ADÜ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin sporcu beslenmesi ile ilgili farkındalıkları

Sporcu beslenmesi spor performansını arttırmada antrenman ve genetik faktörlerle birlikte büyük katkı sağlamaktadır. Sporcuların sporcu beslenmesi ile ilgili farkındalıkları ne kadar yüksek olursa; uygulama oranı da o kadar yüksek olacaktır. Gerek kendileri, gerekse gelecekte yetiştirecekleri sporcularının performansını göz önüne alacak olursak, sporcu beslenmesi ile ilgili farkındalık çok önemlidir. Bu amaçla ADÜ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Sporcu Beslenmesi ile İlgili Farkındalıkları'nı ölçmek üzere çalışma yaptık. Gönüllülük esasına dayalı olarak ADÜ Beden Eğitimi ve Spor öğrencilerine 10 Mayıs 2017- 10 Haziran 2017 tarihleri arasında anket çalışması düzenledik. Veri toplama aracı olarak 3 bölümden oluşan anket kullandık. Anketin birinci bölümü katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek (26 soru), ikinci bölümü beslenme alışkanlıklarını (19 soru) belirlemek ve üçüncü bölümü de sporcu beslenmesi ve beslenme bilgisi düzeylerini (40 soru) belirmek amacına yönelik sorulardan oluşmaktadır. Katılımcılara yöneltilen sorular Koçak (Koçak, 2008), Baysal (Baysal, 2009), Güneş (Güneş, 2013) ve Ersoy (Ersoy, 2012)' un kitaplarından faydalanarak oluşturulmuş; oluşturulan sorular uzman görüşlerine sunularak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 20.0 kullanılarak yapılmıştır ve p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmanın örneklemi Antrenörlük bölümünden 257 kişi, Beden Eğitimi Öğretmenliği bölümünden 253 kişi, Rekreasyon bölümünden 236 kişi ve Spor Yöneticiliği bölümünden 185 kişi olmak üzere toplam 931 kişidir. Katılımcıların 585'i (%62,8) erkek ve 346'sı (%37,2)kadındır. Katılımcıların 851'i elit sporcu değilken 80'inin elit sporcu olduğu görülmüştür. Katılımcıların 532' si beslenme eğitimi aldığını, 351'i de aldığı beslenme eğitiminin kaynağının okul (ders) olduğunu belirtmiştir. Beslenme eğitimi alan katılımcıların çoğunluğu (313 kişi) aldığı beslenme eğitimini yeterli bulduklarını ifade etmişlerdir. Sporcu beslenmesi ve beslenme bilgisi beslenme eğitimi alıp almama ilişki durumu 40 maddenin ki kare analizi ile değerlendirmesinde 22 madde de anlamlılık (p<0,05) belirlenmiştir. Sporcu beslenmesi ve beslenme bilgisi elit sporcu olup-olmama ilişki durumu 40 maddenin ki kare analizi ile değerlendirmesinde 15 madde anlamlılık (p<0,05) belirlenmiştir. Sporcu Beslenmesi ve Beslenme Bilgisi Düzeylerinin branş değişkeni öznelinde ki kare analizi ile değerlendirilmesinde 2 maddede ilişkili bulunduğu söylenebilir. Madde 12'nin "0" a yakın olması ilişki düzeyinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bilgi sorularının frekans analizine göre değerlendirilmesinde; tüm öğrencilerin vermiş olduğu doğru cevapların yüzdelik dağılımı %47,80 olarak tespit edilmiştir. Beslenme eğitimi alıp almama durumlarına göre doğru cevapların yüzdelik dağlımı; beslenme eğitimi almayanlar %44,27; antrenörden beslenme eğitimi alanlar %45,67; okuldan beslenme eğitimi alanlar %50,73; internetten beslenme eğitimi alanlar %43,71; birden fazla kaynaktan beslenme eğitimi alanlar %50,21 olarak tespit edilmiştir. Elit olup olmama durumlarına göre doğru cevapların yüzdelik dağılımı; elit sporcular %47,72; elit olmayan sporcular %47,20 olarak tespit edilmiştir. Branş durumlarına göre doğru cevapların yüzdesi; basketbol %49,62; güreş %47,41; futbol %46,54; voleybol %48,84; atletizm %48,86 ve diğer branşlar %47,48 olarak tespit edilmiştir. Çalışmadan varılan sonuç; beslenme eğitimi almak farkındalığı arttırmaktadır. Elit sporcuların da diğer sporculara göre farkındalıklarının daha yüksektir. Branş değişkeni ile ilgili genel olarak bakıldığında bir farkındalık yoktur. Anahtar Kelimeler: Sporcu Beslenmesi, Beslenme Eğitimi, Elit Sporcu, Sporcu Beslenmesi Bilgisi