93 Harbi Osmanlı İran ilişkileri ve Kotur meselesi

1877'de patlak veren Osmanlı Rus Savaşı, diğer adıyla 93 Harbi, Osmanlı'nın Balkanlardaki politikası ve burada ortaya çıkan sosyal, ekonomik, politik ve kültürel gelişmeler Rusya'nın Balkan politikasının da bir sonucuydu. XIX. yüzyılın başlarından itibaren Balkanlarda görülen isyanların da etkisiyle Osmanlı Devleti'nin sınırları değişmeye başlamış ve yeni devletlerin kurulma sürecine girilmiştir. Bu süreç pek çok sorunu beraberinde getirmiştir. Bölgede uzun yıllar huzur içerisinde, Osmanlı idaresi altında yaşamış olan Ortodoks Slav halk, son dönemde gerek yönetimin bozulması gerekse kendilerini isyana teşvik eden Avrupa Devletleri'nin desteğiyle Müslüman Türklerle çatışmaya, onlara baskı uygulamaya hatta onları öldürmeye varan hareketlere girişmişlerdir. Bu tezde; bahsi geçen savaş öncesinde patlak veren, Rusya ile savaşa kadar giden ve ardından başlayan 93 Harbi'nin nedenlerine, gelişmesine, sonuçlarına değinilmiştir. 1877-78 Osmanlı-Rus savaşıyla en üst noktaya çıkan çatışmalara uzanan süreç, aslında 1829'da Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasıyla başlar. 1876'da Karadağ ve Sırbistan'ın Osmanlıya savaş ilân etmesiyle sorun uluslararası hale gelmiştir. Balkanlarda savaşlara sebep olan bu isyanlar ise Rusya, İngiltere ve Avusturya devletlerinin dikkatini çekmiştir. Bu devletler topraklarını genişletmek, Osmanlı Devleti'ni parçalamak ve ticaret yollarına hâkim olmak gibi amaçlarla Balkanlar'daki sorunların çözülmesine uzun süre izin vermemişler ve kendi çıkarları doğrultusunda tarafları kışkırtmışlardır. Ayrıca bu çalışmada 1821-1878 yılları arasında Osmanlı-İran siyasî ilişkilerinin genel özellikleri ele alınarak, bu süreçte meydana gelen olayların iki ülke üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. XIX. asrın ikinci yarısında yoğunlaşılan mevzuların hangi alanlarda olduğuna değinilmiş iki taraf için büyük sıkıntılara sebep olan sınır meseleleri, mezheb problemleri ifade edilmeye çalışılmıştır. Özellikle Osmanlı Devleti ile İran arasındaki hudud meseleleri konusu kapsamında, hudud meselelerinin çözüm arayışları ve Kotur meselesi aktarılmıştır.