Öz bakım eksikliği hemşirelik teorisine göre verilen bakımın diyabetli bireylerin kan değerleri ve öz bakım gücüne etkisi

Çalışma, diyabetli bireylere öz-bakım eksikliği hemşirelik teorisine (ÖEHT) göre verilen bakımın, bireylerin kan değerleri ve öz-bakım gücüne etkisini belirlenmek amacı ile randomize kontrollü deneysel türde yapılmıştır. Çalışmaya evrenin tamamı örnekleme alınarak Şubat -Mart 2016 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Endokrin Kliniğine başvuran 30 kontrol, 35 deney grubunda olmak üzere 65 diyabetli hasta alındı. Araştırma verileri; hastaların tanıtıcı özelliklerini içeren anket formu, metabolik kontrol sonuçları formu(HbA1c,Lipid Düzeyleri) ve öz bakım gücü ölçeği ile toplanmıştır. Deney grubuna ÖEHT'ne göre bakım verilirken, kontrol grubu rutin uygulamalara bırakıldı. Deney grubundaki hastalara haftada 1 kez olmak üzere 4 kez, 30-40 dakika süreyle evde bakım yapıldı ve diyabet eğitim kitapçığı verildi. Her bakımda kan basıncı, Açlık kan şekeri (AKŞ)-Tokluk kan şekeri (TKŞ) ölçüldü ve planlanan hemşirelik girişimleri ÖEHT'ne göre uygulandı. Deney ve kontrol gruplarının ön test karşılaştırmalarında; AKŞ, TKŞ, HbA1c ve Öz bakım gücü arasında istatistiksel anlamlılık bulunamazken (p>0.05), deney grubunun Kan basıncı, HDL, LDL değerleri anlamlı şekilde yüksekti (p<0.05). Deney grubunun ön-ara-son test karşılaştırmalarında kan değerleri (AKŞ, TKŞ, HbA1c, HDL, Trigliserid, Kan basıncı) ve öz bakım gücü olumlu yönde artmıştır (p<0.05). Kontrol grubunun ön-son test karşılaştırmalarında kan değerlerinde (TKŞ, HDL, LDL, Kan basıncı) anlamlı yükselme (p<0.05) ve öz bakım gücünde azalma belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarının son test karşılaştırmalarında ise; deney grubunda; AKŞ, TKŞ, Kan basıncı, HDL, LDL Kolesterol, Öz bakım gücü arasında istatistiksel anlamlılık bulunurken (p<0.05), Trigliserid ve HbA1c seviyeleri arasında anlamlılık bulunamamıştır (p>0.05).Deney grubuna uygulama süresince 7 hemşirelik tanısı konmuş ve anlamlı azalma görülmüştür (p<0.05). Araştırma sonucunda diyabetli bireylere ÖEHT'ne göre verilen bakımın; kan değerlerini düşürdüğü, öz-bakım gücünü arttırdığı ve belirlenen sorunları gidermede etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Hemşirelik , Hemşirelik Bakımı, Kan değerleri, Öz bakım gücü.