen bu kanunu değil bir asır hiz-met eden ve Almanya'nın ilga ettiği eski Alman Sigorta Sözleşmesi Kanununu (a.F VVG) mehaz almıştır. Böylece ülkemiz, gerçek anlamda sigorta sözleşmeleri konusunda bir devrim olan bu kanundan, birtakım sebeplerden dolayı mahrum bırakılmıştır. Yüz yıldan fazla bir geçmişi olan mehaz kanunla, hukukî sorunların çözümü tercih edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sigorta Hukuku, Sigorta Sözleşmesi, Beyan Yükümlülüğü, Riziko.
İpotek teminatlı konut finansman sözleşmesinin hukuki niteliği
5582 sayılı yasa ile bir çok kanunda değişiklikler ve eklemeler yapılarak ülkemizdeki konut finansman sistemine ilişkin esaslı düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelere ile bir taraftan konut finansmanına kaynak sağlamak için ipotek teminatlarıyla bir havuz oluşturulmak suretiyle özel amaçlı fonun (ipotek teminatlı menkul kıymetler ve ipoteğe dayalı menkul kıymetler) oluşumuna ve yatırımcının korunmasına ilişkin düzenlemeler getirilirken, diğer taraftan ise konut finansman sözleşmesinin tarafı olan finans kurumu ile tüketici arasındaki ilişki düzenlenmiştir.
Adil yargılanma hakkı çerçevesinde memurların disiplin soruşturması
Disiplin hukuku ve adil yargılanma hakkı alanında hazırlanmış olan bu tezin amacı memur disiplin soruşturmalarının adil yargılanma hakkı çerçevesinde yürütülmesinin gerekliliğini ortaya koymaktır.Disiplin hukuku, memurların kamu hizmetini yerine getirirken uyması zorunlu bazı kuralların yerine getirilmemesi halinde kamu görevlisine çeşitli yaptırımların uygulanmasını sağlayan ve bu şekilde hizmette verimliliği, güvenilirliği ve devamlılığı sağlayan kurallar bütünüdür.Disiplin soruşturmaları ise bahsi geçen disiplin kurallarına uyulmaması halinde memurun gerçekten iddia olunan disiplin suçunu işleyip işlemediği, işlemiş ise hangi ceza ile cezalandırılması gerektiği, işlenen suçun niteliğine göre memurun görev yerinin değiştirilip değiştirilmemesi konusunda kanaat oluşturan veya memurun memurluk sıfatı devam etmekle birlikte başka bir kuruma geçmesinin daha uygun olup olmayacağı noktasında görüş belirten, kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olmayan, disiplin cezasına ön hazırlık oluşturan incelemelerdir.Adil yargılanma hakkı daha çok ceza yargılaması ile ilişkili bir kavram olmasının yanında, sonucu cezalandırma olan disiplin soruşturmalarında da olmazsa olmaz bir kuraldır. Bu çalışmadan çıkan en önemli sonuç da özellikle partizan uygulamaların çok olduğu ülkemizde adaletin sağlanması açısından gerekliliğinin tartışmasız olmasıdır.Anahtar Sözcükler1.Disiplin2.Soruşturma3.Memurlar4.Rapor5.Adil Yargılanma
Asıl işveren - alt işveren ilişkisi ve alt işverenlik yönetmeliği ışığında uygulamadaki sorunlar
Değişen dünya ekonomi sistemi içerisinde artık işverenler işçi istihdam ederken hem daha verimli ve eksiksiz iş yapmış olmak adına, hem de daha ekonomik olduğundan işin bir kısmını, devredilen iş açısından uzman bir başka işverene yaptırmaya başlamışlardır. İşte bu ?bir başka işveren? artık günümüzde, dilimize alt işveren olarak yerleşmiş olan kurumdur. İşin alt işverene devrinde daha iyi iş çıkartmak ve bu işi ucuza mal etmek duygusunun yanı sıra daha az sorumluluk doğuran ve her alanda daha kolay ve nitelikli istihdam anlayışı da rol oynamaktadır.Yine alt işverenlik kurumunun bu denli gelişmesindeki bizce en büyük etmenlerden bir diğeri ise işverenlerin, İş Hukukunun ve Sosyal GüvenlikHukukunun işverenlere yüklediği sorumluluklardan kurtulmak istemeleridir. İşverenlerin işçiler arasındaki örgütlenme bilincini kırarak sendikasızlaştırmaya çalışma amacı da büyük bir rol oynamıştır.