Aile tatili işlevselliğinin tatil ve yaşam tatminine etkisi

Turizm sektörü, gündelik hayatın yoğunluğu nedeniyle birbirine yeterince vakit ayıramayan aile bireylerine farklı imkanlar sunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de aile tatilidir. Bu çalışmada, aile tatil işlevselliğinin, tatil ve yaşam tatminine olan etkileri incelenmektedir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de 0-18 yaş aralığında, en az bir çocuk ile tatil yapan, en az bir ebeveynden oluşan yerli turistler oluşturmaktadır. Geliştirilen anket, 01.07.2022- 30.09.2022 tarihleri arasında yüz yüze ve çevrim içi olarak uygulanmış, 353 kişiden veri toplanmıştır. Çoklu sapan durumunda olan 11 gözlem veri setinden çıkarılmış, toplamda 325 anketin verisi üzerinden tek değişkenli normal dağılım irdelenmiştir. Yapısal model üzerinden test edilen hipotezlere göre aile tatili işlevselliği tatil tatminini (β:0,70) ve yaşam tatminini de (β:0,21) olumlu yönde etilemektedir. Aile tatili tatil tatminindeki değişimin %48'ini açıklarken, yaşam tatminindeki değişimin %15'ini açıklamaktadır. Diğer taraftan tatil tatmininin yaşam tatmin üzerinde olumlu bir etkiye (β:0,25) de sahip olduğu bulgulanmaktadır. Aileler, aile tatili işlevselliğinin iki temel boyutu olan bağlılık ve uyum düzeylerine göre ikişer kümeye ayrılmışlardır. Tatil tatmini ve yaşam tatiminin, bağlılığın yüksek olduğu ailelerde görece düşük olan ailelere kıyasla daha fazla olduğu tespit edilmektedir. Benzer şekilde aile içi uyumun yüksek olduğu ailelerde görece uyumun düşük olduğu ailelere nazaran tatil ve yaşam tatmininin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Aile tatili işlevselliğinin tatil tatminini 1-6 ve 13-18 yaş gruplarında çocukları olan ailelere kıyasla, 7-12 yaş grubunda çocukları olan ailelerde göreceli olarak daha fazla etkilemektedir. Buna benzer şekilde en büyük çocuğun yaşı dikkate alınarak aile tatilinin tatil tatminine etkisi, çocuğun yaşı 1-6 arasında (β:0,391) olanlarda, 7-12 (β:0,504) ve 13-18 (β:0,476) yaş gruplarında olanlara kıyasla daha düşük düzeyde etkilemektedir. İlginç olan, en büyük çocuğun yaşı 19'u geçtiğinde aile tatili işlevselliğinin tatil tatminine etkisinin ortadan kalkmasıdır. Araştırma, aile ile birlikte yapılan tatilin işlevselliğini yenidem teyit etmekle birlikte, tatil ve yaşam tatminini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymakla sosyal açıdan aile tatilinin önemine işaret etmektedir. Dolayısıyla ebeveynlerin bu durumu dikkate almaları gerektiği söylenebilir. Ayrıca araştırma, kamu yönetiminin de aile tatilerini teşvik edici politikalar geliştirmesi gerektiğini ima etmektedir. İşletme bazında ise özellikle yaşı küçük çocukları olan aileler dikkate alınarak tesis, kolaylık ve hizmetlerin tasarımlanması gerektiği ifade edilebilir.