2012-2019 yılları arasında Dicle Üniversitesi'nde renal transplantasyon yapılan hastalarda morbidite, mortalite ve greft sağkalımını etkileyen faktörlerin incelenmesi

Amaç: Kronik böbrek yetmezliğinde (KBY) önemi gittikçe artan böbrek nakli, immunsupresif tedavi ve cerrahi tekniklerdeki deneyimler sayesinde tüm dünyada daha sık uygulanmaya başlanmıştır. Nakil sonrası gelişen rejeksiyonlar, greft ve hasta sağkalımını olumsuz etkilemektedir. Bu amaçla rejeksiyona ve sağkalıma etki eden faktörleri araştırmayı planladık. Yöntem: Bu çalışmada 1 Ocak 2012-1 Eylül 2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde böbrek nakli olan hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmada, ortalama hasta ve greft sağkalım süreleri ve bu süreleri etkileyen tanı anındaki hasta özellikleri, laboratuvar değerleri, tedavi modaliteleri araştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda böbrek nakli yapılan 72 hastanın ve 68 vericinin verileri analiz edildi. Hastaların ortalama yaşı 32,7±13,8 yıldı. 31 kadın, 41 erkek hasta vardı. Nakillerin 56'sı canlıdan, 12'si kadavradan yapılmıştı. Nakil öncesi dönemde diyaliz uygulanan hastaların 48'ine hemodiyaliz, 8'ine periton diyalizi uygulanmıştı. 14 hastaya ise preemptif nakil yapılmıştı. Beden kitle indeksi (BKİ)≤30 olan 58 hasta, >30 olan 14 hasta vardı. 9 hasta eksitus olmuştu. Ortalama hasta sağkalımı 94±3,4 aydı. 15 hastada greft kaybı gelişmişti. Ortalama greft sağkalımı 86±4,3 aydı. 10 hastada akut rejeksiyon (AR) gelişmişti. 19 hastada kronik allograft nefropatisi (KAN) gelişmişti. KAN, AR gelişen hastalarda (p=0,017) ve kadın vericiden nakil olanlarda (p=0,047) daha sık saptandı. Ayrıca KAN gelişen hastalarda greft kaybı daha sık olmaktaydı (p=0,002). Diyaliz süresinin ≤12 ay ve alıcıda BKİ≤30 olması hasta sağkalımını olumlu etkilemişti. Sonuç: Alıcı obezitesi ve uzun süreli diyaliz programları hasta sağkalımını azaltmaktadır. Ayrıca rejeksiyonun önlenmesinin, hasta ve greft sağkalımına olumlu etkisi olmaktadır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Böbrek nakli, rejeksiyon, sağkalım