ABD başkanlık sistemi ile Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yapısal ve işlevsel olarak incelenmesi

Türkiye Cumhuriyeti siyasal hayatında genel bir perspektiften bakılınca yaşanan siyasi gerilimler, koalisyon hükümetleri ve devlet başkanı ile hükümet başkanı arasındaki siyasi çatışmalar dikkat çekmektedir. Bu duruma karşılık 1980'li yıllardan itibaren bu siyasi sorunların sebebi hükümet modeli olarak görülmeye başlamıştır. Daha sonraki süreçte iste hükümet istikrarını sağlamak amacı ile başkanlık sistemi hükümet modeline geçilme söylemleri gün yüzüne çıkmıştır. 1980 yılında Tercüman Gazetesi ve Yeni Forum Dergisi ile başlayan başkanlık sistemi tartışmaları Turgut Özal ile siyasete yansımış ve daha sonrasında Süleyman Demirel ve Recep Tayyip Erdoğan gibi siyasi liderlerde başkanlık sisteminden taraf olmuştur. Bu sebepten çalışmanın içeriği gereğince Türkiye'de yaşanan başkanlık sistemi tartışmaları Özal, Demirel ve Erdoğan (AK Parti) dönemleri ile ele alınmış ve bu konu siyasi liderlerin söylemleri ile desteklenmiştir. Buna ilaveten, başkanlık sisteminin model ülkesi olan ABD ile Türkiye'nin özgün hükümet modeli olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bu çalışmanın son bölümünde karşılaştırılmıştır. İki hükümet modeli arasında söz konusu olan karşılaştırma devlet erkleri bakımından yapısal ve işlevsel kıyaslamayı içermektedir. Bu çerçevede her iki model arasındaki yasama, yürütme ve yargı güçlerinin yapısal durumuna açıklık getirilmiş ve işlevsel olarak tanınan görev ve yetkileri karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Başkanlık Sistemi, Kuvvetler Ayrılığı Teorisi, Hükümet Örgütlenme Biçimleri