Acil servise başvuran palyatif bakım hastalarının beslenme alışkanlıklarının incelenmesi

AS'e başvuran PB hastalarının beslenme alışkanlıklarını etkileyen faktörleri değerlendirmeyi ve mevcut problemleri açığa çıkarıp, önlemek adına önerilerle doğru beslenme alışkanlığı kazandırmayı ve bu sayede hastaların yaşam kalitesini artırmayı amaçladık. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışmanın örneklemini Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran 150 palyatif bakım hastası oluşturdu. Veriler sosyo-demografik özelliklerini ve beslenme öz-yeterlilik durumunu içeren anket formu, Beck Depresyon Anketi ve Barf Bulantı Anketi kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama±standart sapma, yüzdelik dağılımlar, t-testi ve Anova testi kullanıldı, p<0,005 anlamlı kabul edildi. Araştırmaya toplamda 150 palyatif bakım hastası katıldı. Araştırmaya katılan palyatif bakım hastalarından 70'i (%46,7) kadın olarak bulunmuşken, 80'i (%53,3) erkektir. Çalışmamızda palyatif bakım hastalarının yaş ortalaması 60,17±11,58 olarak bulundu. Hastaların 106'sı (70,7) şiddetli seviyede depresif belirtiler göstermektedir. Hastaların 75'i (%50) düşük beslenme öz-yeterliliğe sahipken, 75'inin (%50) yüksek beslenme öz-yeterliliğe sahip olduğuna ulaşıldı. Katılımcıların 29'u (%19,3) şiddetli bulantı, 42'si (%28,0) ise kusma olarak bulantı anketine katılım sağladı. Ölçek puanları arasındaki ilişkiyi incelediğimizde BDÖ ile BARF arasındaki r =0,405 pozitif yönlü ve zayıf ilişki olduğu belirlendi. Ölçek puanları arasındaki ilişkiyi incelediğimizde BÖY ile BARF arasında r=-0,352 negatif yönlü zayıf ilişki olduğu hesaplandı. Acil Servise gelen palyatif bakım hastalarının aylık gelirlerine göre BDÖ ile BÖY ölçeklerinin toplam puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmezken BARF ölçeği arasında anlamlı fark bulundu (F=8,878) (p=0,001). Katılımcıların palyatif bakım takibi olanlarla palyatif bakım takibi bulunmayanların BDÖ anketinden aldıkları toplam puanlar karşılaştırıldığında istatistiksel olarak fark bulundu (t=2,049) (p=0,046). Son dönemde artan depresif belirtiler hastanın beslenmesini olumsuz yönde etkiler. Bunun üstesinden gelmek için psikolojik destek gerekmektedir. Yetersiz beslenme sonrası kilo kaybeden hastalarda beslenme durumunu korumak veya iyileştirmek için enteral beslenme önerilmektedir. Acil serviste görevli sağlık çalışanları hastaların yaşam kaliteleri ile ilgilenmeli, onlara emosyonel ve psikososyal destek sağlamalıdır.