Ülkemizde ilk uygulanma anından bugüne kadar sürekli problem yaratan asıl işveren-alt işveren ilişkisi kanun koyucular tarafından defalarca düzenlenmiştir. 1475 sayılı Kanun döneminde sadece asıl işverenin, alt işverenle birlikte sorumluluğu dikkate alınmış ve bu husus düzenlemeye konu olmuştur. Bu düzenleme yeterli gelmemiş ve 4857 sayılı Kanun ile bu konu biraz daha kapsamlı incelenmiştir. 4857 sayılı Kanun ile alt işverenin tanımı, muvazaalı işçi çalıştırılması halinde uygulanacak müeyyideler düzenlenmeye çalışılmıştır. Bu düzenlemeyle birlikte, işçilerini sadece bir başka işverenin yardımcı işlerinde ya da bir başka işverenin asıl işinin bir bölümünde istihdam eden işverenin alt işveren olduğu kabul edilmiştir. Alt işverenin varlığının kabulü için 4857 sayılı İş Kanunu ile getirilen bir diğer kıstas ise işletmenin veişin gereği, teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerin varlığı halinde, bu alanların alt işverene devri mümkün olacaktır.Yine 4857 sayılı Kanun ile alt işverenin yanında asıl işverenin işçilerinin çalışması, daha öncesinde asıl işverenin çalışanı olan bir işçi ile alt işveren ilişkisinin kurulması da yasaklanmıştır. Bu yasaklamanın yaptırımı olarak ise muvazaa düzenlenmiş ve bu hallerde alt işveren ilişkisinin başından itibaren muvazaalı kabul edilmiştir. Muvazaanın asıl işveren yönünden en kötü sonucu ise, alt işveren işçileri muvazaanın kabulü ile birlikte başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılmaktadır.Muvazaanın, bu kadar kesin çizgilerle belirlenmesi doktrinde çok eleştirilmiştir. Sebep olarak da, kanunda sayılan bütün nedenler var olmasına rağmen aslında gerçek bir alt işveren - asıl işveren ilişkisinin kurulmuş olma ihtimalidir.Ülkemizde alt işverenlik kurumunu daha çok, sermayesi daha az olan işverenler yürüttüğünden, uygulamada birçok defa alt işverenin iflası ya da kötü niyetli olması hallerinde, işçiler mağdur edilmiş ve emeklerinin karşılığını alamamışladır. Bu nedenle de kanunlarda daha çok işçiyi koruyan düzenlemelere yer verilmiştir. İşçilerin alacaklarına kavuşamama ihtimalini ortadan kaldırmak için düzenlemeye giden kanun koyucular, asıl işvereni, alt işveren işçilerine karşı o işyeri ilgili olarak, İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile müteselsilen sorumlu tutmuşlardır. Böylece işçi, zarara uğraması halinde asıl işverene veya alt işverene yalnız başvurabileceği gibi her ikisine birden aynı anda başvurma hakkına da sahip olmuştur.27.09.2008 tarihli ve 27010 Sayılı Alt İşverenlik Yönetmeliği ile birlikte ise asıl işveren-alt işveren uygulamasına yeni bir boyut kazandırılarak, işçiye tam güvence verilmeye çalışılmıştır. Fakat hem işçi ve işçi hakları savunucuları, hem de işveren ve işveren hakları savunucuları tarafından çok eleştirilen iptal davasına konu edilen bu yönetmelik bizce de esaslı bir değişikliğe mahkumdur. Yönetmelik henüz çok yeni olup, ne işveren, ne de işçi cephesi açısından beklenen yararı taşımamaktadır. Özellikle bugüne kadar yargı yolu ile çözülmeye çalışılan, hizmet tespiti ve muvazaa hallerinde işçinin kimin işçisi sayılacağının tespiti konusunda ilk yetki mahkemelerden alınarak, iş müfettişlerine devredilmiştir. İş müfettişlerince düzenlenecek rapora karşı yargıya müracaat ederek dava ikame edebilme hakkı tanıyan kanun koyucu böylece bizce zaten uzun ve hantal olan yargılama sürecine birde müfettiş incelemesini eklemiştir. Düzenlenen raporun her halükarda işçi ya da işveren taraflarından birinin aleyhine olacağından mutlak bir yargı yolu görünmektedir. Bu nedenle usul ekonomisi açısından isabetli bir düzenleme olmamıştır. Yine yönetmelik ile, İş Kanunu ile düzenlenmemiş konularda düzenleme yapılmış ve sözleşme serbestisi ihlal edilmiştir.
