85 yaş ve üstü bireylerin yaşam deneyimleri: Bir sözlü tarih çalışması (Muğla örneği)

Bu araştırmanın amacı, Muğla ili örneğinde, 85 yaş ve üzeri bireylerin uzun yaşamalarını sağlayan sosyo-kültürel faktörlerin ortaya çıkarılmasını sağlamak ve bununla birlikte, uzun yaşamanın sosyo-kültürel nedenlerini ortaya koyacak teorik bir çerçevenin çizilmesidir. Muğla ilinde ömür beklentisi Türkiye ortalamasının 2 yıl üstünde olup yaşlı dostu bir kent olan Muğla'da uzun yaşamanın sosyo-kültürel nedenlerinin ortaya çıkarılması oldukça önemlidir. Bu doğrultuda araştırmamızın konusu da 85 yaş ve üstü bireylerin uzun yaşamalarının altında yatan faktörlerin neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Literatürde yapılan çalışmalar incelendiğinde 85 yaş ve üzeri bireylere yönelik, görgül araştırmalara dayanan son derece sınırlı çalışma olmakla birlikte Muğla ilinde bu tür bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma, Muğla da yaşamakta olan, ileri yaşlılar kategorisindeki 85 yaş ve üstü bireyler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın literatür kısmında yaşlılık kavramına, yaşlılık teorilerine, ömür beklentisinin uzamasına ve ömür beklentisinin artmasıyla merak konusu olan uzun yaşam konusuna değinilmiştir. Çalışmanın yöntem kısmında sosyoloji alanında sıkça kullanılan nitel yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Buradan yola çıkarak 50 katılımcı ile sözlü tarih görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerle birlikte eş zamanlı olarak verilerin analizi aşamasında gömülü teori yaklaşımı kullanılarak veriler kodlama işlemine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak, görüşülen bireylerden elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan kodlamalar ile "Huzurlu ve Stressiz Yaşam", "Düzenli Yaşam", " Sorunlar ve Zorluklar", "Boş Zamanı Değerlendirme" ve "Kendini Geliştirme" başlıklı beş tema oluşturulmuştur. Bu temalar analiz kısmında detaylıca analiz edilmiştir ve sonuçları değerlendirilerek uzun yaşam üzerine teorik bir model sunulmuştur.