4-5 yaş grubu çocuklarına yönelik hazırlanan erken müdahale programının etkililiğinin belirlenmesi: Çanakkale ili örneği

Araştırmanın genel amacı; alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin, erken çocukluk döneminde bulunan 4-5 yaş grubu çocuklarına yönelik olarak özellikle bilişsel, psikomotor ve sosyal gelişimlerini destekleyici yönde hazırlanan erken müdahale programı aracılığıyla gelişimlerinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi ve anasınıfına hazır hale gelmelerinin sağlanmasıdır.Araştırmada, hazırlanan Erken Müdahale Programı'nın (ÇASEMP) alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocuklar (48-60 ay) üzerindeki etkilerini belirleyebilmek amacıyla ön test son test kontrol gruplu desen yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışmada, veri toplama araçları olarak Raven Progresif Matrix Test, Denver II Gelişimsel Tarama Testi, 48-60 Aylık Çocuklar İçin Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu ile grubu oluşturan çocukların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Çocuk ve Aile Tanıma Anketi kullanılmıştır.Çalışmanın Deney Grubu'nu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Eğitim Fakültesi içerisinde yer alan Prof. Dr. Suzan Erbaş Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Sınıfı'nda 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören 14 çocuk, Kontrol Grubu'nu da Kepez Belediyesi Okul Öncesi Eğitim Sınıfı'nda öğrenim gören 14 çocuk oluşturmuştur. Türkiye'de ve Dünya'da uygulanan çeşitli Erken Çocukluk Eğitimi Modelleri ile Erken Müdahale Programları incelenerek M.E.B. Okul Öncesi Eğitim Programı Kitabı'nda (2006) yer alan 48-60 Aylık Çocuklar için Gelişim Özellikleri ve 36-72 Aylık Çocuklar için verilen amaç ve kazanımlardan yola çıkılarak Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) hazırlanmıştır. Hazırlanan program 13 hafta boyunca, haftada 4 yarım gün, 08:30-12:30 saatleri arasında uygulanmıştır. Programda yer verilen toplam 260 etkinliğin 35'i Türkçe Etkinliği, 33'ü Serbest Zaman Etkinliği, 31'i Sanat Etkinliği, 29'u Fen ve Matematik Etkinliği, 29'u Aile Katılımı çalışması, 28'i Müzik Etkinliği, 27'si Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışması, 21'i Oyun ve Hareket Etkinliği, 20'si Drama Etkinliği ve 7'si Alan gezisidir. Hazırlanan programın etkililiğini belirlemek amacıyla Deney ve Kontrol Grupları'nda yer alan çocukların Öntest - Sontest puanları istatistiksel testler ile sınanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) ile eğitim alan deney grubundaki çocukların Denver II Gelişimsel Tarama Testi İnce Motor (p<,05) ve Kaba Motor (p<,05); Gelişimsel Değerlendirme Gözlem Formu Sosyal Gelişim (p<,05), Dil Gelişimi (p<,05), Özbakım Becerileri (p<,001) ve Bilişsel Gelişim (p<,001) alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bu farklılıkların tümü Deney Grubu lehine gerçekleşmiştir. Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) ile eğitim alan Deney Grubu'ndaki çocukların son test Denver II Gelişim Tarama Testi İnce ve Kaba Motor, Gelişimsel Değerlendirme Gözlem Formu Sosyal, Dil, Bilişsel Gelişim ve Özbakım Becerileri alt boyut puanları; geleneksel yaklaşımla okul öncesi eğitimin uygulandığı Kontrol Grubu'ndaki çocuklardan anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Hazırlanan Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı'nın geliştirilerek alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocukların eğitiminde alternatif bir model olarak kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.