Vesaik mukabili ödemeden doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk
Çalışma kapsamında uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılan bir ödeme yöntemi olan vesaik mukabili ödeme ve bu ödemeden doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk konusu incelenmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde uluslararası ticaretin genel yapısı ve uluslararası ticarette kullanılan diğer ödeme yöntemleri ile ilgili bilgi verilmektedir. Birinci bölümde vesaik mukabili ödeme ve bu ödeme yöntemine ilişkin Milletlerarası Ticaret Odası tarafından düzenlenen Tahsiller İçin Yeknesak Kurallar incelenmektedir. İkinci bölümde de vesaik mukabili ödemeden doğan uyuşmazlıklarda, taraflar arasındaki her bir ilişki bakımından yetkili hukukun tespiti hususu incelenmektedir.
Elements contributing to violence against women in South Asia
With repressive regimes and the far right on the ascendant, fundamental rights continue to erode. The world has recently seen leaders like Donald Trump and Imran Khan espouse misogynistic views, thereby, emboldening their supporters who hold similar views and enabling them to marginalize the women around them. As these supporters attempt to preserve the patriarchy, they often resort to the use of violence to maintain their hegemony and control over women. These proclivities have also increased in South Asia where governments have both: perpetrated violence against women and in other instances enabling those who perpetrate such violence. Supported by a misogynistic and patriarchal culture, violence against women is not commonly seen as criminal conduct in the South Asian society especially if it is being committed in the name of honor. This paper traces the elements that have contributed to violence in Pakistan, India, Afghanistan, and Myanmar, examining the State's role in oppressing women when they challenge its entrenched political interests and also the State's abandonment of women at the altar of political expediency. This paper then sheds light on such violence and attempts to arrest the growth thereof.
Türk Borçlar Hukuku bakımından "Akıllı Sözleşmeler"
Akıllı sözleşmeler, günden güne ismini daha sık duyduğumuz fakat hukuken nerede konumlandığını bilemediğimiz yeni bir kavram olarak karşımızda durmaktadır. İçinde sözleşme ifadesinin geçiyor olması yönüyle bunlar, hukuki bir kavram izlenimi uyandırmakta ve yeni nesil sözleşmeler olarak algılanmaktadır. Ancak akıllı sözleşmeler, yeni bir sözleşme tipi olmadığı gibi, tek bir akıllı sözleşme çeşidi de mevcut değildir. Akıllı sözleşmeler, mevcut sözleşme tiplerinin yeni bir teknikle akdedilmesi ve otomatik olarak ifa edilmesi süreci olarak görülebilir. Bir diğer ifadeyle akıllı sözleşmeler, iki veya daha çok tarafın, üzerinde anlaştıkları ve önceden belirledikleri hükümleri, otomatik icrası için blokzincire aktarmaları sürecidir. Akıllı sözleşmeler, sözleşme kapsamındaki edimlerin ifasını otomatikleştirdiği gibi, sözleşmelerin kuruluşunu da otomatikleştirebilir. Tüm bu süreçlerde kişilerin anonim kalabilmesi akıllı sözleşmelerin karakteristik özelliklerinden birisidir. Bununla birlikte, akıllı sözleşme kavramının, blokzincir üzerinde gerçekleştirilen basit işlemlerden, kompleks hukuki sözleşmelere kadar çok geniş bir yelpazede kullanıldığı ve genelgeçer bir tanımının bulunmadığı unutulmamalıdır. Akıllı sözleşmelerin hukukla temas ettiği pek çok nokta sıralanabilir. Bunlar arasında, ceza hukuku, vergi hukuku, tüketici hukuku, kişisel verilerin korunması hukuku gibi, pek çok farklı branş bulunmaktadır. Ancak bu çalışma, akıllı sözleşmelerin, borçlar hukuku kuralları uyarınca genel değerlendirmesiyle sınırlı tutulmuştur. Bu bağlamda, akıllı sözleşmelerin hukuki anlamda bir sözleşme olup olmadıkları sorusu, ilk akla gelen sorulardan birisidir. Bundan sonra, otomatikleştirilmiş irade beyanlarının geçerliliği, tarafların anonim kalabilmeleri sorunsalı, akıllı sözleşmelerde şekil şartları, irade sakatlıkları ve bunların giderilmesi, akıllı