2010-2020 yılları arasında yerel yönetimlerin kadınlara yönelik sosyal hizmetleri: İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyeleri örnekleri

Bu çalışmada 2010-2020 yılları arasında kadınlara yönelik sunulan sosyal hizmetler yerel yönetimler üzerinden incelenmiştir. Üzerinde durulacak hizmet sağlayıcısı yönetim birimi olarak ise belediyeler seçilmiştir. Tezin kavramsal çerçevesi sosyal belediyecilik anlayışı üzerine kurulmuş, bu bağlamda sosyal belediyeciliğin dünyada ve Türkiye'de tarihsel gelişimine değinilerek kadınlara sunulan sosyal hizmetlerde ne gibi işlevleri olduğuna odaklanılmıştır. Türkiye'de sosyal belediyeciliğin gelişimi ise cumhuriyet öncesi ve sonrası olarak dönemsel bir ayrım yapılarak ele alınmıştır. Burada sosyal belediyecilik ele alınırken, sosyal politikaların uygulama araçlarından olan sosyal hizmetlerin toplumsal cinsiyet boyutu üzerinde durulmuş, kadınlara sunulan sosyal yardımların ve hizmetlerin kadınların hayatlarında ve refahlarında ne gibi etkileri olabileceği tartışılmıştır. Belediyelerin bütçe planlamalarında ve hizmetlerinin sunumunda toplumsal cinsiyete duyarlı bir anlayışın kurumsallaşması için uygulanacak olan yerel politikaların belirlenmesinde farklı siyasal yaklaşımların olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın ampirik kısmında, 2010-2020 yılları arasında biri iktidar diğeri ana muhalefet partisine mensup belediye başkanları tarafından yönetilen İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyeleri, sosyal belediyecilikte kadınlara yönelik hizmetleri açısından değerledirmek üzere örnek olarak seçilmiştir. İki farklı belediyenin toplumsal cinsiyet duyarlılıkları; sosyal belediyecilik anlayışları ve bununla bağlantılı olarak sundukları hizmetlerin kapsamları ve nitelikleri üzerinden karşılaştırmalı bir anlatımla sunulmuştur. Belediyelerin, bu tarih aralığında yayınlamış oldukları stratejik planları, belediyelerin en üst politika belgeleri olmaları dolayısıyla sunulan sosyal hizmetlerin toplumsal cinsiyet boyutunu incelemede yol gösterici olacağından analiz kapsamına alınmıştır. Çalışmada, sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda kadınlara sunulan veya sunulması planlanan hizmetler yoluyla, eşitliği temel dinamik olarak alan kadın dostu bir belediyeciliğin mümkün olup olmadığı sorgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Yerel Yönetimler, Sosyal Belediyecilik, Sosyal Hizmetler