7-18 yaş çocuk kanser hastaları için yaşam kalitesi değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi

?7-18 Yaş Gurubu Çocuk Kanser Hastaları İçin Yaşam Kalitesini Değerlendirme Ölçeği? nin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması.Bu araştırma hastalığa özgü olarak çocuk kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirebilmek için ?7-18 Yaş Grubu Çocuk Kanser Hastaları İçin Yaşam Kalitesini Değerlendirme Ölçeğinin? geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliğinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın verileri Ankara, Gazi, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Pediatrik Onkoloji- Hematoloji Kliniklerinde kanser tanısıyla izlenen 101 çocuktan elde edilmiştir.Öncelikle literatür taraması yapılarak yaşam kalitesi ölçeklerinin ve hastalığa özgü yaşam kalitesi ölçeklerinin nitelikleri belirlenmiştir. Belirlenen nitelikler doğrultusunda hazırlanan ve 41 maddeden oluşan Çocuk Kanser Hastaları için Yaşam Kalitesi Ölçeği çocuk ve ebeveyn olmak üzere iki formu içermektedir.Sonra, Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır.Oluşturulan taslak ölçek Ağustos-Aralık 2007 tarihleri arasında Ankara il merkezinde hizmet veren Ankara, Gazi Hacettepe Üniversite Hastaneleri Hematoloji - Onkoloji Kliniklerinde en az 1 aydır yatarak tedavi gören kanser hastası 101 çocuk ve ebeveynine uygulanmıştır.Ölçeğin yapı geçerliliği için faktör yapısının incelenmesinde Temel Bileşenler Analizi uygulanmış, analiz sonuçları başlangıçta oluşturulan faktörlerle uyuşmaması ve faktör sayısının 13 olması nedeniyle temel bileşenler analizinden vazgeçilmiştir. Örneklem kısıtlılığından dolayı faktör analizi da uygulanamamış olup ölçeğin tek faktörlü yapıda kullanılmasına karar verilmiştir.Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında test tekrar test analizi için Bağımlı Gruplarda t Testi uygulanmış olup ölçeğin zamana göre değişmediği, bireyde kalıcı özellikleri ölçtüğü bulunmuştur. (Çocuk t=0,73, p=0,465; Ebeveyn t=0,89, p=0,373) Ölçeğin değişmezlik katsayısı Çocuk r=0,980; Ebeveyn r= 0,982 olarak belirlenmiştir.Madde toplam puan analizi madde toplam puan korelasyonları ve Pearson Momentler çarpımı Korelasyonları ile hesaplanmıştır. Madde analizi sonrasında Çocuk Taslak Ölçeği 33, Anne Taslak Ölçeği 32 maddeye düşürülmüştür. Çocuk Taslak Ölçeği İle Anne Taslak Ölçeği arasında anlamlı ve doğrusal bir korelasyon bulunmuştur( r= .736).Ölçeğin iç tutarlılık analizi için Cronbach alfa Katsayısına bakılmıştır.Çocuk Taslak Ölçeğinin Cronbach Alfa Değeri,881, Çocuk Taslak Ölçeğinin Cronbach Alfa Değeri ,860 bulunmuştur.Bu sonuç taslak ölçeği oluşturan maddelerin birbiriyle homojen, tutarlı olduklarını göstermektedir.Sonuç olarak ÇKHYKÖ'nün 7-18 yaş grubunda olan çocuk kanser hastaları için güvenirliği yüksek bir araç olup çocuk kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirmede ve çocukları tanımada kullanılabilir.Anahtar Kelimeler: Yaşam kalitesi, çocuk, kanser, geçerlik, güvenirlik, ölçek geliştirme.