sözleşmelerin yorumu, bu çalışmada değerlendirilen konulardan bazılarıdır. Bunlara ek olarak, özellikle Avrupa ve ABD'de akıllı sözleşmelerle ilgili yapılan düzenlemeler incelenmiş ve devletlerin yaklaşımları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, akıllı sözleşmelerle ilgili olarak, biz hukukçuları bekleyen sorunlar üzerine tartışmak, okuyucuları düşündürmek ve çözüm yollarına ulaşılmasına katkı sağlamaktır. Yeni bir kavram olması sebebiyle, akıllı sözleşmelerle ilgili yasal düzenleme ve içtihat eksikliği söz konusudur. Hal böyle olunca, meselenin aydınlatılması konusunda öğretiye büyük bir görev düşmektedir. Bu doğrultuda, akıllı sözleşmelere ilişkin dünyadaki farklı bakış açıları baz alınmış ve Türk hukuku için en uygun yaklaşımların bulunmasına gayret edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Blokzincir, kripto varlık, akıllı sözleşme, otomatikleştirilmiş irade beyanları, geri döndürülemezlik, edimlerin otomatik ifası.
Protection of AI-generated products and examination within the context of the European Union and Turkish copyright laws
Since its discovery, artificial intelligence (AI) has demonstrated rapid development, and AI-based solutions have begun to play a significant role in all aspects of human life. Artificial intelligence, which can be defined as computer programs aimed at mimicking human behaviour and performing activities carried out by humans through machines, has particularly started to create works in the field of art in recent years. This has led to confusion in terms of copyright, and questions regarding whether copyright can be established on these works and the potential consequences of the decisions made have transformed into a structure that occupies intellectual property experts and lawmakers. This study aims to examine the existence and limits of copyright protection on AI-generated works within the framework of the laws currently in practice in the European Union and Turkish Law. In this regard, firstly, the current copyright rules have been examined, the limits of human intervention in works produced by AI have been classified, and finally, efforts to determine the existence of copyright protection for AI-generated works in different situations have been presented. As it is still an unresolved dilemma, this study also includes the approaches of some countries that are not covered within the scope of the thesis and. The proposals presented have been scrutinized, considering the ethical discussions. Keywords: Artificial Intelligence, Intellectual Property Rights, Copyright, Work, Authorship.
Peacebuilding after crisis, A case study of guatemala
This thesis examines peacebuilding and reconciliation in with an emphasis on international law in post-war Guatemala. The study is a comprehensive analysis of the 36 year long internal conflict that took place, its peace accords, post-war reconstruction and lessons learned in peacebuilding. It aims to study a comprehensive look into peacebuilding after crisis using Guatemala as a case study. The thesis begins by looking into its historical background, information on peacebuilding, how Guatemala participated in its peacebuilding process, an interview with a human rights activist, a legal analysis and ending conclusion that includes an analysis based upon finding on research taken within the thesis. The thesis relies upon international law, national law, a social economic analysis and the role of development organizations within its post-war reconstruction. Lessons learned and general peacebuilding practices are also analysed in detail within this thesis. It proposes recommendations based upon international treaties, comparative analysis, and management of programs that the government and international development organizations have implemented. It uses academic, legal, and other sources that could be useful to peacebuilders, development organizations, or policy makers in a post-conflict reconstruction period after crisis.