Adolesan gebeliklerin maternal ve perinatal sonuçları

Adolesan gebeliklerin maternal ve perinatal sonuçları Giriş ve Amaç: Adolesan gebeliği, tanım olarak gebeliğin 19 yaş ve öncesinde gözlenmesidir. Günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde toplumsal sağlık sorunlarından biri olan adolesan gebelikler anne ve bebek sağlığını olumsuz şekilde etkilemektedir. Adolesan gebelikler, yüksek riskli gebelikler arasında yer almakta, anne ve bebek açısından önemli sosyal ve sağlık problemlerine neden olabilmektedir. Bu çalışmada hastanemizde adolesan gebeliklerin maternal risklerini ve neonatal sonuçlarını belirtmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hastanemize 01.01.2010-31.10.2014 tarihleri arasında başvuran ve 10-19 yaş arası gebe kalan 100 anne ve bu annelerin doğurduğu 88 bebek retrospektif olarak incelendi. Bu tarihlerde alınan hastane kayıtlarından faydalanarak adolesan gebelerin demografik özellikleri (evlilik yaşı, doğum yaşı, adolesan dönemde doğurdukları çocuk sayısı, eşi ile akrabalık durumu, sosyoekonomik düzeyi, yaşadığı yer), obstetrik komplikasyon ve sonuçları (abortus, gebelikte sıgara kullanımı, preeklampsi, eklampsi, doğum şekli, gestasyonel diyabet, anemi, preterm eylem, polihidroamniyos, oligohidroamniyos) ve neonatal sonuçları (prematürite, sepsis, fetal distress, konjenital anomali, neonatal mortalite, emzirme ve yenidoğan sarılığı) açısından araştırıldı. Sonuçların istatiksel açıdan değerlendirilmesinde p değeri <0.05 bulunan değerler anlamlı olarak ifade edildi. Bulgular: Adolesan dönemde evlilik yapan kızların evlilik yaş ortalaması 17.12±0.99, gebe kaldıkları yaş ortalaması ise 17.63 ± 0.95 olarak saptandı. Adolesan annelerin tamamının evlendiği yıl gebe kaldığı ve %88'inin çocuk sahibi olduğu ve %13'ünün ise adolesan dönemde birden fazla çocuk doğurduğu bulundu. Annelerin %19'u okur yazar değildi. Adolesan gebelerin %46'sının eşi ile akrabalıkları mevcut olup, yaş aralığı 10-15 olan annelerin %100'ü, 15-19 arası olanların ise %41'inin eşi ile akraba olduğu tespit edildi. Bu iki grup arasında istatiksel olarak fark saptandı (p=0.018). Ayrıca %37'sinin sosyoekonomik düzeyi kötü olup %62'si kırsal kesimde yaşamaktaydı. Adolesan gebelerin %19'unun sıgara içtiği saptanırken bu alışkanlık ilk yaş grubunda (10-15) %20 ve son yaş grubunda (15-19) ise %18 olarak tespit edildi. Bu fark iki grup arasında anlamlı olarak saptanmadı (p=0.660). Adolesan annelerin %25'i sezeryan, %75'i normal spontan vajinal yolla doğumu gerçekleştirmiştir. Yaş aralığı 10-15 olan adolesan annelerin %40'ı düşük yaparken, 15-19 yaş arasındakilerde ise bu oran %25.3'ü olarak saptanmıştır. Ancak aralarında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0.389). Tüm yaş gruplarında abortus oranı %26 olarak saptandı. Gebelik komplikasyonu olarak adolesan gebelerin %10'unda preeklampsi, %1'inde gestasyonel diyabet, %23'ünde preterm eylem,%23'ünde EMR, %4'ünde polihidroamniyos ve %22'sinde oligohidroamniyos saptandı. Adolesan gebelerin %58'inde anemi saptandı. Yaş aralığı 10-15 olan gebelerde anemi sıklığı %60, 15-19 yaş arasında ise %57.9 olup istatiksel fark saptanmadı (p=0.650). Adolesan gebelerin bebeklerinin %26.1'ini prematür olarak dünyaya getirdiği ve bu bebeklerin %2.3'ünde sepsis nedeniyle tedavi edildiği saptandı. Adolesan anne bebeklerinde %12.5'inde fetal distress, %19.3'ünde konjenital anomali, %6.8'inde tedavi gerektirecek düzeyde sarılık ve %17'inde neonatal mortalite saptandı. Adolesan annelerin %62.5'i bebeklerini ilk 6 ay içinde emzirdiği saptandı. Sonuç: Adolesan gebelerde eşiyle akrabalık, kırsal kesimde yaşama, gebelikte sıgara kullanma, anemi ve abortus sıklığı diğer çalışmalara göre daha yüksek olduğu saptandı. Ayrıca gebelik yaşı azaldıkça abortus ve anemi insidansının arttığı saptandı. Daha önce adolesan gebelerde fazla çalışma yapılmamış olmakla beraber polihidroamniyos ve oligohidroamniyos sıklığının erişkin gebeliklere göre yüksek olarak saptandı. Sanılanın aksine sezeryan insidansı bu gebelerde düşük saptandı. Diğer çalışmalarda eklampsi sıklığının erişkin gebeliklere göre artmış olduğu belirtilse de çalışmamızda eklampsi sıklığının yüksek olmadığı saptandı. Neonatal sonuçlara bakıldığında konjenital anomali, neonatal mortalite, prematür doğum sıklığının arttığı saptandı. Adolesan gebelikler sonucu doğan bebeklerde sarılık insidansının daha düşük olduğu görüldü. Sonuç olarak, adolesan gebelikler riskli gebelikler olup komplikasyonlarının önlenebilmesi için doğru antenatal bakım sağlanmalı ve adolesan kız çocuklarının eğitim ve sosyoekonomik düzeyi yükseltilerek gebelikleri ve dolayısıyla çocuk anne olmaları önlenmelidir. Anahtar Kelimeler:Adolesan gebelik, maternal sonuçlar, neonatal sonuçlar.